Hiti norantta aprl

egar ausveipur gagnagrunnur er vi hndinaer me mjg ltilli fyrirhfna framleia allskonar vafasamt sull sem virkar samt trlega. a sem hr fer eftir er annig. Enginn tti a taka v sem sannleika - miskunnarlaust er sparsla gtin me dru efni og san lakka yfir.

Til framleislunnar notar ritstjrinn rjr heimagerar tflur - r eru sjlfu sr ekki sem verstar - nokku gott fur einar og sr. a er blandan sem verur til vi samsetninginn sem er varasm.

Tflurnar eru: (i) Hiti klukkan 9 a morgni Stykkishlmi fr 1871 til 2023. (ii) Vindtt svinu kringum sland (skipt 8 ttir) eins og bandarska endurgreiningin c20v2 (1871 til 1939) og era5 endurgreining evrpureiknimistvarinnar (1940 til 2023) segja fr. Svi er „ferhyrningur“ milli 60N og 70N og 10V og 30V. (iii) reiknu mealvigurvindtt landinu 1949 til 2023 (allar skeytastvar Veurstofunnar).

Vi veljum daga aprlmnaar egar vindttatflurnar segja ttina hafa veri norvestur, norur ea noraustur og reiknum san mealmorgunhita Stykkishlmi fyrir daga hverjum aprlmnui fyrir sig. Talnaglggir munu n strax tta sig v a tni noranttardaga er afskaplega misjfn aprl, allt fr einum ea hugsanlega engum - upp alla daga mnaarins. Vgi einstakra daga verur annig mjg misjafnt. San eru vindttatflunar tvr ekki endilega sammla um a hvaa daga norantt er rkjandi - svin eru til dmis misstr.

a fyrsta sem vi ltum er einmitt essi talning - samanburur tflunum tveimur.

w-blogg160424a

Aprldagafjlda endurgreininganna m sj lrtta snum, en vigurvindgreiningu stvanna eim lrtta. rin eru 1949 til 2023. Vi megum taka eftir v a endurgreiningarnar eru vi linari vi a lsa v yfir a norantt hafi veri rkjandi. Noranttadagafjldi er lgri eirri tflu heldur en hinni. En samt sjum vi a llum aalatrium er samrmi samt harla gott. a er 1953 sem leiir fjlda noranttadaga aprl stvunum - frgur kuldamnuur (kaldasti mnuur rsins 1953 reyndar - eini aprlmnuur sem n hefur ann titil), 22 dagar me noranttum. Endurgreiningin segir dagana hafa veri 18 - og nefnir fleiri mnui me ann fjlda.

San ltum vi hitann. Vi sleppum v a lta einstk r - dagafjldinn er alltof misjafn til ess - en veljum sjrakeju - mealhita noranttardaga sj aprlmnaa r - annig a mnuirnir eru jafnvgir (etta vri hgt a laga).

w-blogg160424b

Myndin snir niurstuna. Endurgreiningarnar n aftur til 1871 - annig a vi getum reikna mealtl aftur til ess tma. Bli ferillinn hr vi. Aftur mti nr stvataflan ekki nema aftur til 1949 og snir raui ferillinn r niurstur. llum aalatrium liggja ferlarnir saman (enda oftast um smu daga a ra).

Nokkrar sveiflur eru fram til 1920, en san hlnar aprlnoranttin um meir en 4 stig. S dr st ekki lengi, fljtlega klnai hn aftur og var um 1950 orin mta lg og mealtal fyrri tma. Eftir kuldana um 1950 hlnai aftur - en ekki lengi og hafsrin tku vi. San hefur hlna - srstaklega eftir 1990 og sustu rin hefur aprlnoranttahitinn veri um 3 stigum ofan vi a sem var unglingsrum ritstjrans.

En segir etta eitthva eitt og sr? Best er a fullyra sem minnst um a. Nnari athugunar vri rf - ef eitthva tti a segja. Ritstjrinn heldur a sr hndum en minnir a hann hefur essum vettvangi gert mta greiningu fyrir vetur og sumar - og fyrir landi heild.

Hr og n er etta einkum tla sem skemmtiatrii eim kalda aprl sem n gengur yfir (og vi vitum ekki hvar lendir - ea hvort noranttirnar eru a sna einhvern annan svip heldur en a undanfrnu). a tekur enga stund a spyrja gagnagrunninn spurninga af essu tagi - su r rtt oraar svarar hann umsvifalaust. a tk hins vegar verulegan tma og fyrirhfn a ba grunntflurnar til (ekki margir sem nenna a standa slkri galeiuvinnu).


Hlfur aprl

Fyrri hluti aprl hefur veri kaldur. Mealhiti Reykjavk er +0,9 stig, -2,0 nean meallags 1991-2020 og -2,6 stigum nean meallags smu daga sustu tu rin. etta er nstkaldasta aprlbyrjun a sem af er ldinni Reykjavk, kaldara var 2006, mealhiti 0,4 stig. Hljastur var fyrri hluti aprl fyrra, +5,3 stig. langa listanum raast hitinn 117. hljasta sti (af 152). Hljasta aprlbyrjun ess tmabils var 1929, mealhiti +6,6 stig. Kaldast var hins vegar 1876, mealhiti -4,1 stig.
Akureyri er mealhiti a sem af er mnui -2,0 stig og hefur sj sinnum veri lgri sustu 89 rin (en aldrei essari ld).
llu svinu fr Breiafiri, norur og austur um a Austurlandi a Glettingi er essi aprlbyrjun s kaldasta a sem af er essari ld, en a tiltlu hefur veri hljast Suurlandi ar sem hitinn raast 20. hljasta sti (af 24).
Hiti er nean meallags sustu tu ra llum veurstvum, minnst -1,4 stig nundarhorni undir Eyjafjllum, en mest -5,4 stig Svartrkoti.
rkoma hefur veri ltil Reykjavk, aeins 7,4 mm, fimmtungur mealrkomu, en hefur samt 13 sinnum mlst minni smu daga. Akureyri hefur rkoman mlst 40,2 mm, rflega tvfld mealrkoma. Dalatanga hafa mlst 47,3 mm, rmlega 10 prsent nean meallags.
Slskinsstundir hafa mlst 105,4 Reykjavk, um 30 fleiri en mealri og hafa aeins 10 sinnum mlst fleiri smu daga. Akureyri hafa slskinsstundirnar mlst 58,7.
Eitthva eru spr a gefa til kynna hlnandi veur lok vikunnar - en hafa svo sem gert a ur.

Enn er giska rsmealhita

Fyrir rmum mnui var hr fjalla um samband rsmealhita og ykktar yfir landinu. Vi hldum okkur vi rsmealhita en ltum n samband hans vivindttir hloftunum og h 500 hPa flatarins yfir landinu. a kemur ekki vart a r ar sem sulgar ttir eru rkjandi skuli vera hlrri heldur enr me veikum sunnanttum. Hlutur vestanttarinnar er heldur rnari, en vi reikninga kemur samt ljs a v flugri semhn er v svalari ertin. hrif hennar eru aeins hlfdrttingur vi hrif sunnanttarinnar. H 500 hPa-flatarins hefur einnig mikil hrif - lka mikil og sunnanttin.Meginsta ess er s (m segja) a hin geymi a nokkru leyti uppruna loftsins. Hr fltur fylgir lofti af surnum uppruna og essa uppruna gtirjafnvel tt lofti komi hinga r norri. Sama m segja um loft undir lgum fleti, a mealtali er a norrnt a uppruna - jafnvel tt a berist til okkar rsuri. Vindttirnar greina v fr v hvaan lofti berst, en hin hvslar a okkur hver uppruni ess er.

Fr degi til dags getur vindtt 500 hPa-fletinum veri nnast hver sem vera skal. Suvestanttin er algengust miju verahvolfi og ar ofan vi. Smealvindstefna reiknu yfir heila mnui er sama a segja, a koma nr allar ttir fyrir, en annig a mjg sjaldgft er a noraustantt reiknist amealtaliheilan mnu. rsmealvindttin er hins vegar furustug. Mealrsvindtt 500 hPa-fletinum er um 250 grur (20 grur sunnan vi vestur).

rsmealvindstefnan hefur aldrei fari suur fyrir 220 grur - rtt sunnan vi suvestur (vi hfum nokku reianlegar tlur aftur til 1940 84 r) oga hefur aeins gerst einu sinni llum essum tma a mealvindttin hefur veri rtt noran vi hvestur. a var ri 2010 - vi fjlluum um amerka tilvik gmlum hungurdiskapistli. vildi hins vegar annig til a 500 hPa-flturinn var srlega hr. Eins og fram kom a ofan ir a a lofti
var rtt fyrir allt upprunni langt a sunnan - og ri var hltt - rtt fyrir noranttina. venjulega kalt var hins vegar Skandinavu - norantt langt fr hinni.

Vi getum lka reikna t hvernig jafnykktarfletir liggja vi landi - svonefndur ykktarvindur liggur samsa jafnykktarlnum (rtt eins oghloftavindur samsa jafnharlnum) - hann er v strari sem ykktarbrattinn er meiri. ljs kemur a ykktarvindurinn heldur sig enn rengra biliheldur en hloftavindurinn. rsmealstefnan hefur aldrei (fr 1940) fari suur fyrir 240 grur - en einu sinni norur fyrir 270 (eins oghloftavindurinn). Mealstefnan er 255 grur, um fimm grum norar heldur en hloftavindurinn. a ir a astreymi af hlju lofti rkir a mealtaliyfir landinu.

N vitum vi auvita ekki hvort essi stefnuri hloftavinda hefur haldist alla t fr upphafi slands - n hvort fort ea framt geyma einhvertmabundin vik fr honum. Eins og kerfi er n eru sunnantt og h 500 hPa-flatarins ekki alveg hir ttir. Hneigin er s a v hrri sem 500 hPa-flturinn er v lklegra er a sunnanttin s veik og v lgri sem flturinn er v meiri er sunnanttin. etta er sjlfu sr ekki vnt, en hins vegar
er nr ruggt a afallslna milli ttanna tveggja er ekki sama rli kulda- og hlskeium norurhveli. Versta (kaldasta) hloftastaa sem gti komiupp hrlendis er mikil norantt me lgum 500 hPa-fleti. Slkt hefur sst stku mnui (og auvita fjlmarga daga), en lkur a heil r veri annigeru litlar. Mguleiki er fyrir hendi - auvita - ekki sst tmum skyndilegra veurfarsbreytinga. Ritstjra hungurdiska finnst mikilvgt a gefa essugaum - a er fleira undir heldur en hitinn einn.

En aalefni essa pistils tti a birtast remur myndum (skrara eintak af eirri fyrstu m finna vihenginu).

w-blogg120424a

S fyrsta snir dreifirit (skotrit). ar snir lrtti sinn giskaanhita Reykjavk 1940 til 2023, en lrtti sinn snir rsmealhitann eins og hannvar raun og veru. Vi tkum strax eftir v a giskunin raar allvel sti. Fylgnistuull er um 0,7 (ttirnir rr skra um helming breytileikans).Aftur mti blir hn breytileikann umtalsvert. Hn giskar rtt kaldasta ri (1979), en segir mealhita ess 3,8 stig, en hann var raun undir 3
stigum. Aferin segir ri 1941 hafa veri a hljasta (og giskar nkvmlega rtt), en raun var 2003 svipa - en er giska 5,5 stig.

r essari ld eru merkt me rauum lit. Vi sjum a au eru ll nematv (2002 og 2018) ofan afallslnunnar, hiti reiknast hrri heldur en etta einfaldavindttalkan segir hann vera. Vi getum n reikna mun reiknuum og rttum gildum - ann mun kllum vi „leif“. S leifin jkv hefur hiti mlst hrriheldur en lkani giskar , s hn neikv hefur hiti mlst lgri.

w-blogg120424b

Lrtti sinn myndinni snir r fr 1940 til 2023, en s lrtti leifina Reykjavk ( C). Slurnar eiga vi stk r, en raui ferillinn er 7-rakejaleifarinnar. Vi tkum strax eftir tmabilaskiptingunni. Kalda tmabili var raun kaldara heldur en lkani reiknar, og hin hlju r upphafi 21. aldareru aftur mti hlrri en lkani. etta gefur til kynna a tt lkani „skri“ vel hitabreytingar fr ri til rs nr a ratugasveiflum (sem koma ofan ann breytileika) illa ea ekki. Vi vitum ekki fyrir vst hvernig essu stendur, en ef til vill munu flestir giska hrif sjvar, en varandi hlindin essari ld munu arir nefna aukin grurhsahrif.

nstu mynd sjum vi stabundin hrif sjvarkulda betur.

w-blogg120424c

Hr er reiknu 7-ra leif fyrir tvr veurstvar - og byggir landsins a auki. Stvarnar eru Reykjavk og Dalatangi. Reykjavkurlnan er s sama og fyrri mynd (rau bum myndunum), Dalatangalnan er bl, en landsleifin er grn. Hafsrin skera sig r Dalatanga, neikv leif er mun meiri heldur en Reykjavk. Landsleifin er arna milli. Mesta hafsri, 1968, var leifin Dalatanga -1,8 stig, en „ekki nema“ -0,8 Reykjavk. Vi getum grflegagiska a hafsinn hafi klt Dalatanga um heilt stig umfram a sem hann geri Reykjavk, (og 0,4 stig umfram a sem var a mealtali landinu). aer athyglisvert a sasta ratug hefur leifin fari minnkandi bi Reykjavk og landinu heild, en haldist mikil og jkv Dalatanga. Ritstjrinnveit auvita ekki hvers vegna.

Rtt a lta etta gott heita - enda sjlfsagt ekki margir sem hafa huga vangaveltum sem essum.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Hgur vetur

Veurstofan telur veturinn fjra mnui, desember til mars. s nlini hafi veri heldur kaldari en algengast hefur veri sasta aldarfjrunginn verur samt a telja a hann hafi fari vel me (eins og oft er sagt). Slk lyktunaror fara auvita eftir v hver sjnarhllinn er. rkoma hefur t.d. veri minna lagi um landi sunnanvert, sem varla er hagsttt huga eirra sem hyggjur hafa af vatnsbskap, en auvita hagsttt fyrir sem berjast vi slagregn og leka. rtt fyrir stku hrarkst hefur fr lengst af veri me skrra mti - tt krfur um ga fr vaxi mjg hratt - og frardagur getur valdi rskun ferum mun fleiri heldur en ur var.

Ritstjri hungurdiska hefur lengi fylgst me illvirum ( 60 r) og reynir a meta au, afl eirra og tni, msa vegu. Ekki eru a skotheld fri - en gefa msar vsbendingar. S afer sem hr er fjalla um hefur komi vi sgu hungurdiskum ur. hverjum degi er tali saman hversu mrgum veurstvum ( bygg) vindur hefur n stormstyrk (20 m/s ea meira). Ekkert er teki tillit til ess hvort s stormur st stutt ea lengi. San er reikna hlutfall milli essa stvafjlda og allra stva sem athuga ann sama dag. S tala (sem er alltaf milli nll og einn) er margfldu me sund. Srhver dagur fr annig hlutfallstlu (langoftast mjg lga). San leggjum vi saman allar hlutfallstlur hvers mnaar - og san vetrarins heild.

Strfelldar breytingar stvakerfinu eru nokku hyggjuefni essu sambandi. Fyrri mynd dagsins a ra okkur hva a varar.

w-blogg110424

Hr m sj stormasummurmannaa og sjlfvirka kerfisins vetrum ranna 2001 til 2023 bornar saman. r eru aldrei nkvmlega r smu, en llum aalatrium eru r samt a sna a sama. Munurinn er ekki kerfisbundinn, er a annig a mealtal sjlfvirka kerfisins er aeins lgra en ess mannaa. - rtl eru sara r vetrarins, 2001 er tminn fr desember 2000 til mars 2001.

w-blogg110424b

Vi komumst aftur til 1949. Slurnar sna summur einstakra vetra, en raua lnan er turakeja. Talsverur breytileiki er fr ri til rs. a vekur athygli hversu lg tala nliins vetrar er (2023-24), s lgsta fr 1964 (reyndar mjg svipu 1977). Flestir munu telja etta vsbendingu um a veturinn hafi veri hagstur. Auvita er hann ekki flekklaus, slkur vetur kemur varla fyrir slandi. Veturnir 2020 og 2022 voru hins vegar mjg illvirasamir og 2015 s illvirasamasti essari ld (a sem af er) - eins og margir muna.

Vi gtum reynt a ba til samsettan gavsi fyrir vetrartina og fengi nliinn vetur ha einkunn fyrir veramildi (ef essi kvari hr er notaur). Hann skorar ekki eins htt hita (en mjg skiptar skoanir eru uppi um gi vetrarhlinda - sumir vilja alls ekki neitt svoleiis). Minnisstar eru frttir sem birtust ri 1929 - en s vetur var bi hgvirasamur og hlr (rtt eins og 1964). voru einnig venjuleg hlindi Vestur-Grnlandi. au voru ar mjg illa s og ollu umtalsverum vandrum - veiar heimamanna rskuust svo a l vi matarskorti - hlr vetur var ar ekki talinn til ga. Sagt er a svo s enn.


Fyrstu tu dagar aprlmnaar 2024

Aprl byrjar heldur kuldalega. Mealhiti fyrstu tu dagana Reykjavk er +0,5 stig, -2,2 stigum nean meallags 1991 til 2020 og -2,3 stigum nean meallags smu daga sustu tu rin. Hitinn raast 20. hljasta sti a sem af er ldinni (af 24). Kaldastir voru essir smu dagar ri 2021, mealhiti -0,9 stig. Hljastir voru eir 2014, mealhiti +6,0 stig. langa listanum er hitinn n 115. hljasta sti (af 152). Hljast var 1926, mealhiti +6,6 stig, en kaldast var 1886, mealhiti -4,4 stig.
Akureyri er mealhitinn -2,6 stig og raast 79. hljasta sti sustu 89 ra. Hljast var fyrra (+5,5 stig), en kaldast 1961 (-6,1 stig).
Norurlandi eystra og Austurlandi a Glettingi er etta kaldasta aprlbyrjun aldarinnar, en raast 20. hljasta sti (af 24) Suaustur- og Suurlandi.
Hiti er vel undir meallagi um land allt. Minnsta viki fr mealhita sustu tu ra er vi Skarsfjruvita, -1,1 stig, en mest -5,2 stig Svartrkoti (ar er mealhiti fyrstu 10 daga mnaarins -7,7 stig).
rkoma Reykjavk hefur aeins mlst 3,2 mm og er a aeins sjundi hluti mealrkomu. rkoma essa smu daga hefur alloft veri minni, sast 2013. Akureyri hefur rkoma mlst 36,7 mm (stafest tala) og 27,3 mm Dalatanga.
Slskinsstundir hafa mlst 67,4 Reykjavk a sem af er mnui. a er um 20 stundir umfram meallag. Akureyri hafa slskinsstundirnar mlst 45.

Smvegis af mars

Mean vi bum eftir tlum marsmnaar fr Veurstofunni skulum vi lta 500 hPa-mealkort mnaarins.

w-blogg020424a

Jafnharlnur eru heildregnar, en harvik eru snd me litum. Dltill harhryggur er fyrir noran land og mikil jkv harvik yfir Grnlandi. Hlindi fylgdu eim slum og eins var mjg hltt meginlandi Evrpu. Vik voru mjg neikv vi Bretland. Ekki var srlega kalt ar v sunnantt var rkjandi, lgir viloandi mestallan mnuinn. Eina svi ar sem hiti var undir meallagi var blettur vesturjari bla svisins, ar rkti svl vestnorvestantt.

Eins og vi sjum af kortinu voru austlgar ttir rkjandi hloftunum mars. a er ekki algengt. Vi athugun kemur ljs a etta er fyrsta sinn san 1963 sem austantt er rkjandi marsmnui yfir landinu - og ekki er vita um ara marsmnui sem annig er htta um tma hloftamlinga. S er munur mars n og 1963 a var meiri sunnantt heldur en n og mealhiti landsvsu 2,5 stigum hrri heldur en n - frgur mnuur fyrir hagsta t.

Vi kkum BP a vanda fyrir kortagerina.


Srviskulegt einkahugtak

Erfitt veur var va um landi noran- og austanvert dag, pskadag. Fr spilltist og fjlmargir lentu erfileikum vegum ti og jafnvel innanbjar hvassviri og blindu. Frst hefur af snjflum vegum. Full sta til agtni. Veurstofan gaf t vivaranir eins og vera ber.

Fyrir feinum dgum gfu spr til kynna a einmitt dag, pskadag, myndi veurkerfi fara yfir landi af v tagi sem ritstjri hungurdiska hefur srvisku sinni kosi a nefna „verskorinn kuldapoll“. Eftir v sem hann best veit kemur a hvergi fyrir veurfritextumrum, rtt hugsanlegt a einhverjir mta srvitringar erlendir hafi nefnt etta einhversstaar - undir einhverju ru nafni.

essu tilviki er fyrirbrigi minna lagi og var ritstjrinn jafnvel vantraur a einhver vandri hlytust af framhjhlaupi kuldapollsins, en svo vel fr sums ekki - tt strvandri veri vonandi ekki. Ritstjrinn hefur lengi gefi verskornum kuldapollum gaum (tt arir geri a ekki) og hefur fengi framleitt srstakt kort sem snir vel hvenr svona nokku er ferinni.

w-blogg310324a

Svi er srvali - flestir leiindavaldandi kuldapollar koma r norri ea norvestri. Heildregnar lnur sna sjvarmlsrsting. H er yfir Grnlandi (yfir 1040 hPa), en miki lgasvi rtt utan korts vi Bretland. Litirnir sna h 500 hPa-flatarins. Meginhin ar er vi Vestur-Grnland (H). Meginkuldapollur er utan kortsins, en minni pollur hefur snarast t r straumnum austan Grnlands og er kortinu yfir slandi (L). Hr sst megineinkenni verskorins kuldapolls mjg vel - vel skilgreind hloftalg er verskorin af jafnrstilnum sem lti sem ekkert taka tt sveigju hloftastrauma. Mjg skrt - ekki flugt, en samt ng til ess a valda umrddum leiindum.

w-blogg310324b

Nsta kort er alveg hefbundi hloftakort r 500 hPa-h. Jafnharlnur ttar dregnar en hinu kortinu (ar sem litir voru notair). Vestan lgarinnar er vindur strur af norri og noraustri, en austan hennar er llu hgari suvestantt. Lgin kom hratt noran r hafi og fer hratt til suvesturs til morguns og verur fljtt r sgunni.

Svo vill reyndar til a annar pollur, heldur minni , enn a snarast t fyrir noran land og gera spr r fyrir v a hann fari yfir landi ara ntt (afarantt rijudags). Hugsanlega versnar veur aftur - en kannski verur s run kf fingu.

w-blogg310324c

Sasta myndin dag snir anna srviskukort ritstjra hungurdiska (svona kort er hvergi annars staar a finna). Hr sna heildregnar lnur sjvarmlsrsting, en litir sna svokallaan stugleikastuul. Vi frum ekki nnar t hann, nema a vi nefnum a hann er vsir stugleika verahvolfs, milli 850 hPa-flatarinsog verahvarfa. brnu svunum er stugleikinn mjg ltill, loft auveltme a velta - lrtt samskipti lofts eru auveldari en ella. Vi sjum snningsform kuldapollsins vel sveigjum brnu litanna. etta kerfi n a fara hratt til suvesturs og a vera ekki langt undan strnd Nfundalands rijudagskvld og mivikudag - spr eru ekki sammla um hvort Ganderflugvelli veri loka um stund - (trlega verur a ekki).

En au eru mrg ellivifangsefnin.


Snjfli Tungudal 1994 (veri)

Vi rifjum n lauslega upp veurastur tengdar snjflinu mikla sem grandai sumarhsabygg Tungudal vi safjr og olli smuleiis grarlegutjni skasvinu Seljalandsdal.

Svo vildi til a ritstjri hungurdiska var um essar mundir a taka vi stjrn rvinnslu-og Rannsknasvii Veurstofunnar og fkk etta fl v fangi ( eiginlegri merkingu). ri eftir fllu san enn skavnlegri fl sem uru til ess a snjflaml voru tekin til gagngerrar endurskounar og fjrmagn varnir gegn eim strauki. Grundvelli httumats var kjlfari gjrbreytt. Allan ann tma sem ritstjrinn var san essu sama starfi liu aldrei margir dagar senn n ess a snjflaml bri gma. etta voru tp tu r.

En a er annig a allt fr snjflunum miklu Neskaupsta 1974 hafi hreyfing veri snjflavrnum. Fr 1979 hafi starfsmaur Veurstofunni sinnt essum mlum ar og fr 1989 voru starfsmennirnir ar tveir. En vi mjg ramman reip var a draga, skilningur httunni var ltill meal ramanna flestra, bi landsvsu og heimabygg. Mrgum tti rtt a fela vandann og rtt fyrir augljsa httu var leyft a byggja n hs httusvum, jafnvelbarnaheimili. En eins og kemur fram frttatdrtti hr a nean ttu rmingar sr sta - gert hafi veri r fyrir eim. Og aprl 1994 var rmt feinum stum, en aeins eftir a stra fli fll.

Fli mikla 1994 kom algjrlega vart, og str ess var sannarlega venjuleg. Samkvmt mlingum var rmml ess um 650 sund rmmetrar, a mesta sem mlt hefur veri hr landi allt til dagsins dag. etta er str tala. Veurstofunni var tala um a etta samsvarai nokkurn veginn v a allur blafloti landsmanna hafi komi ofan hlina 150 til 180 km hraa klukkustund. S samlking ( nkvm s og ekki alveg rttmt) tti a koma flestum skilningum a hversu httuleg snjfl eru.

Um fli m lesa msum heimildum. Blin greindu gtlega fr v, ess er a sjlfsgu geti skrslum Veurstofunnar og n essa dagana er um a fjalla tveimur gtum tvarpsttum.

Hr verur ekki fari nnar t slma, en vi notum tkifri og rifjum upp veurastur me hjlp nokkurra kortaera-interim endurgreiningarinnar. Morgunblainu 6.aprl lsir Haraldur Eirksson veurfringur adraganda veursins fum orum. Ekki treystir ritstjri hungurdiska sr til a gera a betur:

Tvr venju djpar lgir fru yfir landi um pskana og ollu illviri va um land. „r ru rkjum alla pskana,“ sagi Haraldur Eirksson veurfringur. „a m segja a sksta veri hafi veri laugardag egar fyrri lgin fr a grynnka.“ seinni lginni mldist loftrstingur um 951 millibar Dalatanga sem er nlgt meti mia vi rstma. A sgn Haraldar var mjg djp lg fyrir suaustan land, milli slands og Skotlands, skrdag sem okaist hgt norur bginn. ann dag geri leiinda norantt um allt land en daginn eftir, fstudaginn langa, var lgin fyrir austan landi og var fram mjg djp. Seinnihluta dagsins var lgin komin noraustur fyrir landi og farin a grynnka. laugardag var lgin kyrrst fyrir noran og noraustan land og hlt hn fram a grynnast. „ er hins vegar fari a sj mjg vaxandi lg fyrir suvestan land og a morgni pskadags kemur hnupp a landinu," sagi Haraldur. „Fyrst um morguninn er austlg tt um nr allt land me snjkomu en um tma geri hvassa vestantt syst landinu me blindbyl.“ Lgin var undan Austurlandi um kvldi og var venju djp mia vi rstma ea rmlega 951 millibar og lti eitt dpri en fyrri lgin.essi lg hlt kyrru fyrir fram annan pskum og var viloandi Norurland en okaist heldur vestur me norurstrndinni og grynntist ltillega en var fram mjg djp.

Vi ltum v nst kortin:

Slide1

Korti a ofan snir fyrri lgina sem Haraldur talar um. Hn var dpst mivikudaginn dymbilvikunni, lklega um 941 hPa miju. a er mjg venjulegt svo seint marsmnui. Rtt rmri viku ur hafi reyndar enn dpri lg fari nrri landinu, en vestan vi a. rstingur Keflavkurflugvelli fr niur 942,0 hPa og miju lgarinnar hefur rstingur veri enn lgri, innan vi 940 hPa. En skrdag versnai veur hr landi egar lgin fr um a bil stefnu sem rin kortinu snir. En hn grynntist smm saman. Tluver rkoma var um landi noranvert og var mist rigning, slydda ea snjkoma lglendi. Giska hefur veri a myndast hafi veikt lag snjekjunni Vestfjrum. En e.t.v. er fullt eins lklegt a a hafi gerst ur. Lgin sem er hr austur af Nfundnalandifr mjg hratt til austurs og olli illviri Bretlandseyjum og sunnanverri Skandinavu fstudaginn langa, en kom ekki vi sgu hr landi.

Slide2

laugardaginn fyrir pska [2.aprl] var hloftastaan eins og korti a ofan snir. Grarkalt loft skir t yfir Atlantshaf r vestri og lgabylgja gengur mts vi a r suvestri.

Slide3

Grunnkorti gildir sama tma, sdegis laugardag. var stund millistra hr landi, en rkomusvi er enn vi Vestfiri. a m taka eftir v a ttin ar er r hnorri ea jafnvel norvestri, en ttir milli vesturs og norurs eru venjulegar undan Vestfjrum, nnast elilegar vegna nlgar Grnlandsstrandar og hinna hu fjalla ar. Lgin sem kortinu er austur af Nfundnalandidpkar mjg rt og hreyfist eins og rin snir.

Slide4

Rmum slarhring sar, seint a kvldi pskadags [3.aprl] er lgin skammt undan Norausturlandi, innan vi 950 hPa miju. rstingur Dalatanga fr niur 951,3 hPa og er a nstlgsti rstingur sem mlst hefur landinu aprl. Fjrum rum ur, 11.aprl 1990 hafi rstingurinn fari niur 951,0 hPa Bergstum Skagafiri. rija stinu er san mling fr Strhfa Vestmannaeyjum 21.aprl 1947. Ekki er lklegt a aprlrstimet hefi veri sett 1994 hefu stvar me loftvog veri jafnmargar og n er.

Slide5

Eftir a hafa n fullum roska tk lgin slaufu til vesturs undir Eyjafjr og aan suur og suaustur yfir landi. Korti gildir mintti a kvldi annars dags pska, 4.aprl, feinum stundum ur en fli mikla fll.

framtinni verur vonandi ger nkvmari greining rkomu og vindi samfara essari lg til a hgt veri a kvea r um a um hvers konar atbur var raun a ra. rkoma mldist allmikil, en ekki samt aftakamikil. Tvr sjlfvirkar veurstvar voru komnar fjllum vestra, verfjalli og Dynjandisheii. eim bum fr vindtt vestur fyrir norur og tt vindur mldist ekki srlega mikill var hann ngilegur til a koma snj gil og brnir.

Lgakerfin sem ollu san snjflunum Savk og Flateyri ri eftir fru ekki svipaa braut og essi, en veur var eim tilvikum miklu verra en hr. Allar lgirnar bru me sr loft sem upphaflega var komi r suri og lgirnar sent norur fyrir og aan inn yfir Vestfiri. Margar fleiri skar snjflalgir (og rhellisvaldar a sumarlagi) bera etta svipmt.

Vi skulum a lokum lta feinar blaafregnir [sleiktar af timarit.is]. r voru mun tarlegri og fleiri en hr er greint fr. Morgunblai segir t.d. mjg tarlega fr ann 6.aprl:

safiri, fr blaamnnumMorgunblasins Helga Bjarnasyni og Brynju Tomer. Snjfli sem fll ska- og sumarhsahverfi sfiringa Seljalandsdal og Tungudal grmorgun [5.] skildi eftir sig mikla eyileggingu, auk ess manntjns sem var. Tveir sumarbstair standa eftir af lilega 40 hsum. Af flestum sst sptnabrak eitt og er a dreift um strt svi samt innanstokksmunum. hefur fli rifi upp flest trn r Simsonsgari sem er um 50 ra gamall grurreitur sumarhsasvinu.

Hlaupi fr yfir skasvi Seljalandsdal og yfir flest mannvirki sem ar voru, skasklinn Skheimar var utan flsins. r skalyftunum fjrum standa n eftir 5-7 mstur af um 30 og allir lyftuskrarnir eru farnir. tk snjfli me sr Hararskla, sem endurbyggur var fyrir nokkrum rum, og frur t skasvi. Megni af flinu stvaist brn Seljalandsmla, fyrir ofan Tungudalinn, og grf ar mannvirkin af skasvinu. fram hlt svokalla kfhlaup, a er laus snjr mikilli fer, niur Tungudalinn og lagi rst sumarhsasvi. ar voru 42 bstair og gjreyilgust 40. Afflestum sst ekki anna en sptnabrak snjnum. Tali er a loftrstingurinn undan hlaupinu hafi valdi mestum skemmdunum. Brak r hsunum og innanstokksmunir og str tr r skrgrunum dreifist um strt svi, meal annars hluta golfvallarins og hluti fr yfir Tungu dalbotninum.

Snjfli fll r 600-700 metra h af brnum Eyrarhlar og endai niur . Fli var vel annan klmetra a lengd og 400-500 metra breitt a mealtali. a var va 2ja-3ja metra ykkt. tla m a tjni nemi um 130 milljnum krna, ar af nemur tryggingarupph bstaanna um 90 milljnum krna.

Sama bla segir einnig fr httustandi sem lst var yfir nokkrum ttblisstum, en vi tkum eftir v a a var ekki fyrr en a fli hafi falli. Rmingar voru essum tma alfari hndum heimamanna, Veurstofan hafi veri innanhandar. En einnig kemur fram a strt snjfl hafi falli vi Np Drafiri daginn ur [ annan pskadag]. Hefi a e.t.v. mtt benda yfirvofandi strhttu. - En lklega hafa yfirvld einfaldlega ekki frtt af v.

Httustandi vegna snjflahttu var lst yfir gr [5.] Flateyri og Hnfsdal. Flateyri var milli 20-30 manns efstu hsum hreppsins gert a flytjar eim anga til httustandi vri afltt, og lka margir bar benir um a yfirgefa hbli sn Hnfsdal.

Almannavarnanefnd Bolungarvkurkom saman til fundar grmorgun [5.], ar sem veruleg snjflahtta hafi skapast Traarhyrnu, en barbyggin liggurundir vfjalli.

ingeyri. Snjfl fll rtt fyrir innan Hrassklann Npi Drafiri s.l. mnudag [4. aprl] og flaut nokku hundru metra yfirveginn og niur tnfyrir nean binn. Fli kom r svonefndum Krossgiljum og l lei ess nnast mefram innstu hsum Npi og verur a teljast mikil mildi a enginn var ar fer.

Einnig segir Morgunblai 6.aprl fr margs konar hrakningum um pskana, mest fjllum, en lka bygg:

Borg Miklaholtshreppi. Fullvst m telja a bndinn Snorrastum Kolbeinsstaahreppi, Kristjn Magnsson, hafi bjarga lfi riggja stlkna semtluu a ganga Eldborg pskadag [3.aprl].

Slide6
etta kort birtist Morgunblainu 6.aprl a snir grfum drttum tlnur flsins mikla.

Morgunblai segir fram af rmingum 7.aprl, hr kemur fram a fjldi snjfla fll nmunda vi orpi, en aflestir voru til ess a gera rlegir samt.

Flateyri. Almannavarnanefndin skipai svo fyrir a morgni rijudags [6.] a hs efstu gtu bjarins skyldu rmd vegna snjflahttu. Ltlaus ofankoma hafi veri nttina ur og var snjr mjg blautur og ungur. bar hsanna fluttu me tannbursta sna og sngur til ttingja ea kunningja rum stum bnum og ba ess rlegir a httustand veri flauta af. standi n svipa og fyrir fjrum rum. Ekki er hgt a segja a menn hafi kippt sr srstaklega upp vi essar agerir, v samskonar stand skapaist ri 1990 egar flk r smu hsum var viku fr heimilum snum, vegna snjflahttu.Snjalg hlum nundarfjarar eru me mesta mti og btti hressilega um pskahelgina. M sj snjspjur v og dreif um fjallshlina fyrir ofan Hvilftarstrnd, sem er fyrir innan binn. Var veginum um hana loka tmabili vegna snjflahttu, en hefur hann veri opnaur aftur. ljsaskiptunum rijudagskvld [5.] fll snjfl r bjargilinu fyrir ofan Flateyri, en stanmdist ruggri fjarlg fr bygg. Uru nokkrir vitni a v egar a fl fll og er htt a segja a a hafi veri hrikaleg sjn a sj egar snjrinn steyptist niur gili og breiddist t hlinni rtt fyrir innan binn.

Tminn segir 7.aprl fr snjfli lftafiri daginn eftir a stra fli fll.

Snjfl fll r Sauratindum Sauradal innan vi Savk grmorgun [6.] og braut ar staura hspennulnu en engin bygg er dalnum.

Vi ltum hr staar numi.


Fyrstu 20 dagar marsmnaar 2024

Fyrstu tuttugu dagar mars hafa veri fremur hlir. Mealhiti Reykjavk er +2,7 stig, +2,0 ofan meallags smu daga rin 1991 til 2020 og +1,6 ofan meallags sustu tu ra. Raast hitinn sjttahljasta sti (af 24) a sem af er ldinni. Hljastir voru essir dagar 2004, mealhiti 5,2 stig, kaldastir voru dagarnir hins vegar fyrra (2023) mealhiti -3,0 stig. langa listanum er hiti n 27. sti (af 152). Hljast var 1964, mealhiti +6,4 stig, en kaldast 1891, mealhiti -5,7 stig.

Akureyri er mealhiti n +0,4 stig, raast 37. sti 89 ra.

spsvunum er raast hiti 5. til 8. sti ldinni, a tiltlu hljast Austurlandi a Glettingi. einstkum stvum er jkvtt vik mia vi sustu tu r mest Mifitjahl Skarsheii +2,5 stig og +2,3 Br Jkuldal. Minnst er viki Siglufiri +0,1 stig.

rkoma hefur mlst 44,8 mm Reykjavk. a er um 80 prsent mealrkomu. Akureyri hefur rkoman mlst 37,8 mm, rtt rmu meallagi. Dalatanga hefur rkoman mlst 138,8 mm, um 70 prsent umfram meallag.

Slskinsstundir hafa mlst 86,5 Reykjavk, 20,7 fleiri en mealri. Akureyri hafa slskinsstundirnar mlst 65,3.


Lg sem gefa arf gaum

dag hefur slydduhr gengi yfir hfuborgarsvi, annars staar hefur mist veri rigning ea snjkoma. Heldur hrslagalegt veur.

w-blogg200324a

Korti snir stuna n sdegis (kl.18 - sp evrpureiknimistvarinnar). Lg er Grnlandshafi og fr henni liggur rkomubakki til austurs, s sem er a fara yfir egar etta er skrifa n um kl.16 mivikudag 20.mars. Lgin sem nefnd er fyrirsgninni er s sem kortinu er suur hafi, 978 hPa miju. Hn dpkar rsklega og stefnir til norausturs ea nornorausturs og fer morgun nrri Suausturlandi ea yfir a. Lgin ber svipmt illrar ttar ekki s hn af allra verstu ger.

Hn er ekki alveg „ fasa“ vi hloftalgina vestan vi - eins og sj m af kortinu hr a nean. a gildir kl. 6 fyrramli (fimmtudag).

w-blogg200324b

Jafnharlnur 500 hPa-flatarins eru heildregnar, vindur er sndur me hefbundnum rvum en hiti fletinum me litum. Lgin illa er hr vi suurstrndina, rtt komin framhj eldri lginni fyrir vestan - „stefnumti“ tekst ekki alveg (reikni tlvurnar rtt), lgin lendir v ekki svonefndum „avexti“ sem kallaur er. Henni er n sp niur um 960 hPa sdegis morgun, mijan rtt fyrir austan land. Grflega m segja a hefi stefnumti tekist fullkomlega hefi lgin ori feinum hPa dpri en r er fyrir gert - munar um hva lti sem er. a hjlpar lka a hreyfingin er kvein - taki lgin einhverja slaufu um sjlfa sig gerist a austan vi land.

rtt fyrir essar ltillega mildandi astur er full sta til a gefa essari lg gaum. Noraustan- og noranttin vestan vi hana verur mjg hvss, srstaklega Vestfjrum og ar a auki virist svo vera sem mjg mikil rkoma veri um landi noranvert, aallega sem snjr fjllum. rkomutgildavsar reiknimistvarinnar eru mjg hir og rkomutlur spnum lka, vsun veruleg leiindi.

Eins og venjulega ltum vi Veurstofuna og ara til ess bra aila um allar vivaranir og hvetjum sem eitthva eiga undir a fylgjast vel me spm eirra. a borgar sig.


Nsta sa

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Aprl 2024
S M M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

Njustu myndir

  • w-blogg160424b
  • w-blogg160424a
  • w-blogg120424c
  • w-blogg120424b
  • w-blogg120424a

Heimsknir

Flettingar

  • dag (17.4.): 418
  • Sl. slarhring: 623
  • Sl. viku: 2511
  • Fr upphafi: 2348378

Anna

  • Innlit dag: 372
  • Innlit sl. viku: 2205
  • Gestir dag: 360
  • IP-tlur dag: 341

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Eldri frslur

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband