Bloggfrslur mnaarins, mars 2012

Tveir vindstrengir

Vi ltum sp um vind 100 metra h. Hn gildir kl. 15mivikudaginn 21. mars. Kort sem etta hefur ur sst hungurdiskum.

w-blogg210312a

rvar sna vindtt ogvindur er v sterkari eftir v sem r eru lengri. Litir sna einnig vindhraa. Raubleiki liturinn snir svi ar sem vindur er meiri en 24 m/s, en au svi eru fjlublleit ar sem vindhrainn er bilinu 14 til 24 m/s. Ef vel er a g m einnig sj litla kassa me tlum, a eru reiknaar vindhviur - srmerkt eru au svi ar sem hviurnar eru meiri en 25 m/s.

Vindstrengirnir tveir fyrirsgninni eru sitt hvort bor lgarinnar Grnlandssundi. Annar snir noraustani stflunni mefram Grnlandsstrnd en hinn mta sterkur bls r suvestri skammt ti af Breiafiri og Vestfjrum. Lklegt er a hans gti eitthva vestanlands ntt og fram eftir mivikudegi. San gengur hann niur.

egar etta er skrifa (um mintti rijudagskvld) er suvestanstrengurinn skammt undan Suvesturlandi. rum ur voru strengir af essu tagi talsvert hyggjuefni - vita var um en ekkert um a hversu hvassir eir voru. Srstaklega var httulegt a f yfir (illa sp) um mijan dag egar fiskibtar voru ti - jafnvel tt vindur vri ekki meiri en 15 til 20 m/s.

N hefur bi tlvuspm og rum upplsingagjfum fari fram- og frri litlir btar sj - en samt er alltaf rtt a fylgjast ni me suvestanskotunum.

myndinni m einnig sj rija strenginn. Hann er milli slands og Bretlands kortinu, norvesturbrnin mjg skrp. Hr eru ralng hitaskil hlfgeru reiuleysi. Lg sem fylgir kuldapollinum sem var fjalla um hungurdiskum gr a grpa essi skil og gefa eim svo mikinn slaka a au berast um sir norur um sland. eim fylgir srstakt lgardrag (ea lg). a er af tegund sem er upphaldi hj ritstjranum fyrir fegurar sakir.S fegur leynist flestum- v miur.


Einfalt efra - flki nera

egar ekki sst t r lgakerfaspunni er oft gott a lta upphir og f aalatrii mlsins hreint. Vi ltum fyrst venjulegt grunnkort, a er a segja sp um yfirborsrsting og rkomu. Korti gildir kl. 18 rijudaginn 20. mars.

w-blogg200312a

Jafnrstilnur eru svartar, rkoma (6 klst magn) er grnlitu og einnig m sj jafnhitalnur 850 hPa-fletinum, blar ar sem hiti er undir frostmarki, en rauar ar sem hiti er yfir v. Varla m greina a frostmarkslnan er grn.

Vi sjum a allmikil lg er vi Suur-Grnland en suvestur af slandi er miki kraak rkomusva og ef vel er leita m finna ar bi lgir og lgardrg - oghreyfist allt til landsins. Rau brei lna sem merkt er A liggur markar s ar sem hljast er 850 hPa. S liti jafnrstilnurnar m sj asuvestur af rlandi beina vindar hlja loftinu til norurs. a er reyndar aalspurning dagsins hversu nrri slandi essi gusa muni komast og s nsta (enn utan korts) er lka efnileg.

Spr hafa upp skasti reynt a beina mjg hlju lofti til landsins - en a hefur oftast hrfa austur af egar nr hefur dregi sptma. Kaldar, stuttar bylgjur r vestri hafa alltaf n a sparka v til austursskammt suuraf slandi. Gerist a enn n?

En eins og oftast a undanfrnu hefur mjg kaldur strkur legi suur um Davssund vestan Grnlands, arm sjmnus 25 stiga jafnhitalnunaar sem bli bletturinn er settur korti en kalda lofti skir suaustur og san til austurs.

Ef vel er a g m einnig sj frekar kalt loft (ekki mia vi sta og rstma) liggja rng mefram austurstrnd Grnlands noran r Dumbshafi og suur fyrir Ammasalik. a reynir a ryjast suur og suvestur - en mist stflast alveg ea ryst fram me miklum ltum.

En etta er allt saman skrara uppi 300 hPa meir en 8 klmetra h.

w-blogg200312b

Jafnharlnur eru svartar og heildregnar en vi sjum lika hefbundnar vindrvar. Auk ess eru svi ar sem vindhrai er mestur litu me grnum og blum lit.

Vi sjum a lgin vi Suur-Grnland reynist vera grarlegur, nokkurn veginn hringlaga, kuldapollur me heimskautarstina bi bor. etta kerfi rur veri hr nstu daga hva sem minni lgum og lgardrgum lur.Rstinmikla vestan vi pollinn mun teygja honum til suursog aflagastsunnanttin austan vi -hvernig skyldi a fara?

essipistill tti vel heima pistlarinni frouheimar og er byggilega s 101. eim flokki.


Heiasti marsdagurinn

er komi a heiasta marsdeginum pistlarinni um heiustu daga hvers mnaar. Myndefni er eins og oftast ur r frbru safni mttkustvarinnar Dundee Skotlandi. a nr aftur til haustsins 1978.Keppnin nr hins vegar aftur til 1949.

Heiasti dagurinn reiknast vera 19. mars 1996,eir 14. 1962 og 31. 1999 eru skammt undan.

w-blogg190312a

Myndin er ekki srlega skr og batnar lti vi frekari stkkun. Vi sjum a skjabnd eru vi Austfiri og e.t.v. yfir hluta Norausturlands. a var miki fyrirstuhrstikerfi sem ri rkjum sari hluta marsmnaar 1996. ennan gta dag var mija ess yfir Suur-Grnlandi og hg norvestantt hloftunum yfir slandi en henni leystast sk einatt upp niurstreymi austan Grnlandsjkuls. Loftrstingur fr 1044,2 hPa Bolungarvk ennan heia dag og hefur ekki ori hrri mars san.

Lka er leita a skjaasta deginum, s keppni er allaf harari og jafnvel sanngjarnt a setja einn dag ar toppinn frekar en ara. En vi reiknum samt og finnum 28. mars 1970, sem var laugardagur dymbilviku. Dagurinn kemur dlti vart hloftavestantt - en rt dpkandi lg var fyrir vestan land og um kvldi geri snarpt noranhlaup - kannski pskahret ess rs?

Einnig er leita a besta og versta skyggninu. Vi skulum taka enn minna mark eim niurstum - envarla er hgt a sleppaslkummetingi- fyrst tkifri gefst til.

Best reiknast skyggni hafa veri 20. mars 1996 - daginn eftir ann heiasta. a er nrri v trlegt. Verst var a hins vegar 24. mars 1953. var a ganga noranhlaup - eitthi eftirminnilegasta essum tm rs.S sem etta skrifar man a reyndar ekki. En Pll Bergrsson getur umveridagana 23. til 25. mars bkinni gu Loftin Bl(bls. 64) - fari n og leiti hanauppi. Ennstverstvar skyggni 28. mars 1970 (skjaasta daginn).


Kuldapollurinn fer hj

Mija kuldapollsins sem pistill hungurdiska fjallai um fyrradag er n um 300 km nornoraustur af Melrakkaslttu lei til austsuausturs. Eins og sagt var fr fyrra pistli hefur hann ekkimikil hrif hr landi, enn er hugsanlegt a frost fari -20 stig ea meira ntt ar sem kaldast verur.

En vi ltum kort sem snir standi mintti (laugardagskvld). etta er ykktarsp fr evrpureiknimistinni, jafnykktarlnur eru svartar og heildregnar, lituu svin sna hita 850 hPa-fletinum.

w-blogg170312

S rnt korti m sj a innsta jafnykktarlnan markar umfang svis ar sem ykktin er minni en 4940 metrar. Upphitun sjvar veldur v a hringirnir tnast smm saman, ykktin a vaxa um 120 metra nsta slarhring en verur mija pollsins komin nrri v til Noregs. Hltt loft skir hins vegar a okkur r suvestri og er ar enn ein lgin fer me leiindaveri.

a ir lti a tla a telja upp lgir nstu viku - r kvu vera margar og sumar bi blautar og mjg hljar.Spr hvsla um a heildarrkoma nstu 10 til 11 daga veri yfir 100 mm Reykjavk, a er ekki endilega rtt, en vi fylgjumst me ef eitthva venjulegt kemur upp.


Af afbrigilegum marsmnuum 1

Vi ltum fastan li um afbrigilega mnui og er komi a mars. Hverjir eru mestu noran- og sunnanttamnuir sem vi vitum um? Til a kvea a notum vi smu fimm flokkunarhtti og hungurdiskar hafa notaur.

1. Mismunur loftrstingi austanlands og vestan. essi r nr sem stendur aftur til 1873. Gengi er t fr v a s rstingur hrri vestanlands heldur en eystra su norlgar ttir rkjandi. Lklegt er a v meiri sem munurinn er, v rltari hafi noranttin veri.

Mesti noranttarmars a essu mli var 1891. var mjg kalt, landinu heild er hann s nstkaldasti eftir 1870 en samt talsvert hlrri heldur en mars 1881. En a er mars 1930 sem er nstmestur noranttarmnaa. rija sti er mars 1916 og mars 1962 v fjra. Einhverjir muna vntanlega mars 1930 og eldri veurnrd muna vel mars 1962 - hann var afspyrnuurr um landi sunnan- og vestanvert. Reykjavk fllu ekki nema 2,3 mm allan mnuinn, mestallt einum degi, ryki var afskaplegt.

Samkvmt essu tali er1923 mesti sunnanttarmars allra tma enda er mnuurinn s riji hljasti landinu heild eftir 1870. Hann tti t r korti snum tma, jafnvel talinn einstakur. En aeins 6 rum sar kom enn hlrri mars, 1929. fll s fyrrnefndi verskulda hlfgera gleymsku. Freistandi vri a segja a hlindaskeii mikla hafi hafist me essum mnui en leit a upphafi ess stendur enn yfir. a er hinn grarlega illvirasami mars 1976 sem er ru sti sunnanttarmnaa og san mars 1880.

2. Styrkur noranttarinnar eins og hann kemur fram egar reiknu er mealstefna og styrkur allra vindathugana llum (mnnuum) veurstvum. essi r nr aeins aftur til 1949.

Samkvmt essu mli var noranttin mest mars 1999 og san kemur 1981. Mars 1962 er fjra sti. Sunnanttin var hins vegar mest mars 1974 - var g erlendis, innlend nrd minnast hans vntanlega me viringu huga.

3. Gerar hafa veri vindttartalningar fyrir r veurstvar sem lengst hafa athuga samfellt og vindathugunum skipt 8 hfuvindttir og prsentur reiknaar. San er tni norvestan, noran, og noraustanttar lg saman. fst heildartala norlgra tta. essi r nr aftur til 1874.

Hr nr mars 1962 fyrsta stinu me snu ryki og urrki, ljagangur var noraustanlands en rkoma ekkert srlega mikil. Mars 1999 er ru sti og 1930 v rija. Mest var sunnanttin a essu mli 1964 og 1929 er skammt ar fyrir nean. etta eru tveir langhljustu marsmnuirnir landsvsu, 1929 nokkru hlrri . Hljasti kaflinn 1964 hitti ekki alveg jafnvel mnuinn veftirminnilegustu hlindin stu frv um 10.febrar og fram yfir 20. mars.

4. Fjri mlikvarinn er fenginn r endurgreiningunni amersku og nr hann aftur til 1871. Fyrstu 20 til 30 rin verum vi a taka niurstum greiningarinnar me var.

Hr er mars 1891 me mestu noranttina - rtt eins og fyrstu flokkun hr a ofan. Vel af sr viki. Reyndardeilir hannstinu me 1999 (einnig ur nefndur) og 1951 en sarnefndi mnuurinner enn frgur fyrir heyrileg snjyngsli umlandi noran- og austanvert. Svellalg voru syra.

Sunnanttin er mest endurgreiningunni mars 1923 og ar eftir kemur 1974, bir nefndir ur.

5. Fimmti kvarinn er einnig r endurgreiningunni nema hva hr er reikna 500 hPa-fletinum. Hr er mars 1891 enn toppstinu og mars 1916 var noranttin nstmest. Sunnanttin var hins vegar mest 1948 (munum hitametahrinuna lok mnaarins) og mars 1923 er ru sti.

Lkur n essari urru tlu - sem trlega rennur ljflega niur hj nrdunum en arir bryja ryki og koma sr yfir einhverjaara vefsu (eru auvita lngu bnir a v egar hr er komi sgu).


Kuldapollur vi Noraustur-Grnland

N fer gengur snarpur kuldapollur fr Noraustur-Grnlandi til austsuausturs fyrir noran land. Hans mun lti gta hr landi en vi ltum samt fyrirbrigi tveimur spkortum fr evrpureiknimistinni. a fyrra gildir mintti fstudagskvld (16. mars) en a sara 24 stundum sar, laugardagskvld.

w-blogg160312a

kortinu er sland nearlega fyrir miju, Grnland teygir sig yfir mestallan vesturhluta kortsins og vi brnina til hgri sst strnd Noregs. a er eftirtektarvert a str hluti essa svis sst nr aldrei sjnvarpskortum - jafnvel tt sitthva athyglisvert berist hinga a noran.

Heildregnu (daufu) grleitu lnurnar sna rsting vi sjvarml. Vi sjum grunna lg vi norurstrnd slands, 997 hPa lgarmiju, flugri lg er utan vi Mri Noregi. S rija er milli Noregs og Svalbara og s fjra vestan Grnlands. H er hr sett yfir Grnlandi - en ekki er vst a hn s raunveruleg.

Lituu svin sna h 500 hPa-flatarins. Mrkin grnu og blu eru vi 5280 metrana - en a er ekki fjarri mealh essum rstma hr landi. fjlubla svinu er hin innan vi 4920 metra. ar er mija kuldapollsins sem myndar lokaa hloftalg, rtt eins og bogfimiskotskfa.

a er 1008 hPa jafnrstilnan sem gengur vert gegnum miju pollsins - 8 hPa jafngilda rmum 60 metrum. egar vi vitum a getum vi auveldlega reikna ykktina miju kuldapollsins n ess a horfa ykktarkort. lti h 500 hPa mijunni s ekki vi 4900 metra, vi drgum 60 metra fr v og fum t ykktina 4840 metra. a er skyggilega lgt, aeins 100 metrum meira en saldarykktin sem hungurdiskar nefna svo.

Um lei (og alveg um lei) og kuldinn kemur t yfir auan sj byrjar a sja pollinum og ykktin hkkar fluga. Spin segir a ykktaraukningin veri 30 metrar hverjum 6 klukkustundum. a eru um 120 metrar slarhring, sem samsvarar nokkurn veginn 6 stiga hlnun. Reiknilkani gerir r fyrir v a 20 stiga hitamunur s sjvaryfirbori og hita 600 metra h rtt utan vi srndina. r essu verurmikill lofthrrigrautur.

Enberum n saman hringrs kuldapollsins (vindur fylgir jafnharlnum) og rstikerfa vi sjvarml. kortinu virist sem sjvarmlskerfin hafi hreinlega ekki frtt af standinu 5 km h - etta minnir a sem hungurdiskar hafa kalla verskorna kuldapolla. Reyndar er etta vgt dmi um slkt.

Vi megum taka eftir v a efri hringrsin er vi a a grpa lgina vi Norurland, ofan vi hana er komin suvestantt. Enda mun hn flkjast netinu. Korti a nean gildir slarhring sar, en tknmli er a sama.

w-blogg160312b

N ber svo vi a lgin er komin inn undir miju pollsins og er orin 971 hPa miju. Hefur dpka um 26 hPa einum slarhring og s a marka spna er vindur kringum hana meiri en 25 m/s og hviur 40 m/s. Auk ess er blindhr skjasveip sem hringar sig um lgarmijuna.

Kuldapollurinn er a str a tlvuspr n v a sp fyrir um hreyfingar hans tvo daga fram tmann. trlegt er a r ni run lgarinnar litlu nkvmlega - og hn veri raun einmitt svona. Su nokkrar tlvuspr bornar saman kemur ljs a sgurnar sem r segja eru ekki nkvmlega eins. Bi gfs-spin amerska og kanadska spin lta lgina ekki dpka eins miki og reiknimistin gerir auk ess veri hn aeins austar ensnt var a ofan. Hirlam-spin fer me lgina austar enkortin en ar er fari niur 967 hPa miju lgarinnar, trlegt!

Vi bum auvitaspennt eftir v hva gerist.a er 5060metra jafnykktarlnan sem a sleikja Norausturlandsdegis laugardag. a er varla a a dugi -20 stiga frost innsveitum - fer auvita eftir skjafari lka.


Norurhvelsstandi nokkrum dgum fyrir jafndgur vori

Stutt er n jafndgur og gaman a lta aeins norurhvelsstandi. Ef tra m spnum veur mislegt venjulegt boi kringum helgina. En korti gildir kl. 18 fstudag, 16. mars. Litadr ess er mikil og lesendur mttu ess vegna taka sr dltinn tma a tta sig v hvernig landaskipan er undir llum litum og lnum. Hgt er a stkka korti ltillega me v a tvsmella sig inn a vi skrari tgfu. Spin er boi evrpureiknimistvarinnar.

w-blogg150312a

Feinar rvar benda ekkta stai. Heildregnu, svrtu lnurnar sna h 500 hPa-flatarins dekametrum en lituu fletirnir ykktina - lka dekametrum. Sj m a aalatrium fylgjast ykkt og h a - en ekki alveg.

kortinu (sdegis fstudag) er sland kldu lgardragi. Grni liturinn byrjar vi 5280 metra sem er nlgt mealtalinu essum rstma vi sland - en vi erum vel undir v, 5160 metra jafnykktarlnan liggur um landi vert. Skammt norur af ver snarpur kuldapollur ar sem ykktin er minni en 4920 metrar (fjlubli liturinn). Hann er dag (mivikudag) a fara yfir Norur-Grnland en mun a sgn ekki n alveg hinga til lands heldur snarbeygja til austurs laugardag og sunnudag. En vi skulum lta betur hannnstu daga- mun skrara korti.

Vi sjum a allt kringum norurhveli skiptast hlir ldufaldar og kaldir ldudalir, bylgjurnar vestanvindabeltinu. r ganga mishratt yfir - r stuttu og minni eru oftast hrari austurlei, tengjast einstkum lgum - en r strri og lengri fara hgar yfir. Bylgjusamskipti eru almennt a flkin a afkastamikil tlvulkn arf til a segja um hvernig mynstri rast.

Sitthva venjulegt er stunni. mivesturrkjum Bandarkjanna streymir mjg hltt loft til norurs, ykktin a fara upp um 5600 metranorur a Kanadsku landamrunum og v eryfir 20 stiga hita sp Minnesota um helgina og enn meiri hita sunnar. Hrur fyrr hefi n veri sagt a eim tti eftir a hefnast fyrir bluna.

S liti Bandarkin heild er eim kannski egar a hefnast v lgardragi vi vesturstrnd meginlandsins hefur valdi venjulegri snjkomu Oregon - allt niur strnd ar sem varla festir snj essum rstma. Fram sunnudag lgardragi a grafa sig suur me strndinni og 5280 metra jafnykktarlnan a n alveg suur til Los Angeles - a er harla venjulegt og mikil frosthtta ar sveitum - vextir jafnvel httu - g veit ekki hvernig vnviur er stemmdur essum rstma. En fjgurra daga spr um svona mikinn kulda hafa tilhneigingu til a linast egar nr dregur - vonum a svo veri einnig n.

Austur Japan er einnig von miklu kuldakasti. ykktin nyrst landinu a fara niur undir 4920 metra sunnudag ea mnudag. a er e.t.v. ekki mjg venjulegt v landi er braut endalausra kuldakasta fr Sberu vetrum. Sberukuldapollurinn hefur dag veri krftugastur kuldapolla norurhveli. ykktin honum mijum er af saldarstyrk, minni en 4740 metrar.

Lgardragi yfir Svartahafi og Tyrklandi er lka frekar venjulegt, a snjar byggilega fjll Kpur og Lbanon um helgina. Varla suur Jersalem. Hins vegar er venju hltt Bretlandseyjum og Vestur-Evrpu essa dagana. Um helgina hins vegar a skipta um hrstisvi og mean v stendur ryst kalt loft a noranallt suur til Norur-Spnar og mun e.t.v. snja ar fjll um helgina. Vibrigin veraeinnig leiinleg vesturhluta Frakklands. En san tekur vori aftur vi eim slum - s a marka tlvusprnar.


Leiin liggur enn um suausturstrndina

Svo virist sem vi sjum n enn eina krppu lgina strjka suausturstrndina me vestan- og norvestanhvassviri en lti ara hluta landsins a mestu frii.

Rtt er a taka fram a nokkur vissa er alltaf brautarspm tt innan vi slarhringur s til stefnu. En ltum sp evrpureiknimistvarinnar um standi kl. 12 mivikudaginn 14. mars. Aldrei essu vant er um mjg „venjulegt“ veurkort a ra - vantar a vsu eitthva af skilum til ess a gera haldssama nga. Fari menn a gerast haldssamir a ri vantar lka jafnrstibreytingarlnur og alls konar falleg merki.

w-blogg140312a

En lgin krappa er arna beint sunnan vi land og a fara lei semrin snir. Talsver rkoma fylgir lginni. Yfir sjnum er etta aallega rigning - en fari meginkjarni rkomusvisins um Suurland gti versta falli snja talsvert - norantt. a er ekki mjg algengt sunnanlands. Kerfi fer mjg fljtt hj - en rtt a feramenn fylgist me spm Veurstofunnar ea annarra til ess brra fagaila (svo slett s stofnanamli).

Vi sjum a nnur lg fylgir eftir og fer hn um sir lka til norausturs en lengra fr landi heldur en s fyrri. Hn er lka annarrar gerar eins og vi sjum greinilega mynd hr a nean.

En ur en vi yfirgefum korti skulum vi taka eftir hitamynstrinu. venjuleg hlindi eru yfir Frakklandi og norur um Bretlandseyjar og er hiti ar meiri en 10 stig 850 hPa. Vestanhafs er grarlega kalt, vi sjum t.d. -10 stiga jafnhitalnuna teygja sig langt til austurs fr Nfundnalandi og svi me meir en -20 stiga frosti 850 hPa liggur til suurs um Davssund milli Labrador og Suur-Grnlands. Vi kkum bara fyrir a a a er eins og lgirnar rjr reiki um eigin heimi en sameinast ekki um eitt ea neitt.

En gervihnattamynd sem tekin var kl. 23 kvld (rijudaginn 13. mars).

w-blogg140312b

Vi sjum lgirnar rjr (arflega ltil rau L). Lgin krappa er a taka sig svip um 55 grum norur og 26 grum vestur. Hvtur skjabakkinn markar vel stu heimskautarastarinnar og vi sjum bylgjulagi bakkans a arna er vntanlega a vera til a sem vi kllum rialg. morgun kemur fram krkur kringum lgarmijuna - eins og margir lesendur vita.

Lgin Grnlandshafi er bin a lifa sitt hefbundna krksstig enda og vindur virist ganga nokku sammija kringum hana uppr og niur r. Hn deyr ekki alveg og mun reika um fyrir vestan land me nhvtar rendur og smsveipi fram helgi. eir sem hafa lti a gera geta fylgst me heilsufari hennar hitamyndum sem birtast a jafnai klukkustundarfresti vef Veurstofunnar.

rija lgin, s sem er lengst burtu, hefur ekki enn n ttum (eftir a hn hleypti rialginni gegnum sig - ea fddi hana - ekki gott a segja ar um). Vi sjum reglulega bakka og smsveipi, jafnvel nokkrar lgarmijur. N - en ltil rialg mun sennilega fast svinu til morguns. Gerist a tekur s striki tt milliFreyja og slands - en skilur enn eftir ljosa hringi og bakka.

a fer byggilega einhvern veginn.


Hsti loftrstingur mars

Fyrir nokkrum dgum gekk venju djp lg yfir landi og fr loftrstingur niur fyrir 950 hPa en a hafi aeins gerst fjrum sinnum ur svo vita s. Um a var fjalla pistli ann 7. mars. Fyrst bi var a nefna lgsta marsrstinginn er rtt a nefna ann hsta lka.

Loftrstingur hefur aeins einu sinni mlst meiri en 1050 hPa, svo vita s, mars hr landi. a var6. mars 1883. Vestmannaeyjar numetinu sjlfu,1051,7 hPa, en rstingur fr ea yfir 1050 rum stvum sem mldu landinu ennan dag. a er gaman a segja fr v a amerska endurgreiningin hittir mjg vel ennan atbur. Sjvarmlsrstingur greiningarinnarfr 1052,4 hPa ngrenni vi landi mintti afarantt ess 6.

Veturinn 1882 til 1883 var almennt talinn gur og fkk einna best eftirmli allra vetra 9. ratug 19. aldar. Ekki er vst a hann hefi veri talinn srlega hagstur n tmum krfuharra veurnotenda. En pskahreti skilai sr samt nr rvissum strslysum sj.

Nsthsti marsrstingurinn mldist Galtarvita ann fyrsta ri 1962, 1048,5 hPa. etta hrstisvi var reyndar fari a minnka egar hr var komi sgu en ann 26. febrar hafi rstingurinn fari 1051,7 hPa Akureyriog jafnhtt Dalatanga ann 25.

rija sti marslistanum er svo 1048,1 hPa sem mldust Stykkishlmi ann 10. ri 1887.

Nrdin eru srstaklega upplst um a a lgsti mnaarhrstingur marsmnaar er 1010,8 hPa sem mldust Galtarvita ann fyrstahinn frga og illskeytta vetur1989.


Harbratti - ykktarbratti

essi pistill kann a vera erfiara lagi fyrir flesta lesendur. Er beist velviringar v - vonandi vera eir nstu lttari.

dag (sunnudag 11. mars) er mikil hloftavindrst yfir landinu (sj blogg Einars Sveinbjrnssonar ar um). Hn var svipu gr og essa tvo daga var lengi vel mjg hvass vindur va landinu en er egar etta er skrifa (um minturbil) er fari a lgja. Stundum fer saman mikill vindur hloftunum og stormur nrri jr - en stundum verur varla vart vi hloftavindana tt eir blsi sem aldrei fyrr. Vi jr er vindur hgur.

Hr skiptir llu mli hvernig ykktarbratta er htta undir rstinni. J, hungurdiskar hafa bent etta ur - en sjaldan er g vsa of oft kvein. Ltum n greiningarkort fr evrpureiknimistinni dag (sunnudag) kl. 12. Mlefnisins vegna er hr aeins sndur hluti af strra korti. a kann a hafa komi aeins niur upplausninni.

w-blogg120312a

Eins og venjulega eru jafnharlnur 500 hPa-flatarins heildregnar og svartar, en jafnykktarlnur eru rauar og strikaar. Allar tlur eru dekametrum (1 dam = 10 metrar). Bleikgru svin (ef eitthva er til sem heitir bleikgrr litur) sna iuna fletinum - en vi ltum hana alveg liggja milli hluta.

Flturinn er mjg brattur, a er 5760 metra jafnharlnan sem liggur yfir Suureyjar vi Skotland (fremur venjulegt essum rstma svo norarlega), en s lgsta snir 4980 metra (yfir Grnlandi). Munurinn er 780 metrar og ngir a ba til 75 m/s 500 hPa ar sem lnurnar eru hva ttastar yfir slandi norvestanveru.

ykktarbrattinn er lka mikill, 5460 metra jafnykktarlnan liggur vi Freyjar og ykktin er yfir 5500 metrum yfir Bretlandi. a er 5040 metra jafnykktarlnan sem sker 4980 metra jafnharlnuna yfir austurstrnd Grnlands. ykktarsvii hallast sum s um (5500-5040=) 460 metra.

Harsvii hallastv meira heldur en ykktarsvii og a er einmitt a sem frsla dagsins bendir . Vi ltum v nnar sviin tv yfir slandi. Til a gera a hafa tveir punktar veri lauslega merktir korti me bkstfunum X og Y. Svo gilega vill til a vi X-i eru bi h og ykkt merkt smu tlu, 5160 metrum, mismunurinn er nll. Vi Y-i er hin orin meiri heldur en ykktin, vi reiknum muninn t; hin er 5460 metrar en ykktin 5340 metrar, munurinn er 120 metrar. [Hr verur lklega a benda a a mikil sveigja er 5340 metra jafnykktarlnunni nmunda vi Vatnajkul.] Vi getum lka teki eftir v a 5 jafnharlnur eru mti 3 jafnykktarlnum bilinu milli punktanna.

Harsvii hkkar120 metrum meira heldur en ykktin millibkstafapunktanna. Og hva ir a?Vi rifjum upp a ykktin er skilgreind svo:H 500 hPamnus h 1000hPa = ykkt. a munar v 120 metrum h 1000 hPa-flatarins X og Y.

Ltum anna kort - mun kunnuglegra. Venjulegt rstikort af slandi ar sem jafnrstilnur eru svartar og heildregnar.

w-blogg120312b

Korti gildir hdegi, sama tma og efra korti. Punktarnir X og Y eru settir nokkurn veginn ar sem eir eru hinu kortinu (sennilega eru rttir stair alveg jari kortsins). N m telja jafnrstilnur milli punktanna. r eru 15 (s linan undir X-inu talin me). rstisvii hallast um 15 hPa essu bili. N fellur rstingur um a bil um 1 hPa hverja 8 metra lrtt, 15 hPa jafngilda v 120 metrum.

etta eru auvita smu 120 metrarnir bum kortunum. N ttu lesendur a sj a hefu jafnykktarlnurnar veri jafnttar og jafnharlnurnar vri enginn munur sjvarmlsrstingi milli punktanna X og Y. Hloftarstin hefi fari alveg framhj llum nema stustu veurnrdum og feinum flugmnnum. Hefi hins vegar engin jafnykktarlna legi milli punktanna hefi hloftarstin n til jarar. hefi rstimunurinn veri 300 metrar - a eru vst 38 rstilnur. Ekki skemmtilegt veur a.

Svo vill til a jafnykktarlnur eru oftast nokku ttar undir hloftarstum og ltta v hrifum rastannavi jr - en ekki arf brattinn a vera mjg misjafn til a illa fari. framhaldi af essu geta komi fleiri spurningar.r mest knjandi er auvita essar: Hva gerist ef a erujafnykktarlnurnar sem eru ttari heldur en jafnharlnurnar? Hva ef r liggja alls ekki samsa?

Svrin hafa reyndar birst hungurdiskum ur - en vi bum raunverulegra dma tilfrekari umfjllunar.


Fyrri sa | Nsta sa

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Aprl 2024
S M M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

Njustu myndir

  • w-blogg160424b
  • w-blogg160424a
  • w-blogg120424c
  • w-blogg120424b
  • w-blogg120424a

Heimsknir

Flettingar

  • dag (18.4.): 96
  • Sl. slarhring: 273
  • Sl. viku: 2338
  • Fr upphafi: 2348565

Anna

  • Innlit dag: 87
  • Innlit sl. viku: 2050
  • Gestir dag: 81
  • IP-tlur dag: 81

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Eldri frslur

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband