Bloggfrslur mnaarins, desember 2017

Af kuldakastinu fyrir 50 rum

N eru allt einu liin 50 r fr ramtunum 1967/68. geri mjg minnissttt kuldakast sem ni hmarki 2. og 3. janar. ann 3. var mealHmarkshiti landinu -13,2 stig og s lgsti sem vita er um eftir 1920. Meallgmarkshiti dagsins ur var -16,7 stig. A auki var hvasst um nr allt land. - essu andartaki virtust kuldar fyrri alda sni aftur.

Va var tjn hsum vegna ess a vatn fraus mistvarofnum og segja mtti a hitaveita Reykjavkur hafi veri sasta snningi. Frttin hr a nean er r Morgunblainu 5. janar.

w-blogg301217aaa

lista yfir lgsta slarhringsmealhita allra daga fr 1949 eru 2. og 3. janar 1968 5. og 7. sti.

rrmndagurmhiti
1196938-17,02
2196926-16,29
31968331-15,30
4196939-15,26
5196812-15,11
6199836-14,70
7196813-14,21
8196927-14,14
91981115-13,92
101988123-13,82

Yfir landi flddi jkulkalt loft noran r shafi. Mikill hafs var fyrir noran land annig a leiin yfir auan sj var mjg stutt.

w-blogg301217a

Taka m eftir v a a er -25 stiga jafnhitalna 850 hPa-flatarins sem liggur yfir landinu. Slkt er mjg venjulegt. kuldanum gr (29. desember) mtti rtt finna -15 lnuna yfir landinu. Snir etta vel elismun kulda - kuldakasti 1968 var „djpt“ ori til vi miki astreymi kulda, en n er hgur vindur og bjartviri aalsta kuldans - fljtt dregur r frosti egar vind hreyfir.

ykktarkorti hr a nean er lka srlega skyggilegt.

w-blogg301217b

a er ekki oft sem fjlubli liturinn leggst yfir mestallt landi. ykktin honum er minni en 4920 metrar.

a er ngu slmt a frost s meira en -10 stig, en egar vindur btist vi verur mli fyrst skyggilegt. Hitaveitur hafa lti meta eins konar vindklingu - hfum huga a hefbundnar vindklitflur ar sem reynt er a reikna klingu varinni h eiga ekki endilega vi - og eru reyndar sjaldan til nokkurs gagns hr landi.

En leitum a vindasmum og kldum dgum. Einskorum okkur vi daga egar mealvindur landinu er meiri en 8 m/s og landsmealhiti lgri en -8 stig.

w-blogg301217aa

Vi sjum a a eru ekki srlega margir dagar sem komast inn listann (71 68 rum). v near sem dagur er myndinni v kaldari var hann - og v lengra sem dagur er til hgri v hvassari var hann. Segja m a allir jaardagarnirhafi veri hrilegir. eir hafa allir veri merktir me rtali - en vi ltum rvar benda 2. og 3. janar 1968 - og eina lka pskahreti 1963. - r bendir lka ann sta sem grdagurinn (29. desember 2017) myndi lenda - kringum hann vri tt punktadreif sem vi sleppum hr.

w-blogg301217c

Blleitu slurnar myndinni sna hita Reykjavk riggja stunda fresti dagana 1. til 10. janar 1968. Frosti er meira en -10 stig nrri tvo og hlfan slarhring og fr niur fyrir -15,6. Grna strikalnan snir rstispnn (mun hsta og lgsta loftrstingi landinu - kvarinn til hgri myndinni). Kldu dagana fr hn mest upp 19,4 hPa. Hvassara var dagana 7. til 8., en var ekki nrri v jafnkalt.

Getum vi fengi svona daga rtt fyrir hlnandi veurfar? Svari verur a vera jtandi kuldum hafi miki fkka.

En talningar kaldra og hvassra daga n enn ekki lengra aftur en til 1949 - vi getum nokku auveldlega tali kldu dagana einstkum veurstvum, en upplsingar um vindhraa eru ltt tlvutkar. Nokku miar eim efnum - svo miki a lta m standi fyrstu daga janarmnaar 1918 nokkurn veginn sama veg.

w-blogg301217d

San eru liin eitt hundra r. Slurnar sna sem fyrr hita Reykjavk - en var aeins mlt risvar dag - gefur ekki eins fulla mynd. Vi sjum a fyrstu 4 dagar janarmnaar 1918 voru ekki kaldir, hiti lengst af ofan frostmarks, en san hrapar hitinn og er kominn niur -16,7 stig a morgni ess 6. Grna strikalnan snir rstispnn sem fyrr. A baki hennar eru aeins ggn fr rfum veurstvum - lklegt er v a hn hafi raun veri eitthva meiri en hr er snt - fr hst 17,1 hPa a morgni ess 6. raun er a mjg sambrilegt vi stuna 2. og 3. janar 1968. Nu vindstig voru talin Reykjavk allan rettndann (.6.) - og engin hitaveita og hs yfirleitt gisnari en sar var. Erfiur dagur - og yri erfiur n ef birtist.

Kuldinn ann 7. var hgum vindi - en svo var aftur ori hvasst me frostinu ann 10. - voru talin 8 vindstig um morguninn - en hgur sdegis.

Vi hfum n liti ltillega stuna fyrir 50 og 100 rum. Reynum a lta enn lengra til baka, 150 og 200 r - en aeins lauslega og aeins hita janar 1868 og 1818.

w-blogg301217e

Hr sjum vi daglegan hmarks- og lgmarkshita Stykkishlmi (rauir og blir ferlar) og morgunhita Reykholti Borgarfiri (grnn ferill). Janar 1868 hfstme hlindum, en ann 13. klnai sngglega og frost fr niur fyrir -10 stig Hlminum og niur fyrir -15 Reykholti. Vi sjum a ferlunum ber allvel saman.

w-blogg301217f

Aeins hafa varveist mlingar fr einum sta landinu janar 1818 - Vivllum Skagafiri. Mnuurinn byrjai me hlindum, en san klnai - en ekkert skaplega miki samt fyrr en sustu dagana egar frosti var meira en -15 stig.

Vi eigum ekki mlingar r janar 1768 - en hfum grun um a Eggert lafsson hafi mlt - kannski frust r me honum Breiafiri um vori. En annlum hltur veturinn 1768 ga dma, og 1668 og 1618 lka, en 1718 var talinn frostasamur.


Kaldasti dagur rsins (til essa)

Fstudagurinn 29. desember er kaldasti dagur rsins til essa landinu heild. a var srlega kalt noraustanlands ar sem mest frttist af -29,0 stigum Svartrkoti. etta er mesta frost sem mlst hefur landinu fr v 6. desember2013, en fr frosti vi Mvatn -31,0 stig.

Mealhiti byggum landsins var -8,2 stig. Fr og me 1949 er vita um 90 kaldari desemberdaga - rmlega einn ri a mealtali, en ekki nema 7 essari ld. Ekki eru tilvikin alveg „h“ - mjg kaldir dagar koma gjarnan klsum, fara tveir ea fleiri saman frekar en a dreifast stakir yfir tmabilin ll. S 29. hefur tvisvar veri jafnkaldur ea kaldari en n, a var 1961 og 1995. Fyrra ri var „klasinn“ sem var jafnkaldur ea kaldari en n fjrir dagar, 28. s kaldasti, mealhiti bygg var -13,0 stig, en 1995 var hann sex dagar - og fimm hfu komi r ur. var annar jladagur s kaldasti, mealhiti var -11,8 stig. mldist -32,2 stiga frost Mrudal.

Mesta frost sem vita er um desember mldist Mrudal ann 9. ri 1917, -34,5 stig.

Frosti Svartrkoti dag er a mesta sem vita er um landinu 29. desember og er v svokalla landsdgurlgmark. etta er fyrsta byggarlgmarksmet sem sett er rinu, en anna r landsdgurmeta landinu heild - fjldinn talsvert undir almennum vntingum. Til samanburar m geta ess a hmarksdgurmetin eru orin 12 rinu (stafestur fjldi) - fjldi talsvert ofan vntinga.

Mikill fjldi dgurmeta fll einstkum stvum, t.d. hefur ekki mlst meira frost ann 29. desember Bergstum Skagafiri og Sauanesvita.

Mnaarhitamet fllu hins vegar ekki va stvum sem athuga hafa meir en fein r. hefur ekki mlst meira frost desember en n lafsfiri (-20,2 stig). ar hefur n veri athuga 20 r, og einnig fll desembermet Mvatnsheii (athuga fr 1999). Sjlfvirkar athuganir byrjuu Svartrkoti 2003 og hefur frost ekki mlst meira ar desember en n og ekki heldur vi Krossanesbrautina Akureyri (fr 2005).

venjukalt var Akureyrarflugvelli - talsvert kaldara en vi Lgreglustina og Krossanesbrautina. Lgsta talan sem sst var -23 stig og er a venjulegt. a gerist sast 2011 (lka desember) a frost var meira en n. Mesta frost sem vita er um flugvellinum mldist -26 stig, einmitt annan dag jla 1995 egar frosti fr -32,2 stig Mrudal og nefnt var hr a ofan. Einnig mldist frost Akureyrarflugvelli -26 stig ann 6. mars 1998.

kalt vri va ni dagurinn ekki inn lista eirra daga sem tekur til daga egar frost er allan slarhringinn um land allt - v hmarkshiti fr yfir frostmark feinum tnesjastvum. S gti listi er orinn mjg gisinn sari rum, bi vegna hinna almennu hlinda sem og ess a tnesjastvum hefur fjlga fr v sem ur var.


Um og fyrir jl 1957

Tarfar var mjg fjlbreytt rinu 1957 og margt eftirminnilegt gerist veri. Mikil illviri voru janar, venjusnjyngsli mars, sjvarfl geri aprl og mikil leysingafl ma. Sumari var hins vegar bltt og gott. Oktber var rlegurog san var mjg illvirasamt sari hluta jlafstunnar. En einhvern veginn hlaut ri samt ga dma og t oftar talin hagst.

Aalillvirin voru af vestri, nokku sem n hefur ekki veri tsku um alllangt skei. a hltur a breytast, vestanttin varla bin a gefa sig.

Hr rifjum vi ltillega upp slma syrpu sari hluta desembermnaar. Tjn var minna en bast hefi mtt vi mia vi afl eirra verakerfa sem fru hj. Snir e.t.v. hva tilviljanir ra oft miklu.

Fyrsta myndin er lnurit sem snir hvernig loftrstingur sveiflaist landinu dagana 12. til 27. desember.

w-blogg281217-jol1957

Gru slurnar (og lrtti kvarinn til vinstri myndinni) snir str rstispannar landsins riggja klukkustunda fresti essa daga. Spnnin er munur hsta og lgsta rstingi landinu. Ekki er alveg beint samband milli hennar og vindhraans m.a. vegna ess a landi er ekki hringlaga. rstispnnin getur v ori meiri sama vindi noran- og sunnantt heldur en vestan- og austantt vegna ess a landi er lengra fr vestri til austurs heldur en norri til suurs.

Raua strikalnan snir hins vegar lgsta rsting sama tma. essa daga voru rstibreytingar grarmiklar. Sj m rjr meginlgir. S fyrsta fr hj ann 14. til 16., s nsta ann 19. og a lokum hin rija 24. til 25. (afangadag og jladag).

Lg 2 og 3 voru srlega djpar (og nrgngular), bar sndu rsting undir 950 hPa. Vi sjum lka a rstispnn s sem fylgdi lgunum var mikil llum tilvikunum remur. Fyrsta og rija lgin ollu nokku hreinum vestanverum. Veri mijunni (.19.)var ekki jafnhreint -fr samt vestanstimpil flokkunarkerfi ritstjra hungurdiska.

fyrsta verinu barst mikil selta land og olli rafmagnstruflunum. Dreifikerfi var lakara en n er annig a ekki er vst a mta veur myndi valda truflunum n dgum. Fyrirsgn Tmanum ann 18. var oru svo: „S ekki til vi a semja nefndarlit um kosningalagafrv. vi kertaljs“ eir sem vita um hva mli snerist munu tta sig plitskumunga oralagsins - vandi a lesa stundum. - Btur slitnai upp Kpavogi - kannski myndi slkt endurtaka sig n - og frttirherma (Mbl. 17. des) a mnnum hafi veri bjarga r eyju Breiafiri forttuveri. Eyjan mun vera undan bnum Straumi Skgarstrandarhreppi og mennirnir voru a huga a f „er skyndilega brast vlkt ofsaveur a fttt m teljast“.

Verinu ann 19. olli lg sem fr til nornorausturs yfir landi austanvert.

Slide1

Daginn ur var hn um 990 hPa djp (a mati bandarsku endurgreiningarinnar) og stefndi til norausturs. hloftunum var kuldapollur yfir Suur-Grnlandi. etta er httuleg staa, enda dpkai lgin grarlega - um nrri 50 hPa nsta slarhringinn. rstispnnin fr 34,1 hPa - talsvert meira en hinum verunum tveimur.

Slide2

Korti snir stuna um hdegi ann 19. Eins og oft er vanmetur endurgreiningin afl essarar lgar, essu tilviki um a minnsta kosti 13 hPa, en snir astur hins vegar vel og stur dpkunarinnar - stasetning mijunnar er a auki allg.

Slide3

Klukkan 9 a morgni ess 19. var lgin yfir Austurlandi, lklega um 942 hPa miju. Smilegasta veur er vestanlands - eins og oft er vi kringumstur sem essar. Sjvarmlsrstinginn m finna me lestri tlunnar sem fr er til hgri ofan vi stvarnar (aeins ar sem loftvog er). Vi Hla Hornafiri stendur t.d. 485 - r v lesum vi 948,5 hPa, og sama htt 944,2 Egilsstum. Undir rstitlunni er nnur sem venjulega snir breytingu sustu 3 klukkustundir - en forriti sem gerir korti kann ekki a lesa rtt r breytingum sem eru meiri en 10 hPa - og gerir 10 a 20, og svo framvegis, en engu a sur erum vi hr a sj grarstrar rstisveiflur um landi austanvert.

Lgin fr svo norur af rtt austan Raufarhafnar ar sem rstingur hdegi fr niur 941,2 hPa. eftir lginni geri grarlegt vestanveur um landi austanvert. Mesta fura var hva tjn var lti. ak tk af lsisvinnslu Raufarhfn og minnihttar foktjns var geti nokkrum stum rum. Hsvkingar fengu hroll - og ttust heppnir.

a sem er athyglisverast vi etta veur er a a olli sjvarfli Akureyri og Svalbarseyri og var tluvert tjn af ess vldum. Um a m lesa frtt Tmanum og fleiri blum.

Slide4

etta fl og asturnar sem skpuu a eru allrar athygli verar. Hr hafa allstr veurtengd flbylgja og hfli falli saman tma - lkur slku eru ekki miklar en gerist samt. Vita er um feina fleiri atburi af essu tagi Akureyri og vst a einhverjir ba framtinni. Vonandi n ess a strvandri hljtist af.

Enn bls svo til tinda.

Slide5

etta kort gildir sdegis orlksmessu, 23. desember 1957. Vaxandi lg er Grnlandshafi vestanveru lei noraustur. Lklega er nnur lg hlffalin lgardraginu austur af Nfundnalandi (ar sem rin bendir) og gengur hn inn hina fyrri og allt kerfi dpkar grarlega - nnur ofurlgin feinum dgum verur til.

mintti afangadagskvld var lgin rtt fyrir noran land.

Slide7

Hr er endurgreiningin nokkurn veginn me flest rtt. Lgarmijan kringum 946 hPa og stasetning viunandi.

Ritstjrinn man etta veur vel - a er tilviljun fremur en veurhugi v veri bar upp jlin. Rafmagni fr Borgarnesi og var - rtt ann mund sem amma hafi loki vi a steikja jlarjpurnar - en mir mn var vi messu gamla sklanum (etta var ur en byggingu Borgarneskirkju var loki). Vestanstormurinn og lin voru gurleg og dimm. Messugestir komust heim a lokum og hgt var a hefja jlahald vi kertaljs.

Reykvkingar minnast essara jla helst fyrir mikinn bruna sem var ingholtunum - srlega erfiur illvirinu.

En fokskaar uru mestir Snfellsnesi og vi Eyjafjr. Vi sjum hr frttaklippu r Tmanum ar sem fjalla er um illviri Akureyri og ar grennd. Blindhr hreinni vestantt Akureyri er gjarnan tengd miklum vindi ofan af fjllunum grennd og hefur annig stai etta sinn.

Slide8

v miur voru engar vindhraamlingar Akureyri um essar mundir og mesta vindhraa ekki geti veurskeytum. Miki veur var einnig eystra Hrai og ar grennd - en tjn ekki miki ar.


Feinar brabirgatlur rsins 2017

Feinar brabirgatlur rsins 2017: Mealhiti ess Reykjavk er kringum 5,5 stig, meallagi sustu tu ra, en +1,2 stigi ofan meallags ranna 1961 til 1990 og er etta 22. ri r ofan ess meallags. Hlindin eru vi 16. sti hlrra ra Reykjavk (af 147).

Stykkishlmier mealhitinn 5,0 stig, +0,1 stigi ofan meallags sustu tu ra og er ri a nundahljasta af 172 rum samfelldra mlinga. Akureyri er mealhitinn lka 5,0 stig og er aeins vita um rj hlrri r ar um slir. Austur Egilsstum reiknast mealhitinn 4,8 stig, a nsthsta sem vita er um ar. Strhfa Vestmannaeyjum er mealhitinn 5,6 stig, -0,1 stigi nean meallags sustu tu ra.

rkoma var rtt ofan meallags ranna 1961 til 1990 vast hvar landinu, um 13 prsent Reykjavk og 26 prsent Akureyri. Stykkishlmi var hn rtt tpu meallagi.

Slskinsstundir Reykjavk voru 70 fleiri en a mealtali 1961 til 1990, en um 90 frri en a mealtali sustu tu rin.

Endanlegar tlur birtast vntanlega nstu viku.


Umskiptin miklu um jlin 1962

a var hausti 1961 sem ritstjri hungurdiska fr a fylgjast ni me veri - hann man a vsu eigin skinni miskonar veur fyrir ann tma en r minningar eru samt meira stangli heldur en samfella.

hefbundnum bskap vilja fyrstu rin vera srlega minnisst - svo fara hlutirnir a smyrjast t. En a var lka mislegt merkilegt seyi essi fyrstu r. endai t.d. hlskeii mikla sem stai hafi linnulti fr v rija ratug aldarinnar og hafs birtist a nju eftir langa fjarveru (sem var a vsu ekki alger).

Eitt af v sem liggur minninu - og verur athyglisverara eftir v sem fr lur er hegan nokkurra hrstisvaessi rin. Ritstjrinn hlt reyndar a svona vri etta bara - eitthva mjg algengt. N er tilfinningin orin s a essir atburir hafi einhvern htt tengst veurumskiptunum miklu.

Hr verur ekki reynt a skilgreina atburi smatrium - en geri ritstjrinn a sr til dundurs a bregamlistiku lengd hrstitmabila. a er hgt a gera msa vegu - a essu sinni var aeins leita a samfelldum dagarum egar mealrstingur allra daganna rinni var 1020 hPa ea meiri.

tmabilinu 1949 til okkar daga fundust aeins 17 slkar dagarair sem innihalda hver um sig tu daga ea meira - a vetrarlagi (r eru algengastar aprl og ma - en vi gtum sinnt eim sar). Dagaraareikningar hafa ann kost a einn spillidagur getur illa sliti rair sundur tvennt ea rennt - bara vegna ess a mrkin eru heppilega valin.

Langlengsta tmabili endai 23. mars 1962, eftir a hafa stai samfellt 30 daga. etta er jafnframt fyrsta tmabili listanum fr og me 1949. Fyrstu rjr vikur febrarmnaar 1962 hfu veri mjg umhleypingasamar og t erfi, en san skipti rkilega um yfir minnilegan noraustanrsing me hrstingi og urrki suvestanlands.

Ekki urfti a ba eftir nsta atburi nema fram til nstu jla. Desember var mjg umhleypingasamur (og skemmtilegur eftir v fyrir ung veurnrd), en jladagur rann upp heiur og klr - me hrstingi. Syrpan lur a vsu fyrir skilgreininguna - einn dagur, 5. janar, klippir hana sundur (mealrstingur 1019,5 hPa) eftir 12 daga, en san fylgdu aftur 11 dagar me mealrstingi yfir 1020 hPa - og san kom ein syrpa til, 15 daga lng sem endai 10. febrar - milli kafla tv og rj kom aeins ein alvrulg.

etta mikla hrstisvisem raun rkti fr jlum og fram undir mijan febrar er frgt veurfarssgu Vestur-Evrpu v voru ar grarlegir kuldar, hafa varla ori jafnmiklir Bretlandi san - og ar snjai einnig miki. Veturinn heild var mjg hlr hr landi - ekki eins hlr og s sem eftir fylgdi (1963 til 1964) - en endai me pskahretinu frga sem hfst 9. aprl (1963).

Sasta 10-daga vetrarhrstiskei (samkvmt skilgreiningunni hr a ofan) endai 27. mars 2013, eftir a hafa stai 12 daga samfellt ( voru lka kuldar Bretlandi).

Vi ltum a lokum jlakortin 1962 og hi fallega veur.

w-blogg281217a

Lgin sem tti a koma jladag kom aldrei - og engar lgir komu r vestri heilar rjr vikur. Fein smlgardrg komu r norri og fru yfir - me minnihttar hr fyrir noran, en ekkert eirra var illviravaldur.

jladag var hin mikla einmitt a byggjast upp hloftum eins og sj m 500 hPa har- og ykktarkortinu.

w-blogg281217b

En a var ekkert srlega hltt hr landi, vindur var hgur og veur bjart lengst af, talsver frost inni sveitum en minna vi sjvarsuna. murlegt tindaleysi huga ungra veurnrda - en eftir a hyggja me merkari atburum og vnt ykir eim n a hafa fengi a upplifa hrsting ennan og au afbrigi sem honum fylgdu.

Me ntmatlvureikningum er lklegt a umskiptin hefu sst me nokkrum fyrirvara, en vnt voru au jlum 1962.

nvember ri 1959 fr Veurstofan a gefa t tveggja daga veurspr, en aeins einu sinni dag. Var a talsver framfr - ekki endilega vegna ess a sprnarvru gar (a voru r ekki) heldur fremur vegna ess a r bjuggu til einskonarpunkt ea skott eftir hinum hefbundnu slarhringsspm sem ar me enduu ekki lengur algjrlega lausu lofti. essu rslagi flst einhver undarleg fullngja sem ekki m vanmeta.

Sprnar voru frar srtaka bk og fylgdi eim alltaf yfirlit um vntanlega veurstu - a yfirlit var hins vegar ekki birt - aeins sjlf spin. Sprnar voru gerar alla daga, en fyrstu voru r ekki lesnar upp sunnudgum og mivikudgum. Fr 1. desember 1961 var spin lesin hverjum degi me kvldfrttum tvarps kl.20 og svo aftur kl.22. Biu veurnrdjafnan spennt eftir njustu spnni - rtt eins og au ba n eftir viku- og tudagarununum.

Laugardaginn 22. desember 1962 reyndi spveurfringur meira a teygja sig inn rija dag. var yfirliti svona:

„ afangadag er bist vi, a lgin vi A-strnd Bandarkjanna veri suur af Grnlandi.“

Og spin:

„Horfur afangadag: Gengur S ea SA-tt me rigningu, einkum sunnan lands og vestan. Sennilega tsynningur jladag me ljum Suur- og Vesturlandi“.

Ekki gekk etta upp. Spin sem lesin var orlksmessu og gilti fyrir jladag seinkai lginni, en gekk heldur ekki upp. Lgin komst aldrei nmunda vi landi.

spa-vi-1962-12-21_20171228_0002

Myndin snir su r spbk Veurstofunnar 21. desember 1962. Fyrri spin - s sem er merkt 03:30 var ger Keflavkurflugvelli - en ar var nturvakt. Tlurnar vsa til spsva, en r rmversku til mia vi landi. essum rum voru spsvin 8 (en eru n tu). Taki eftir oralaginu almennu stulsingunni kl. 09:10.


Nvember og desember

Nvember var fremur kaldur mnuur - landsmealhiti reiknaist -0,5 stig, -2,3 stigum nean meallags nvembermnaa sustu tu ra. Desember hefur hinga til ekki veri jafnkaldur a tiltlu, mealhiti bygg stendur egar etta er rita -0,4 stigum og er a um -0,3 stigum nean meallags sustu tu desembermnaa. Hins vegar er nokku ljst a sustu dagarnir vera kaldir - nr ruggt er a hitinn fer niur fyrir nvembermealtali og trlega meira a segja nokkru near, en hins vegar verur viki ekki eins afgerandi og nvember.

Nvember var landsvsu s kaldasti san 1996, en desember veri nean meallags telst hann samt alls ekki venjulegur hva hita varar. Mealhiti desember 2015 og 2013 var mta, og mun kaldara var desember 2011, en var nvember hins vegar hlr. Ekki er lklegt a mnuirnirtveir saman veri eir kldustu fr 1996 - var mun kaldara en n.

Vi skulum n til gamans lta mealhita mnaanna tveggja saman landinu fr 1874 (og okukennt aftur til 1823).

w-blogg261217a

Mealhiti er lrtta snum, en tminn eim lrtta. Vi sjum a kalt skei rkir fr v upp r 1960 og fram mijan 9. ratuginn - san skjtast einstk hlindi upp r stangli - og kuldi rkir aeins einu sinni (1996). Kuldarnir nvember og desember 1973 skera sig mjg r og urfti a leita allt aftur til 1887 til a finna eitthva vilka. Smuleiis voru nvember og desember saman mjg kaldir 1917. En - eins og eldri veurnrd muna bouu kuldarnir 1973 ekkert srstakt - ri 1974 var hagsttt og vori munahltt - vert ofan illan beyg (og „reynslu“ hlistuspmanna).

En ri 2017 verur flokki eirra hljustu. a verur ekki ofar landsvsu en 5. hljasta sti, kannski 8. ea 9., v aeins munar marktkum hundruustuhlutum essum stum.

Taflan snir hvaa r eru hljust ( landsvsu) hinga til:

rmealh
120145,08
220035,06
320164,98
419334,91
519394,72
619414,70
719464,67
820044,65
919604,61
101945

4,60

egar etta er rita (26. desember) stendur 2017 4,71 stigi. Kuldar nstu daga munu draga a eitthva niur - en samt verur a hpi ndvegisra allra tma.


Minning um vitlausa veursp

Veurfringar lenda oft v a setja saman rangar veurspr - a tilheyrir starfinu a stta sig vi a. stur eru margvslegar og hafa sjlfsagt breyst ranna rs. Hr verur rifja upp 36 ra gamalt tilvik. Dagurinn var orlksmessa 1981 og einhvern tma a morgni ess dags litu blaamaur og ljsmyndari fr DV (sem var nfari a koma t undir v nafni) vi spvakt Veurstofunnar.

Rtt var um jlasnjinn og myndum smellt af. Rtt a taka fram a a voru eir Pll Bergrsson (58) og ritstjri hungurdiska (30) sem stu a spger. Magns Jnsson (33) og Borgr H. Jnsson (57) ttu lei um - og uru lka frnarlmb (kannski ekki algjrlega saklaus).

Slide1

J, jlaveri var raunverulega til umru - hver geri litla korti horninu er ekki skrt minni ritstjrans, en a var hvorki hann n Pll. Megininntak sprinnar blasir vi: „Au jr Suurlandi“ - a var egar snjr nyrra - honum urfti ekki a sp. Klukkan 9 um morguninn var nr heiskrt Reykjavk og frosti -4 stig, hafi fari niur -12 stig um nttina.

Hr er endurger veurkortsins fr v um morguninn (endurgreining evrpureiknimistvarinnar). Korti er nokkurn veginn samrmi vi raunveruleikann.

Slide2

Harhryggur yfir Grnlandi - grunn lg vestan Freyja - dpri lg suur hafi og noraustanstrekkingur milli slands og Grnlands. Lklegast tti a noraustanttin hldi fram um stund, lgin suur hafi lklegust til a taka svosem eins og einn smhring kringum sjlfa sig en fara san til suausturs.

Hloftastaan var svipuum ntum.

Slide3

Ekki mikla hreyfingu a sj essu korti. a gildir sama tma, kl.6 a morgni 23. desember 1981. Hr m rifja upp a tlvuspr voru heldur burugar essum tma - voru a vsu gerar og ekki fullkomlega gagnslausar, en r sndu samt einhvern allt annan raunveruleika en sar var og lti sem ekkert gagn var lengri spm en 24 til 36 klst fram tmann (nema rtt stundum).

Gervihnattamyndir brust nokku reglulega - og var oft tum mikil hjlp eim, gallinn hins vegar s a nokku var um truflanir myndsendingum og gjarnan langt milli mynda. Ritstjrinn minnist ess reyndar ekki a hafa essum tma s fyrstu myndina hr a nean - hefur kannski gert a.

Slide4

Hr er myndin fengin r safninu Dundee Skotlandi. Hn er merkt kl. 09:41 - lklega eftir a blaamenn voru ferinni. rin bendir Reykjavk. Hr sst Reykjanesskagi og landi suvestanvert mta vel - og auk ess mikill skjabakki norur af lginni suur hafi. essi mynd var auvita ein og sr, s nsta kom ekki fyrr en sdegis, lklega um kl.14:30. Hana m alveg tlka annig a norurbrn skjabakkans muni hreyfast til norausturs fyrir sunnan land - slitna fr lgarmijunni sem sunnar er - en hn aftur mti fara til suurs og suausturs.

En - a fr ekki annig. Ritstjrinn var stuttu morgunvaktinni (eirri sem sinnti flugveurspm og tvdgrunni svonefndu), kom vakt kl.8 og fr kl.14. Pll var hinsvegar lengri vaktinni og st hn fr 7 til 15. tk Kntur Knudsen vi af honum og sat til kl. 23 um kvldi. birtist ritstjrinn aftur og sat nturvakt fr 23 til kl.7 a morgni afangadags.

Kntur sat sum s uppi me spna gu um jlajrina auu. Ritstjrinn lri margt skynsamlegt af Knti, m.a. a a tti ekki a hringla me spr nema trustu nausyn bri til. Reyndist regla s ritstjranum vel - en hn leiddi essu tilviki til ess a snjkomu var ekki sp Reykjavk fyrr en eftir a hann byrjai a snja.

Ltum myndina fr v um kl.16.

Slide5

rin bendir enn Reykjavk, lgarmijan (sveipurinn suur hafi) hefur ekki hreyfst mjg langt, en hins vegar hefur skjabakkinn gert a, kominn norur Reykjanes. Sst rkkrinu mjg vel r hfuborginni. En enn var von til ess a hann strykist hj - en ylli ekki snjkomu. a var heldur engin veursj til a ukla honum eins og n er vaninn.

a var um klukkan tta um kvldi sem snjkoman byrjai - ekki mikil fyrstu. var ritstjrinn a sinna einhverjum jlaerindum inni Skeifu, kom ar einmitt t r verslun egar fyrstu kornin fllu - og hugsai auvita: „-“.

Svo var mtt vaktina kl.23. var hrkusnjkoma, ni hmarki um minturbil egar skyggni fr um tma niur 100 metra Veurstofutni. Vildi til a vindur var ekki mikill, aeins 5 til 6 m/s.

etta var svo ekki nein metsnjkoma, snjdptin mldist 16 cm kl.9 a morgni afangadags og lka jladagsmorgunn. Jlin uru v hvt Reykjavk 1981 - rtt fyrir yfirlsingar me myndum af fjrum veurfringum.

En friurinn var ekki alveg ti, v annan dag jla geri grarlegt landsynningsveur (ASA), langverst Reykjanesi og undir Eyjafjllum og var miki tjn Keflavkurflugvelli (og var). ljs kom a vindhraamlir vallarins var ekki starfi snu vaxinn og ltinn htta. komst og upp a hann hafi veri arfavitlaus mrg r - mlirinni mjg til ama. Tlvusprnar nu essu mikla veri allvel - en ekki me lngum fyrirvara eins og vi myndum bast vi n.

En ljkum pistlinum me tflu sem snir veur Reykjavk ennan eftirminnilega dag huga ritstjrans - sennilega eru nr allir arir lngu bnir a gleyma honum v a fennir flestar vitlausar spr (til allrar hamingju).

rmndgklsthitihmlgmttvindhrrstveur - skyggni
198112239-3,6-1,5-12,0SSA1996,0lttskja - skyggni gtt
1981122312-5,6ASA3996,0lttskja - skyggni gtt
1981122315-5,3A4995,8hlfskja skyggni gtt
1981122318-4,3-3,6-6,8ASA5995,5skja - skyggni gtt
1981122321-2,5A5993,5snjkoma - skyggni 5 km
1981122324-2,0N6987,6snjkoma - skyggni 100 metrar
198112243-1,2NV2984,0snjkoma - skyggni 15 km
198112246-2,5-0,4-4,4SSV5987,6skja - skyggni 30 km
198112249-1,7-0,5-4,3S4989,9lttskja - skyggni gtt
1981122412-0,2S5991,7rkoma grennd - skyggni gtt


Landsynningsillviri - Alaska

morgun (fstudag) gerir landsynningsillvii suvestan- og vestanveru Alaska. Ekki venjulegt beinlnis en gott dmi samt um a slk veur herja var en hr landi.

w-blogg211217a

Myndin snir sp bandarsku veurstofunnar fyrir Kyrrahaf noranvert og gildir hn sdegis morgun, fstudag 22. desember (a okkar tma). Korti nr fr Kna og Kreuskaga til vinstri og allt til Kalifornutil hgri. Norurskaut vi efri jaar ess.

Kuldapollurinn mikli, s sem vi hfum vali a kalla Sberu-Blesa, situr snum upphaldssta - nokku ruggur bili, en grarleg norurskn hlinda yfir Alaska stefnir til norurskauts. Jafnharlnur eru heildregnar og vi sjum sterka suaustantt yfir Alaska vestanveru. ykkt er snd lit og auvelt a sj a ykktarsvii er mjg flatt undir Alaskavindstrengnum (sami litur breiist yfir vindstrenginn). etta bendir til ess a undir heimskautarstinni s vindhes tt til jarar. Staa sem essi er ekki sjalds hr vi land - en heldur skemmtileg.

a sem gerist framhaldinu er a hlindin stefna til norurskauts eins og ur sagi - mjg dregur af eim - en svo virist sem leifarnar haldi fram allt til okkar fyrir mija nstu viku - komi r norri. a er ekki fullvst a svo fari - og arf vn augu til a sj a um „hlindi“ s a ra - en ngileg til a trufla lgagang nmunda vi okkur.

Hlindin fara noran vi kuldapollinn Stra-Bola sem liggur yfir noranveru Kanada - hugmynd reiknimistva hefur veri s a au stuggi vi honum, hann hrfi til suurs og sli kulda suur um Bandarkin.


Hitastaa desembermnaar

Tuttugu dagar linir af desember. Mealhiti mnaarins Reykjavk -0,2 stig a sem af er. etta er -0,9 stigum nean meallags sustu tu ra og a 12. hljasta ldinni (af 17). langa listanum er hitinn 86. sti af 142. Dagarnir 20 voru hljastir fyrra (+5,6 stig), en kaldastir 1886, -5,6 stig.

Akureyri er mealhiti n -0,6 stig, +0,4 stigum ofan meallags sustu tu ra. Jkva hitaviki er n mest Mrudal, +1,4 stig, en a neikva ingvllum og Skrauthlum Kjalarnesi, -1,6 stig.

rkoma Reykjavk hefur mlst 51,7 mm mnuinum og er a meallagi. Slskinsstundir hafa veri fleiri en mealri. Akureyri hefur rkoma mlst 21,3 mm og er a rflega helmingur mealrkomu.

rsmealhiti Reykjavk stendur n 5,8 stigum, en lkkar vntanlega eitthva til ramta. Enn er rtt hugsanlegt a ri veri hi hljasta hinga til Dalatanga og meal eirra fimm hljustu Akureyri. Reykjavk er spurningin hvoru megin tundastisins a lendir.


Efnislega svipu sp

Fyrir viku litum vi sp evrpureiknimistvarinnar um sjvarmlsrsting og rstivik fyrir sustu viku desembermnaar(25. til 31.). S sp var mjg eindregin. Skemmst er fr v a segja a n sp fyrir smu viku er efnislega svipu (nrri eins). Spr sem essar eru reyndar birtar tvisvar viku hverri og var s sem kom fimmtudaginn ekki alveg eins lk fyrri sp og essi er.

w-blogg181217a

Hr m sj miki neikvtt rstivik fyrir suaustan land. Mija ess snir -20,8 hPa, strsta viki fyrir viku var 15 hPa. Enn er v veri a sp smu umskiptum um jlin - r vestlgum ttum noraustlgar. Rtist essi vikasp verur rkomusamt noranlands og austan - aallega snjr, en urrt syra. Hvort vindasamt verur er enn mjg ljst.

Ekki er heldur mikill munur hitaspnum n og fyrir viku, noraustanttin ekki a vera af kldustu ger - hiti trlega rtt nean meallags rstmans. Hiti norantt er sjaldan ofan ess.

Hringrs vinda norurhveli a gerast mjg strger um jlin og umskiptin hr tengjast eirri atburars. Hvort r verur vitum vi ekki en fylgjumst me ef eitthva srlega venjulegt sr sta.


Nsta sa

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Feb. 2024
S M M F F L
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29    

Njustu myndir

  • w-1949-iskort
  • Slide19
  • Slide18
  • Slide17
  • Slide16

Heimsknir

Flettingar

  • dag (27.2.): 58
  • Sl. slarhring: 108
  • Sl. viku: 1454
  • Fr upphafi: 2336656

Anna

  • Innlit dag: 54
  • Innlit sl. viku: 1315
  • Gestir dag: 50
  • IP-tlur dag: 48

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Eldri frslur

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband