Langur urrkur

Sraltil rkoma hefur mlst um landi sunnan- og vestanvert kringum fjrar vikur. Til dmis hefur engin rkoma mlst Stykkishlmi fr v 20.ma og Reykjavk hefur lka veri nrri v urrt - ekki alveg. ar sem ekki sr fyrir endann urrviri er varla kominn tmi a gera a upp - enda ekki alveg einfalt ar sem spilliskrir (afsaki oralagi) hafa falli - eins og Reykjavk. Ritstjri hungurdiska skrifai nokkra frleikspistla um urrka Reykjavk (og landsvsu) vef Veurstofunnar sumari 2009 - en var lka eftirminnilega urrt um tma. - essir pistlar standa a mestu alveg fyrir snu - en mtti alveg uppfra. En ritstjrinn vill samt ekki gera a fyrr en nverandi kafla er loki og s verur hvernig hann stendur sig.

Til a lesendur hafi eitthva a bta og brenna mean er hr a nean ltillega fjalla um skraufurra kafla Stykkishlmi. ar hefur rkoma veri mld nrri v samfellt fr v september 1856 - mlingar fllu niur um fimm mnaa skei fr v gstbyrjun 1919 og t ri. Ekki er v alveg a treysta a mlingarnar su alveg sambrilegar allan tmann - agsla athugunarmanna varandi rra rkomu kann a hafa veri misjfn. Vi getum varla gert anna en a tra tlunum.

Eins og nefnt var a ofan hefur urrkur n stai samfellt Hlminum 29 daga. Vi leit finnum vi fjra jafnlanga ea lengri kafla. S stysti eirra endai 22.jl 1963, var 29 daga langur. Okkar kafli verur vntanlega lengri en a. rjtu daga kafla lauk ann 15.aprl 1914 - svo snemma a vori a litlu hefur skipt fyrir grur. En tk vi mikill rkomu og skakvirakafli sem st langt fram eftir sumri.

ann 27.jn 1942 lauk urrkakafla sem stai hafi Stykkishlmi samfellt 33 daga. essi kafli var ekki alveg urr Reykjavk - skiptist upp af nokkrum stkum rkomudgum.

Lengsti urrkkafli sem vi vitum um Stykkishlmi endai 20.jn 1931 - og hafi stai samfellt 35 daga - fr 15.ma - og nsta hlfan mnu ar undan hafi aeins rignt tvisvar samtals 3,2 mm. Reykjavk var alveg urrt 27 daga r (til 7.jn) - mldust 0,2 mm, en san var alveg urrt 6 daga vibt. Verttan segir um jn 1931:

Tarfari var lengst af kalt og urrt. Spretta me afbrigum slm, einkum tnum, aeins raklendum engjum var hn smileg. Eitthva kunnuglegt?

mliskeiinu llu vitum vi um 32 tilvik egar rkoma hefur ekki mlst Stykkishlmi 3 vikur ea meira - gerist um a bil fimmta hvert r a jafnai, sast 2012 (og svo n). Reykjavk eru riggja viknatmabil n allrar rkomuum a bil helmingi ftari.


Dlitll kuldapollur

mnudag og rijudag brst dltill kuldapollur r norritil suurs gegnum harhrygginn sem veri hefur fyrir noran land. Hann fer yfir landi rijudag. Vi etta verur breyting stugleika loftsins yfir landinu og skrir vera lklegri inn til landsins. Fyrst klnar meira efri hluta verahvolfs heldur en near - loft verur vi a mjg stugt, en san streymir kaldara loft neri lgum undir a loft sem fyrst er ferinni og stugleiki vex a nju - auk ess sem noranttin verur kvenari.

w-blogg160619b

Korti snir stuna 500 hPa (rmlega 5 km h) sdegis rijudag. er mija kuldapollsins komin suur fyrir land. rin snir braut hans grflega.

aer lklega nokku tilviljanakennt hvar skrir vera miklar - og kefin er smuleiis mjg tilviljanakennd. Su tlvureikningar teknir bkstaflega eru lkurnar mestar vi hlendisbrnina um landi sunnanvert - hupplausnarsprnar nefna lkur hagli - og ar me rumum og eldingum eim slum. a er tilhneiging hj lknunum a ofmeta mestu skrakefina - enda m sm mjg strar tlur - s hsta sem ritstjri hungurdiska sr korti r sustu sprunu harmonie-lkansins er 32,1 mm/klst sunnan Langjkuls sdegis morgun mnudag 17.jn - satt best a segja nokku kjukenndtala. Rigningarkef sem essi er httuleg bi byggum blum og ngrenni lkjarfarvega fjalllendi. Hsta tala sem sst danska igb-lkaninu er 18,7 mm/klst svipuum slum og um svipa leyti.

Daginn eftir (rijudag) er astreymi kulda r norri neri lgum orin a mikill a slin hefur ekki vi a hitangilega til a lofti komist veltu.

A sgn lkana mun taka nokkra daga a hreinsa kuldann burt af svinu til ess a gera meinlitlu veri.


Fyrri hluti jnmnaar

er a fyrri helmingur jn - auvita merkastur fyrir slskinsstundafjldann suvestanlands. En mealhiti fyrstu 15 daga mnaarins Reykjavk er 10,0 stig, +1,4 stigum ofan meallags smu daga rin 1961-1990 og +0,3 stigum ofan meallags sustu tu ra. Mealhitinn er 11.hljasta sti smu daga (af 19) ldinni. eir voru hljastir 2002, mealhiti +12,0 stig, en kaldastir 2001, mealhiti 7,6 stig. langa listanum er mealhitinn 17. sti (af 145), honum er a lka 2002 sem er efsta stinu, en 1885 v nesta. Mealhiti dagana 15 var aeins 5,8 stig.

Mun kaldara hefur veri fyrir noran, mealhiti dagana 15 Akureyri er 7,8 stig, -1,1 stigi nean 1961-1990 mealtalsins, en -1,5 nean meallags sustu tu ra.

landsvsu er hiti ofan meallags sustu 10 ra um a bil fimmtungi stva, jkva viki er mest vi Setur og lkelduhls, +1,1 stig ofan meallags, en neikvtt vik er mest Gagnheii, -3,0 stig.

rkoma Reykjavk hefur aeins mlst 2,7 mm, a nstminnsta fyrri hluta jn ldinni, enn urrara var 2012 og vita er um 7 urrari jnbyrjanir ur, urrasta 1971, en hfu aeins 0,2 mm mlst ann 15.

fyrri hluta jnhafa 209,2 slskinsstundir mlst Reykjavk, rmlega 30 stundum meira en mest ur smu daga, a var 1998. fyrra mldust aeins 30,4 stundir smu daga.

Vibt:

Hr a nean m sj vik fyrri hluta jnmnaar einstkum spsvum gagnvart mealhita smu daga sustu tu rin.

w-blogg160619

Hiti hefur veri vi meallag vi Faxafla og rtt ofan ess Suurlandi. Annars hefur hiti veri nean meallags, mest Austurlandi (a Glettingi). ar og Norurlandi eystra er tmabili a fjrakaldasta ldinni - reyndar munar ekki miklu hitanum n og eim rem tmabilum sem kaldari reiknast. Talsvert kaldari fyrrihlutar jnmnaar finnast eystra s leita lengra aftur, t.d. 1981, 1975 og 1973.

egar horft er vikatlur tti a hafa huga a jnmnuir hafa langtmasamhengi veri srlega hlir essari ld. M rifja upp gamlan pistil hungurdiskum ar um: Jnrepi mikla, sem birtist 16.jn fyrra. hiti Reykjavk s n aeins meallagi aldarinnar (og 11 sti) er hann samt 17. sti 145 ra - eins og nefnt var hr a ofan. a ir a fyrri hluti jn var hlrri en n aeins 6 sinnum fyrir aldamt.


Ntt hrstimet jnmnaar

mintti (a kvldi 11.jn) mldist loftrstingur Reykjavkurflugvelli 1040,6 hPa. Svo hr rstingur hefur aldrei mlst hr landi jnmnui. Gamla meti, sett Stykkishlmi 21. jn 1939 var 1040,4 hPa. Munurinn er sannarlega marktkur, en nja talan verur trlega stafest sem ntt met - fari rstingur ekki enn hrra vellinum ea einhverri annarri lglegri st ntt.

egar vi hugum met sem etta skulum vi hafa huga a n dgum er vi lklegra en ur a met falli. stan er s a athuganir eru mun ttari en ur, bi tma og rmi. A vsu var landi allvel aki rstiathugunum egar gamla meti var sett 1939, en hvergi var athuga a nturlagi. Hefi a veri gert er hugsanlegt a enn hrri tala hefi sst. Venjulega var reynt a leita tgildi uppi rstisritum - en betur var leita a lgstu gildum heldur en eim hstu. etta ykir veurnrdum afskaplega merkilegt - minni athygli veki en hita- ea rkomumet.

a m rifja upp a daginn eftir a hrstimeti var sett Stykkishlmi var slandshitamet sett Teigarhorni, sem enn stendur, 30,5 stig. Sama dag mldist hiti 30,2 stig Kirkjubjarklaustri. Um essi hitamet var fjalla pistli hungurdiska 21.gst 2018.

Lofti sem yfir landinu verur morgun er ekki alveg jafnhltt og var 1939, lklega 3 til 4 stigum kaldara neri hluta verahvolfs - og enn meiri munur eystra. Lkur nju hitameti eru v ekki miklar. En veurlagi er samt ekki svipa.

Slskinssyrpan mikla heldur fram Suur- og Vesturlandi, slskinsstundafjldi Reykjavk mnuinum kominn 171,3 stundir, 8,3 stundum meira en mest hefur ur mlst smu daga. a var 1924. Slskinsstundafjldinn er lka kominn upp fyrir mealslarstundafjlda jn Reykjavk 1961-1990 (161,3 stundir) og einnig yfir mealslskinsstundafjlda jnmnaar alls sustu tu rin (170,5 stundir). Langt er enn til mnaamta og mnaarslarmeta, ar trnir jn 1928 toppnum me 338,3 stundir - enn vantar 167 stundir upp tlu.

dag (rijudag 11.) skein sl lka allan daginn vi Mvatn, ar mldust slskinsstundirnar 19,4 - og mnaarsumman komin 84,1 stundir.

Vibt 13.jn:

Eins og vi var a bast fllu lka fein jnharmet hloftaflata essari hrstihrinu. Met voru slegin 925 hPa, 850 hPa (1659 metrar - gamla meti var 1652 m), 500 hPa (5870 metrar, a gamla var 5860 m) og meti 400 hPa var jafna. Hiti 700 hPa var s rijihsti sem mlst hefur jn, 4,8 stig. Meti er 5,4 stig (sett 1958).


Almennt af venjulegu veri

Slin skn enn um landi sunnan- og vestanvert - komin fram r v sem mest er vita um ur jnbyrjun. Vi tkum betur v mli tudagauppgjrinu egar a hefur borist. Fyrir nokkrum dgum var hr hungurdiskum minnst einkennilega sp evrpureikninmistvarinnar um methita essari viku. a fr eins og ritstjrann grunai a essi sp var strax dregin til baka - en samt er enn sp gum hlindum va nokkra daga - einkum Suurlandi.

Vi skulum fyrst lta sp sem gildir sama tma og spin afbrigilega (sj fyrri pistil) - seint a kvldi fimmtudags 13.jn.

w-blogg100619a

Hr m sj ykkt (heildregnar lnur) og hita 850 hPa-fletinum (litir). Ekki eru mikil lkindi me essu korti og methitaspnni. Kuldapollur hefur n a skjta sr r norri suur me Austurlandi og ar me rengja hljasta loftinu vestur fyrir. Hmarkshlindin eru hr alveg vestan vi land 5610 metrar. a er a vsu mjg miki, en samt 3 stigum minna en eir 5670 metrar sem var ur sp - og ykktin yfir landinu er mun minni en sp var.

En n er mivikudagurinn s hljasti ykktarspnni - hva sem svo verur. Korti a nean snir sp sem gildir mivikudagskvld 12.jn.

w-blogg100619b

ykktin vi Grnland er hstu hum, m.a. vegna niurstreymis eim slum. a er mjg sjaldan sem vi fum a njta grnlensks niurstreymishita - en hlindin yfir slandi vestanveru eru mjg mikil. Kuldapollurinn sem ur var minnst er hr norausturhorni kortsins hrari lei til suvesturs eins og rin (og fyrra kort sna) - og stuggar vi hlindunum.

Hlindi essi eru ekki beinlnis upprunnin Grnlandi ( a bti au) heldur fylgja au venjulegum harhrygg sem verur yfir landinu rijudag og mivikudag. Loftrstingi er sp yfir 1036 hPa hr landi, en svo hr rstingur er mjg venjulegur jnmnui og hefur aeins tvisvar svo vita s fari yfir 1038 hPa - og einu sinni 1040 hPa. etta ykir ritstjra hungurdiska merkilegur viburur - ef spr rtast.

Smuleiis er h 500 hPa-flatarins sp nrri meti. Mesta h 500 hPa sem vita er um yfir Keflavk jn er 5860 metrar - mlt ann 9.jn 1988. Rtt hugsanlegt er a a met veri slegi n rtist spr - og hitti rtt athugun (aeins tvr hloftaathuganir eru gerar slarhring).

w-blogg100619c

Korti snir h 500 hPa-flatarins (litir) og sjvarmlsrsting (heildregnar lnur) mivikudag 12.jn kl.18. Hsta talan kortinu er 5890 metrar. endurgreiningum m finna hrri tlu - hitabylgjunni miklu jn 1939 (sama dag og hrstimeti var sett).

Vi erum n a sj stu sem minnir a msu essa fornu hitabylgju - en kerfi sem um hana s virist hafa veri sjnarmun flugra heldur en etta - og hitti lka heldur betur landi. etta er feinum breiddarstigum of vestarlega til a vi njtum ess til fulls.

hitabylgjunni 1939 ni hiti Reykjavk ekki 20 stigum - oka kom veg fyrir a. N eru spr einmitt a gera r fyrir svipuu n - a oka ea kld hafgola leiki um borgina og haldi raunverulegum hlindum ar skefjum. Reynslan hefur snt a erfitt er a sp um okuna. Fari allt sem n horfir (munum a spr eru alltaf a bregast) tti hitabylgja essi a vera mest Suurlandi - hlutar Suausturlands geta lka komi vel t - og stku staur inni sveitum rum landshlutum. Sem stendur er hmarkshita sp bilinu 20 til 25 stig - en hitti vel vind og sl gtu talsvert hrri tlur sst stku sta.

Innan um ll essi venjulegheit er eitt atrii til vibtar sem rtt er a minnast . Nr engri rkomu er sp um landi vestanvert mivikudag - en samt er heildarrakainnihald verahvolfsins hstu hum - nrri v eins og verstu haustrigningum.

w-blogg100619d

Kori snir etta - litir og tlur mm. Allt yfir 20 mm telst htt, og meir en 25 mm mjg htt. Einhver sk hljta a fylgja (og spilla slaryl)- og e.t.v. vera essi sk eitthva skrtin fyrst ekki fellur r eim rkoma.

Vibt - um fyrstu tu daga jnmnaar:

Fyrsti rijungur jnmnaar er n liinn - bjartur og urr syra en svalur nyrra. Mealhiti Reykjavk 8,9 stig, +0,5 stigum ofan meallags 1961-1990, en -0,6 nean vi meallag smu daga sustu tu rin, hljastir voru smu dagar ri 2016, mealhiti 11,5 stig, kaldastir voru essir smu dagar ri 2011, mealhiti 6,5 stig. Hitinn er 15.hljasta sti (af 19 ldinni). langa listanum er hiti 52.sti (af 145) - 2016 er ar toppnum, en kaldast var.1885, mealhiti 4,9 stig.

Kalt hefur veri Akureyri, mealhiti fyrstu tu daga mnaarins ar er 5,9 stig, -2,5 stigum nean meallags ranna 1961-1990, en -3,4 stigum nean meallags smu daga sustu 10 rin.

A tiltlu hefur veri hljast Kambanesi, hiti ar +0,1 stigi ofan meallags sustu tu ra, en kaldast a tiltlu hefur veri Gagnheii, -5,4 stig nean meallags sustu tu ra.

urrt hefur veri um nr allt land. rkoma hefur aeins mlst 1,9 mm Reykjavk, s nstminnsta smu daga ldinni - sjnarmun urrara var smu daga 2012. rin 1924 og 1935 mldist engin rkoma Reykjavk fyrstu tu daga jnmnaar og 11 sinnum hefur rkoma mlst minni en n. Akureyri hefur rkoma aeins mlst 3,0 mm, langt nean meallags.

Slin hefur skini af fdma kafa landi suvestanvert. N hafa 157,5 slskinsstundir mlst Reykjavk, 15,7 dag, um 100 stundir umfram meallag smu daga. Nstflestar mldust slskinsstundirnar Reykjavk smu daga ri 1924, 145,4, en fstar voru r essa daga ri 2013, aeins 13,4. fyrra mldust 22,9 slskinsstundir fyrstu tu daga jnmnaar. Vi Mvatn hafa til essa mlst 65 slskinsstundir jnmnui.


Fr skemmtideild evrpureiknimistvarinnar

Ritstjri hungurdiska var varla binn a sleppa orinu me a rtt fyrir hlnandi veur ( spm) sndu r engin merki ess a hitabylgju vri a vnta. - N sendi skemmtideild evrpureiknimistvarinnar fr sr spna sem korti hr a nean snir.

w-blogg070619a

Spin gildir fimmtudagskvld nstu viku (13.jn). ykkt (sem segir fr hita neri hluta verahvolfs) er hr meiri en 5660 metrar yfir landinu sunnanveru. etta er alveg vi met - svipa v sem var slandsmetshitabylgjunni jn 1939 og gsthitunum 2004. Hiti 850 hPa er meiri en 14 stig - sem yri ntt jnmet yfir Keflavkurflugvelli - rtist spin.

Vi verum samt a leggja herslu a etta er snd veii en ekki gefin - lklegast a hitinn veri horfinn nstu sprunu - ekki var hann eirri nstu undan - og ekki hefur hann sst bandarsku spnum.

En etta er merkileg sp engu a sur -

vikomandi vibt:

a er t af fyrir sig athyglisvert a mealhiti fyrstu viku jnmnaar Reykjavk n (2019) skuli vera nkvmlega s sami og smu daga fyrra (2018), 8,1 stig - fyrra var svalt dag og ntt, en n er kalt a nturlagi - en smilega hltt yfir hdaginn. fyrra var nnast slarlaust - en n hefur slin skini sem aldrei fyrr smu daga. Skyldi etta segja okkur eitthva?


Harhryggurinn fyrir vestan land

Hloftaharhryggurinn fyrir vestan land virist lti tla a gefa sig - en okast mist fjr ea nr.

w-blogg060619a

Korti snir njustu hugmynd evrpureiknimistvarinnar um norurhvelsstuna seint laugardagskvld (8.jn). Jafnharlnur 500 hPa-flatarins eru heildregnar, af eim m ra vindstyrk og tt. Litir sna ykktina, en hn mlir hita neri hluta verahvolfs - v meiri sem hn er v hlrra er lofti. Vi viljum helst vera inni gulu ea brnu litunum essum tma rs - en mealtali er lgra. Grnu litirnir eru rr, s dekksti kaldastur eirra - hann liggur reyndar yfir landinu noranveru dag (fimmtudag) en sunnudag hefur hann hrfa heldur - og vesturhluti landsins er kominn ljsgrna litinn (ykkt meiri en 5400 metrar). annig a heldur hlnar landinu heild fr v sem n er.

Kuldapollurinn sumarhrellir er n vi austanvert Barentshaf og a halda sig ar nstu daga. Brur hans reika um stefnulti shafsslum - en gtu komi vi sgu hr sar - beint ea beint.

S rnt smatrii kortsins kemur ljs a austlgari tt nr til systa hluta landsins. Korti hr a nean snir etta nnar.

w-blogg060619b

etta er sami tmi - og jafnharlnurnar eru r smu (dregnar ttar). Mikill noraustanstrengur er yfir landinu vestanveru - ar er urrt og hltt loft fr Grnlandi - en kalt lgardrag yfir landinu - austan ess er hg austlg tt - en leifar hloftakuldans sem gekk yfir okkur er fyrir sunnan land. [Litir sna hita]. Austanttin er skammvinn a sgn og harhryggurinn a styrkjast enn frekar hvtasunnudag og nstu daga eftir. Hvort hann nr a hreinsa burt kuldann neri lgum verur bara a koma ljs.

En skemmtideild reiknimistvarinnar er farin a sna dag og dag me mun hlrra veri - vi skulum taka eim sningum me var ar til nr dregur - vona a besta. Jafnframt er veri a veifa mjg hum sjvarmlsrstingi um mija nstu viku, jafnvel ofan vi 1035 hPa sem er mjg venjulegt hr vi land eftir 10. jn. - Aeins eitt dmi ekkt - hitabylgjan mikla jn 1939 - ekkert slkt er reyndar spnum sem stendur.

a styttist a slskini Reykjavk fari a teljast venjulegt - vibrigi fr v fyrra - en var algjrlega slarlaust Reykjavk ann 6. til 11.jn. Vi bum me a ra tlur ar til sar.


Smvegis enn af ma

Eins og fram kom hr hungurdiskum dgunum var mealloftrstingur ma hr - tvisvar ur jafnhr og sex sinnum sjnarmun hrri. Varla mjg marktkur munur hstu gildum.En viki er +7,8 hPa yfir meallagi mamnaa ranna 1961-1990 og 9,3 hPa yfir meallagi sustu tu.

Vi sjum hr a nean hvernig vikin hafa lagst Norur-Atlantshaf (korti geri Bolli Plmason). Hr er mia vi mamnui ranna 1981 til 2010.

w-blogg030619a

Hin yfir Grnlandi venjuflug, en rltar lgir suur hafi og reyndar lka yfir Skandinavu. Eins og minnst var fyrra pistli hefur mealrstingur mamnaar ekki veri svona hr hr landi fr 1975, var 1020,2 hPa Reykjavk eins og n. Hann var rtt aeins hrri ma 1968 (1020,5 hPa), en san arf a fara aftur til 1935 (1020,5 hPa) og 1915 (1020,3 hPa). Hsta mamealtali sem vi ekkjum er fr 1840, 1022,7 hPa - en eins og ur sagi er nkvmni eirrar tlu ekki fullvs - vafalti hafi rstingur veri venjuhr.

a gerist auvita endrum og sinnum a rstingur hittir vel og mnaarmealtl vera h - arf vi ekki a koma vart. a kom meira vart a lgsti rstingur sem mldist landinu llu ma (mia vi sjvarml) var 1008,2 hPa. Vi flettingar metaskrm ritstjra hungurdiska kom ljs a etta er venjuleg tala. Lgsti rstingur mamnaar hefur a vsu tvisvar veri hrri, 1838 (1009,7 hPa) og 1843 (1009,1 hPa) en hafa verur huga a au rin var rstingur ekki mldur nema einum sta landinu - og 1838 ekki nema einu sinni dag. Tluverar lkur eru v v a hefi nverandi stvakerfi veri rekstri hefu einhverjar lgri tlur snt sig einhversstaar essum mnuum. Auk ess er kvein vissa essum gmlu mlingum - en s vissa er reyndar ba vegu - til lkkunar og hkkunar.

Ritstjrihungurdiska fylgist lka me rstibreytileika fr degi til dags (j - a m margt gera sr til hugarhgar). Breytileikinn (eins og ritstjrinn skilgreinir hann) hefur aeins 7 sinnum veri minni ma heldur en n. Sast 1931.

Vi hfum sum s veri a upplifa eitthva venjulegt - vi erum reyndar oft a v en tkum ekki eftir (og kunnum ltt a meta). Vi tkum t.d. ekkert eftir v hversu venjulegt a er a draga tgulsji r spilastokk fyrst spila - enda lti merkilegt vi a fyrr en vi drgum san tgul eftir tgul eftir tgul eftir tgul - n ess a arir litir geri vart vi sig. Svipa er me veri - stakur hrstimnuur (ea hlindamnuur) segir ekkert, en egar ekkert dregst anna r stokknum fer grunur um a eitthva kunni a vera seyi a gera vart vi sig.


Smvegis af ma

N stendur annig helgi a mnaaryfirlit Veurstofunnar birtist varla fyrr en seint mnudag ea rijudag. Mamnuur var afskaplega lkur almanaksbrur snum fyrra. rktu suvestlgar ttir nr sleitulaust allan mnuinn, en n skiptust norlgar og sulgar , r norlgu hfu betur - en vestlgar ttir geru varla vart vi sig, lkt v sem var fyrra.

Loftrstingur var lka me rum htti. Mealrstingur Reykjavk var n 1020,2 hPa. a eru nokkur tindi v svo htt mnaarrstimealtal hefur ekki sst ar san febrar 1986 - og ekki ma san1975, en var a jafnt mealtalinu n. fyrri t m finna 6 hrri rstimealtl ma, en fjgur eirra eru svo lti hrri a marktkt er. au tv hstu eru fr 19.ld (1840 og 1867) og margs konar vissa fylgir eim tlum - en ba vegu.

ma fyrra var mnaarmealrstingur hins vegar me allra lgsta mti - s 9.lgsti ma nrri 200 ra samfelldri sgu rstimlinga.

Hitafar n var einnig me allt rum htti heldur en fyrra. Taflan snir mealhitavik spsvum landsins - og hvaa r hitinn lendir meal mahita ldinni (19 mnuir alls). Vikin miast vi sustu tu r.

w-blogg010619a

Hiti var ofan meallags um landi vestanvert og mnuurinn meal 5 til 6 hljustu ldinni, en svalara var um landi austanvert og kaldast a tiltlu Suausturlandi ar sem ma hefur aeins risvar veri kaldari a sem af er ldinni. Tv kuldakst geri mnuinum - a sem enn stendur og svo anna sem st stran hluta fyrsta rijungs mnaarins. Mjg hltt var hins vegar milli essara tveggja kuldakasta.

Mealhiti Reykjavk endai 7,7 stigum og 5,9 Akureyri. Svo fr a ma var kaldari heldur en aprl mjg va Norur- og Austurlandi. Talnafklar geta fari vihengi og athuga mli og s a neikvi munurinn var mestur Mnrbakka, ar var ma -1,5 stigum kaldari en aprl. hlendinu sunnaveru hlnai hins vegar verulega milli aprl og ma, mest vi Setur, +2,7 stig. Trlega hefur venjusnemmbr snjleysing essum slum tt undir etta.

landsvsu var mealhiti aprl og ma hinn sami. a kemur fyrir endrum og sinnum a ma er kaldari en aprl. landsvsu sast 1979 og 1958. Tni slkra atbura er mun meiri Norur- og Austurlandi heldur en syra. Akureyri var ma sast kaldari en aprl ri 2011 og a gerist einnig 2007 og 2003. Aftur mti er munurinn n me allra mesta mti - arf a fara alveg aftur til 1883 til a finna mta tlu. Dalatanga var ma sast kaldari en aprl ri 2015, og miklu munai ri 2011. Vestmannaeyjum arf hins vegar a fara aftur til 1979 til a finna dmi ess a ma hafi veri kaldari en aprl. Stykkishlmi arf a fara alveg aftur til 1884 til a finna dmi og Reykjavk aftur til 1873. En hfum huga a a var aprlmnuur sem var hinn afbrigilegi hva hita snertir - vikatlur mamnaar sem vi sjum tflunni hr a ofan eru ekki strar.

a sem hr fer eftir er uppfrsla pistli sem fyrst birtist 31.ma 2017 - n hafa rr mamnuir bst vi. ar meal hinn arfaslaki ma fyrra (2018) og nliinnma - sem kemur nokku vel t essum (vafasama) kvara.

Undanfarin r hefur ritstjri hungurdiska leiki sr a v gefa sumarmnuum og heilum sumrum einkunn. Aferafrin er skr fyrri pistlum. S raunhfa krafa kemur stundum upp a meta beri veur ma sama htt - og a heyrist meira a segja a menn taki kalda, slrka urrkrsingsmamnui fram yfir vota og hlja. Slkt er hins vegar tluverri andstu vi a sem tkast hefur egar vort er metin.

Gott og vel - vi skulum n bera saman mamnui Reykjavk eins og um sumarmnaakeppni vri a ra.

w-blogg020619a

Hr m sj a nliinn mamnuur fr 12 stig - vel yfir meallagi. Bestur var ma 1932 me fullt hs stiga - en jafnlakastir eru allmargir mnuir me aeins 2 stig, ma fyrra ar meal. Vi skulum taka eftir v a hinn hrilegi og kaldi ma 1979 er hr metinn gur - fr 12 stig (rtt eins og s nlini). J, slin skein og rkoma var ltil og rkomudagar fir - mnuurinn fkk hins vegar 0 stig (af fjrum mgulegum) fyrir hita.

En a er kannski a ntminn vilji hafa veri annig - menn geta vkva garinn s urrvirasamt - en erfiara er a verjast rigningu.

Til gamans er hr tgfa meira rktunarmiu - hr viljum vi hita og slskin og rkomu - en lka til gamans eins og allir essir einkunnarreikningar.

w-blogg010619c

Grrarmamnuirrkjandi um 1930 (mesta fura hva hinn gilega urri ma 1931 kemur t - en leiindastand um 1980.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Af hreti malok 1952

kuldakasti sem n gengur yfir (aallega um landi noraustan- og austanvert) s leiinlegt er a engan veginn hpi eirra skari essum rstma - alla vega ekki enn sem komi er. a hefur samt valdi v a ritstjri hungurdiska hrkk dltinn upprifjunargr dgunum. Auvita rifjuust upp mrg sk kst ea hret sustu viku mamnaar og langt fram eftir jn - flest tengd rsum kuldapolla r norri ea vestri.

Margir muna enn mikil hret essum tma ri 2011, 2006, 1997, 1975 og 1973 - og sjlfsagt mun fleiri. Eitt eirra skustu kom seint ma ri 1952 - fyrir tma langminnis ritstjrans - en samt eru enn margir lfi sem gtu muna a. Ekki vst a eir minnugu su meal lesenda essara pistla.

Vi skulum til gamans rifja upp etta hret - og einkum blaafrttir af v. Kuldanum n veldur trs r norurhfum - afmarkaur kuldapollur ttaur fr strndum Sberu. Svo vel vill til a aalafl hans beinist til suurs nokku fyrir austan land - og vi sleppum vi verulegt illviri.

Kuldapollurinn sem olli kastinu ma 1952 var annarrar ttar - kom eiginlega vert yfir Grnland og ni jafnframt mjg hltt loft sunnan r hfum. Afskaplega httuleg staa llum rstmum.

Eftir srlega erfian desember 1951 og janar 1952 sknai veurlag hr landi annig a febrar og mars voru tindaminni og va hagstir. Aprl er merkastur fyrir miki illviri sem ni ekki svo mjg til landsins en olli grarlegum mannskum norska selveiiflotans fyrir noran land og vi Jan Mayen - held a nrri v hundra sjmenn hafi ar drukkna.

Ma byrjai kuldalega, en um mijan mnu hlnai og vori virtist blasa vi. Verttan segir um matina:

Tarfari var fremur hagsttt a undanskildum hlvirakafla upp r mijum mnui. Tn voru vast farin a grnka um mijan mnu, en seinast mnuinumkippti mjg r grri. Samgngur voru oftast erfiar vegna aurbleytu og snja.

w-blogg280519a

Korti snir stuna 500 hPa-fletinum seint a kvldi sunnudagsins 25.ma 1952. er kld hloftalg rtt ann mund a taka stkki yfir hbungu Grnlandsjkuls og mtir kuldi hennar hljum straumi langt sunnan r hfum. Lg myndast Grnlandshafi og dpkar hn rt og hreyfist austur mefram norurstrndinni. Sunnan lgarinnar var vindur hvass r vestri. Kalda lofti kom fyrst inn yfir land r vestri upp r hdegi ann 26. - en vindur snerist a kvldi ess dags til norurs og hvessti verulega.

w-blogg280519b

Daginn eftir, rijudag 27.ma var lgin komin austur fyrir land - svipa og korti hr a ofan snir. Athugi a sndar eru jafnharlnur 1000 hPa-flatarins, lna merkt 0 er s sama og 1000 hPa jafnrstilnan og 40 metrar sna 1005 hPa. Eins og venjulegt er endurgreiningum er snerpa lgarinnar heldur vanmetin.

islandskort_19520527_0900

slandskorti kl.9 a morgni rijudags snir veri ekki fjarri hmarki. rstispnn yfir landi - fr Dalatanga vestur Bolungarvk er s rijamesta sem vi vitum um mamnui og meiri en s mesta sem vita er um jn. Samanburur nr aftur til 1949. Sj m a Nautabi Skagafiri er blindhr, skyggni 200 metrar og hiti vi frostmark. Ofsaveur er Kirkjubjarklaustri og sandbylur og frviri Strhfa Vestmannaeyjum.

Frost fr -10,2 stig 850 hPa yfir Keflavkurflugvelli daginn eftir og hefur aeins einu sinni ori meira sar a vori. a var jnhretinu mikla 1997.

Vi skulum n fara yfir frttir af verinu og tjni v sem birtust Tmanum og Morgunblainu nstu daga eftir. ar kemur vel fram hversu slmt etta hret var. Vi skulum hafa huga a talsverar breytingar hafa ori jflagshttum og samgngum essum tpu sj ratugum sem linir eru - og geri sama veur ea mta n dgum yru hrifin nnur.

ess m geta a kuldinn hlt fram fram jn og ann 2. var alhvtt Strhfa Vestmannaeyjum, snjdpt mldist 2 cm.

Vindhrai komst 10 vindstig Reykjavkurflugvelli, en hfum huga a vindmlirinn var lglegri h um essar mundir. Einkennilegasta tjni var Geirlandi Su.

Tminn 28.ma:

fyrrintt geri hi versta veur, sem ni um mestan hluta landsins. Var veri af norri og va ofsarok sunnanlands, en snjkoma og frost noran lands. Fregnir af verinu Norurlandi eru ekki ljsar enn vegna ess a smasambandslaust var norur um land og einnigaustur um til Hornafjarar.

Suurlandi og Vestmannaeyjum komst veurofsinn sums staar allt a 12 vindstigum. Nokkurt nturfrost var og sunnanlands ogallmiki noran lands en hiti 34 stig gr en um frostmark Norurlandi.

7000 klplntur eyilgust. Veurofsinn fr vaxandi fram eftir nttu fyrrintt og um klukkan sex grmorgun ni hann hmarki sunnanlands. Laugarvatni var veri afskaplegt svo til fdma m telja, enda var ar miki tjn, sem lauslega er tali nema 30-40 sund krnum. Rur brotnuu r grurhsum, og 7000 klplntur sem nbi var a setja niur, eyilgust. Er tali vst, hvort hgt verur af plntur eirra sta, og er htt vi a klrktin Laugarvatni bi mikinn hnekki af essu sumar. Veurofsinn var svo mikill,a bt tk loft og brotnai hann. Talin er htta a um 10 tunnur af kartflum, sem bi var a setja rsir grum en ekki hyljamold, hafi eyilagst nturfrosti. Margvslegt tjn anna var garagrri Laugarvatni. Mun tjn af svipuu tagi hafa ori var Suurlandi fyrrintt, tt ekki s a eins strfellt.

Sandgrslan Stjrnarsandi strspillist. Veurofsinn ni hr hmarki klukkan 78 grmorgun, sagi frttaritari Tmans Kirkjubjarklaustri. Var hann svo mikill byljunum, a fdmi eru. Margvslegar skemmdir hafa ori af verinu. Sandgrslan Stjrnarsandi hefir strspillst. Var ori ar vel gri yfir a lta eftir einmuna vort, og sandfaxi ori vel sprotti. dag er ar svart yfir a lta. Sandfoki var geysilegt, og va liggja n sandskaflar ar sem ur var grnt gras. veitan t sandinn fr Skaft hefir og spillst, ar sem sandskaflar lgust veiturennur. Er augljst, a sandgrslan, sem arna var komin vel veg fyrir tultstarf og merkilegt tak hefir bei allmikinn hnekki.

Rafstin Geirlandi skemmist. Rafstin vi Geirland, sem fjgur heimili Geirlandi og Mrk f rafmagn fr, og er drt mannvirki,Skemmdir henni uru me eim htti, a vatn fauk veurofsanum r aveituskurinum og uppistulni t grasi grna brekku, ogkom ar svo mikill vatnsagi, a aurskria rann ofan arennslisppur, braut r og raskai. Eru skemmdir essar allmiklar.

k af mrgum tihsum. Su og Landbroti fuku k af tihsum, einkum hlum. Mestar skemmdir af v tagi uru Njab Landbroti, Hrgslandi og Keldunpi Su. Skemmdir uru va grum, fauk burur og klplntur eyilgust.

Flugvllurinn nothfur bili. Flugvllurinn vi Klaustur er nothfur bili vegna sandfoksins. Fauk sandur inn allstra sandskafla flugbrautinni, og arf a ta honum af me tu ur en vllurinn verur lendingarhfur n.

Meiddist baki. Frttaritari blasins Vk Mrdal sagi, a veri hefi ekki veri eins hvasst ar og austar, en mislegtfauk r skorum, og nturfrost var ar fyrrintt, vonandi hafi a ekki ori til skemmda kartflugrum, ar sem fari var a koma upp. Sigurur Sigursson bndi Skammadal meiddist ltilshttar baki, er hann var a hagra einhverju vi b sinn og koma veg fyrir fok. Fauk spta bak hans. Meisli hans var ekki tali httulegt. grkvldi var fari a lgja og hlna veri.

Snjkoma Norurlandi. Fregnir af Norurlandi voru af skornum skammti grkvldi vegna smabilana, sem virast hafa ori ar allmiklar. ar var allmikil snjkoma fyrrintt og fram eftir degi gr, og allmiki frost uppsveitum. Mun hret etta hafa komi mjg illa vi, ar sem sauburur stendur sem hst, og mun kannskisumstaarhafa veri bi a sleppa lambf, ar sem t hefir veri einmuna g aundanfrnu og kominn gur grur.

Morgunblai 28.ma 1952:

Miorraveur Norur- og Austurlandi grdag. Sngg verabrigi hafa ori. Um allt Norur- og Austurland var noran stormur gr me hr. Va var frost fyrrintt og ni aniur til uppsveita rnessslu. Veri var llu meira um sunnanvert landi ar sem a olli skemmdum mannvirkjum. Norurlandi krknuu lmb hrinni og kuldanum. Skemmdir uru smalnum. Er fr essu sagt frttum hr blainu dag. Veurstofan skri Mbl. svo fr gr, a mest frost grmorgun hefi veri innsveitum Norurlandi ar sem a mldist 3 stig. Vast annars staar ar og Austurlandi var hiti rtt um frostmark. a eru horfur a noranttin veri hr alls randi nsta slarhring a.m.k. og er htt vi a Norur- og Austurlandi veri nturfrost. Vindur mun vera hgur. Um Suvesturland mun veur vera bjart.

Djpavk 27. ma. Eftir ltlaust viri hr um slir fr v um mijan ma, br til noraustanttar grkvldi me hvassvri og snjkomu. alla ntt voru bndur vi smalamennsku til a bjarga lmbum hs. ttast er a lmb hafi krkna. Fram til 16. ma voru hr stugir kuldar og frost hverri nttu og snjkoma ru hvoru. sst tplega dkkan dl, jr ll akin snj og sumstaar var snjrinn mannhardjpur, ar sem hann var jafnfallinn. voru margirbndur komnir heyrot. En ennan fyrrnefnda dag br til viris, semsvo hefur stai yfir san. Snj hafi miki teki upp og flestir bndur bnir a sleppa f sinu og sauburur st sem hst.

grkvldi br skyndilega til noraustanttar me hvassviri og snjkomu. Hn st alla ntt og fram dag. Allmiklum snj hefur kyngt niur essum tmaog hr er n frost. Bndum hr sveit var lti svefnsamt ntt, v flestir voru smalamennsku a bjarga lmbunum hs hvassviri og hr. Tali er vst a lmb muni hafa krkna kuldanum ntt. Hr er a von manna a hret etta standi stutt. A rum kosti m bast vi fjrfelli.

v venju hara noranveri sem gekk yfir landi fyrrintt og gr, bilai talsmalnan milli Reykjavkur og Akureyrar. Kunnugt var um a Hnavatnssslu brotnuu 4 smastaurar vegna singar vrum lnunnar, unga vranna og veurofsans og ekki var mgulegt a gera vilnuna grdag vegna veurs. essi bilun hafi fr me sr a talsmasambandslaust var vi Norur- og Austurland. Einnig var talsmasambandslaust austur Hornafjr, en fregnir hfu ekki borist um hve alvarleg s bilun var.

Akureyri, 27. ma. morgun vknuu menn hr vi noran grenjandi strhr. Vindhrainn var um 7 vindstig hr bnum og hiti um frostmark. Hspennulnan fr Lax bilai morgun, og var bilunin ekki fundin um hdegi og v allt vissu um hvenr rafmagn kemur. Veur var a sjlfsgu kaflega hagsttt til vigerar lnunni. Strax og kemur t fyrir binn, er veurhin mun meiri, og mun snj hafa fest vegum, svo a blar eiga erfitt yfirferar. Eru t.d. eir vrublar tepptir austur Fnjskadal, er tluu inn yfir Valaheii. tlunarblar Norurleia voru rma tvo og hlfan tma leiinni Bakkasel, en eru venjulega um eina klukkustund, a keyra lei. Mun frin hafa veri mest nean til xnadal, en fri smilegt r v. Nokkrir bndur r ngrenninu mun hafa veri bnir a sleppa f, og er htt vi, a unglmb krkni i hrinni. Vignir.

Hsavk 27. ma. ntt geri hr vonskuveur af norri og snjai fjll. Grtt var rt niur undir sj. dag hefir veri strsjr, eins og vetrardegi, en heldur fr hann minnkandi er daginn lei. tlunarferir tilAkureyrar hfust um s.l. helgi, en Valaheii er n orin fr, svo a ferir falla niur ar til aftur birtir. Frttaritari.

safiri 27. ma. Um kl.7 fyrrakvld geri hr slyddu og kl.9 skall frviri. Jrnpltur fuku va af hsum, svo sem af Hrafrystihsinu og af blskr. Skr, sem st vi Knattspyrnuvlinn, fauk inn hann og gereyilagist. Kapprrarbtar, sem notair eru sjmannadaginn, hvolfdi, ar sem eir lgu vi legufri. Var mikil mildi, a enginn skyldi slasast essu veri, v a jrnpltur fuku va yfir og milli hsa. Verinu slotai ekki fyrr en um kl.3.

Morgunblai 29.ma:

Hofi Vatnsdal, 28. ma Afarantt rijudags gekk hr yfir ofsa norvestan og noran krepjuhr me mikillisnjkomu. Veurhin komst allt upp 10 vindstig. Gil og lautir fylltust af snj og fennti f msum stum ea var fast skflum. kaflegir erfileikar voru a koma lambm hs, ar sem lmbin uru mttlaus af kulda og var lambadaui mikill. ... a var lti um svefn essa ntt, ar sem hververkfr maur var vi bjrgunarstrf til morguns. Voru mrg lmbin vermd og lfgu eldhsunum af kvenflkinu, sem einnig tk virkan tt v starfi, sem arna urfti a vinna. ... Elstu menn muna ekki slkt voa-hlaup ma-lok. Enn er hvasst og kalt. Jr var ur vel grin og sprettu tlit gott, hvaa afleiingar sem etta frviri kann a hafa fr me sr. gst.

rnesi, S-ing., 28. ma: Hr geri aftaka veur me frosti og snjkomu grmorgun. Hefir hrarveur haldist dag og kominn er tluverur snjr innsveitum. Eru ar jafnvel mannhardjpir skaflar. Skemmdir uru verinu hsum og mannvirkjum. Hspennulnan til Akureyrar rofnai, jrnk fuku af gripahsum Mi-Hvammi og Hvammi i Aaldal og fleiri skemmdir uru. Margir bndur voru bnir asleppa lambf og nist a me naumindum hs. Er allt sauf gjf dag. Mun a valda bndum miklum gindum, ef lng innistaa verur, enda fara hey a ganga til urrar sumstaar. H.G.

Morgunblai 30.ma:

Skriuklaustri28. ma: Eftir tu daga einmuna veurblu, suvestan vinda og hlindi geri gr noran ofsaveur me krapahr fram eftir degi, en undir kvldi frysti og minnkai nokku rkoma. Er etta me verstu verum, er hr hafa komi essum rstma. morgun var alhvtt og hefir gengi me skrpum ljum dag. Teki hefir af lglendi, en segja m a orrasvipur s a horfa til heiabrnanna.gtur grur var kominn og sauf var alls staar komi af hsi. gr var va margt teki hs, eftir vsem til nist. Sauburur stendur n yfir. Slk hrkufelli um sauburinn kosta jafnan einhver lambslf, en ekki munu mikil brg a v hr ngrenninu. J.P.

Tminn 29.ma:

Fr frttaritara Tmans Reyarfiri. fyrradag og fram eftir degi gr var hr um slir hi versta veur me slyddu og festi snj lglendi. Bifreiaumfer um Fagradal er n alveg stvu, og var a yfirgefa tvo bla fjallinu. Var ar ofsaveur og fr og arir blar voru mist mjg lengi a komast yfir ea sneru aftur. ... Feraflki ni allt til bygga, en var sumt mjg hraki og illa til reika. Bndur ttu erfia daga vi a smala saman lambf, ar sem va var bi a sleppa nokkru af v. Sauburur stendur sem hst. Tn illa kalin. Tnvinnslu var vast hvar loki ur en hlaupikom, og eru tn via mjg illa kalin, jafnvel svo a sjaldgft er a svo miki kal s tnum hr um slir. Byrja var a setja niur gara.

Fr frttaritara Tmans Trkyllisvk. verinu rijudagsnttina tk ak af barhsi Norurfiri. Hsi er timburhs me brujrnsaki og fletti veri jrninu af helmingiaksins. Snjkoma var tluver ar vestra og var jr hvt niur a sj, en snjinn var a taka upp gr. Enner jr grurlaus og lta tnin mjg illa t. Ekki mun nein teljandi vanhld hafa ori skepnum verinu, enda allar kindur hsi um ntur. Sums staar uru tluverir erfileikar vi a koma fnu hs. Talsvert hefir bori fjruskjgri lmbum a undanfrnu.

Tminn 30.ma:

Fr frttaritara Tmans Reyarfiri. fyrradag fr ta yfir Fagradal, sem lokaist algerlega bylnum dgunum. sl tunnar fru 10 bifreiar til Egilsstaa, og voru eir 1112 klukkustundir yfir heiina. Snjkoma var enn Fagradal, og snjr orinn ar svo mikill, a trairnar, sem voru me veginum eftir runinginn vor, voru alveg fullar. tan ruddi leiina a nju, en snjkoma og renningur fyllti r aftur jafnharan, svo a n er frt n, anga til ta hefir enn rutt veginn.

Lkur hr upprifjun hungurdiska af illvirinu 27.ma 1952.


Nsta sa

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Jn 2019
S M M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Njustu myndir

  • w-blogg160619b
  • w-blogg160619
  • w-blogg100619d
  • w-blogg100619c
  • w-blogg100619b

Heimsknir

Flettingar

  • dag (19.6.): 205
  • Sl. slarhring: 498
  • Sl. viku: 2627
  • Fr upphafi: 1797105

Anna

  • Innlit dag: 193
  • Innlit sl. viku: 2316
  • Gestir dag: 191
  • IP-tlur dag: 186

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband