Bloggfrslur mnaarins, febrar 2018

Um hdegi rijudag

Fjlmilar eru egar farnir a minnast lg sem a angra okkur mivikudaginn (21. febrar). Hn er reyndar ekki orin til - og verur a ekki fyrr en snemma rijudagsmorgni.

w-blogg180218a

Rau r sem merkt er me tlustafnum 1 bendir lgina, sem rtt er a myndast. Hn er ein af eim sem brst norur r murlg sem lokast hefur af sunnan vi megintk vestanvindabeltisins. etta eru allaf athyglisverar lgir sem geta ori a skarisgripum egar r hitta vel (ea illa) .

Eins og oftast er rst framt lgarinnar af nokkrum ttum - fleiri reyndar en hr vera taldir. Vi sjum ara lg - ekki mjg djpa - milli Labrador og Suur-Grnlands. baki henni kemur grarkalt loft - frosti er meira en -35 stig 850 hPa eim slum sem r sem merkt er tlustafnum 2 vsar . Svo virist sem essar tvr lgir eigi ekki a hitta beint saman (og er a vel) - en rlg lgarinnar okkar fara samt mjg eftir v hversu vel henni gengur a n lg verahvrf sem fylgja kuldanum og jari hans. Missi hn af eim fer hn yfir landi austanvert og verur ekki srlega djp.

Anna smatrii sem skiptir verulegu mli er framrs af hlju lofti sem r sem merkt er tlustafnum 3 vsar . essi framrs til norausturs gti hugsanlega komi alveg veg fyrir norurrs okkar lgar og getur loka hana endanlega inni fami murlgarinnar vestur af Asreyjum - ea a of lti sleppi t af sunnanlofti til ess a lgin geti n mli.

Evrpureiknimistin stendur sig almennt vel riggja daga spm - svo vi skulum tra v a eitthva veri r lginni. Hvort s braut ea s styrkur sem n er stungi upp reynast nkvmlega rtt a lokum er svo anna ml. rijudagsmorgunn verur rlagastund lgarinnar - stekkur hn t risasvigsbrautina.


Hiti orra - og fyrstu fjra vetrarmnuina

dag, 18. febrar hefst ga, fimmti mnuur vetrar a fornu slensku tali. orri er nstur undan og hefur ritstjri hungurdiska n reikna mealhita hans Reykjavk - og smuleiis hita aftur til fyrsta vetrardags, en haust bar hann upp 21. oktber.

w-blogg180218-thorri-a

Ltrtti sinn snir tma. Upplsingar vantar fyrir mealhita feinna daga nokkurra ra fyrir 1920. orrinn hefur sloppi allvel t r essum vntunum. Vi tkum fyrst eftir v a breytileiki er mjg mikill fr ri til rs og ferorriallflestra ra snar eigin leiir. orrinn 2018 errtt nean meallags tmabilsins alls (mealhiti -0,6 stig) samt orranum 2016 sem var sjnarmun kaldari en s nlini (-0,7 stig). San arf a fara aftur til orrans 2002 til a finna eitthva kaldara en n (-2,9). Srlega hltt var orranum fyrra (2017, +3,6 stig).

w-blogg180218-thorri-b

Myndin snir mealhita fyrstu fjgurra mnaa slenska vetrarins Reykjavk (gormnaar, lis, mrsugar og orra). Nokku vantar af stkum dgum fyrir 1920 - hgt vri a bta r - en ritstjrinn hefur ekki gert a. Hr arf a gta ess a rtlin eru sett vi enda tmabilsins. annig tknar merkingin 1974 tmabili fr fyrsta vetrardegi 1973 til orraloka 1974. Srlega kalt var gormnui og li 1973 en hlrra sari mnuunum tveimur - og svo fdma hltt vetrinum eftir a.

En fyrstu fjrir mnuir vetrar (2017-)2018 eru rtt sjnarmun kaldari en smu mnuir (2015-)2016 - ekki munar miklu (+0,3 stig n, en +0,6 2016). En a arf a fara aftur til (1996-)1997 til a finna tmabil egar essir mnuir voru mun kaldari en n (-0,3 stig). runum (1973-)1984 var etta tmabil alltaf kaldara en n.


Umskiptin miklu febrar 1962

Fyrir nokkru var hr hungurdiskum fjalla um tarumskiptin miklu sem uru um jlin 1962. febrar sama r uru lka eftirminnileg umskipti. Ritstjri hungurdiska man etta vel - en sta ess a hann nefnir etta n er einkum s a evrpskir eru einmitt a minnast a sama. eir bast vi kuldakasti nstunni - og nefna einmitt essi smu febrarumskipti fyrir 56 rum. - Ritstjrinn hefur enga srstaka skoun v hvort essar spr muni rtast - en a gti svosem ori.

veurlag nliinna mnaa n minni vissulega a mrgu leyti veurlag fr v nvember 1961 ar til fyrri hluta febrar 1962 er a auvita alls ekki eins - en a t.d. sameiginlegt a hafa veri nusamt - rtt eins og n, samgngutruflanir tar vegna snjkomu og skafrennings - og a komu lka snarpar rigningargusur - en tjn var ekki strfellt nema sj. a er reyndar athyglisvert hva sjskn ea llu heldur vangftir eru lti frttum n til dags - en tin hltur samt a hafa veri hagst til sjvarins n. Athygli fjlmila (og almennings?) er samt nna einhverju ru rli - eitthva hefur breyst essum efnum.

Segja m a stugur friur hafi veri veri fyrstu vikum rsins 1962 - austanttat upphafi, en san meira r vestri - og s er munur og n a 1962 var heimskautarstin heldur nr okkur en n. Mjg slm veur geri Evrpu - srstaklega um mijan mnu. Verst var samt sjvarfli mikla Hamborg afarantt 17. febrar egar rmlega 300 manns drukknuu og meir en 60 sund manns misstu heimili sn.

Vi skulum lta 500 hPa har- og ykktarkort r essari syrpu miri.

w-blogg170218a

a gildir sdegis ann 9. febrar. Kuldapollurinn Stri-Boli er svipari stu og essa dagana og sendi hverja gusuna ftur annarri tt til landsins og austur um Atlantshaf. Vi skulum velja nokkrar blaafrttir r til a f tina tilfinninguna (r m allar sj timarit.is):

Vi byrjum Vsi 24. janar:

a var allt kafi snj morgun. Mikil fannkoma var hr bnum ntt og setti niur svo mikinn snj a hann var upp mija klfa gangstttum snemma morgun. sagi Veurstofan, sem n spir rigningu ntt, a snjkoman hefi ekki mlzt nema 9 millimetra eftir nttina.

Og sama bla daginn eftir:

Hellisheii er fr. ar var vonzkuveur seinnihluta dags gr og alla ntt, hvassviri me skafbyl. Nokkrir eirra, sem voru lei yfir fjalli grkvldi, bi austur og vesturlei tepptust Skasklanum og uru a leita ar gistingar ntt, .. m. var ein fjlskylda en hitt voru yfirleitt bifreiastjrar. li lason, veitingamaur Skasklanum tji Vsi morgun a veurh hafi veri mikil ar efra grkvldi og ntt og mikill bylur. Kvast hann ekki hafa ora anna en vaka ntt og hafa ll ljs kveikt ef einhver vegfarandi yri fer. En ekki kvast hann vita a neinn hafi ori a liggja ti ea hlekkzt ntt. morgun var vegurinn fr bi austur og vestur fr Skasklanum og vlar fr Vegagerinni komnar Hveradali svo ekki var vita hvenr gestir Skasklans kmust leiar sinnar. morgun fr veur batnandi ar efra, htt a skafa, en nokkur snjkoma. Mikill snjr er kominn Hellisheii og nrliggjandi fjll og skafri kjsanlegt. Skalyftan Hveradlum sem veri hefur lagi undanfari, er komin gang a nju. Mjlkurblar og tlunarblar a austan, sem tluu yfir Hellisheii morgun, uru fr a hverfa og fru Krsuvkurlei. Hn er n fr bifreium a v er Vegamlaskrifstofan tji Vsi morgun.

Morgunblai 30. janar:

fyrrintt var mikil rigning vsvegar um land og uru nokkrar skemmdir vegum af eim skum a v er vegamlastjri tji blainu gr. Skriur fllu nja veginn Blandshfanum Snfellsnesi Og var unni a v a hreinsa hann gr. Hj Varmahl undir Eyjafjllum flddi yfir veginn og var ar aeins frt strum blum, og var veginum loka sdegis gr. fr Hverfisfljti Fljtshverfi austan vi brna, eins og jafnan verur sruningum, og var ar frt blum. msum rum stum rann r vegum, en ekki svo a umfer tepptist.

Snjr hefur minnka nokku xnadalnum, en ar hefurveri frt bifreium a undanfrnu, og var gr veri a athuga hvort n vri ekki tiltkilegt a ryja veginn. Annars er frt fr Reykjavik norur i Skagafjr. Afarmikill snjr hefurveri Austurlandi og vegir ar miki lokair.

Sdegis gr var mikil hlka gtunum Reykjavk og Hafnarfiri og uru talsverar umferatruflanir gtunum og Hafnarfjararveginum. Einkum ttu bilstjrar um tma erfileikum me a komast blum upp skjuhlarbrekkuna. Lgreglan sendi avrun gegnum tvarpi til bifreiastjra, sem munu hafa fari varlega, v um 10 leyti grkvldi hafi lgreglunni Reykjavk, Hafnarfiri og Kpavogi ekki veri tilkynnt um rekstra af vldum hlkunnar.

Vsir sdegis sama dag:

Afarantur sunnudags og laugardags ur0u nokkrar skemmdir vegum Suurlandi og Vesturlandi. Hvergi var um alvarlegar skemmdir a ra, og aeins einum ea tveimur stum lokuust vegir, aeins skamman tma. a voru rigningar og leysingar, er eim fylgdu, er ollu essum skemmdum. Suurlandsvegi, viLgberg og Sandskeii, uru skemmdir, og blstjrar er um veginn fru, sgu, a kflum hefi veri lkast v sem stuvtn hefu veri sitt hvorum megin vi veginn. uru nokkrar skemmdir Krsuvkurvegi, aall. lei a Kleifarvatni, bi a Stpum vi Hlarvatn. Hvalfiri uru einnig nokkrar skemmdir, er rann veginn. Smu sgu er a segja af Snfellsnesi, og nokkrum rum stum. Hvergi var um alvarlegar skemmdir a ra, og mun viger n um a bil loki flestum stum.

Og aeins tveimur dgum sar, 1. febrar kemur fram a verir hafi veri settir vi Hellisheiarveg til a hindra a menn legu heiina:

Fr yngdist nokku Suvesturlandi sdegis gr og ntt og sumir vegir voru lokair morgun, sem frir voru gr, eins og t. d. Holtavruheiarvegur. Hafi miki snja sunnarlega Holtavruheii og fyrir innan Fornahvamm, svo heiin var talin fr morgun. Reynt verur samt a opna hana aftur fyrir tlunarblinn norur morgun og ara bla, sem komast urfa leiar sinnar, svo fremi semveur leyfir. Hellisheiarvegur er algerlega lokaur. Settir voru verir sinn hvorum megin vi heiina gr til a varna blum a fara yfir hana. munu feinir strir blar hafa lagt heiina sdegis gr, en stu fastir. Krsuvkurvegur er fr og um hann er ll umfer til Suurlandsins sem stendur. er Hvalfjararlei einnig fr og hafi ekki snja kja miki hana gr ea ntt. A noran var Vsi sma morgun a frt vri um mestalla Eyjafjararsslu eins og sakir stu. ar er n viri og gott veur og snjr hefur sjatna. Aal snjakisturnar ar, xnadalur og Hrgrdalur vera ruddar fram mts vi fremstu bi vegna mjlkurflutninga. En snjr er hins vegar talinn svo mikill xnadalsheii a ekki verur rizt a ryja hana a svo komnu mli. tlunarbll fr Hsavk kom til Akureyrar fyrradag eftir 12 klst. fer og astoai ta hann ar sem fr var yngst. Bllinn sneri aftur norur um fyrrakvld og var aeins 5 stundir leiinni. Er gert r fyrir a tlunarferum milli Hsavkur og Akureyrar veri haldi fram breyttum astum.

Vsir segir ann 13. febrar:

Vestmannaeyjum gr:Hr hefir snja svo miki undanfarna daga, a ekki hefir sst anna eins manna minnum. Sast ntt kingdi hr niur snj, og er hann n orinn um 20 cm. djpur. frt hefir ori blum um gturnar, og hefir a ekki komi fyrir rum saman, a urft hafi hr a moka gturnar svo a faratki kmust leiar sinnar.

Og ann 20. vitnar Vsir Jnas Jakobsson veurfring:

Vetrarverttan a undanfrnu er einhver hin ltamesta og umhleypingasamasta sem komi hefur yfir sland fjlmrg r, sagi Jnas Jakobsson veurfringur vi Vsi morgun. Og essi venjulega vertta nr ekki aeins til slands heldur og um noranvert Atlantshafi heild og landanna beggja megin vi a. austurstrnd Norur-Amerku hefur t.d. veri venjulega kalt vetur, en austanmegin Atlantshafsins hafa ekki rkt miklir kuldar, en eim mun meiri hrakviri og stormar. Er ar skemmst a minnast veursins Vestur-Evrpu lok sustu viku. veur essi eiga strum drttum rtsna a rekja til ess hrstisvi nmunda vi Azreyjar, hefur veri venju vttumiki vetur og legi norar en venja er til. a orsakar svo aftur a a meginvindrst vestanvindabeltisins liggur norar en ella og allt norur a slandi. etta er stan fyrir hinum tu lgum og verum sem hr hafa geysa undanfari. Aspurur um a hvort vi ttum lengi enn von vlkum veurham og umhleypingum kvast Jnas veurfringur ekki vita neitt um a.

Tminn birtir ann 23. frtt fr Saurkrki sem dagsett er ann 19. febrar:

afarantt sunnudagsins [18.] geri hr sunnanveur me regni og ofsa, og uru af miklir vatnavextir hr bnum, en skemmdir ekki teljandi. Skria fll skr vi yzta hsi bnum, en olli minna tjni en tla mtti. flagsheimilinu Bifrst st yfir samkoma, en um a leyti, sem samkomugestir voru a fara heim, tk a fla inn um aaldyr hssins. Var gestum frt t leiina, og uru eir a bjarga sr t bakdyramegin. Hlu varnargar Fli komst ekki nema inn forstofuna og herbergi kjallara, en aldrei inn aalsalinn. Var a hlaa varnargar r sandpokum fyrirdyrnar, til ess a verja samkomuhsi fyrir skemmdum. fll skria yzta hsi bnum, Helgafell, sem stendur uppi vi Nafir. Skrian fll skr vi hsi og braut hann eitthva, og vatn komst inn hsi og skemmdir uru ekki strvgilegar. essi vatnsflaumurvar svona mikill vegna ess, a allan daginn var logn og kafa snjkoma, en um kvldi snerist og geri sunnan veur me regni, og ofsa.

Og Morgunblai segir ann 21. fr hrakningum barna Mosfellssveit (20.febr):

Hr var morgun ofsaveur me rigningu. Mikil hlka myndaist vegum. Brn, sem voru lei sklann a Brarlandi fuku giringar og slsuust. Tveir drengir 8 og 9 ra uru fyrir v slysi a fjka giringu vi veginn. Annar hlaut skur enni en hinn sr kinn og kjlki hans mun hafa brkast. Bir drengirnir voru fluttir skyndi til hraslknisinsGujns Lrussonar, og taldi hann rtt a annar fri til nnari skounar Reykjavk og agerar ar. henti a a blar fuku t af vegum hlkunni, en ekki uru slys mnnum. Jeppi var lei upp a Dverghamri en fauk ar til brekkunni og lenti t af hrri vegarbrn en blstjranum tkst a halda honum hjlunum.Skemmdiruru nokkrar blnum.

A auki m telja eftirfarandi:

ann 3. olli ofsaveur tjni Neskaupsta rur brotnuu hsum og jrnpltur tk af aki. Ntabtur vetrarnausti fauk og skemmdi trillur. Veri st aeins stutta stund. Eldingar ollu smasambandsleysi vi Austurland, fjrskaar uru Norausturlandi og bta sleit upp Sandgerishfn.

ann 7. Strandaibtur fr Reykjavk austur af Grindavk, mannbjrg var. Daginn eftir stu 12 blar fastir yfir ntt Hellisheii.

ann 10. frst togari fr Siglufiriundan ndveranesi,tveir skipverjar drukknuu, en arir bjrguust mjg naumlega. Anna skip skk nokkru sar svipuum slum, en mannbjrg var.

ann 15. geri venjumikla snjkomu Keflavkurflugvelli,sagt a 30 cm hafi falli tveimur klukkustundum sdegis, rkoma mldist aeins 4,3mm kl.18. Millilandaflug stvaist um tma.

ann 16. fuku tihs Neskaupsta, braki skaddai barhs.

ann 17. strandai vlbtur fr Vestmannaeyjum Mrdalssandi, mannbjrg var eftir hrakninga. Stulaberg fr Seyisfiri skk suur af landinu ann dag ea ann nsta,11 manna hfn frst.

ann 20. opnaist vegurinn yfir xnadalsheii eftir a hafa veri lokaur fjrar vikur.

Eins og fram kom hr a ofan vissi Jnas Jakobsson veurfringur ekkert um a ann 20. hvenr tinni lyki - enda engar tlvuspr. r hefu veri farnar a gefa breytinguna miklu sem var aeins fum dgum sar til kynna - gjrbreytingu sem vi sjum sara korti dagsins.

w-blogg170218b

ann 26. var breytingin orin. Ein mesta h allra tma hgri siglingu vestur yfir landi. rstingur fr yfir 1050 hPa, en a gerist srasjaldan a hann mlist svo mikill hr landi. essi h og afkomendur hennar voru samfellt vi landi og aallega yfir Grnlandi meir en mnu me urrki - og oftast kulda. Mars var einhver s urrasti sgunni.

Hr m lka benda kuldann vi Bretland - einn af fingrum Sberu-Blesa hefur stungist vestur um alla Evrpu - ekki algengt en ber vi endrum og sinnum. Stri-Boli hefur hins vegar hrfa r sti snu - t af essu korti.

En vi umskiptin lagist ritstjrinn (og margir, margir fleiri) eftirminnilega inflensu sem sg var af B-stofni. Kannski hn hafi dotti niur r heihvolfinu egar bylgjurnar brotnuu?


Hgur dagur - en san nokku ruddalegt tlit

Mikill rleiki rkir n bi verahvolfi og heihvolfi - hlfger ormagryfja. Reiknimistvar eiga ekki auvelt me a ra vi framtarstuna - dlti merkilegt a dag voru r meira sammla um veri eftir tu daga heldur en um a hva mun eiga sr sta fram a eim tma. Sannleikurinn er s a ekkert ir a tala um smatrii mlsins - nema a a veur morgundagsins (laugardags 17.) virist tla a vera nokku meinlaust hr landi - og smuleiis a hann muni ganga landsynning sunnudag.

Fyrsta korti snir stuna sunnudagskvld me augum evrpureiknimistvarinnar.

w-blogg160218a

Heildregnu lnurnar sna sjvarmlsrsting - af eim m ra a landsynningurinn s hmarki. Daufar strikalnur sna ykktina, en hn mlir hita neri hluta verahvolfs. Litirnir sna hins vegar hvernig hn hefur breyst sustu 12 klukkustundirnar, eir gulu og brnu hvar hlna hefur, eir blu ekja svi ar sem hiti hefur lkka. Vindrvar sna vindhraa og stefnu 700 hPa-fletinum ( um 3 km h).

A afloknum landsynningi tekur vi heldur hgari sunnantt me klnandi veri - og a lokum tsynningur.

Reiknimistin telur n a nsta lg eftir veri hr mivikudag - gerir talsvert r henni eins og sj m nsta korti.

w-blogg160218b

Henni fylgja einnig tluver hlindi sem vera hmarki egar korti gildir, hdegi mivikudag. En rtt er a geta ess a bandarska veurstofan gerir ekki miki r essari lg - sendir hana mun grynnri yfir landi austanvert - reyndar lka mivikudag en rtist s sp hlnar hvorki a marki n hvessir vestanlands. essu stigi dettur okkur ekki hug a taka afstu til ess hvor spin er rtt - ef til vill hvorug.

rija lgin er svo enn vissari.

w-blogg160218c

Blaut, hl og hvss reynist etta rtt og kemur fstudag. Mgulegt, j, en varla verur etta samt svona. Hr m hins vegar taka vel eftir hinni yfir Suur-Noregi. augnablikinu virist sem samkomulag s um a hn brjti sr lei til vesturs og gjrbreyti veurlagi hr landi fr v sem veri hefur. Ekkert vitum vi um a - en bum auvita spennt.


Af fyrri hluta febrarmnaar

Febrar hlfnaur, nokku kaldur mia vi hin sari r. Mealhiti Reykjavk er -0,7 stig, -0,3 stigum nean meallagsins 1961-1990, en -1,8 undir meallagi sustu tu ra. Hann er 14. hljasta sti (af 18) ldinni. Smu dagar voru mun kaldari bi 2002 og 2009 og auk ess voru eir lka kaldari en n 2008 og 2016.

S lti til lengri tma er mnuurinn hinga til 83. sti af 144 langa listanum. Fyrri hluti febrar var hljastur 1932, mealhiti var +4,5 stig, en kaldast var 1881, mealhiti -5,9 stig.

Akureyri er mealhiti a sem af er mnui -0.8 stig, +1,7 stigum ofan meallags 1961-1990, en -0,8 nean meallags sustu tu ra.

A tiltlu hefur veri kaldast Hvammi undir Eyjafjllum, hiti -2,9 stig nean meallags sustu tu ra. Hljast a tiltlu hefur veri Saurkrksflugvelli ar sem hiti er n -0,1 stigi nean meallags sama tma.

rkoma hefur veri meira lagi, hefur mlst um 57 mm Reykjavk (20 prsent umfram meallag sustu 10 ra), en 47 mm Akureyri og er a um 70 prsent umfram meallag.

Snjr hefur veri me meira mti stku sta - en virist mjg misdreifur - sums staar er mjg ltill snjr.

Nokku hefur veri illvirasamt mnuinum til essa, og fjrir dagar hans mari a komast inn stormdagaskrr ritstjra hungurdiska - a er me meira mti febrar. Tiltlulega lgur hiti, snjr og hvassir vindar hafa valdi v a skafrenningur er trlega me meira mti - srstaklega fjallvegum.


hugi breytingum

A undanfrnu hafa framreikningar snt vileitni til breytinga veurlagi - en samt lta r ba eftir sr.

w-blogg150218a

Hr sjum vi hefbundi norurhvelskort. Jafnharlnur eru heildregnar, v ttari sem r eru v meiri er vindurinn. Litir sna ykktina, v meiri sem hn er v hlrri er neri hluti verahvolfs. tbreisla blu litanna er n ekki fjarri hmarki vetrarins - eftir etta fer a rengja a eim a sunnan - en eir halda velli a mestu norurslum fram aprl. r v fara eir a tnast einn af rum, fjlublu litirnir, sem sna hvar kaldast er fara fyrst.

Kuldapollurinn mikli yfir Norur-Kanada og vi hfum kosi a nefna Stra-Bola er enn grarflugur, skartar enn fjrum fjlublum litum. Athyglisvert er hversu vel hann hefur haldi sr og raun lti frst r sta (enda fkkar litunum fljttfari hann af sta). Grnland ver okkur mjg fyrir skn kuldans og s sem hefur komist til okkar hefur a langmestu leyti borist yfir hljan atlantssj fyrir sunnan og suvestan land.

Hinn meginkuldapollur hvelsins, Sberu-Blesi er hins vegar mjg tttur um essar mundir - hefur af einhverjum stum bi vi minna ahald a undanfrnu og ar me dreift krftum snum - m.a. valdi kulda og vindi slum vetrarlympuleikanna Suur-Kreu.

milli brranna er veikur harhryggur fr Noregshafi yfir norurskauti til Alaska. Spr hafa a undanfrnu miki tala um hryggjarmyndun fyrir austan ea noran sland og hefur meirihluti reikninga snt slka run - einna sst hstuupplausnarlkan evrpureiknimistvarinnar - a sem venjulega er tali reianlegra en nnur.

Eins og oft hefur veri minnst hr hungurdiskum ur er kalt loft mismunandi bragi (ef svo m segja). a sem kemur r suvestri er mjg vel blanda - kuldinn nr gegnum verahvolfi allt - ea v sem nst. Ylurinn fr sjnum hefur teki mesta broddinn r kuldanum en jafnframt btt raka loftsins. kaldasta tma rsins fylgir snjr og oft skakviri a auki - egar etta loft er hva kaldast snjar jafnvel lka fyrir noran og austan. Vel blanda loft sr landi illa.

Komi kalda lofti r norri er a ferskara - hefur tt styttri lei yfir opi haf og ar me hefur styttri tmi gefist til blndunar upp efri hluta verahvolfs. Noranlofti er a jafnai stugra heldur en a a vestan og sr landi betur - og Suurland er vari a mestu fyrir rkomu (ekki vindi hins vegar).

En kuldi er stundum heimatilbinn - orinn til yfir landinu sjlfu bjrtu veri - hltt er ofan vi - oft hlindi sem orin eru til niurstreymi austan Grnlandsjkuls sem hefur lka rutt burt llum skjum.

Sastnefndu kuldarnir eru tiltlulega meinlausir og eru ltt til ama, vindar hgir og snj hreyfir lti. Bi noran- og vestankuldarnir valda hins vegar leiindum - en essi leiindi eru reyndar ef vel er a g gjarnan mjg samflagsbundin.

Tarfari a undanfrnu hefur a snnu falli leiindaflokkinn, en a er mest vegna samgngutruflana. eir sem eru svo heppnir a eiga heimili mjg nrri vinnusta - og jafnframt sleppa vi allt skutl og langar adrttarleiir hafa raun lti ori varir vi essa meintu illu t. a hefur ekki veri srlega kalt og sk illviri hafa veri f og au ekki veri mjg tbreidd - og varla er hgt a segja a snjr hafi veri teljandi hr ttblinu suvestanlands.

En - hreyfirf virist n miklu meiri en hn var rum ur, fleiri ba langt fr vinnusta, urfa jafnvel daglega yfir fjallvegi ea illvirahorn a skja ea ferast langar leiir innan hfuborgarsvisins margvslegum erindagjrum. essu til vibtar kemur straukinn feramannastraumur.

Nmi samflagsins gagnvart veurlagi eins og v sem rkt hefur a undanfrnu er greinilega allt anna en a var rum ur. etta veurlag veldur miklu meiri kostnai og gindum en sams konar t geri fyrrum.

a er mikilvgt a gera sr grein fyrir va mikill munur getur veri veurfari eins og a kemur fram mlingum veurvsindanna og v veurfari sem samflagi upplifir. Kostnaur sem samflag verur fyrir af vldum veurs getur aukist strlega (ea r honum dregi) jafnvel tt veurlag breytist ekki neitt - bara vegna ess a samflagi er hrari breytingalei.


Hitabylgjan snarpa jl 1911

jl 1911 geri mjg snarpa hitabylgju landinu. mldist hsti hiti sem vita er um Akureyri, 29,9 stig og var sust venjulegar tlur.

akureyri-juli-1911

Hr m sj mlingar skeytastinni Akureyri essum mnui. Mlt var fjrum sinnum dag, kl. 7, 13, 16 og 22. Stvarnar Akureyri voru reyndar tvr um etta leyti, nnur smstinni ar sem lafur Tr. lafsson s um mlingar, en hin vi heimiliHendrik Schith sem hafi gert athuganir vegum dnsku veurstofunnar allt fr 1873 (en hann fkk ekki hitamli fyrr en hausti 1881). Ritstjri hungurdiska er ekki fullviss um a hver lafur Tr. var - en giskar laf Tryggva bfring (fr Hlum f. 1874, d. 1961) sem lengi var san starfsmaur Kaupflags Eyfiringa, lrasveitarmaur og mehjlpari.Hendrik Schith (f. 1841, d. 1923) var bakari og sar bankagjaldkeri - allekktur maur sinni t.

Hendrik var eins og flestir arir veurathugunarmenn ekki me hmarksmli bri snu, en fylgdist vel me hitanum ennan dag. Hann segist mest hafa s 29,9 stig mlinum sdegis. Vi getum e.t.v. ekki teki tlu nkvmlega upp tundahluta, en notum hana samt.

Myndin snir a mjg kalt var fyrstu 2 daga mnaarins, hiti a morgni ess 1. ekki nema 2,9 stig. San var hitinn venjulegri jlslum ar til hann rauf fyrst 20 stiga mrinn skeytastinni kl.13 ann 8. San fylgdu fjrir dagar me hita yfir 20 stigum. S 11. var hljasti dagurinn, var hiti ofan 20 stiga llum athugunartmunum fjrum.

Undir kvld ann 13. klnai loks, hiti kl. 22 var 10,2 stig. kjlfari fylgdu san srlega kaldir dagar og varla hgt a segja a hiti ni sr strik aftur fyrr en ann 29. Kaldast var ann 17. og 24. egar hitinn rtt ni a skra yfir 5 stig um hdaginn.

Hitabylgjan var langsnrpust um landi noran- og austanvert. Veurstvar voru ekki margar landinu 1911.

strmnhsti hitidagurnafn
11911719,012Reykjavk
151911719,031Vfilsstair
1211911725,011Gilsbakki Hvtrsu
1781911720,312Stykkishlmur
2541911722,111safjrur
3061911725,111Br Hrtafiri
3411911722,611Blndus
4041911724,111Grmsey
4191911729,411Mruvellir
4221911729,911Akureyri
4901911727,011Mrudalur
4951911728,112Grmsstair
5081911725,910Sauanes
5641911729,111Nefbjarnarstair
6151911728,911Seyisfjrur
6751911720,712Teigarhorn
6801911711,714Papey
7451911719,0#Fagurhlsmri
8151911715,421Vestmannaeyjakaupstaur
9061911721,611Strinpur

Taflan snir hsta hita mnaarins stvunum. Hmarksmlar voru aeins fum eirra. Lesi var af eim einu sinni dag kl.8 a morgni - a eru stvarnar sem segja hita hafa ori hstan .12. (Stykkishlmur, Grmsstair, Teigarhorn) - sbi hmark fr deginum ur. tflunni er sagt hljast Grmsey ann 11, en ar var hmarksmlir, hljast var raun og veru ann 10, - degi undan flestum rum stvum. Sauanesi Langanesi var einnig hljast ann 10. - eins og Grmsey. Trlega mikil bartta sjvar- og landlofts essum slum essa daga.

a var Mruvllum Hrgrdal eins og Akureyri a athugunarmaurinn, Jn orsteinsson, fylgdist srstaklega me mlinum - v honum fannst hitinn svo venjulegur. Hsta talan sem hann s er s tflunni, 29,4 stig, ekki fjarri Akureyrartlunni hu.

Hlindanna gtti ekkert Papey vegna hrifa sjvarins - en var vart Teigarhorni. Ekki geru au heldur vart vi sig Vestmannaeyjum - og ekki a ri Reykjavk, en 19,0 stig er reyndar allgott eim slum. Hitanum sl aeins niur uppsveitum sunnanlands, fr 21,6 stig Stranpi og talinn 25,0 stig Gilsbakka Hvtrsu. Hiti fer ekki oft 20 stig Stykkishlmi, en geri a etta sinn og 22,1 stig vestur safiri.

Austur Hrai fr hiti athugunartma 29,1 stig Nefbjarnarstum og 28,9 Seyisfiri - hvorugum essara staa var hmarksmlir. Blin sgu a hiti hafi fari 32 stig Seyisfiri - en v trum vi ekki. Aftur mti er alveg opi hversu hitamlar ntmans tkju vi atburi sem essum - kannski vi fengjum a sj 30 stigin eftirsttu.

En etta sumar, 1911 var venjulegt var. Hr a nean eru tv veurkort sem sna stuna ann 11. jl, hi fyrra h 1000 hPa-flatarins (jafngilt hefbundnu veurkorti, 240 metrar = 1030 hPa), en hi sara h 500 hPa-flatarins eins og amerska endurgreiningin sr stuna.

Slide1

venjuleg h er yfir Bretlandseyjum (um 1037 hPa miju) og beinir hn samt lg austur af Nfundnalandi lofti langt a sunnan til landsins auk ess a vera srlega hl sjlf. Hsti rstingur sem mldist hr landi syrpunni var 1031,9 hPa - Reykjavk ann 14. a er ekki oft sem rstingur fer svo htt hr landi jlmnui - hefur reyndar aeins fimm sinnum ori hrri en etta.

Slide2

Staan 500 hPa-kortinu er enn skrari. Mija harinnar yfir Bretlandi er 5950 metrum, hlftrleg tala satt best a segja, en vntanlega rtt. etta sumar var mjg venjulegt Bretlandi, slrkasti jlmnuur sem um getur og gst tti lengi hsta hita sem mlst hefur Bretlandi, en meti fll loks fyrir feinum rum. Skotar fengu lka venjulega slskinsdaga. Hitamet var slegi Danmrku - st lka ar til nlega rtt eins og Bretlandi. Hiti fr yfir 20 stig rshfn Freyjum, bi ann 11. og 12. jl.Mikil hitabylgja var lka Nja-Englandi, vestur Amerku, etta sumar svo fjldi manns hlaut bana af.

Fullyra m a geri mta hitabylgju n yri hnattrnni hlnun umsvifalaust kennt um (kannski rttilega).


Enn um fyrstu viku gu

Fyrir viku horfum vi sp evrpureiknimistvarinnar um mealsjvarmlsrsting og rstivik Norur-Atlantshafi fyrstu viku gu (19. til 25. febrar). Vi frum aftur smu slir - en me nja sp reiknimistvarinnar a vopni.

w-blogg130218a

Spin er n talsvert breytt fr v fyrir viku - hallai hn sr a noraustlgum ttum, en n er ttin eindregi sulg. Leifar kldu lgarinnar sem plaga hefur okkur a undanfrnu hkir enn skjli Grnlands - en mikil hrstisvi er austurundan.

Korti er hins vegar mealtal 51 sprunu - og heillar viku ar a auki. Margt getur leynst eirri spu allri. - En ef rtt reynist er etta samt tluver breyting fr nverandi veurlagi. Kalda lofti a vestan hefur hr alla vega tt lengri lei suur bginn ur en a kemur hingaog rstingur kominn meallag sta ess a vera undir v.


Gervihnattamynd kvldsins

Ltum gervihnattamynd kvldsins (sunnudag 11. febrar).

w-blogg110218z

etta er hitamynd - v hvtari - v kaldara. Gula rin bendir hrarbakkann yfir landinu sunnanveru sem treglega gengur a fullhreinsa burt - en a gerist samt um sir.

Grna rin bendir nokku snarpt illviri yfir Danmrku og Suur-Noregi - plagar eitthva ar um slir. S raua bendir hins vegar vaxandi lg sem a fara yfir landi r suaustri ara ntt - afarantt rijudags. Hn hefur sett upp hatt - sem slkt ykir vaxtarmerki - srstaklega egar stefnt er inn svi ttra ljaklakka. Aftur mti er ekki miki af hlju lofti - me verahvarfatengsl me spilinu - og lgin er ekki srlega str.

tli a s n samt ekki rtt a gefa henni gaum - henni fylgir byggilega leiinda skafrenningur - vonandi hittir hann samt aallega nttina. Um hdegi rijudag er v sp a lgin veri komin vestur fyrir land og batni um stund ar til svo nsta lg fer a hafa (ill) hrif snemma skudagsmorgni. Kannski verur skubylur skudag sem svo sr 18 brur fstunni? - ea sdegisskudagsveri sr frekar 18 brur? - ea hva? Hinn ntmalegi Valentnus verur lka fer sama tma - kannski kemur hann hvtum hesti? Aldrei a vita.


Af rinu 1911

Reynum til gamans vi ri 1911. vihenginu m finna hrgu af msum tlulegum upplsingum um ri - sem hvergi eru fanlegar annars staar. Martr fyrir flesta - en ngja fyrir ara.

T tti almennt hagst 1911. Lgrtta segir svo 1. janar 1912:

ri sem lei. a m yfirleitt heita fremur gott r. Veturinn fyrra var mildur, en vori og sumari kalt. Gras spratt seint og var tubrestur nokkur. Suurlandi var heyafli allt a v meallagi og sumum hruum annarsstaar landinu a minnsta kosti eigi minni. Garvextir smuleiis undir a meallagi um Suurland, en lakari rum landshlutum. Hausttin hefur veri hin besta.

Tluverur hafs var vi land - ri trlega eitt af 10 mestu srum 20. aldar, fyrst kom hann a Vestfjrum og lokai m.a. Drafiri og nundarfiri nokkra daga - var san lengi vi Norur- og Austurland og hamlai siglingum. Lengst virist hann hafa komist suur undir Hornafjr - a var sast aprl. sinn var va gisinn tifyrir - ttist vi og vi nst landi og fjrum og hrif hans hita voru minni en algengast er srum.

Merkasti einstaki veuratburur rsins1911 er sennilega hitabylgjan mikla kringum 11. jl. Hn fr srstaka umfjllun rum pistli. kjlfar hennar fylgdi snarpt kuldakast og snjai niur mija Esju og niur Hellisheii.

Hr a nean er hlaupi yfir ri - og frttir blaanna notaar sem stiklur. Stafsetning hefur veri fr til ntmahorfs vast hvar.

Janar
Nokku umhleypingasamt og oft snjr V- og N-landi, en annars betri t. Hiti meallagi. Um mijan mnu kom s inn firi Vestfjrum fr Drafiri og norur um en st stutt vi.

14-1 1911 (safold)
Umhleypingasm hefir verttan veri san nri. Hlka og grimmdarfrosthafa skipst en jafnan stormasamt.

23-1 1911 (Vestri - safjrur)
Ofsarok af suvestri geri hr gr. Voru flestirbtarnir hr inni Pollinum skum hafssins, er hr rak inn. Var meira og minna tjn sumum btunum og tveir brotnuu svo, a eir sukku; ... fleirum btum hafa og ori msar smrri skemmdir, einkum af sreki. Hafs allmikill hefir reki inn Djpi sastliinniviku og hefir tluver breia legi hr ti fyrir fjararmynninu. Btar, sem hafa legi hr hfninni, voru sumir settir land. Menn r Bolungarvk, er hafa gengi htt hlar, segja sinn tluvert mikinn. Fyrir Vestfjrum kva og vera mikill s og er sagt, a nundarfjrurog Sgandafjrur s inniluktir. Einnig hefir a frst hinga, a mikill s s Hnafla.

25-1 1911 (Lgrtta)
grkvld var sma hinga af safiri, a vri allur s horfinn. Pstur var nkominn noran fr Hestseyri og sagi frtt, a sinn hefi broti ar bryggju hvalveiamanna.

Febrar
Umhleypingar og nokkur snjr v-lands fram undir mijan mnu, en san lakari t og meiri snjr fyrir noran. Fremur kalt.

4-2 1911 (safold)
Vertta. Sustudagana hefir veri hltt veur og stillt, en ella hefir verttan veri dma-umhleypingasm undanfari. Vetrarverttan sunnanlandsvirist vera a taka miklum stakkaskiptumfrvsem var fyrir svona 10-12 rum. Frost og stugar stillur voru tar, en n er sjaldnast um anna a tefla en hvassvirisrifrildi annan daginn og tsynningshlku hinn daginn. Leiinleg vertta a.

10-2 1911 (Norri)
ndvegist hefir veri san um orrakomu, og m n heita rst Norur og Austurlandi. Einkum hefir veturinn veri snjlttur Austanlands og sauf ar lti gefi enn.

Mars
Snjasamt fyrsta rijung mnaarins, en san g t. Fremur hltt. s kom a Hornstrndum snemma mnuinum og var reki undan N-landi um tma.

1-3 1911 (safold)
Vertta: Frost miki sustu daga. Norvestangarri hr um slir gr. Fannkoma mikil sustuviku. Slea- og skafriveri me afbrigum gott enda venjumiki nota.

1-4 1911 (safold)
Einmunat nr allan marsmnu oftast nr nokkurra stiga hiti og bjartviri

1-4 1911 (Vestri)
Tarfar enn hi besta. - Hrarn Jnsson bndi Glmstum Fljtavk Hornstrndum, er a noran kom n vikunni, segir, a jafnautt hafi veri ar er hann fr og 12. viku sumars fyrra. [ var slmt vor - athugasemd ritstjra hungurdiska]

Aprl
Byrjai vel en san var t fremur hagst og oft snjkoma. Fremur kalt. Allmikill s var vi mestallt N-land fr Hornstrndum a Langanesi og sari hlutann einnig vi Austfiri allt suur a Papey og svo vestur a Hornafiri.

7-4 1911 (Norri)
ndvegist er n hr noran lands og snjlaust a vera sveitum, svo sauf er va lti gefi landbetri sveitum, og hinum landlttari vast eigi nema hlf gjf.

20-4 1911 (Inglfur)
Pskahret. Hrkugaddur hefir veri um land alt um pskana. Alt a 7 st. frost hr Reykjavk.

Ma

Nokku hagst t. rkomusamt S- og V-landi, en rkomulti noraustanlands. Fremur hltt. Hafsinn gisnai nokku, en var mestallan mnuinn vi allt Norurland og Austfiri.

20-5 1911 (Austri)
Austur Skaptafellssslu (Lni) 3. ma 1911 (brot) Um pskana kom grimmt kuldakast (-11R a kvldi hins 16 .) fyrirboi landsins forna fjanda", sem lt fyrst sj sig vi Hvalneshorn (Austurhorn" dnsku sjmannamli) sumardaginn fyrsta (20. aprl) og fr svaxandi til hins 27. er hann var binn a kringja allar strendur og fylla allar vkur og sa, svo langt suur sem til hefir spurst.

Jn
urrkasamt og fremur kalt. sinn var enn talsverur vi Langanes og grunnsl vi mestallt N-land.

23-6 1911 (jviljinn)
Slskinsbla og heiskrt loftundanfarna daga. Mikill hiti.

Jl
Gir urrkar austanlands framan af, en annars heldur votvirasamt. Hiti meallagi nyrra, en annars fremur kalt. venju mikla hitabylgju geri mnuinum Noraustur- og Austurlandi-landi en miki kuldakast kjlfar hennar. Seint mnuinum var shrafl vi Hornstrandir.

4-7 1911 (Inglfur)
Landsynningurinn, sem var hr i Rvk sastliinnrijudag, st ekki lengi. Kom brtt slskin og bla og hlst til sunnudagskvelds; tk a rigna og geri
landsynningarigningu sem hlst gr; en dag er sunnanrok, rigning og hrslagalegt veur.

15-7 1911 (Austri)
Feykilega miklir hitar hafa gengi yfir land allt n fyrri hluta s.1. viku, svo slkir hafa eigi komi sansumari 1880 undan frostavetrinum mikla. Mestur hefir hitinn
ori hr Seyisfiri 32 stig celsius forslunni.

18-7 1911 (Inglfur)
Veri hefir ekki veri alt i gskunni essa vikuna, hryssings-nepju-kuldi hverjum degi, alveg eins og haustdegi. a m miki vera ef lurnar fara ekki a halda burtu, v a ekki hafa r almanaki til a segja sr til, a etta eigi a heita sumar. fyrrintt snjai Grmsstum og gr snjai Esjuna, svo a hn var oringr kollinn eins og ruverur ldungur. Margir fru a hala" vetrarfrakkana sna fram r klaskpnum og g a lohfunum snum.

19-7 1911 (Vsir)
Snjai hr allmjg fyrradag niur mija Esju og muna elstu menn ekki eftir slku essum tma rs.

Hsavkurbrf. 12. jl 1911. Svo heitt er n, a varla verur ferast um daga. gr var 29 1/2 stig C. hlislis. ... Til hallris horfir hr sveitum va sakir grasmaks. Ekki lauf kvisti heilum fermlum. svo a segja.

22-7 1911 (Suurland)
Kld vertta framan af vikunni; frost um ntur. Hellisheii einn morgun hvt niur Kamba. N eru stillingar, slskin og bla, enandar kalt er gola er.

25-7 1911 (Inglfur)
Me hverju hefir brinn styggthina daulegu gui, ea rttara sagt ann eirra, sem hefir verttumlin sinni stjrnarrsskrifstofu? Ea hefir veurguinn ef til vill teki sr sumarfr me einhverri af eim sjtu og tveimur svarteygu Houris og situr hann n og frlistar sig einhverjum skuggaslum plmaviarlundi i Edens frjsama aldingari, hafandi gleymt vesalings Mrlandanum, hafandi gleymt a n er komi fram Hundadaga og a samt snjar enn Esjuna hverri nttu? Vr skulum n til minningar birta r vibjslegu tlur, sem hann ltur sr sma a festa upp psthshorninu:

ingolfur_hitatafla_1911-07-25

[Morgunhiti veurskeytum vikuna 19. til 25. jl 1911] - harla kalt eins og sj m.

1-8 1911 (Inglfur)
Veri hefir heldur veri a skna essa vikuna; golan hefir veri heitari og regni ekki eins hryssingslegt og vikurnar nstar undan. En er etta samt nokku aumar? Sumar er slskin, og hvtirkjlar og brn andlit og bjartar ntur og ljsir draumar og tlngun, langt, langt i burtu.

gst
Nokku votvirasamt noraustanlands, en gir urrkkaflar S- og V-landi. Fremur kalt. Vart var vi hafs nrri Skaga.

4-8 1911 (Norri)
okur og rigningar essa dagana og slenskt hundadagaveur.

15-8 1911 (Inglfur)
Lti batnar veri enn; og n er lkakomi fram haust, svo a sumari hefir vst hugsa sr a ba fram vetur.

18-8 1911 (Norri)
Vertta hin hagstasta heyskapart essa viku, hitar og urrkar. Jr hefir veri a spretta alt a essu. Engin nturfrost enn.

28-8 1911 (jviljinn)
Reykjavk 26. gst 1911. Tin hl, og hagst, undanfarna daga.

September
Umhleypingasm og fremur kld t. Allslmt hret undir lok mnaar. fennti f vestra. Skip og btar slitnuu upp og lskuust Siglufiri vonskuveri ann 24., geymsluskip skk og fleiri skip uru haffr. Mannskaar uru allnokkrir sj mnuinum, einkum noranveri ann 10. til 12.

Oktber
G t og fremur hl.

14-10 1911 (jviljinn)
r Skagafiri er skrifa 28. sept: Stir hefur tinveri sumarFyrst urrkur vor, svo a ekki spratt, san urrkarum tnasltt, svo a ekki nttust turnar. Svo var dgott um tma, en sarihluti essa mnaar gafst svo, a fyrst komofsarigning, svo snjai niur i sj, og loks, egar snjinn leysti og heyi var urrka, kom eitt af essum suvestan rokvirum, sem svo htt er vi hr haustin, og fauk vast hvar eitthva og sumstaar allt, sem ti var. M segja a tin var ekki endislepphj oss sumar, endavar heyfengurinn viast minna lagi, einkum ar sem miki fauk.

21-10 1911 (Vestri)
Tarfar hefirveri einmuna gott alla essa viku, logn og hitar, og yfirleitt lkara vorblu en haustveri.

Nvember
G t. Umhleypingar sustu vikuna S- og V-landi. Hiti meallagi. Allmikil skria fll Mjafiri ann 30. og spillti skgi (Austri).

Desember
G t. rkomusamt um a-vert landi, en urrvirasamt v-lands. Hltt.

30-12 1911 (safold)
Vertta. Au jl hvtir pskar segir mltki. etta sinni voru jlin au veur yfirleitt hi besta.

vihenginu m eins og ur sagi finna hrgu af tlum sem rautseigirgeta reynt a komast gegnum. (v miur er a sem stendur ekki skilegasta snii - en svo verur a vera sem stendur). Ekki treystir ritstjrinn sr til a lofa fleiri pistlum af essu tagi - full sta vri til a taka til hendinni og fjalla um sustu 200 rin ea svo mta htt.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Fyrri sa | Nsta sa

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Nv. 2019
S M M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Njustu myndir

  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119f
  • w-blogg151119e

Heimsknir

Flettingar

  • dag (18.11.): 2
  • Sl. slarhring: 161
  • Sl. viku: 1857
  • Fr upphafi: 1851368

Anna

  • Innlit dag: 2
  • Innlit sl. viku: 1580
  • Gestir dag: 2
  • IP-tlur dag: 2

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband