Hugsa til rsins 1953

ri 1953 var tali hagsttt og hltt. rkoma var talsvert yfir meallagi. Janar var srlega hagstur og a var venju snjltt. Gftir voru gar og vorblm sprungu t grum. Febrar var umhleypingasamur, en fram var snjltt og samgngur greiar, gftir gar fyrri hlutann, en sri sari hlutann. Mars var rkomusamur og grur lifnai. Aurbleyta var mikil vegum. Sustu viku mnaarins geri hins vegar venjuhart hret me samgngutruflunum, miklu fannfergi og snjflum. Gftir voru tregar. Aprl var srlega hagstur, snjr var mikill og samgngur erfiar. Grur kulnai aftur. Aprl var va kaldasti mnuur rsins og vetrarins. Er etta eina skipti sem aprl er kaldasti mnuur rsins. Hagst og urrvirasm t var ma og tk grur aftur vi sr. Jn tti srlega hagstur og hlr, smuleiis jl. Spretta me afbrigum g. gst var einnig hagstur, en urrkar daufir austanlands. Hin hagsta t hlt fram september, en oktbertti umhleypingasamur og t fremur hagst. Nvember var umhleypinga- og illvirasamur. Mikil rkoma. desember var srlega umhleypinga- og illvirasamt, en mjg hltt var veri, einkum austanlands. rkoma vel yfir meallagi.

ri 1953 er fyrir minni ritstjra hungurdiska, hann var rtt a lra a tala. Tveir veurtengdir atburir rsins voru alloft nefndir meal manna, mrgum rum sar. Annars vegar svonefnt Edduslys Grundarfiri en hins vegar fok barnasklahssins Hnfsdal. Er eirra beggja geti hr a nean, ar sem fari verur lauslega yfir helstu veuratburi rsins. Notast er vi frttir dagblaa (timarit.is), Verttuna og nnur ggn Veurstofu slands. Frttapistlar eru oft styttir og stafsetning oftast fr til ntmahorfs, vonandi me samykki hfundarrttarhafa. Textahfundum llum er akka tt nafna s sjaldnast geti. vihengi m finna fjlda tlulegra upplsinga (mealhita, rkomumagn, met og samanbur af msu tagi, flest r gagnagrunnum Veurstofunnar og hungurdiska).

Lti var um frttir af veri janar, nema a hin ga t var lofsungin. ess er geti ann 25. a aurskriur hafi stva umfer Hvalfiri. Tminn hrsar tinni pistli ann 8.janar:

Vetrartin er svo frbr, a enn vinna skurgrfur hindrunarlti a skurager og jarabtum nokkrum stum landinu, v a frost er sralti i jru ... sama tma og skurgrfurnar eru hr vi vinnu eins og sumardegi berast r frttir erlendis fr, a allt s snvi aki suur um mija Evrpu og jafnvel allt til Mijararhafs og fyrir skemmstu var England alhvttfr nyrstu t og til systa odda. Hr norur undir heimskautsbaug hefir lengst af veri svo til alautt i vetur vast hvar. Um flesta fjallvegi hafa bifreiar eki vistulaust rtt eins og um hsumar, og enn hefir enginn snjr sst Suurlandi, nema ltils httar tilsndar hfjllum. tt noran lands og austan hafi komi hret og dltil kuldakst, hefir a aeins vara skamma hr.

Heldur klnai stutta stund seint mnuinum og getur Tminn um fingsfr pistli ann 28.:

Torfri af snj vegum fyrsta skipti r. fingsfr er n komin vegum sums staar suvestanlands, tt snjr s enn ltill. Hefir snjinn dregi saman smskafla, ar sem vindur hefir n sr. Er etta fyrsta skipti vetrinum, a snjr helst degi lengur, og n eru horfur ljagangi fram.

Rtt um mnaamtin gekk fdma miki skaaveur um Norursj. Grarlegt manntjn var af vldum sjvarfla Hollandi og Bretlandi. Oft var um etta veur rtt sku minni - og minnisstar yfirprentanir frmerkja sem seld voru yfirveri i landssfnun vegna hamfaranna. Tminn segir fr essu ann 3.febrar (frttin er miklu lengri):

Skasta frviri og fl Vestur-Evrpu um aldir. fimmta hundra farast Hollandi og sjttungur landsins er undir sj. Um Um 300 lk fundin Austur-Englandi og mrg hundru manna sakna. 100 lk fundin eyju Thamesrmynni.

ann 8. var djp lg Grnlandshafi sem olli mikilli sunnantt og rigningu. Henni fylgdu skrp skil og snjai miki Austurlandi kjlfar eirra.

Tminn segir fr ann 10.febrar:

Frttaskeyti fr Reyarfiri. sunnudaginn [8.febrar] geri hr austan rok me hellirigningu, er hlst fram eftir degi. Alau jr hafi veri, en snjhrafl til fjalla. sunnudagskvldi klnai og tk a snja og kyrra, en lti frost var. Snjai svo miki fyrrintt, a grmorgun var kominn 40 sentmetra jafnfallinn snjr. Snjrinn hlst mjg rafmagns- og smalnur, og hafa r slitna allva vegna snjungans.

austurhluta Vestur-Skaftafellssslu geri strrigningu um helgina og mldist rkoma Kirkjubjarklaustrium 60 mm einni nttu. vatnsveri essu hljp mikill vxtur allar r svo a r flu yfir bakka. vatnavxtum essum skekktist og seig brin yfir Tungufljt Skaftrtungu, svo a hn er n fr llum farartkjum, en manngeng. Fljti ruddi sig vextinum og hl jakaburi a undirstum brarinnar, svo a r ltu undan. Seig brin um hlft anna fet annarsvegar.

Enn voru frttir af rkomu. Tminn segir fr:

[17.] Mikil rigning hefir veri austan fjalls og vatnavextir, svo a r hafa sums staar hlaup r farvegum snum, ar sem jakastflur hafa myndast og fltt yfir flatlendi. Skemmdir hafa ekki ori af essum skum.

[18.] Fr frttaritara Tmans Kirkjubjarklaustri. strrigningu, sem hr gekk yfir um sustu helgi [sunnudagur 15.], hljp mikill vxtur r og lki, Skaft fli yfir bakka, og var mikill vatnselgur sndunum. vatnavxtum essum skemmdust stflur vi tvr heimilisrafstvar bjunum Seglbum og Skaftrdal. Stflur essar eru r torfiog grjti, og uru eim mikil spjll.

Allmiki illviri geri ann 23. febrar. lenti fjldi bta hrakningum, fimm menn drukknuu af bt vi Vestmannaeyjar egar brast me suaustanroki.

Tminn birti ann 24.febrar fregnir af slysi Snfellsnesi og hrakningum kjlfar ess:

a tlai ekki a ganga fyrirhafnarlaust a koma sru flki vestan af Snfellsnesi sjkrahs Akranesi gr. Flk etta hafi meist blslysi sunnudagskvldi. En leiinni sjkrahsi lenti a ru blslysi. Nnari atvik eru au, a sunnudagskvldi var blslys Kolbeinsstaahreppi. Flutningabll fr Tr fr t af veginum, og rbrotnai handlegg pilturinn, sem k blnum, Rgnvaldur Gubrandsson, og Gurn Gujnsdttir Mrdal, hsfreyja a Mrdal Kolbeinsstaahreppi handleggsbrotnai lka, egar bllinn valt t af veginum. Var hn framsti hj blstjra. Maur hennar, Gsli, st palli, og sakai hann ekki byltunni. Astoarlknir hraslknisins Borgarnesi fr slysstainn og geri a beinbrotunum, en grmorgun var svo lagt af sta me sjklingana til frekari agera sjkrahsinu Akranesi. Var lagt af sta sterkum, yfirbyggum herbl a vestan. Veur var hi versta og hvassviri miki. egar komi var fyrir Hafnarfjall, skipti a engum togum, a vindhvia svipti blnum t af veginum og hvolfdi honum nean vi vegkantinn. Aksturinn var hgur og gtilegur, en hlka var. Blstjrinn, sem er ungur maur og hraustur, urfti karlmennsku sinni a halda til a brjtast mti frvirinu heim a bnum Hfn Melasveit, sem er nsti br vi slysstainn. Var sma til Akraness, en blar fengust ar ekki til a koma slysstainn, ar sem ekki var tali kufrt frvirinu.

En einnig voru framhaldandi frttir af hagstri t. Tminn segir fr 25.febrar:

Benedikt H. Lndal, bndi Efra-Npi Mifiri, skri blainu fr v gr, a mrgum bjum ar fram til dalanna nyrra, vri ekki fari a gefa fullornu f nokkra tuggu af heyi, enda tt komi s fram gu. Benedikt sagi, a slks vru engin dmi Mifiri sinni t n minni eirra manna, sem ar eru n uppi.

Snarpt sunnanveur gekk yfir landi ann 27.febrar. fauk barnasklahsi Hnfsdal. Tminn segir fr daginn eftir, 28.febrar, einnig segir af fli Reykjavk:

Um klukkan ellefu grmorgun fauk barnasklahsi Hnfsdal af grunni og gjreyilagist. rjtu og sex brn voru stdd hsinu, er a fauk, samt bum kennurum sklans, Kristjni Jnssyni, sklastjra, og Jnnu Jnsdttur, kennslukonu. Um klukkan nu um morguninn skall sunnan hvassviri, hlst san mjg hvss sunnantt fram eftir morgninum, ar til um klukkan ellefu, a hvirfilvindur rei skyndilega suurstafn sklahssins. Skipti engum togum, a allar rurbrotnuu suurgafli og hsi lyftist af grunni. Barst braki t um allt orp, braut rur hsum og olli tluverum rum skemmdum. Er sklahsi svo gereyilagt, a anna stendur ekki eftir afven grunnurinn og glfi og nlega byggt anddyri, en sjlf byggingin er ekki anna en sptnabrak v og dreif.

Kennt er tveimur deildum sklanum og var a til lns, a ll brnin voru kennslustund. Var enginn ferli gngum sklans egar hvirfilvindurinn rei hsin, v annars m tla, a arna hefi ori um alvarlegri slys raun var . Er hsi fauk, fll reykhfurinn inn gang sklans. Ef einhver hefi veri ganginum, egar reykhfurinn hrundi, hefi s hinn sami tplega sloppi lfs. Er v, eins og ur er sagt hrein mildi, a svo hittist , a kennslustund st yfir og brnin voru ekki ferli. Samt sem ur meiddust fjgur brn og sklastjrinn slasaist alvarlega, fkk slman heilahristing. Frttaritar i Tmans safiri hafi tal af flki Hnfsdalsem var sjnarvottar a v, er sklinn fauk. Stahfu sjnarvottar, a sklinn hefi. lyfst af grunninum, er hann fauk. Er hgt mynda sr, hva hvirfilvindurinn hefir veri snarpur, egar ess er gtt, a hsi er um hundra og sextu fermetrar a str. eir, sem voru staddir sklanum, egar reiarslagi dundi yfir, sgust litla grein geta gert sr fyrir v, hvernig etta hefi bori a hndum. Rurnar suurgaflinum hefu brotna og sanhefi allt veri um gar gengi rskammri stundu. Braki r sklanum lenti rum hsum og braut eim rur og skemmdi au. Annar gafl sklahssins og hluti af akinu lenti hsi Sigurar Elassonar, og fr braki inn r akinu hsi hans og braut miki af rum.

grmorgun var mikil rkoma og slagveur hr Reykjavk og olli a skyndilegu fli lkjum thverfum bjarins og einnig safnaist miki vatn au nbyggasvi, ar sem enn hefir ekki veri gengi fr niurfllum vi gturnar. Umhdegi gr voru menn, sem eru a byggja vestan Grenssvegar Smbahverfinu ann a veita vatni fr opnum hsgrunnum. Hefu margir grunnar fyllst svipstundu, hefi ekki veri hf gt vatninu og v veitt i burtu. Var arna heldur hgt um vik, v mikill vatnsflaumurvar niur me Grenssveginum. Austast bjarhsahverfinu vi Bstaaveg var standi enn alvarlegra. Miki vatn safnaist kringum austustu hsin, sem standa niri dltilli lg, en arna er ekki um nein niurfll a ra og ekki hefir veri gengi fr lum kringum hsin. Uru brg a v, a olugeymar flutu upp, ea a vatni grf undan eim og eir stungust endann niur vatni.

ann 4. geri allmiki rumuveur Suurlandi og var nokku tjn. Morgunblai og Tminn segjafr 5. mars:

Fr frttaritara Tmans Selfossi. Flk Selfossiog msum sveitum rnessslu vaknai af vrum blundi rmlega sex grmorgun vi gurlegt hagll, sem gekk yfir, samt rumum og eldingum. Munu rumurnar, sem yfir gengu, hafa veri 6—8, og voru r svo miklar, a hs ntruu va. St etta yfir hlftma.

Morgunblai 5.mars:

Selfossi, 4. mars: — Hr austan fjalls var vart vi venjulega miklar rumur og eldingar um sexleyti morgun. Kva svo miki a eim, a menn vknuu almennt hr Selfossi vi skruningana. A Stru-Reykjum Hraungerishreppi sl eldingu niur skorstein barhssins. Tttist hann allur sundur, a sem upp r akinu st og gat kom hann nest mistvarklefa kjallara hssins. rum herbergjum komu sums staar sprungur. eim bjum, ar sem rafmagn er komi fr Soginu, sprungu ryggi, en skemmdir uru ekki arar. — er vita um a fjrir smastaurar brotnuu vi sgar Grmsnesi, og er eldingunum kennt um. Hr var um allmargar eldingar a ra, en a var aeins ein eirra, sem sl niur svo a tjn var af.

ann 8. mars tk k af remur hlum Fljtsdal (2 Arnaldsstum og einni Glmsstaaseli). Kringum ann 12. og svo aftur eftir 20. uru allmikil fl, bi Borgarfiri og Suurlandi. essum tma voru blin full af fregnum af andlti Stalns.

Tminn segir fr 13.mars:

Fr frttaritara Tmans Borgarnesi. fyrradag og gr uxu borgfirskurnar, Norur og Hvt mjgog flu yfir bakka og vegina allmrgum stum, svo a sums staar var frt en annars staar djpur vaall fyrir bla. grmorgun sjatnai vatni nokku, en sdegis gr, egar rigning hafi aftur aukist, uxu flin anju. Teljandi skemmdir munu ekki hafa ori.

Morgunblai sama dag, 13.mars - og segir einnig fr einmunat fyrir noran:

Selfossi, 12. mars. — hinum ltlausu rigningum undanfarna dagahefur vxtur stugt veri a frast lfus. dag var vatnsbor hennar ori um 250 sentmetrumhrra en a er undir venjulegumkringumstum.

Siglufiri, 12. mars. — Einmunat hefur veri hr undanfari, og hefur n allan snj r plssinu teki upp. Eru gtur bjarins alauar eins og a sumri til, og er slkt vanalegt essum tma rs. En rtt fyrir ga t landi, eru gftir til sjvarins mjg stirar, og sjaldan gefur sj er afli afar tregur. — Gujn.

Trjrunnar eru byrjair a springa t grum suur Hafnarfiri, en ar hafa stjpmur veri a springa t hinum skjlgu grum, allan vetur. Fyrir nokkru tku menn eftir v bi hr Reykjavk og eins skgrktarstinni Fossvogi og Hafnarfiri, a margs konar runnatr voru farin a lifna vi. — En um tsprungna brumhnappa hefur ekki frstum fyrr en gr. — gari Hermanns Gumundssonar, fyrrverandi formanns verkamannaflagsins Hlfar Hafnarfiri, voru ripstrn tekin a laufgast grmorgun. Skgrktarmaur sem Morgunblai tti tal vi gr um veurlagi, sagi a runntr vru alltaf fljtari til en nnur tr. Hafi runnatr sem notu eru limgeri lifna i janar sastlinum Hannkva hina miklu t sannarlega vera skyggilega. Margir ttuust a etta kynni ekki gri lukkua stra.

Nstu daga voru fleiri frttir af flum. au uru ekki jafnmikil og 1948.

Tminn segir fr 14.mars:

allan grdag var enn a hkka lfus, og var yfirbor rinnar ori grkvldi remur metrum hrra en venjulega. Var fari a renna inn kjallara nokkurra hsa upp r skolprsum. ... Vi lfusrbr rennur in upp bakka sna og milli brarstplanna, sem eru landi og kafla rennur hn upp veg sem ar er rmegin vi tnin.

Tminn 21.mars:

Sigurjni Rist hefir n boristmling Karls Jnssonar Ggjarhlskoti hkkun vatnsbors Hvtr rengslunum hj Brarhlum vatnavxtunum dgunum. Reyndist a hafa hkka um nu metra fr venjulegri h, en tu metra fr v sem a verur lgst. flunum 1948 hkkai vatnsbori um 12 metra fr venjulegri h, en 13 metra fr v, sem a verur lgst.

Tminn 22.mars:

Fr frttaritara Tmans Hsavk. Veurbla er hr einmuna mikil, og snjlaust lglendi og mjg ltill snjr heium. Sem dmi um a m nefna, a bll fr yfir Reykjaheii gr, en s heii er mjg snjung, oftast fr nu mnui rsins og aeins ruddir troningar yfir hana.

Tminn 24.mars:

Eftir strrigningu fstudaginnog laugardag kom miki fl r Rangrvallasslu laugardaginn [21.mars], einkumMarkarfljt og ver. Var ykkvibr einangraur laugardaginn og flaumurinn grf rj mikil skr veginn. Markarfljt braut hvergi gara, en v var nokkur htta.

Aurbleyta var n farin a hamla samgngum. Tminn segir fr 27.mars:

Undanfarna daga hafa vegir veri mjg illfrir [vegna aurbleytu] og va frir Suurlandsundirlendinu og hefir a tafi mjlkurflutninga. gr voru vegirnir vel frir vegna frostanna. Skemmdir eru va allmiklar vegum eftir hina hlju og vtusmu t. Hafa eir grafist mjg og myndast slrk og pyttir. Vegurinn Biskupstungum fr Tungufljtsbr a Brratunguhverfi var fr me llu fyrir tveim ea rem dgum, og var a f kranabl til a hjlpa mjlkurblum, sem ar festust. Hrunamannahreppi var vegurinn fr fr Tnsbergi og upp r, og var a hjlpa blum ar. Landsveitarvegur var vast illfr ea fr. Hafa mjlkurflutningar torveldast og tafist af essum skum. Eftir tveggja daga frost voru vegirnir ornir vel frir alls staar gr, en n eru hins vegar lkurtil, a aftur bregi til u og rigningar, og skir fyrra horf, a vegirnir vera frir, og getur a tafi ea teppt mjlkurflutninganna mjg r sumum sveitum.

Morgunblai segir 27.mars fr vatnavxtum Borgarfiri:

Allmiklir vatnavextir uru Borgarfiri s.l. rijudag og mivikudag [25.], en flin hafa n sjatna aftur. Nokkur brg uru a v, a vatn flddi inn kjallara hsa og einnig hlur og peningshs. Var vatninu dlt aan me dlum, eftir v, sem vi var komi. mean mestu flunum st uru vegir va illfrir og skemmdust nokku.

ann 24. breytti algjrlega um veurfar. tkust yfir landinu hl, sulg tt me rigningu Suurlandi og jkulkld noraustantt fyrir noran. Noraustanttin ni smm saman undirtkunumog nstu daga geri miki hrarveur um meginhluta landsins, mest Vestfjrum og Norurlandi. Samgngur fru r skorum og snjfl fllu trlega va, a lokum me manntjni. Veri kom nokkrum hrinum. Fyrir nokkrum rum fjlluu hungurdiskar um sastu hrinuna, sem gekk yfir rtt eftir mnaamtin, bnadagana (skrdag og fstudaginn langa, 2. og 3. aprl) - eli hennar og afleiingar. Smuleiis var ar ltillega fjalla um upphaf kastsins. Verur a efni ekki endurteki hr - aeins vsa a.

Slide1

Veri um hdegi rijudaginn 24.mars, fyrsta dag einmnaar. Mgandi rigning og hlviri er Suurlandi, hiti 9,4 stig Kirkjubjarklaustri, en noraustantt noranlands, hvss Vestfjrum og ar m sj -7,4 stiga frost Hornbjargsvita. Reykjavk er hvss sunnantt, rigning og sld og 8 stiga hiti. Borgarfiri er hiti um frostmark og snjkoma. Skilin okuust lturhgt til suurs og suausturs.

Slide2

Kort amersku endurgreiningarinnar snir stuna, skarpt lgardrag er yfir slandi, hgt dpkandi lg vi Suvesturland, austur- og norausturlei. Mikil h yfir Bretlandiog nnur yfir Grnlandi. Lei sunnanttarinnar vestan harinnar er um a bil a lokast - noraustanttin a n undirtkunum.

Slide3

Kort sem snir stuna 500 hPa sama tma. a er suvestantt hloftunum, lka yfir noraustanttinni Vestfjrum, en kuldapollurinn norvesturundan skir .

Slide4

Slarhring sar voru skilin enn yfir landinu, enn var 5 stiga hiti rfum, en kominn noranstormur og -4 stiga frost Reykjavk, blindhr er Borgarfiri og vestur Fjrum er -10 stiga frost. Nstu daga versnai veur og ni (fyrra) hmarki laugardaginn 28. var rstimunur yfir landi um 30 hPa. Veri ni svo ru hmarki 2. og 3. aprl. Um a var fjalla srstkum pistli (tengill hr a ofan).

En ltum helstu frttir af essu mikla hreti: Byrjum Tmanum sunnudaginn 29. mars (plmasunnudag):

Fr frttaritara Tmans safiri. fyrrintt og gr geisai um Vestfiri mesta strhr vetrarins me feiknamikilli fannkomu, svo a ll umfer um safjararkaupsta og ngrenni hans tepptist. gr var blstjri, einn strum tlunarbl lei Krsuvkurvegaustur rnessslu. Afspyrnurok var og er bifreiin kom austur undir Geitahl, skall ofsahr vindkvia hann flatan og feykti honum t af veginum.

Morgunblai segir fr sama dag (29. mars):

Frttaritari Morgunblasins Akureyri smai blainu gr, a nr allar gtur ar bnum vru ornar alfrar blum. — ar hefur veri sleitulaus strhrfr v fyrrakvld. Sasta slarhring hefur snja ar 42 millimetra, jafnfllnumsnj vri snjdptin 42 sentmetrar. Akureyri var samkomum fresta gr og rafmagnstruflanir voru tar, vegna veurs. — Norurleiavagnar eru tepptir Blndusiog Saurkrki. — Fr Akureyriverur snjbll sendur til mts vi vagnana egar verinu slotar. Bist er vi a vegir Norurlandi su yfirleitt ornir frir.

Snjfl spar verkfrahsi burt. safiri 28. mars: — ntt fll snjfl r hliinni fyrir ofan binn Kirkjubl Skutulsfiri. Spai fli burtu haldahsinu ar vi binn, en barhsi sakai ekki, en haldahsi stendur aeins fa metra fr v. Fli spai haldahsinu niur fyrir veginn, samt llum hldum og verkfrum bsins. Einnig tk fli me sr mjlkurslea og anna lauslegt, sem var hlainu.

gr komst veurhin upp 11 vindstig hr Reykjavk. — Ekki var kunnugt um neitt verulegt tjn af vldum veurofsans, en akpltur munu hafa losna hsum. Miki srok var Mibnum fr hfninni. Esja sem kom r strandfer, komst inn hfnina sdegis, eftir a hafa andft fyrir utan alllanga stund.

Tminn heldur fram 31.mars:

grkvldi komu tuttugu kaldir og reyttir langferamenn til Akureyrar, sem veri hfu nr v heila viku leiinni me tlunarbl fr Reykjavk til Akureyrar. Hafi margt dagana drifi hj essum feralngum, sem farnir voru a lta tlunarblinnsem sitt anna heimili. Vi lgum af sta me Norurleiablnum fr Rvk rijudagsmorguninn [24.mars]. Ferin hfst skurigningu og aurbleytu vegum. egar komi var upp a Hvt Borgarfiri, uru fyrstu farartlmarnir vegi okkar, v a ar var allt eins og hafsjr yfir a sj. Me gtni og lagni tkst a aka veginn yfir flin og komast upp a Fornahvammi. En ar var byrja a hra. Var san lagt Holtavruheii, en veri versnai eftir v sem lengra var haldi, og egar komi var upp mija heii var kominn svartur bylur og mikil fannkoma og ekki tali vilit a halda ferinni fram. Var n tekinn s kosturinn a sna vi og halda aftur ofan a Fornahvammi. Var komi anga seint um kvldi og tekin gisting. Allan nsta dag hlst vonskuveur og ekki tali vilit a halda ferinni fram. En fimmtudagsmorgun [26.] hafi rofa svo til, a lagt var upp a nju. Talsverur snjr var yfir allt ar efra, en einnig foki skafla. Pll Fornahvammi fr gamla snjblnum, sem duga hefir lengi og vel, og tk hann konur, brn og gamalmenni og k undan tlunarblnum. Flutti hann sna farega ofan Hrtafjr, ar sem eir fengu hsaskjl smstvarhsinunja. llu erfiara gekk a koma tlunarblnum yfir heiina, og urftu menn a moka blnum sl gegnum marga skafla. Hjlpuust allir ar a og geri hver a sem hann gat. Tk a okkur fimm klukkutma a komast yfir heiina. Verkfri voru ekki nnur en handskflur og sttist verki v heldur seint strstu skflunum. Blar bttust ru hvoru lestina fjallinu, og voru eir sast ornir tta talsins, egar bi var a moka

Smabilanir hafa ori va um land af vldum snjfla, einkum fjalllendinu milli Skagafjarar og Eyjafjarar. Skammt fr Bakkaseli xnadal fll snjfl smalnuna og braut nokkra staura. Heljardalsheii milli Svarfaardals og Kolbeinsdals rauf einnig snjfl smalnu og rija snjfli fll smalnu milli Svarfaardals og lafsfjarar vi Grmubrekkur upp fr Upsadal. Enn mun snjfl hafa falli. smalnuna Kollafiri Barastrandarsslu.

Morgunblai sama dag, 31.mars:

safiri 30. mars, — egar skamenn han r bnum komu fram Seljalandsdal, blasti vi eim murleg sjn. — Skasklinnvar rstum. Snjfl hafi skolli sklann. Tv ystu herbergi hans stu uppi, en meginhluti sklans spast burtu og brotna spn. Sklinn var gott hs, 18 sinnum 10 a flatarmli. Snjskrian hefurfalli r fjallshlinni fyrir ofan sklann, og hefur fli veri milli 200—300 m breidd. Ytri jaar flsins hefur komi skasklann. Sennilegt ykir a snjfli hafi hlaupi fram r fjallinu niur dalinn um kl. 9 laugardagskvldi [28.]. heyrust miklar drunur t a Grnagari og ykir sennilegt, a r drunur hafi komi fr snjflinu. Ekki er vita a snjfl hafi ur hlaupi essum slum og virist hafa veri mjg mikill kraftur v, ar sem a fyllir fyrst hvolf, sem er fyrir ofan sklabygginguna og rennur san fram um 200 metra lei eftir slttu landi. Skasklinn var byggur 1939 og san hefur tvvegis veri byggt vi hann. Skaskli var jafnan starfrktur sklanum og tk hann til starfa veturinn 1943, ea fyrir 10 rum. Og er etta fyrsta sinn, sem sklinn starfar ar ekki. Hrein tilviljun var, a fjldi manns skyldi ekki vera sklanum, svo sem jafnan um etta leyti rs. Og etta var fyrsta helgin fr v ramtum, sem nturgestir voru ekki i sklanum. Skaflag safjarar, sem tti sklann, hefir ori fyrir mjg miklu og tilfinnanlegu tjni, ar sem skli af svipari ger, yri varla byggur n fyrir minna f en 2—3 hundru sund krnur.

Seyisfiri 30. mars: — Strhr hefur veri hr undanfarna rj daga. Hefur kyngt hr niur miklum snj og erfileikum hefur veri bundi a halda rafstinni gangi vegna mikilla og venjulegra krapastflu nni. Tjn hefur annars ekki ori miki af vldum veursins, en vlbt Hnefsstaaeyrum sleit upp og rak land. Bturinn er sagur eigi miki skemmdur.

Hsavk 30. mars. — Hinni einmuna veurblu, sem veri hefur hr vetur, lauk sastliinnfimmtudag. Byrjai a hra, og egar komi var fram fstudag var komin strhr me mikilli fannkomu. St veurofsinn allan laugardag, en sunnudaginn fr heldur a draga r veurofsanum. Og dag hefur veri ltil hr, hafa veri allsnrp l ru hverju Hr eru n komnir miklirskaflar, sem ekki hafa ur sst vetur. Eru eir sumstaarallt a hlfri annarri mannh. Sem dmi um veurofsann m geta ess, a hraslknirinn, orgeirBjrnsson, var um tvr klukkustundir a brjtast tpa klmeterslei. en hann hafi fari lkniserindum t Tjrnes.

Tminn segir ann 8.aprl (mivikudag eftir pska) fr mannskaasnjfli Svarfaardal - og san af fleiri flum (hr er textinn almiki styttur):

Fr frttaritara Tmans Dalvk. fstudaginn langa gerist s atburur Svarfaardal,a geysimiki snjfl fll binn Aunir og braut hann. Frust snjflinu gstJnsson bndi, aldraur maur, og Rannveig Valdimarsdttir, unnusta sonar gsts, fr Teigi Vopnafiri. En upp r fannbejunni nust lifandi Snjlaug Flventsdttir, kona gsts heitins, og Jn sonur eirra, sem var ntekinn vi bi a Aunum. Aunir eru innarlega Svarfaardal og st brinn undir lngum, aflandi brekkum niur undan skari v, sem verur milli Hreiarsstaarfjalls og Slingarhnjks. Hefir ekki falli ar snjflj mannaminnum og ekki talin v nein htta. A Aunum var timburhs, en vibygging r holsteini, og st brinn ofurlitlum hli, en a baki bnum, milli hans og fjallsins, voru fjrhs. Lenti fli, sem tali er yfir hundra metra breitt og fll mrgum hlykkjum langt ofan r fjalli, fyrst fjrhsin og molai au og lagi san binn rst, en stvaist skammt nean vi hann. ur en snjfli fll, hafi veri hrarveur af og til tu dgur, en fram a v var jr au. Frsgn Klemensar Vilhjlmssonar, bndi Brekku, af essu atburum, er sem hr segir:

egar snjfli fll, var flki a Auum allt statt i smu stofu. Sngglega.heyri Jn gstsson yt mikinn fr fjallinu, og laust niur hug hans illum grun. Sagi hann konu sinni, er st hj honum vi gluggann, a hn skyldi fra sig fr, en smu andr skall snjfli hsinu, og vissu au sem bjrguustlifandi, ekki hva san gerist fyrr en alllngu sar.

skrdag [2.aprl] fll snjfl skammt fr Flateyjarkauptni nundarfiri og lenti a kirkjugarinum ar og olli spjllum. Svo st , a Finnur bndi Hvilft Hvilftarstrnd tti ennan dag erindi. Flateyri, en var fyrir litlum tfum. Hefi hann veri rfum mntum fyrr fer en var, hefi hann lent flinu, oger tvsnt, hversu honum hefi reitt af.

Enn segir Morgunblai af hretinu pistli ann 8.aprl

rnesi, S.-ing., 7. aprl — Hr hefir kyngt niur snj san noraustanhrinni fyrir mnaamtin. sustu viku mtti heita slitin snjkoma, oft me miklu frosti og hvassviri. Laugardaginn fyrirpska stytti upp, og san hefir veur veri stillt, en ekki klkkna af sl um htina. etta mun vera einhver mesti snjr, sem komi getur skmmum tma aua jr. Vegir hafa veri frir bifreium a mestu, og bndur hafa engri mjlk komi fr sr vikutma. Lax stflaist af krapi. Hj Grenjaarstum hljp in r farveginum og flddi inn nja stvarhsi vi Lax og vlar fru vatn. ... Er etta tali mesta hlaup sem komi hefir san gamla Laxrvirkjunin var bygg.

Tminn segir 10.aprl fr eldsvoa (venjulegu) hrarveri Borgarnesi:

Um klukkan 9 grmorgun var eldur laus gtemplarahsinu Borgarnesi og voru miklir erfileikar slkkvistarfinu vegna illviris og fannfergis. Tkst a vonum betur og uru brunaskemmdirnar minni en horfist um tma. Snjr var mikill Borgarnesi grmorgun og snjai ar miki lengst af gr.Slkkvilii hefir dlu, sem dregin er handvagni. Ekki reyndist unnt a draga vagninn me handafli og var vfengin bifrei til hjlpar. Var hgt a koma dlunni fangastainn. var erfileikum bundia koma dluvlinni gang, ar sem snjai inn vlina. egar a tkst var hgt a breia yfir hana og gekk hn mean urfti vi slkkvistrfin.

Enn segir af snjflum frtt Morgunblainu ann 13. aprl:

Br, Hfastrnd,. 11. aprl. — Fyrir feinum dgum fll snjfl tihsin a rastarstum hr Hfastrnd. — Fll snjfli hesths og hnsnahs sem sambygg voru. Hnsnin kfnuu, en hestarnir sluppu. Fli skall hs essi, sem voru r timbri og grjti, a nttu til. Var a jaar flsins, sem hsin kom og braut au bi niur. Fjrhs bndans var lka smu hsasamstunni, en a var ekki fyrir neinum skemmdum.

Slide13

H 500 hPa-flatarins, ykkt og ykktarvik (litir) aprl 1953. Viki er um 100 metrar vi Norausturland, hiti neri hluta verahvolfs um -5 stigum nean mealhita aldarinnar. Eins og ur var nefnt ngi etta (eftir hlindi vetrarins) til a gera aprl a kaldasta mnui rsins.

Vsir er me dda frtt af veurfarsbreytingum ann 11.aprl. tt rugglega hafi eitthva misfarist ingu frttarinnar er bakgrunnur hennar samt ekki algalinn - mia vi ekkingu (ea ekkingarleysi) sem var til staar um veurlag heihvolfi og mihvolfi lofthjpsins og enn ofar. Spurningin fyrirsgn frttarinnar er hins vegar sgild og kunnugleg.

Hva veldur hamfrum verttunni undanfari. Eru a geislavirk svi hloftunum sem valda frvirunum?

San birtust loks frttir af batnandi veri. Morgunblai segir fr 15.aprl:

Hsavk, 14. aprl. Loksins hefur hrinni ltt. Iulaus strhr hefur veri hr svo a segja sasta hlfan mnu, en dag var skyndilega komi besta veur, sl skn heii og er frostlaust. En fannfergi er ori svo miki hr a snjtur vera n a ryja veginn fyrir starfsmnnum lei til Laxrvirkjunarinnar. Vinna var hafin grdag vi a opna lei suura Laxrvirkjun me snjtum. Eru notaar vi a tvr jartur, sem hafa unni stanslaust, en enn um kl.7 kvld voru r aeins komnar um 7 km fr Hsavk og eru va lng gng meira en mannhar h veginum.

Tminn birtir frarfrttir r Hnaingi 19.aprl:

Fr frttaritara Tmans Blndusi. Mikill snjr er n hr um slir og vegir hafa veri frir. Sem stendur fara tlunarbifreiar a sunnan ekki lengra en hinga til Blnduss, en veri er n a opna leiina lengra norur. Gfurlega mikill snjr hefir hlaist niur a undanfrnu og mtti heita a jarbnn vru. Til marks um snjyngslin m geta ess, a Skagastrnd voru skaflarnir jafnhir hsunum, sums staar. Hafa ar veri mldir skaflar, sem eru nu metrar h.

Og ann 20. eru frttir Tmanum af fli fjrhsi Sveinsstum Austur-Hnavatnssslu, ann 19. fll svo skria tni Hvammi Dlum og br skemmdist. Maur drukknai Grafar Kjalarnesi, var in vexti.

Fr frttaritara Tmans Vatnsdal. Afaranttlaugardagsins frust tuttugu kindur hsi a Sveinsstum af vldum vatns, sem fli inn fjrhsi. rjtu kindur voru i hsinu, en aeins tu eirra lifandi, er a var komi um morguninn. Kindur r, sem frustvoru tjn r og tveir hrtar, eign lafsMagnssonar, bnda Sveinsstum. Geysilega mikill snjr var jru Hnaingi, jafnvel me.v mesta sem verur. Sankom asahlka og vatn fli yfir allt. Fjrhsi Sveinsstum, sem kindurnar frust , var fornt, og st a skammt fr veginum. Vatni rann niur me jveginum og stflaist vi tngarinn, svo a uppistaa myndaist, og ni a renna r henni inn fjrhsi. a var geysimiki vatn, sem rann inn fjrhsi, og mun a hafa n upp jtustokka, ar sem dpst var. F mun ekki beinlnis hafa drukkna, heldur krkna kldu vatninu um nttina. Atburur essi er einsdmi Hnaingi, og yfirleitt mjg fheyrt a slktgerist, tt br leysing komi mikinn snj.

Enn eru frttir af kuldat Tmanum 1.ma:

Fr frttaritara Tmans Akureyri. Vetur konungur rkir enn almtti snu Eyjafiri. Snjar ar flestarntur, enda frost talsvert hverjum degi. Alger fr er fjallvegumog ungfrt um bygg, ar sem ekki er frt me llu. Via eru miklir erfileikar me mjlkurflutninga r hrainu til Akureyrar og fennir fljtt trairnar, sem ruddar eru veginum. Einna verst er frin til Akureyrar. Mjlkurblar, sem koma aan til Akureyrar, eru marga klukkutmaog stundum meira en hlfan slarhring, a brjtast lei, sem ekin er tpum klukkutma skaplegri fr. llu skrri fr er frammi Eyjafiri og er ar akfrt a mestu eftir fjlfrnustu leiinni, en via seinfrt. ar sem ekki er snjr til frar, er aur, sem blotnar upp veginum, egar slin skn a deginum.

Fr frttaritara Tmans Fskrsfiri. Snjr er yfir allt Fskrsfiri og va um Austfiri og miklar vetrarhrkur, enda tt sumar s komi samkvmt almanakinu. Heyleysi, hinn illi frunautur vorharindanna, er fari a gera tluvert vart vi sig nokkrum stum.

Vegna kuldans hafa menn hyggjur af hafs. Tminn segir fr 3.ma:

a eru allar lkur til ess, a miklar hafsbreiur su norur hafi, og hafa togarar ori hafssins varir tveimur stum. Ekki er vita, hve samfelldar sbreiurnareru n hve langt r n norur, enda erfitt a f yfirsn um slktaf skipsfjl. Veurstofunni brust grmorgun sfregnir af hafinu noran Horns og fr Kolbeinsey, sem er norur hafi, hnorur fr Eyjafjararmynni. sinn norur af Horni er tiltlulega skammt undan landi, aeins tu sjmlur; merum orum hlfan ntjnda klmetra fr landi. Ekkert er um a vita, hversu mikill s er arna n hvort hann er reki. Fregnir r sem brust fr Kolbeinsey herma a sinn s vi eyna sjlfa og eins langt austur og vestur og sst fr skipinu.

Nstu daga koma frttir af hagstari t og mjg hltt var nokkra daga. Vi leyfum okkur a birta eitthva af eim hr ( ekki su efnismiklar):

Tminn segir fr 6.ma:

Fr frttaritara Akureyri. N er sumariloksins komi noranlands. Akureyri og vi Eyjafjr er bi a vera reglulegt sumarveur tvo daga. Snjrinn, sem var mikill, er strax farinn a hverfa og er va a mestu horfinn af lglendi, eftir essa tvo sumardaga. gr var 15 stiga hiti Akureyri, egar heitast var.

slendingur 6.ma:

Fr Hfastrnd er skrifa: Vetur hr austan fjarar hefir veri eins og alls annars staar venju mildur, nokku stilltur hafi veri. Um mijan mars var jr farin a grnka og klaki va farinn r jru. Hfavatn var ori slaust me llu. tti gamla flkinu a ills viti, v gamlar sagnir herma, a ef Hfavatn leysi mijum vetri boi a harindi tmnuum. Hverju sem tra skal, er n Hfavatn aftur si lagt, og san um 23. mars hafa veri hrkuveur, strhrar eins og vi eldri menn munum r verstar og fannkynngi miki, svo a erfitt var a komast bja milli nema skum. Mjlkurflutningar hafa vgengi mjg erfilega han r austurfirinumtil Mjlkursamlagsins Saurkrki. a mokahafi veri anna slagi, hafa trairnar fyllst strax aftur og moksturinn stundum ori a vafasmum notum. Undanfarna daga hefir veri viri og snj miki teki. Sumari byrjar me frosti, kulda og hryssingsveri. essi dagur vekur vonir hugum allra um a „Vori ga, grnt og hltt“ s nstu grsum frandi okkur Norlendingum sem rum aukna bjrg b, grur og yl, sem vi ll rum.

Vsir 6.ma:

morgun var bjartviri og rkomulaust um land allt a heita m og mikil hlindi sunnan lands og vestan. Veurfar undanfarna daga minnir helst hlindin jn1949, sem tku vi af venju kldu vori, a v er Vsi var tj Veurstofunni morgun.

Vsir 7.ma:

Fr frttaritara Vsis — Selfossi morgun. Mikill vxtur er n lfusog stafar hann af v, a snj hefur leyst rt uppsveitum og til fjalla undangengna slar- og hlindadaga. Slkur vxtur m er ekki vanalegur um etta leyti og var a kalla „vorflan" hr sveitum fyrrum, egar miki leysingavatn hljp rnar. Hvarvetna er komin nl mrar og gras fari a spretta. Klaki var ltill jr og mun va horfinn.

Tminn 7.ma:

Fr frttaritara Tmans Mvatnssveit. N er sumari loksins komi Mvatnssveit. En ekki byrjai a fallega v tta fyrstu dagana eftir sumardaginn fyrsta rofai varla til fyrir noran hrarveri. Hl niur miklum snj bygg og eru va strar fannir snj hafi rt teki upp sustu dagana sl og hita. Vegir eru mist illfrir, ea frir, vegna snja, ea aurbleytu, eins og oft vill vera vorin, einkum egar leysingar eru rar. Tjn var ekki af hrarverinu, nema hva innistur voru algerar og gilegt a heilsa sumrinu me slku veri.

gr var mjg hltt svo a segja um allt land, nema sums staar Austfjrum, ar sem aeins var frra stiga hiti, Annars var hiti gr yfirleitt 10—17 stig, og af veurathugunarstvum var hljast Akureyri og Bolungarvk, 17 stig. Norur Grmsey var 12 stiga hiti. Yfirleitt er n mjg hltt, mia vi a, sem taster svo snemma mamnui. ar sem jr er n nkomin undan snj ea a koma undan snj, fer grri rt fram, en jr sem legi hefir ber alllngum kuldaningum, er mun seinni til.

Tminn segir 13.ma fr fyrirlestri um hafs. Schell essi var ekktur sinni t, reyndi a ra samband sjvarhita, hafss og veurfars:

Dr. Irving Schell fr haffristofnuninni Woods Hole flytur 3 fyrirlestra vegum Veurstofu slands 1. kennslustofu hsklans mivikudag 13., fstudag 15. og
laugardag 16. ma kl. 20:30. Fyrirlestrarnir vera fluttir ensku og fjalla um rannsknir hans varandi veurspr og spr um srek vestanveru Atlantshafi. essar spr eru gerar fyrir alllng tmabil.

ann 17. ma birti Tminn fregnir af miklum skriufllum Svartrdal Hnavatnssslu:

Sjtta ma uru mikil skriufll Svartrdal Austur-Hnavatnssslu, og ollu au sums staar verulegu tjni, einkum a Bergsstum, ar sem str hluti tnsins var undir skriu. En auk ess fllu va skriur veginn fram Svartrdal. Um etta leyti var rfelli miki nyrra og gfurlegur vatnsagi. Skrian sem fll tni Bergsstum kom r hlsinum fyrir ofan binn, en ar eru grasigrnar brekkur. Mun jarvegsfyllan hafa sprungi fram. ... essa smu daga var gurlegur vxtur Svart, og segja kunnugir a eir hafi aldrei s hana jafn vatnsmikla sem um etta leyti. Flddi hn vtt yfir bakka sna ar sem eir eru ekki eim mun hrri.

Morgunblai birti 31.ma einkennilega frtt af veurfarsbreytingum. rugglega er eitthva misskili - sasta setningin bendir til ess. Hlskeii sem tt er vi er rugglega hlnunin mikla upp r 1950 og san:

Einkaskeyti til Mbl. fr NTB-Reuter. New Haven, 30. ma. — Af fyrirlestrum heimsfrgra vsindamanna, sem sitja aljaing vsindamanna hsklanum New Haven um essar mundir, hefur a komi ljs. a mesta htabylgjaum aldarair gengur n yfir Norur-Atlantshafi. — Hins vegar hafa vsindamennirnir leitt hj sr a sp um, hvort hitabylgja essi, sem hfst hinn 17. mals.1., veri langvarandi ea ekki. Forstjri dnsku fiskirannsknastofnunarinnar sagi, a sinn Grnlandi hefi minnka svo mjg upp skasti, a ekki vri hgt a lkja v vi neitt, nema egar hitabylgjan gekk yfir norurhvel jarar 15. og 16. ld og brddi sinn Grnlandi til strra muna. Forstjri hafrannsknastofnunarinnarnorsku sagi, a fundisthefu nlega mis steinaldarhld Grnlandi, sem komihefu upp r snj og s vegna hins venjulega hita. Kva hann a von fornleifafringa, a eim tkist a finna msar minjar fornrar byggar Grnlandi, ef hitaskeii hldist um nokkur r. Einnig kom a fram af fyrirlestrum vsindamannanna, a einna mikilvgustu afleiingar essarar hitabylgju su hrif hennar lfi sjnum. Hafa t.d. fundistvi Grnland msar fiskitegundir, sem ur fyrr lifu einungis sulgari hfum.

Vsir birti frttir af hitabylgju25.jn. Hiti komst hst 26,2 stig Sandi Aaldal ann 23. a var hsti hiti rsins landinu. Mikil og hl sunnantt lk um landi essa daga.

gr var langheitasti dagur sumarsins til essa og komst hitinn upp 24 stig Raufarhfn. Hg suaustan og austantt var vast og rkomulti. Akureyri var 22 stiga hiti og Fagradal Vopnafiri 23, Blndusi 21, Sumla i Borgarfiri 18, en Reykjavk15, og hefir hitinn ur komist upp 15 stig hr sumar.

Frttir af t og heyskap voru yfirleitt jkvar nstu mnui. er stku sinnum kvarta um urrkleysi - og alltaf stutt urrkakvann.

Tminn segir fr 1.jl:

Kjs er slttur hafinn fyrir nokkru sums staar. Fyrst var ljr borinn gras fyrir Jnsmessu, en a var Lguhli og Minna-Mosfelli. eir, sem fru fyrst a sl, ltu heyi vothey. Slttur mun n almennt vera a hefjast.

Fr frttaritara Tmans Mvatnssveit. Hr er alltaf afbrags t. Hiti hefir ori hr mestur 24,5 stig hinn 23. jn. Regnskrir ru hverju, svo a gras tur upp. Tnin eru orin vel sprottin. Fyrsta tn var slegi hr sveitinni 18. jn og hirt hinn 23. Nokkrir bndur eru byrjair heyskap.

Vsir segir fr mikilli rkomu 8. jl:

Geysimikilrkoma hefur veri sunnan lands og vestan a undanfrnu og a.m.k. allt norur Vatnsdal. Vatnsmagn m er mjg miki og vegir yfirleittslmir. Bndum ykir unglega horfa me slttinn. Spretta er besta lagi, svo a va hefi veri unnt a byrja sltt fyrir 10 dgum og jafnvel fyrr, sprettu vegna, en urrkar hmluu, auk ess sem rningur fjr drst hj mrgum, af v a vart kom urr dagur, og er ekki loki enn, t.d. Borgarfjararhrai. Gras tnum er va sprotti r sr og allt svo haugblautt, a jafnvel eir, sem eiga vorheysgryfjur, hafa dregi sltt, en mundu ella hafa slegi og sett vothey af fyrra sltti eftir v sem gryfjurnar leyfu, von um ga framhaldssprettu og urrk og ga verkun h. jvegir eru frir, en sums staar holttir og blautir sem haustrigningum, en rum vegum kemur a daglega fyrir, a blar festast, og sums staar ori illfrt og jafnvel frt fyrir jeppa. Feramenn segja a algengasjn n, a sj nri f standa hm undir brum og annarsstaar, ar sem skjl er.

Tminn segir af bndahyggjum 7.jl:

Bndur va um land eru n farnir a bera allungar hyggjur vegna urrka, sem n ganga. Gras er va fari a spretta r sr og trna, og a sem slegi hefir veri og ekki hirt sem vothey ea sgurrkunfari a strskemmast.

Jn Sigursson, bndi Felli Suur-ingeyjarsslu er staddur hr bnum, og spuri tindamaur blasins hann frtta r hrai gr. — Fram aprlbyrjun var veturinn einmuna gur, en br til mikillar snjkomu, og fll fum dgum svo mikill snjr, a fannir jfnuust vi a, sem safnast heilum snjavetri.rtt fyrir hlindi ma mtti jnlok sj mannharha skafla vi veginn Tjrnesi, og er a til marks um hinn mikla aprlsnj. Ma hfst me hlindum og tk snj nema strfenni. Um mijan ma br til kulda og var um skei frost hverri nttu. seinustu viku ma komu hlindi n, grur dafnai og san hafa veri samfelld hlindi.

Og Morgunblai 8.jl:

Borg, Miklaholtshreppi, 5. jl: — Slttur hfst hr vast hvar fyrir mnaamt. Spretta er me langbesta mti, liggja tnin undir skemmdum vegna ess a grasi er ori r sr sprotti. Stugur urrkur hefir veri undanfarna daga, a sem bi er a n inn af heyjum hefir veri lti vothey. Samfara essum sfelldu rigningum hefir veri mjg hltt veri, hiti 12—15 stig daglega. Hey skemmist v venjufljtt svona tarfari. Engjar lta einnig mjg vel t me a spretta.

En san eru menn afturbjartsnir. Morgunblai 22. jl:

Heyskapur hefur yfirleitt gengi me gtum hr landi a sem af er sumrinu, enda hafa veri stugir urrkar nna sustu vikurnar a heita m um land allt. Bregur bndum mjg vi eftir undanfarin urrkar. hefur sprettan veri srstaklega g, t.d. va tvfld vi a, sem hn var fyrra. a eina. sem ama hefur a er, a gras var allva fari a spretta r sr, og hefur v komi sr vel a ntingin er hin besta vast hvar.

Og Tminn segir 23.jl a sumari veri mesta heyskaparsumar slandssgunnar:

etta sumar verur mesta heyskaparsumari sund ra sgu slendinga. Aldrei hefir anna eins veri heyja einum mnuiog n jl, enda m segja, a saman fari miki gras og gt ntingheyja um landi allt. a m v telja mjg lklegt, a heyfengur slenskra bnda sumar veri meiri eg betri en nokkru sinni fyrr.

En vatnsskortur fr a gera vart vi sig austu Hrai. Morgunblai 23.jl:

Skriuklaustri 21. jl. — Vegna ltillar rkomu vor og sumar, er vatnsskortur a gera vart vi sig bjumog bruni farinn a sjst harvelli. Vri rf duglegri rigningardembu. Vegir eru svo urrir, a rykmekkir stga loft upp fr hverri bifrei, sem er fer. Annars er umfer hr ltil og ftt um feraflk.

Nokku virist hafa roki r Heklu rum saman eftir strgosi 1947 til 1948. Hfum a huga eftir nsta strgos. Vsir segir af v 28.jl:

Miki rauk r Heklu morgun, a v er frttaritari Vsis Eyrarbakka skri blainu fr smtali. Rauk meira r axlarggnum og alla lei upp htind morgun, en gert hefur um langt skei, en oft lur svo langur tmi, a enginn reykur sst r fjallinu. Sst v af essu, a Hekla gamla er ekki alveg dau r llum um, tt engin htta s v, a hn rumski neitt bor vi a, sem hn geri 1947 egar gosi mikla hfst.

Alublai segir af litlum hafs 9.gst:

Lkur ykja benda til ess a miki brni af hafs hr fyrir noran og norvestan landi, a v er Jn Eyrsson veurfringur skri blainu fr vitali gr. Segir hann, a sinn hafi brotna upp og dreifst venjulega skmmum tma sumar. sinn segir Jn muni vera me minna mti yfirleitt hr fyrir noran. Geti hann ekki veri minni milli slands og Grnlands en n. A vsu s alltaf nokkur reks mefram strndum Grnlands, en hann s laus og dreifur.

Jklafrtt er Alublainu 12. gst:

Eysteinn Tryggvason veurfringur hefur undanfari veri a athuga jkla hlendinumilli Skagafjarar og Eyjafjararr. En jklarnir ar hafa ekki veri mldir nema einu sinni ur. Gljfurrjkull er eini jkullinn, sem mldur hefur veri ur. Setti Jn Eyrsson upp merki vi jkulsporinn sumari 1939, en san hefurjkullinn styst um 56 metra. Eysteinn telur lklegt, a hann hafi snemma v rabili, sem san er lii, gengi fram, en ekki nema a v marki, sem hann var vi 1939. Jkulsporurinn er 550 metra h yfir sj, aaljkullinn um 1100 m. h, en fjallatindarnir kring um 1300 m. hir. Eysteinn telur ennan skrijkul hafa veri miklu lengri hr ur fyrr. Hafi hann , sennilega 18. ea 19. ld, veri tpum km. lengri en n og 115 m. ykkur, ar sem jkulsporurinn.n er n. ennan skrijkul ltur hann nmestan hlendinu milli Eyjafjarar og Skagafjarar.

Svo kom urrkakafli Suur- og Vesturlandi, Tminn segir af honum 16.gst:

Me gst m segja, a hin afbragsga urrkat um allt land vri ti, en san hafa veri rltir urrkar msum hruum, svo a n eru hey byrju a skemmast, og er htt vi a heyskaparlokin veri ekki eins glsileg og fyrri hluti slttarins, ef ekki bregur n til urrka. urrkarnir ennan hlfan mnu munu hafa veri einna verstir Suurlandsundirlendinu og i Borgarfiri. Betra hefir heyskaparveri veri Austurlandi og um austanvert Norurland og mun hey ekki vera fari a safnast fyrir til skemmda eim slumenn.

Rjpan getur ori a meindri - lklegt en satt. Alublai segir fr 18.gst:

Rjpur hafa valdi tjni matjurtum grum Suur-ingeyjarsslu. Leggjast r hrekur og alls konar kltegundir, svo sem hvtkl, raukl og gulrfukl,og ta a upp til agna. Hefur etta a minnsta kosti gerst bjunum vi Laugar. Suur-ingeyjarsslu er n venjulegur fjldi af rjpum. Eru r hpum niur dlum, skammt fr veginum, og eru hinar spkustu. egar t.d. er eki inn Brardal, fljga r upp hpum af veginum sjlfum.

Nokkrir jarskjlftar uru Hellisheii og ngrenni 20. og 21. gst. Vsir segir af eim 21.gst:

Fr Eyrabakka var sma til Vsis laust fyrir klukkan 12 hdegi, a ar hefu fundist miklir jarskjlftakippir um hdegi gr og aftur klukkan 4 ntt. Setja menn ar eystra essa jarskjlfta samband vi a, a umbrot kunni a eiga sr sta Heklu, en undanfarna daga hafa miklir mekkir veri yfir fjallinu, og leggur hvtleitar gufur upp r allri sprungunni nean fr hlum og upp brnir fjallsins. morgun var strkurinn langmestur r toppggnum. Hafa menn veitt v eftirtekt a reykir essir hafa aukist mjg sustu daga. [Upptk jarskjlftanna voru reyndar nrri Hverageri, og fundust lka Reykjavk].

Tminn segir ann 20.gst fr hlaupi Mlakvsl:

Um helgina kom allmiki jkulhlaup Mlakvsl og mikill vxtur hefir veri llum vtnum. Fr kvslin yfir brna, sem er orin mjg sandgrafin og var frt um hana um tma, en brin stst rsina. hljp einnig allmikil kvsl r Mlakvsl vestur Kerlingardals og er svo enn.

Allt hausti var mjg rkomusamt Suur- og Vesturlandi og einnig var mjg rkomusamt nyrra oktber og nvember. Nokku var um skriufll og fl. Tminn segir fr 8.september:

Fr frttaritara Tmans Kirkjubjarklaustri. Sdegis fstudag og fram um hdegi laugardag var hr slk rhellisrigning a fdmi eru. Hljp geysilegur vxtur allar r og lki eins og mest verur vorleysingum. Fli vatn yfir vegi, grf fr brm og skriur fllu va. Skaft x mjg og hljp yfir bakka austan svonefnds Dalbjarstapa. Myndaist ar miki ln, ar sem vegurinn liggur, v a ar er lg hrauni. Mun vatni hafa veri annan metra a dpt veginum og v alfrt um hann, ar til sdegis laugardag, er nokku tk a sjatna. Hrgs grf fr brnni austan landstpuls og geri ar 7—8 metra breitt skar og 6—7 metra djpt. Allan sunnudaginn unnu tvr jartur a v a fylla skari og var vegurinn aftur orinn fr fyrrakvld. Skriur hlupu va r fjllum en ollu ekki teljandi tjni, nema einum ea tveim stum. Skria hljp rtt vestan vi binn Hrgsdal Su og yfir horn tninu og klgar. Eyilagi hn tnblett, garinn og giringarspotta. Austur vi Foss Su hljp skria yfir veginn og skemmdi hann nokku kafla. Regni var svo skaplegt arna eystra, a fr v klukkan sex sdegis fstudaginn til klukkan nu laugardagsmorgun mldist regni 85 millimetrar. Nokkrar skemmdir uru ! veginum noran Selfjalli, ar sem rann tluvert r honum. Rigningin var mest sunnudagsnttina Mrdal og rigndi 92 millimetra ar.

Og san kom a Austfjrum. Tminn 22.september:

Fr frttaritara Tmans Reyarfiri grkvldi. Um sustu helgi [sunnudagur 20.] var rhellisrigning Austfjrum. Miklar skemmdir uru vegum og er va frt vegnaskriuhlaupa. annig var mellu frt a og fr Reyarfiri gr og fjldi flks ar tepptur, og komst ekki leiar sinnar. Einna mestu tjni hafa skriuhlaupin valdi hj Hlmum. Hafa nokkrar smskriur og ein str falli veginn, svo a hann var me llu fr blum gr. Va eru rennur stflaar og liggur vegurinn ar undir vatni. tninu Hlmum var mikill skai. Skriur fllu nrkt og eyilgu me grjtframburi 2—3 hektara af nju tni. gr var unni a v a ryja strstu skriunum af veginum me jartum og bist vi a seint grkvldi yri hgt a komast milli Reyafjarar og Eskifjarar strum blum. Vegurinn fr Reyarfiri og upp Hra var einnig fr vegna skriufalla.

Dagana 24. til 26. septembervar venjulegur sjvargangur vi Faxafla og Breiafjr. Loftrstingur var ekki srlega lgur, en vindalda virist hafa veri tluver vestanttinni og miki strstreymi.

Morgunblai segir fr 26.september:

Milli kl. sex og sj grmorgun vaknai flk mrgum bjum lftanesi vi mikinn brimgn. Strstraumur var og hvassviri og sjgangur af vestri. Flddi sjrinn mrg hundru metra land upp og bar me sr sand og ml. a.m.k. remur bjum var allmiki tjn tnum og engjum af essum orskum. Morgunblai fkk essar upplsingar grkvldi hj Sveini Erlendssyni hreppstjra Bessastaahrepps, en hann br Breiablsstum lftanesi. Kva bann sj hafa gengi upp a bjardyrum jr sinni. Ni varnargarurinn, sem gerur hefur veri noran til nesinu bilai ekki og forai a strskemmdum. Hins vegar mun hafa brotna skar varnargarinn vestan til lftanesi, norur af Gesthsum. Sunnan til v, hj Hlisnesi gekk sjr einnig langt land upp. Var strt landflmi ar undir sj grmorgun. Fli spai einnig burtu lngum kafla af veginum milli Akrakots og Landakots a Breiablsstum. Var s lei v me llu fr gr.Eitthva var gr byrja a gera vi varnargarinn, sem bilai. forsetasetrinu Bessastum uru engar skemmdir. Fl etta er tali eitt hi mesta, sem menn muna lftanesi. En bndur ar hafa undanfari haft tluverar hyggjur af landbroti af vldum sjvargangs essum slum. lta eir a brna nausyn beri til ess a gera frekari rstafanir til ess a varna strfelldum landspjllum.

lok september hfust (n jsagnakenndar) herfingar Atlantshafsbandalagsins Hornstrndum. fingarnar gengu ekki sem skyldi skum illviris, en upplsingar ar um liggja auvita ekki lausu. Alublai sagi svo fr 27.september, ar segir einnig af hrakningum Breiafiri:

Herfingar Atlantshafsbandalagsins fyrir Hornstrndum ttu a hefjast gr ea fyrrintt, en strastormur af norri ea noraustri var ar gr og haugabrim, samkvmt .v, sem Alublai frtti a vestan gr. S saga gekk manna milli Bolungavk vi safjarardjp gr, a 1000 manna li hefi tt a gerainnrs Hlavk fyrrintt, en ekki var hgt a afla neinna reianlegra heimilda um ennan orrm. Fyrir Hornstrndum er brimasamt norantt, og illlendandi btum ef miki brimar. — Svo slmt var veri, er fari var me gslumennina tvo, er hafast eiga vi mean fingarnar fara fram, Kgri, a eim var nauulega skoti land. a mun hafa veri fimmtudag ea fstudag, og san hefur veri versna. Vestfiringar telja, a skilyri hljti a vera slm til allra herfinga vi Hornstrandir eins og n virar. Skyggni er afleitt, svo a illa mundi sjst til flugvla, og httuspil geti ori a gera „innrs“ prmmum.

Fregn til Alublasins. Stykkishlmi gr. Vonskuveurer hr dag. Tveir fjrflutningabtar, sem tluu me f fr Vestfjrum til Reykjavkur, leituu hr hafnar vegna veurs. F var ori mjg slpt og aframkomi eftir volki sjnum, og var ekki komist hj a sltra fjrum kindum, er a var teki hr land.

Vsir segir einnig frttir af herfingunumann 29. september:

r fregnir hafa borist, a eitt af herskipum eim, sem veri hafa a fingum undan norvesturstrnd slands, hafi rekist hafsjaka, og laskast eitthva.Undanfarna daga hefur veur veri slmt undan Vestfjrum, hvassviri, slydda og krapal. Hefur a ugglaust torvelda fingar r, sem herskip Atlantshafsbandalagsinshafa veri a essum slum. Vsir hefur frtt, a bandarska beitiskipi Worcester hafi rekist hafsjaka undan slandsstrndum, laskast eitthva, en nokkrir af hfn skipsins hloti meisl. Ekki er kunnugt, a neinn hafi bei bana vi reksturinn, n heldur, a skipi hafi ori fyrir alvarlegu tjni.

var komi a rhelli og skriufllum Vestfjrum. Alublai 7.oktber:

Miklir og snggir vatnavextiruru Vestfjrum sunnudagskvld og mnudagsntt [afarantt mnudagsins 5.oktber], og fylgdueim skriufll va, tt va yru a tjni. Allan snj, sem varorinn talsverur og sums staar l allt niur a sj, kkladjpur, leysti skammri stundu ofsalegri rigningu og hvassviri. Olli etta vatnavxtunum. nundarfiri flluskriur yfir vegi tveimur stum afarantt mnudags. ykk, en ekki brei, aur- og grjtskria fll yfir veginn Selablsur nundarfiri og lokai hn veginum einn dag. nnur fll Tannaneshl. ... fll aurskria hj Mosvllum Bjarnardal Drafiri, en ekki var vegurinn alfr ar. Vegurinn milli safjarar og Hnfsdals lokaist um tma mnudaginn, af v a allmikil skria fll ar yfir veginn. Einnig fll skria r Barhyrnu, fjalli v, sem frgt er vegna tra snjfla, niur svonefnt Batn og barst leir og grjt ar yfir allstrt svi til mikilla skemmda. Skrian stvaist vi veginn.

Vsir segir 7.oktber af miklum hlindum noranlands:

Sumarhiti var morgun Akureyri og var noranlands. Hltt Atlantshafsloft var morgun yfir llu landinu og vanalega hltt mia vi rstma, einkum noranlands, en kl. 9 morgun var 15 stiga hiti Akureyri og 14 Fagradal, 12 Raufarhfn o.s.frv. Me strndum fram var 8—10 stiga hiti. Bist var vi, a kaldara loft streymdi inn yfir landi um eaupp r hdeginu r suvestri og a heldur fri a ltta lofti.

Dagana 10. til 12. oktber geri rhelli og hr Norurlandi. Einna mestum vandrum olli hn Suur-ingeyjarsslu og hlutust blaaskrif af. Jnas orbergsson ritai grein ar sem Veurstofan var gagnrnd fyrir leiinlegar veurfrttir og fleira og Theresa Gumundsson veurstofustjri svarai me haroru brfi. En ltum fyrst fregnir af verinu. upphafi var ekki miki gert r verinu:

Tminn segir fr 13. og 14. oktber:

[13.] Fr frttaritara Tmans Akureyri. fyrrintt og gr var hr Akureyri og nrsveitum hi versta veur me mikilli snjkomu, og er kominn fingssnjr va um hru og vegir tepptir. Hr Akureyri er fingssnjr gtum.

[14.] Frttaritari Tmans Siglufiri smai gr, a ar hefi veri forasveur sunnudag [11,oktber] og fram eftir mnudegi og vri kominn mikill snjr. F fennti firinum,og hfu fjrar kindur fundistdauar ar gr, tvr eirra hfufarist krapastflu Sktu. Enn vantai 20 kindur og bist vi a r hefi fennt, hvort sem r eru lfs ea ekki. Frttaritari Tmans Haganesvk sagi, a snjrinn ar vri geysimikill. Smasambandslaust er inn eftir sveitinni. fyrradag voru bndur a reyna a n saman f en gekk illa og vantar margt f enn, og er ttast a eitthva af v f hafi fennt og hefir enda egar fundist ar nokku f fnn.

Alublai segir af illviri og fjrskum pistli 14. oktber:

Siglufiri gr. Allmargt f fennti hr Siglufiri gr. dag hafa fjreigendur veri a leita og grafa a upp r fnn, og vita er um, a eitthva af v hefur farist. Enn vantar hr um 20 kindur. Snjr er hr talsverur, en er nlega frt um gturnar me bifreiar. Hafa varla arar bifreiir veri hreyfaren strar vrubifreiir me drifi llum hjlum, og veldur frinni klaki, sem myndaist eftir a krapaelgurinn fraus gtunum. Engin mjlk kom hinga dag fr Akureyri, og er ekki til mjlk stanum fyrir ara en sjklinga, brn og aldra flk, en veur ltur t fyrir a vera gott, og mun fljtt r rtast.

Hofss gr: F hefur fennt hr nrsveitum, en ekki hafa borist fregnir um skaa. Hafa bndur veri a draga f r fnn dag. Skaflar eru ornir 2-3 metra djpir, ar sem saman hefur drifi, og frt er um alla vegi hr grennd.

Skagastrnd gr: Eftir hrina, sem stai hefur undanfarin dgur er talsverur snjr, og tiltlulega ltil beit vegna klaka. Er a me llu venjulegt, a beit spillist a ri fyrir mijan oktber.

Alls staar ar, sem Alublai hafi frttir um norurhluta landsins, var fr vegum, fjallvegir yfirleittfrir, og va hafi f fennt. annig munu allir vegir hafa veri frir Vestfjrum nema fr safiri til Hnfsdals. Smasambandslaust var enn dag vi allan norausturhluta landsins fr Fnjskadal tilAustfjara og einnig allar stvar t me Eyjafiri.

Tminn heldur fram 17.oktber:

Fr frttaritara Tmans Miklaholtshreppi. verinu upp r sustu helgi fennti hr f, enda var nokku af v fjalli. Vantar enn nokkurt f af bjum hjSeljafelli, en undanfarna daga hefir veri leita a kindum, ar sem bist er vi a r hafi fennt. Sj kindur fundust fr Dal og hfu r grafist fnn. Voru sex eirra dauar, egar r nust upp, en ein var me lfsmarki. Einnig fennti nokkrar kindur fr Ytra-Lgafelli og hafa rjr fundistdauar aan. Va hafa kindur fundist fnn og nst lifandi upp r eirri prsund. Hefir hrin veri svo hr, a sums staar hefir f fennt hpum. Undanfari hafa tta kindur fr Hnfsdal veri grafnar upp r sama skaflinum. Fannst sasta kindin skaflinum gr og var hn dau. Hinar hfu nst upp lifandi fyrr vikunni. Hr um slir telja menn, a etta s heiftugasta haustveur, sem komi hefir lengi.

Og enn eru fregnir Tmanum 18.oktber:

Fr frttaritara Tmans Gnpverjahreppi. Um sustu helgi geri versta hlaup Gnpverjahreppi og setti niur allmikinn snj, svo a blar ttu erfitt me a komast fram. F mun ekki hafa farist svo vita s, en einstaka sta fennti , og tveim bjum var a draga f r fnn, Hamarsheii og Stru-Mstungu.

Alublai birti 23.oktber frtt af verinu:

Fregn til Alublasins. Hofssi gr. Eftir norangarinn dgunum hefur talsvert fundist af f fnn, sem farist hefur. einum b fennti hest, fullorinn og taminn, og fannst hann dauur fyrir nokkrum dgum. Bndur segja. a hrossin oli skemmri tma fnn en f, ef au anna bor fennir, sem er sjaldgfara en me kindur. etta happ var bnum Hleggstum Deildardal. va hafa ori miklir skaar sauf, en Hfa Hfastrnd hafa fundistfenntar 16 kindur sama skaflinum framan rarhfa. Voru 13 dauar, en 3 me lfsmarki. H

ann 18. fr flug lg til norurs skammt fyrir vestan land og olli slmu veri. Vsir segir fr 19.oktber:

Um tv-leyti sdegis gr slitnai togarinn li Gara upp, ar sem hann l ytri hfninni Hafnarfiri, og rak land. li Gara l fyrir utan hafnargar samt tveimrum togurum, Ma og Venus. hvassvirinu gr slitnai togarinn upp, og skipti engum togum, a hann rak upp rif fyrir utan svonefnda Dysjarfjru Garahverfi, fyrir vestan Hafnarfjr. Um skemmdir skipinu var ekki vita, er Vsir tti tal vi skrifstofu Hrafna-Flka, eiganda skipsins, morgun. liGara var gamalt skip, 316 brttlestir a str, smaur ri 1922.

tt undarlegt megi virast, uru engin spjll skipum ea mannvirkjum Reykjavkurhfn ofsaverinu gr. Hins vegar urfti norskt oluflutningaskip, „Linde“, sem l vi legufri Hvalfiri a flytja sig vegna veurofsans, og liggur a n Kollfiri. Skip etta, sem mun vera um 17 sund lestir a str, er hr me farm af olu fr Rsslandi, samrmi vi verslunarsamningana vi , en oluflgin rj, BP, Esso og Shell, eiga farminn. Anna oluflutningaskip, talskt, l vi festar undan Laugarnesi, og haggaist a ekki veurofsanum. Legufri ar hafa nlega veri flutt t fyrir skerin, og var staur essi heppilegur, eins og kom ljs gr.

grkveldi geri rumuveur hr bnum me roki og rigningu. veur etta tti rt sna a rekja til djprar lgar, sem myndaist yfir Grnlandshafi og fr hr yfir gr. Hvassviri komst allt upp 10 vindstig hr suvestanlands og hlstfram s.l. ntt. rkoma og hlindi voru mikil og var m.a. 11 stiga biti hr Reykjavk um mijan dag gr og 16 stig Akureyri. rumuveri hr bnum st stutt yfir. Eru rumuveur yfirleitt svoft hr a telja m au tilnokkurrar nlundu.

Enn fllu skriur Vestfjrum. Tminn 20.oktber:

safiri: Hellirigning var hr fyrradag [18.oktber]. rjr aurskriur fllu veginn til Hnfsdals og tepptist umfer um veginn af essum skum um nokkurn tma. shlarvegur er einnig fr vegna skriufalla.

kemur a gagnrni Jnasar tvarpsstjra Veurstofuna. Hn birtist Tmanum 20.oktber (vi styttum hana nokku - vonandi ekki til tjns ):

Jnas orbergsson: Fjrskaarnir Norurlandi og veurjnustan. Upphaf fjrskaaveurs. Laugardaginn 10. .m. snerist veur til noranttar landi hr og var af fjrskaaveur. Frttaritari Morgunblasins Aaldal telur htt a fullyra, a strhr essi hafi veri eitt hi mesta fjrskaaveur, sem komi hafi ar um slir essari ld. Hann lsir verinu lei, a a hafi byrja laugardag me hgri norantt og krapahr. Afarantt sunnudags og mnudags hafi veri far harnandi me vaxandi rkomu. En svo hltt hafi veri veri, a ekki hafi fest snj bygg svo teljandi vri. En snemma mnudagsmorgun herir frost me miklu kafaldi og veurh og uru vegir egar frir. Ftt af f nist hs strhrardaginn. Vegna undangenginnar krapahrargerist f svo klakabrynja, egar strhrin skall , a a var a leggjast gaddinn, ar sem a var komi. ennan dag fennti margt fjr ingeyjarsslu og var um noran og vestanvert landi. Frttaritari Tmans Brardal skrir fr v, a undanfarna daga hafi til ess vandir hundar leita fnn me gum rangri. Hafa bndur essum slum veri a draga f sitt r fnn bi dautt og lifandi. ...

Veurfregnirnar slensku eru svo hagntar, svo slarlausar og skemmtilegar, a r lta eyrum flestra manna eins og vindgnau ekjunni. Og eigum vi allt undir verinu; lfsafkomu okkar og lfsryggi manna og dra. essu arf a vera breyting. Vi urfum a f lifandi frsagnartt um veurfari hvern dag; veurfrslu sem nr til skilnings manna og huga. Og landsmenn urfa a lra a meta veurjnustuna, skilja rugleika hennar og takmrk, en hagnta sr hana til gagns og ryggis. au gtu erindi sem Pll Bergrsson veurfringur hefir flutt tvarpi, varandi vsindi veurfrinnar liggja hrra svii og geta ekki leyst rf frslu sem veurfar og verabrigi hvers dags kallar .

g, sem etta rita, mun vera lka frur um veurvsindiog allur orri manna landinu. En g hefi leitast vi a fylgjast me og tta mig fyrirbrum veurfarsins sambandi vi r fullkomnu veurlsingar og veurspr, sem Veurstofan ltur t. g veit, aer lg nlgast suvestan r hafi, eins og flestar lgir gera, er von verabriga. S lgin djp og krpp, m vnta storma ea frviris me mikillirkomu. S lgin enn fjarlg, getur orka tvmlis um a, hvort hn leggi lei sina vestan vi landi, yfir landi sjlft ea austan vi a. En v veltur veurfari af vldum essarar umrddu lgar. Fari hn vestan vi landi, er von suvestan og sunnanvinda. Fari hn yfir landi, er von breytilegra vinda. Fari hn austan vi land er vs norantt. essar vindstur eru samrmi vi a lgml, a vindar blsa andslis kringum lgir. — g veit ennfremur, a ef stabundin h er yfir Grnlandi, blsa rltir noraustanvindar hr landi samrmi via lgml, a vindar blsa rttslis kringum hir lofthvolfsins. — Loks veit g a, a margt vnt getur gerst fari lga, r geta stvast rs sinni og teki a grynnast. r geta snardpka, auki fer sna og valdi snggum frvirum og r geta breytt um stefnu og valdi vntum verabrigum....

Ltum svo a lokum fjrskaana Norurlandi ljsi essarar leikmannsveurfri. etta gerist stuttu mli sagt: Snemma laugardagsmorgun [10.] frttist til lgar suvestur hafi me aust-noraustlga stefnu landi. Lkur benda til, a hn fari austan vi landi og valdinorantt, enda gerir hga noraustantt a Norurlandi me krapahr ann dag. — sunnudagsmorgun er lgin suaustan vi landi enda fer vindur og rkoma vaxandi Norurlandi. San virist a hafa gerst, a lgin dpkar skyndilega og veldur hvassri norantt me frosti og gfurlegri fannkomu. Veurstofan birtir snar venjulegu innihaldslitlu og slarlausu veurfregnaulur, sem ekki hreyfa vi hugum landsmanna fremur en endranr. Hn fir ekkert vi landsmenn um a, hva fyrir geti komi sambandi vi essa lg. Birtir engar avaranir um hugsanlegar htturaf hennar vldum. Allur orri landsmanna er tmltur gagnvart veurfregnunum og vanrkir a draga af eim lrdma, sem er unnt a gera ljsi reynslu og athugunar. — Af llum essum stum gerist s harmsaga, a bndur vanrkja a nota tvo daga, sem eir hafa upp a hlaupa, til ess a bjarga sauf snu undan kvalri og daua af vldum strhrar, sem skellur a bjrvott me eim afleiingum, a a, sem ekki skeflir yfir, gerist svo klakabrynja, a a verur „a leggjast gaddinn, ar sem a var komi“.

Eitthva virist essi gagnrni hafa teki starfsmenn Veurstofunnar.Theresa Gumundsson veurstofustjri svarar Jnasi orbergssyni harorri grein sem birtist Tmanum 31. oktber. Hn bendir msar mtsagnir sem hn telur vera mlflutningiJnasar (vi styttum essa grein einnig - en eir sem kunna a hafa huga geta lesi greinarnar bar heild timarit.is):

ann 20. essa mnaar birtist Tmanum heilsugrein eftir herra Jnas orbergsson, sem hann nefnir: „Fjrskaarnir Norurlandi og veurjnustan“. tt greinin s nsta merk ykir rtt a gera vi hana nokkrar athugsemdir. ... Hfusk Veurstofunnar , a sgn hr. J. ., a vera flginn v, hversu veurfregnaflutningur tvarpsins s skemmtilegur, hagntur, innihaldsltill og slarlaus! Slk eru lsingarorinsem hann notar um ennan tt veurjnustunnar. Til rbta vill svo herra J.. lta „segja mnnum veurfregnir me athugsemdum og skringum" eins og gert var fyrstu rum tvarpsins. ann flutning veurspm lt dr. orkell orkelsson, fyrrverandi veurstofustjri leggja niur. Mun dr. orkeli hafa tt hann ri varhugaverur og auvita stust vi fengna reynslu. a liggur og augum uppi, a skringarnar og athugasemdirnar gtu ori til ess a villa hlustendur notkun veurspnna. Meira a segja benda sterkar lkur tt, a mlalengingar ofnar um veursprnar yru oftar til ills en gs. a er og hrein hfa, a nokkrar r mlalengingar fylgi veurspnum, sem ekki eru bkfrar ur en eim er tvarpa. Alltaf geta komi upp rtur blum og fyrir dmstlunum um a, hva sagt hafi veri veurfrttaflutningi tvarpsins. Verur veurstofan a geta skori r slk um deiluatrium.

En n er a svo, a skum tmaskortsmyndi a oft reynast kleift a bka hinar umrddu „athugasemdir og skringar", v veurfringurinn verur a sjlfsgu t a lta samningu veurspnna sitja fyrirrmi og freista ess til hins trasta a hafa r sem bestr gari gerar. Ef a er gert, eru allar athugasemdir og skringar jafnan nausynlegar. Einnig fr essu sjnarmii s er rbtatillaga hr. J.. fvsleg. Jafnframt m svo geta ess, a veurstofan er krafin um greislu fyrir hverja mntu, semhn hefir til rstfunar rkistvarpinu til flutnings veurfregnum.

Telja m vst, a hver mealgreindur maur geti hagntt sr veurjnustuna „til gagns og ryggis". Tkum til dmis sjlfan greinarhfundinn. Hann kemst svo a ori. „g sem etta rita, mun vera lka frur um veurvsindi og allur orri manna landinu. En g hefi leitast vi a fylgjast me og tta mig fyrirbrum veurfarsins sambandi vi r fullkomnu veurlsingar og veurspr, sem Veurstofan ltur t". A undanteknu v atrii a hr. J.. hefir komist a eirri niurstu grein sinni „akrappar lgir fari hraar hj en grunnar" virist hann hafa afla sr hagnts skilnings, „fyrirbrum veurfarsins". v skyldu ekki eir, sem eiga afkomu sna undir verinu, einnig getaafla sr essa skilnings sama grundvelli og hr. J..? a er engu lkara en hr. J.. vilji koma v framfri, a hann s miklu gfarien allur orri landsmanna. Fyrir okkur hrlendis er a reianlega hagkvmast afara a dmi annarra menningarja um a, a hafa veursprnargagnorar, skrar og umbalausar egar r eru kynntar almenningi.

Hitt er svo annaml, a kjsanlegt vri a f birtan tvarpinu eins og hr. J.. orar a „lifandi frsagnartt um veurfari hvern dag". uppkasti a samningi milli Veurstofunnar og Rkistvarpsins, sem g sendi tvarpsstjra 18.mars 1952, tk g upp essa grein: „12. gr.. Rkistvarp tekur a sr a tvarpa, Veurstofunni a kostnaarlausu, srstkum veurfregnum fyrir bndur. Vera slkir frttatmar eigi fleiri en tveir dag og samtals eigi meiraen 10 mn. a lengd og eim komi fyrir dagskr tvarpsins skv. samkomulagi". svarbrfi Jnasar orbergssonar, tvarpsstjra, dags. 22. aprl1952 segirsvo: „12. gr. essi grein er einnig burtu felld. fyrsta lagi virist hr vera um rager eina a ra, og kmi til mla, a gera um a vibtarsamning. ru lagi f g ekki s, hversvegna jnusta Rkistvarpsins vegna bnda tti a vera keypis fremur en jnusta vegna sjmanna". essu svarai g annig 14.ma 1952: „ar sem hr er eingngu um frttatvarp a ra, en ekki ryggisjnustu getur Veurstofan ekki kosta slkt tvarp, en telur rtt, vegna ska bnda, a sj um efni ess. Ef rkistvarpi vill ekki samstarf vi Veurstofuna eim grundvelli, sem getur nefndri grein, eru mguleikar fyrir slkt tvarp r sgunni". Lokasvar Jnasar orbergssonar, tvarpsstjra, essu mli hljar annig: „g tel ekki rtt a fella inn ennan samning nein kvi varandi rgert tvarp veurfregna. Komi tvarp slkra srstakra veurfregnatil framkvmda, yri a gera um a vibtarsamninga, samkvmteim nnari kvrunum, er kunna a liggja fyrir".

Snemma grein sinni segir hr. J..: „Oft httir mnnum til a skella skuld Veurstofuna, er miklar slysfarir vera af vldum ofvira sj ea landi. A essu sinni mun a ekki takast". a er sannmli. Samt er meginefni greinarinnar illkvittnislegarrsir veurjnustuna, sem berlega eru skrifaar eim tilgangi a „skella skuld Veurstofuna" fjrskaamlinu. Meira a segja farast greinarhfundi annig or um veurfregnir r, sem fluttar voru tvarpinu dagana ur en fjrskaaveri skall : „Veurstofan birtir snar venjulegu innihaldslitlu og slarlausu veurfregnaulur, sem ekki hreyfa vi hugumlandsmanna fremur en endranr". Meal annars af „essum stum gerist s harmsaga, a bndur vanrkja a nota tvo daga, sem eir hafa upp a hlaupa, til ess a bjarga sauf snu undan kvalri og daua" segir hr. J.. ennfremur.

annig er rkvsinhj essum manni. tt hann hafi skna Veurstofuna, skal hn samt sakfellast. Grein sna endar hr. J.. me v sem hann kallar varnaaror sn til bnda og annarra landsmanna og hefst s klausa annig: „Heimti fyllri og hagntari veurjnustu". etta ritar s hinn sami, sem fyrir ri tregaist vi, a tekinn yri a staaldri til flutnings Rkistvarpinu veurfregnattur, er miaur vri vi atvinnuryggi og astur bnda. A minnsta kosti skyldi gjald kom fyrir ttinn, ef upp yri tekinn. Mtti herra Jnasi orbergssynivera amanna kunnast, ar eru ekki smar fjrflgurnar, sem rlega renna til rkistvarpsins fr bndasttt landsins. Reykjavk, 27. okt. 1953.

En hvernig var essu veri sp? N tmum tti okkur spin hafa mistekist hrapalega. Hr er ekki rm til a gera grein fyrir v, en a kvldi laugardagsins 10. (daginn ur en veri skall fyrir alvru) var eftirfarandi sp lesin tvarp (fyrir Norur- og Austurland):

Kl. 22:00: Alldjp lgarmija skammt suur af Vestmannaeyjum hreyfingu noraustur-eftir.Breiafjrur til Norurlands, Breiafjararmi: Stinningskaldi noraustan. rkomulaust a mestu. Vestfjarami og Norurmi: Allhvass noraustan. Dltil snjkoma. Austurland og Austfirir, Austurmi. Allhvass noraustan. Snjkoma ea slydda.

Sp er rkomulausua mestu Norurlandi - og bndur virtust geta veri fremur rlegir. Veri var allt anna. Spjalli sem Jnas rir og gerir tillgur um var raunar hluti af langvinnum innanhsdeilum Veurstofunni - en leystist - vonandi farsllega - egar fari var a fjalla um veurspr sjnvarpi rmum 13 rum sar. Hj Theresu kemur einnig greinilega fram a mli er hluti af langvinnu rasi Rkistvarpsins og Veurstofunnar um greislur og nnur peningaml. Bar stofnanir bjuggu vi naum fjrr.

Slide14

Veurkort mnudag 12. oktber. var fjrskaahrin um a bil hmarki. Lgarmijan hefur rengt sr inn yfir Norausturland - en reikna var me a hn fri alveg austan vi land og ttin yri hgari, noraustlgari og hlrri en raunin var.

Um mijan nvember geri enn eftirminnilegra illviri. Grein var ger fyrir v fyrri pistli hungurdiska: Frviri 16.nvember 1953. M ar finna veurkort og msan frleik, en lti er fjalla um tjn. Vi ltum hr nnar blaafregnir um a.

Fyrir veri hafi gert tluvera snja. Tminn segir fr ann 14.nvember:

Fr frttaritara Tmans Hvolsvelli. Mikill snjr er hr um allar sveitir svo a venjulegt m teljast byrjun vetrar. Er snjrinn vast hndjpur, a minnsta kosti uppsveitum, en ekki hefir rennt skafla og helst v slarkfrt blfri helstu vegum. Fnaur allur er kominn gjf, enda m heita jarlaust me llu. ur en essini snjr fll var bleytuhr og frysti, svo a storka kom jr, og veldur a hagleysinu. Jarleysi er meira a segja svo miki, a hross f ekki sig, og verur a gefa eim. ykir nokku hart a gengi essum slum haustdegi er jarlaust verur fyrir au.

Vsir var fyrstur me frttiraf verinu ann mnudaginn 16.nvember:

Sunnan strviri var ntt. Hr Reykjavk var tt SSV og 10 vindstig kl. 8. Vestmannaeyjum komst veurhin upp 12 vindstig. Gengur strviri yfir allan vesturhluta landsins og verur sennilega hvassviri nsta slarhring tt veurlag breytist me kvldinu. ... tlit er fyrir suvestan hvassviri dag me ljum, hvasst hryjunum, en hgari milli. Sennilega verur hvassviri nsta slarhring. ntt slitnuu Sogslnurnar bar ofsaverinu sem gekk yfir Suvesturland. Nja Sogslnan mun hafa slitna skammt fr stinni, en Vsi er kunnugt um, hvar hin slitnai. morgun var unni a viger lnunum, en mean er rafmagn skammta fr Elliarstinni og varastinni (Toppstinni). Ekki uru verulegar skemmdir hr bnum.af vldum veursins gr. Kvarta var undan v til lgreglunnar grkveldi og ntt a gluggar hefi va foki upp og fr einu hsi var bei um asto vegna ess a jrn vri a byrja a fjka af aki. Smuleiis hfu va slitna raftaugar. grdag var lgreglunni tilkynnt um tvo bta sem vru a slitna upp hfninni ... Ltill trillubtur mun hafa sokki hfninni gr, en ntt bar ar ekkert til tinda.

Amersk flugvl ferst me 5 manns Grnlandshafi. Var lei hantil Grnlands og Bandarkjanna. Tali er vst, a bandarskur Flugbtur af Keflavkurvelli hafi hrapa sj niur og farist vestur af slandi grmorgun.

Tminn segir fr 17.nvember:

Aftakahvassviri gekk hr yfir suur- og vesturhluta landsins sunnudaginn og mnudagsnttna. Komst vindhrai va upp 10—11 vindstig og jafnvel upp 14 vindstig Strhfa Vestmannaeyjum. Austur undir Eyjafjllum var vindhrai 10—11 vindstig en a ykir ekki tiltkuml eim slum. Svipaur mun stormurinn hafa veri um Suvesturlandi og allt vestur Barastrnd, en kyrrara egar norur dr Vestfiri. rnessslu var veurhin slk, a tali er me hvssustu verum, sem ar koma. Tjn var liti sem ekkert af vldum veursins. Norurlandi var verihgara, en mun hafa hvesst egar daginn lei.

Fr frttaritara Tmans i Vestmannaeyjum. skaplegt frviri gekk yfir Vestmannaeyjar fyrrintt og mun veurhinhafa komist upp 11 stig Strhfa. Btar voru sembetur fer enginn sj, en litlu munai a skemmdir yru eim, ar sem eir lgu vi bryggjur hfninni. Sogi var svo miki, egar mest gekk , a sjrinn hkkai um 183 cm. Nokkrir btar slitu landfestar, en eir voru bundnir strax aftur. Engrar teljandi skemmdir uru.

Fr frttaritara Tmans lafsvk. Vlbturinn Ott var fyrradag lei til Stykkishlms fr Reykjavk me tvo olugeyma eftirdragi. Hreppti hann hi versta veur og t af jkli fkk hann sig brotsj mikinn. Brotnai hann nokku ofan ilja og lunningin a framan. Einnig brotnai siglan alveg af. Ott skildi annan geyminn eftir t af Hellissandi en hlt me hinn inn til lafsvkur. Ni hann anga grmorgun og l ar gr.

Fr frttaritaraTmans i Stykkishlmi.Aftakaveurr var va Snfellsnesi fyrrintt, og hefir sldarflotinn Grundarfiri ori" fyrir miklu tjni, einkum btum og ntum, Voru flest skip ar mikilli og yfirvofandihttu um tma.

frvirinu fyrrintt fuku fjrhs a Grund Skorradal. Eru ar fjgur fjrhs hli vi hli, sem stu splkorn ofan vi barhsi. Hsin eru me steyptum veggjum en jrnaki og eru orin nokku gmul. verinu tk roki aki af remur hsunum og ttti einnig burtu hluta af veggjum eirra, egar tftirnar voru ornar eftir. ...Gurn orsteinsdttir sem br Grund hefir ori fyrir mjg miklu tjni. Segir hn etta veur s engu minna en febrarfrviri alkunna fyrir tveimur rum. egar rokurnar voru sem mestar var Gurn hrdd um a barhsimyndi fjka lka. En a er strt tveggja ha timburhs.

Fr frttaritara Tmans Stokkseyri og Eyrarbakka. Aftaka veur var Stokkseyri fyrrintt og fram eftir degi gr. Vlbturinn orri ... l legunnivi Stokkseyri. Skk hann og er tali a hann s verulega brotinn. Vikurpltur hj Ppu- og steinverksmijunni Stokkseyri brotnuu og skemmdust. Voru r til urrks hjalli og skekktist hjallinn og fauk til. legunni vi Eyrarbakka l vlbturinnHafsteinn ... Var hann 6—7 lestir a str og yfirbyggur a nokkru. Skk bturinn og bist vi a hann s mjg skemmdur. Bturinn var vtryggur. Brimi vi suurstrndina var skaplegt.

Snfellsnes: Afspyrnurok var hr um sasta slarhring. Skemmdir uru ltils httar hr og hvar en hvergi miklar. akpltur fuku af barhsi Stakkhamri. rkoma var mikil, slydda og rigning til skiptis.

Vsir 17.nvember:

ofvirinu grmorgun losnai um tvo Hafnarfjararbta, Fiskaklett og Hafds og
rak upp a gmlu bryggjunni innri krknum Hafnarfjararhfn. Einhver brg voru a jrnpltufoki af hsakum firinum fyrrintt, en hvergi munu au hafa orsaka slys. Togarinn Ma dr legufri sn rokinu fyrrintt, en ekki a langt a kmi a sk.

Alublai segir frekar af tjni 17.nvember:

Bar Sogslnurnar biluu grmorgun vegna veurs. Fll nja lnan niur kafla vi tivirki skammt fr rafossi. Hafi klemma brotna tivirkinu, en vi a fll strengur niur kaflanum fr tivirkinu a nsta staur. Bilunin nju lnunni varum kl.6:40 grmorgun. Voru nokkrir lnumenn fljtt sendir austur til ess a gera vi bilunina. Erfitt mun hafa veri a athafna sig verinu fyrir austan og gtu mennirnir ekkert ahafst fyrr en upp r hdeginu. Er nja lnan bilai, var straumi egar hleypt toppstina vi Elliar. Rtt fyrirklukkan nu bilai gamla lnan einnig vegna samsltts. Komst hn lag eftir um a biltvo tma. Tekin varstrax upp skmmtun rafmagni er bilunin var og var toppstin ltin milahverfunum vxl. rkkurbyrjun grkveldi var viger nju lnunni loki og var skmmtun htt.

Allmiklar skemmdir uru af vldum veursins Kpavogi fimm hsum, sem eru byggingu. Fuku k af 4 hsanna, en fimmta hsi, sem var uppstillingu, hrundi algjrlega til grunna. Fossvogi fauk skr t mijan veg til mts vi kirkjugarinn og var af v umferarteppa. Reykjavk uru ekki miklir skaar af verinu. Af nokkrum hsum fuku akpltur og rur brotnuu va hsum. En slys uru engin. munu hafa ori skemmdir hlfbyggum hsum Smbahverfinu. Allmargir smbtar drgust til hfninni og l vi a tvo rki upp, en v vr afstrt. Einn trillubtur skk og hafi honum ekki veri n upp sast er til frttist.

Bolungarvk gr. Snjfl fllu hva eftir anna shl laugardagog sunnudag og tepptu umfer um veginn han til safjarar.

Grindavk gr. Sjr tk ltinn trillubt er var hr uppi landi. etta gerist ntt. Var aftakaveur og miki brim. Htt var sj og ni brimi a skola btnum t, og hann hefur ekki fundist. Skrar skemmdust hr ofvirinu og brujrn bntum fauk.

Og Morgunblai lka 17.nvember:

Keflavk, 16. nvember. Nokkurt tjn hefur hlotistaf v ofsaroki, sem gengi hefur yfir sasta slarhring. Kaupflag Suurnesja var fyrir verulegu tjni, en a tti allmiki af asbestpltum ti. Str hluti eirra fauk og brotnai mlinu smrra. var maur nokkur fyrir v slma tjni, a steypumt er hann hafi reist a vntanlegu barhsi fuku niur. Lgust tvr hliarnar gersamlega niur, en a, sem enn stendur, er allt r lagi frt og mun vera a rfa allt niur og byggja mtin upp a nju. — hafi annar maur loki vi a reisa aksperrur hsi sitt og fuku rallar niur. skemmdist fiskagerarskr tluvert veurofsanum. Vi hfnina var ekkert tjn, enda vktuu sjmenn btana og voru til taks ef eitthva skyldi koma fyrir. — Allva rifnai og fauk akpappi af nbyggum hsum og nokkrum stum losnuu akpltur af hsum, en r munu ekki hafa valdi neinu verulegu tjni. — brotnuurur nokkrum stum. Rafmagnslaust var hr b fr kl.9 til hdegis. — Ingvar.

Sandgeri uru nokkrar skemmdir hsum fiskijuveranna Miness og Gars, er allmargar akpltur spuust burtu.

Akranesi 16. nv. — Hr er forttubrim dag, enda stormur. frvirinu ntt spuust akpltur af elsta hsi sldar- og fiskimjlsverksmijunnar. Grjtprammi hafnarinnar slitnai upp og rak upp kletta, en hann mun ekki strskemmdur. Hafnarferjan dr legufrin, og sleit eina keju af rem. Htel Akranes braut veurofsinn stra ru og skeljasand skf stormurinn upp r skeljasandsrnni. — barhsinuSkagabraut 46 brotnuu3 rur og skarst Aalgeir Halldrsson glerjum handlegg. Hann br efri h hssins. —Oddur.

Eitt af mrgu huggulegu varandi Edduslysi er hversu seint menn geru sr grein fyrir v. Skipi hvarf af legunni Grundarfiri og allir virast hafa haldi a a hafi einfaldlega hrfa t Breiafjr - en a var eitthva anna:

Tminn segir fr 18.nvember:

au sviplegu tindi gerust san mnudagsnttina, a vlskipi Edda fr Hafnarfiri frst Grundarfiri og me henni nu menn af hfninni. tta komust lfs af eftir mikla hrakninga opnum bt. Skipinu hvolfdi skammt framan vi bryggjuna Grafarnesi n ess a nrstdd skip ea flk landi veitti v athygli. Fimmtn skipverjar komust kjl og ellefu ntarbtinn. Sex drukknuu vi skipi, en mennirnir btnum hrktust t fjr, steyttu skeri fram af Brarbjum stu ar fastir rjr stundir og bar san a landi. eim hrakningum ltust rr menn. [San kemur frsgn af hrakningunum sem vi sleppum hr].

Aftakaveur Hornafiri. mnudagsnttina og fram eftir mnudegi var hr aftakaveur og var veurh talin 11 vindstig en var meiri hviunum. Ekki hefir frstum skemmdir hr i hrainu af vldum veursins.

Fr frttaritara Tmans Seyisfiri. Ofsaveur suvestan geri Seyisfiri afarantt mnudagsins og hlst veri lengi dags mnudag. Hvassast var utarlega firinum. Stormbyljirnir nu ekki me fullri orku inn fjararbotninn. frvirinu fauk fjs Vestdalseyri og einnig fauk ar af ak af samkomuhsi. Ltil hlaa brotnai einnig rokinu og rur fru mlinu smrra nokkrum stum.

Alublai greinir enn fr tjni verinu pistli 18.nvember:

ofvirinu um helgina fauk hlaa Krki lfusi. Eitthva af heyi mun hafa foki lka. fauk rum b lfusi herskli, sent hafur var fyrir hesths, en engin skepna var honum. Rur brotnuu ltilshttar grurhsum Hverageri. ykir furu gegna hve lti brotnai ar eins vont og veri var.

Seyisfiri gr. Talsverir skaar uru hr Vestdalseyri. ar fauk allt jrn af aki samkomuhssins og lenti mest allt ti sj. grkveldi fuku einnigtv fjs og ein hlaa Vestdalseyri. ru fjsinu voru tvr kr. Tk fyrst aki ofan af eim, en san hrundu veggirnir, sem a. einhverju leyti voru steyptir, a mestu, og stu krnar eftir varar tninu. hinu fjsinu var ein kr. Tk ar af aki og einnig ak hlu, er st vi fjsi. Tttist eitthva talsvert af heyinu, er aki var fari. Veri var hr verst um fjgurleyti gr, og mtti kalla aftakaveur, eftir kl. 8 fr a lgja. en var mjghvasst fram ntt.

Og jviljinn 19.nvember:

Grindavk. Fr frttaritara jviljans. Um sustu helgi gekk frviri hr yfir eins og annarstaar Suurlandi. akpltur fuku af nokkrum hsum og vegurinn bryggjuna er fr. Sjrinn gekk venjuhtt, en svo vildi til a ekki var strstreymt. Btana sakai ekki hfninni, en bryggjan er full af ara og grjtisem brimi fleygiinn yfir varnargarinn. Er vegurinn niur bryggjuna enn fr vegna grjts sem sjrinn bar land.

Alublai enn 19.nvember:

Dalvk gr. ofvirinu um helgina fauk ak af nbyggu barhsi orsteinsstum Svarfaardal. urrkaist aki alveg af me sperrum og klningu. Hsi er steinsteypt og nlega flutt a. Mun ekki hafa veri b rish, og hlutust engin slys af essum atburi. Steinsteypt loft er hsinu. Ekki hefur hr ngrenninu ori anna tjn af verinu, nema eitthva fauk af heyi Bakka Svarfaardal og orsteinsstum.

Akureyri gr: Frsthefur hinga, a um helgina hafi foki ak af fjrhsi a Aunum xnadal. Stu kindurnar eftir tftinni, en sakai ekki. Krossastum elamrk fauk herskli, sem notaur var fyrir haldageymslu. Voru vinnuvlar geymdar honum og stu r eftir bersvi.

Um essar mundir upphfst umra um fkkun veurskipa Norur-Atlantshafi. au voru algjrlega missandi fyrir flugumfer runum eftir str, en bandarkjamenn reyndust hafa minni og minni huga drum rekstri eirra eftir v sem flugvlar uru flugri og langfleygari. Heldur fkkai strax um etta leyti - en aalfkkunin var ekki fyrr en upp r 1970 og loks lgust skipin alveg af. Hr er kort sem birtist me frtt Alublainu 14. nvember.

Slide15

Morgunblai greinir ann 27.nvember fr fllum sj:

Akureyri 26. nv. — Um lgntti ntt reru nokkrar trillur fr Dalvk. rjr eirra rru t fyrir minni Eyjafjarar og norfr Dalvk. rjr eirra rru t fyrir mynni Eyjafjarar og noraustan strveur og sneru btarnir heim lei. Einn essara riggja bti ni til Hrseyjar, annar kom til Dalvkur kl. rmlega sex kvld, en hins rija er sakna og er ttast um hann. — Tveggja manna hfn er btnum.

safiri 26. nv. — gr var hr besta veur og fru flestir btar, sem byrjair eru rra, sj grkveldi. Upp r kl. 3 ntt geri nor-vestan hlaupaveur me snjkomu. Uru btarnir fljtlega a yfirgefa lir snar, en eir voru rtt byrjair a draga lnuna. Han fr safiri voru tveir btar sj, Plstjarnan og Valtr. Plstjarnan missti um 100 lir, en Valtr um 60—70. Einnig munu btar verstvum hr kring hafa misst meira ea minna af veiarfrum, ea fr 50—100 lir hver. Btarnir munu alls vera um ea yfir tu.

Veurlag Suur-ingeyjarsslu er teki saman Morgunblainu 2.desember:

Frttabrf r Suur-ingeyjarsslu. Sasta sumars mun a sjlfsgu vera minnst, sem eins hins besta og uppskeruauugasta sumars fyrir slenskan landbna, sem komi hefur sari ldum. Vori var milt svo a aldrei geri illviriskarl fram yfir saubur. Grur kom ekki snemma og stafai a af miklu leyti af rkomuleysi, enda kom varla dropi r lofti allan sauburinn, nema helstinn til dala og Mvatnssveit, kom grur ar v dlti fyrr. Gekk sauburur framrskarandi vel og voru lambahld hvar vetna me gtum. Er kom fram jngeri grurt svo ga, a jafnvel heyrist um a tala a grasi sist spretta jrinni. Slttur byrjai v hr me fyrra mti ea um 20. jn, nstum v mnui fyrr en sumari 1952. Um mnaamtin jn-jl komu nokkrir urrkadagar. Hraktist hey v nokku sums staar. Hitt var verra, a essa daga var hl tnasltti og taan spratt r sr til strtjns einni viku ea tveimur. Jlmnuur var a ru leyti urrvirasamur og framrskarandi hagstur til heyskapar. a sama m segja um gst. Hirtust hey eftir hendinni, sem kalla er, me gtri verkun. september var ennfremur mjg gott tarfar, tt nokkur rkomukst geri eim mnui kflum.

Fyrir gngurnar komu gtir urrkdagar og hirtu bndur upp hey sn me bestu verkun. Var heyskapur hvarvetna meiri en nokkru sinni fyrr og gtu bndur v me snilegri ryggistilfinningu hugsa til setningsins komandi hausti. Telja bndur tufenginn allt a rijungi meiri eftir sumari, en sumari nsta undan. Eins og kunnugt er geri vanalegt fjrskaaveur mnudaginn 12. oktber. Fram a eim tma hafi haustverttan veri hl. Me strhrinni 12. oktber m segja a veturinn hafi tilkynnt komu sna n ltillar vgar. Snj hl niur essari strhr. F fennti hundraa tali. Bndurnir lgu ntt vi dag til ess a reyna a bjarga hinu fennta f og vsem uppistandandi var, hraki og bjargarsnautt gaddinum. eir vinnudagar voru ekki taldir stundum. Fjrskaar uru tilfinnanlegir hj mrgum bndum einkum Aaldal og Reykjadal, en alls mun hafa tnst og farist um 300 fjr um miausturhluta hrasins. a var neitanlega yndislegt fyrir bndur, sem hr ttu hlut a mli, a draga bi dautt og hlfdautt f sitt upp r fnninni, jafnvel tnunum, a hinu gleymdu, sem aldrei fannst, en kvaldist til daua undir fannbreiunum. Flestir telja etta fjrskaaveur illvgast sinnar tegundar, sem komi hefur san um aldamt. Var a miki ln a bndur skylduekki sna fyrirhyggju, a smala f snu sunnudaginn fyrir hrina. Mltki segir: „Til ess eru vtin a varast au“. Er n vonandi a essi drkeypta minning veri bndum til varnaar eftirleiis, er hausta tekur og veur gerast vlynd.

Tminn segir fr hlindum frtt ann 10.desember:

Eins og menn muna varsvo mikil veurmildi um etta leyti i fyrra, a tugir jurta stu blmgaar grum og vavangi. Blai tti gr tal viInglf Davsson, grasafring, sem manna best fylgist me grsum jarar, og spuri hann um a, hvort nokkurs staar sist blmgu jurt nna. Kva hann miklu minna um a en fyrra, en hefi hann t.d. s tsprungna ffla vi Tjarnarbrna gr.

Enn eitt rumuveri gekk yfir landi suvestanvert ann 10.desember. Tminn 11.desember:

Sdegis gr gekk hr yfir Suvesturlandi eitt hi mesta rhellisregn, sem lengi hefir komi. Gekk me rumum og eldingum um tma, svo a mrgum tti ng um. Stafai etta af v, a sngg veraskil gerust um etta leyti, og er slkt ekki ttt essu svi um etta leyti rs. Blai tti tal vi Jnas Jakobsson veurfring um etta grkveldi. Sagi hann a essi kuldaskil hefu frst hr yfir Reykjavk um klukkan rj. Eftir hdegi hefi rigningin veri geysimikil ea allt a 15 mm. Hiti var um 7 stig, en var kominn niur 2 stig um klukkan nu grkveldi. Hr Reykjavk og ngrenni heyrust margar rumur og fylgdu eim allmiklar eldingar. Frttaritari blasins Hverageri sagi, a um klukkan rj hefu gengi ar svo miklar rumur, a rur ntruu og fylgdu eim miklar eldingar. Ekki var vita um skemmdir, en rafmagnslaust var Hverageri um stund gr. Sdegis stytti upp, kyrri og klnai. Mosfellssveit og Kjs var vlkt steypiregn, a menn muna vart anna eins skammri stundu. rumur og eldingar voru ar miklar. egar mest gekk voru til dmis konur tvr a talast vi sma milli ngrannahsa i Mosfellssveit, og vissu r ekki fyrri til en eldglringar gneistuu fr smtkinu. Var eim hverft vi og lgu tkin fr sr.

T tti n srlega g noranlands og austan. Tminn segir fr 16.desember:

Einmuna veurblaer n dag hvern Norur- og AusturlandiSnj leysir fjllumsem vori, allirfjallvegir fœrir og mikill vxtur m. Hitinn hefir stundum ver& um 10 stig essa daga, og leysir snj rt r fjllum og inn til heia. Hefur vxtur hlaupi r, einkum Jkuls Fljtsdal og Lagarfljt, og hafa essi vtn ori eins og au vera mest vorleysingum, sumir segja meira a segja, a ekki hafi eins mikillvxtur hlaupi au san 1903.

Tminn segir af skriufllum Saurb 18.desember:

Fr frttaritara Tmans Saurb. Afarantt mivikudags [16.desember] var suvestan hvassviri Dlum. Hlupu miklar skriur veginn milli Fagradals og Tjaldaness. Uru skriuhlaupin aallega fimm klmetra svi og er n vegurinn fr bifreium. Rstafanir hafa veri gerar til a ryja veginn. Verur byrja v dag ea morgun. Vegurinn er ekki talinn hafa skemmst a ri.

Og fl voru austur Hrai. Morgunblai 18.desember:

Skriuklaustri 14. desember — Enn haldast strfl vtnum hr Fljtsdal, enda rigning daga og ntur, og hlindi svo mikil a leysing er inn til jkla. T.d.hefur hitinn veri um 10 grur gr og dag. Er n a vera rst me llu upp undir heiabrnir. Vatnsflaumurinn Jkuls og Keldu er me eindmum mikill. Gamlir menn muna a um aldamtin sustu hafi gert svipa fl, svonefnt Bjarnheiarfl, en a er nefnt svo eftir meybarni er fddist Fljtsdal og urfti a vitja lknis. Nokkurt tjn er ori af vatnavxtunum. flinu afarantt 12. .m. fr vatnsflaumurinn yfir veginn stru svi milli brnna Jkuls og Kvslinni svonefndu og grf hann sundur, svo a n er hann fr bifreium, nema a klngrast m jeppa. fli allmiki yfir bakka og upp Vanjfsstaanesiog ar yfir veginn breiu svi, sem liggur vert niur nesi a brnum, en haggai honum ekki nema a vo burtu a fnasta r ofanburinum. Jkuls grf mefram stflu veituskuri, sem liggur t nesin og fll ar allmiki . Brin Keldu er eins og dltil eyja vatnsflaumnum og er htt vi a ll myndist austan vi brarsporinn og uppfyllinguna vi endann. Sust merki eirrar byrjunar eftir minni fl fyrr haust. vesturbakka Jkulsr vi stru brna var tt upp miklum gari, egar brin var bygg og snidduhlainnstraummegin. Ni hann fr brarendanum og a hbakkanum, sem er um 80—100 m fr nni a jafnai. N lvatnsflaumurinn essum gariog vatnai aeins yfir upp vi bakkann. En garur essi stst me gtum. Vst er, a ef essi garur hefi ekki veri kominn n, hefi fli gjrsamlega spa veginum burtu norvestan vi brna um 80—100 m kafla. Vegurinn hr Fljtsdal er va nr fr fyrir aur og bleytu — Jr ll er orin kaflega vatnsmettu, svo a jafna m til ess er var sumari 1950 hr Fljtsdal. En utar Hrainu hafa rkomur veri miklu minni, eins og vallter egar ttin er suaustlg og sulg. — J.P.

Vatnavextir voru einnig Suurlandi. Alublai 19.desember:

lfus hefur veri miklum vexti undanfarna daga, og svo miki var Hvt, a fyrrintt tk hn a fla yfir bakka sna Skeium. Var brinn tverk umflotinn gr og engi margra bja undir vatni.

Milli jla og nrs geri tluvert illviri. Grein er ger fyrir v gmlum hungurdiskapistli: Frviri 30.desember 1953. Verur a ekki endurteki hr.

Tminn segir af hrri stu ingvallavatns pistli ann 30.desember:

Fr frttaritara Tmans ingvallasveit. Undanfari hefir veri mikilrkoma hr ingvallasveit og vatnavextir a sama skapi. Hefir vatnsbori hkka mjg ingvallavatni og mlist n hrra vatn i v en nokkru sinni ur, svo vita s. Af eim skum er n land vi vatni ori harla torkennilegt, enda hefir vatni mynda nja voga og eyjar vi landi, svo landslagi er allt ruvsi htta en ur. ar sem ur voru lgir og hlar, standa n aeins hlkollarnir upp r og kannast bendur ingvallasveit varla ori vi sig, ef eir koma a vatninu. Yfirbor ingvallavatns hefir aldrei ori eins htt mannaminnum og n. Smon Ptursson Vatnskoti, sem er ttrisaldri og fddur og uppalinn ingvallasveit, hefir aldrei s eins htt vatninu. Hann hefir alltaf ru hverju mlt vatnsbori og n mldist honum vatnsbori vera rjtu og tveimur sentmetrum hrra en hsta vatnsbor, sem mlst hefir ur.

Alublai segir af fjlda slysa rinu 1953 pistli ann 31.desember:

ri 1953, sem n er a la, hefur veri venjumiki slysar. 78 manns hafa farist af slendingum hr vi land og landi, ar af eru drukknanir og sjslys 39, nlega helmingi fleiri en venjulega, og mis dauaslys landi 24 ea miklu fleiri en venjulega, enda umferarslys ekki talin ar me. Samkvmt skrslu semSlysavarnaflagi lt Alublainu t gr frust me skipum 18, tbyris fllu vegna brotsja 6, af slysfrum d einn og 14 drukknuu vi land ea m og vtnum.

Lkur hr umfjllun hungurdiska um ri 1953. Margskonar tlulegar upplsingar eru vihenginu.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

Afar frleg samantekt, hj r a vanda. Htt er vi a dag vri miki tala um manngert hamfaraveur, um marga veurhvelli sem gengi hafa yfir landi v herrans ri 1953. Hafu gar akkir fyrir skrifin.

jakob jnsson (IP-tala skr) 28.9.2022 kl. 20:58

2 identicon

Eitthva eru minningar mnar fr essu ri brotakenndar, tt g hafi ori tlf ra v herrans ri! Eina sem g man alveg rugglega til a rifja upp etta r er fyrsta lagi Eddu-slysi, sem var auvita a skammt fr okkur a a var mjg miki um a rtt og verur minnissttt. Svo var a daui flaga Stalns, frlegt er a rifja upp hver eftirmli fkk jviljanum sluga. Svo man g ekki sst eftir v a hafa fengi jlagjf upptrekktan bl, framleiddan Austur-zkalandi, sem g enn og freistar mjg langmmusnanna ar sem hann trnir hr htt uppi hillu! - En akka r krlega fyrir ennan strfrlega pistil um veurfar rsins, sem er gott a vita a s til einhversstaar.

G.orkell Gubrandsson (IP-tala skr) 30.9.2022 kl. 10:19

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Aprl 2024
S M M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

Njustu myndir

  • Slide10
  • Slide8
  • Slide6
  • Slide5
  • Slide4

Heimsknir

Flettingar

  • dag (22.4.): 43
  • Sl. slarhring: 430
  • Sl. viku: 1807
  • Fr upphafi: 2349320

Anna

  • Innlit dag: 32
  • Innlit sl. viku: 1624
  • Gestir dag: 32
  • IP-tlur dag: 32

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Eldri frslur

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband