Af rinu 1917

Ekki fyrir svo lngu var fjalla nokku um desember 1917 hr hungurdiskum. Smuleiis fkk pskahreti mikla lka srumfjllun fyrir ri san ( 100 ra afmlinu). essum pistlum er sitthva til vibtar v sem nefnt er hr a nean.

En fleira gerist verinu essu ri. Kldu mnuirnir voru fleiri en eir hlju, srlega kalt var aprl og oktber, mjg kalt nvember og desember og vi verum lka a telja ma, jn og september kalda. Hva er eftir? J, a var hltt jl og hiti var einnig nokku yfir meallagi febrar. eir rr mnuir sem eftir eru, janar, mars og gst voru nrri meallagi hva hita varar.

Hstur mldist hitinn rinu 26,3 stig. a var Akureyri 26. jl og ann 21. fr hann 25,2 stig Mruvllum Hrgrdal. Mjg hltt var sunnanlands um stund gst og mldist hiti skeytastinni Vestmannaeyjakaupsta 21,0 stig ann 13.

Frost voru venjuhr desember og fr mest -34,5 stig Mrudal ann 9. Stendur a sem desembermet hr landi. ann 16. mldist -22,0 stiga frost Akureyri, a mesta desember ar b.

Sextn kaldir dagar rsins veiast net ritstjra hungurdiska Reykjavk, einn janar, einn febrar, tveir mars, rr aprl. Einn dagur fannst jn og einn september, aftur mti 5 oktber og tveir nvember. a er 9. aprl sem var kaldastur essara daga a tiltlu. Taka skal fram a gat er mlingum desember. Kaldir dagar rugglega allmargir - eir reynast 5 eim mnui Stykkishlmi. En a er eins Stykkishlmi a 9. aprl var kaldasti dagur rsins a tiltlu. Pskahreti mikla hmarki.

Tv mnaarmet loftrstings standa enn. ann 16. desember mldist rstingur Stykkishlmi 1054,2 hPa og hefur aldrei mlst hrri desember hr landi. sama sta mldist rstingur 1034,5 hPa 3. jl, a hsta sem vita er um jlmnui hr landi.

Janar var urr Norur- og Austurlandi og frekar urrt var ar jl.

Slskinsstundir voru venjumargar gst suvestanlands, en venjufar oktber. Ellefu venjuslrkir dagar fundust Vfilsstum. Tveir ma, rr jl, fimm gst og vi verum lka a telja 15. desember me - sl skein 3 klukkustundir. a hefur veri bjartur dagur. Lista yfir essa daga er vihenginu.

Nu dagar lenda stormdagalista ritstjra hungurdiska, tveir mars, rr aprl og fjrir hinum afspyrnukalda og erfia oktbermnui (sj vihengi).

Jhann Kristjnsson ritar um tarfar Skrni 1918:

Vertta fr nri og fram a pskum var fremur mild og snjalgltil. Laugardaginn fyrir pska (7. aprl) geri aftaka strhr me miklu frosti, og var miki tjn a v veri va um land. Menn uru ti, f hraktist og frst. Austurlandi uru skemmdir hsum og undir Eyjafjllum fuku skip. Vlbtar sukku hfnum inni og smastaurar brotnuu. Vori var kalt og ningasamt og spratt jrseint. Sunnanlands var oftast snjlaust, en var f gefi inni fram mijan ma og km til Jnsmessu, og svo var va um Vesturland, en noranlands og austan vorai llu fyrr. Fnaarhld voru smileg um vori um land allt.

Sunnanlands og vestan br veri til rigninga um mijan jl, og voru stugir urrkar fram til 9. gst, en br til noranttar, og voru urr og fremur kld veur fram a nttum. Tn voru fremur illa sprottin, er slttur byrjai um 20. jl, og hrktust tur eirra, er ekki geru r eim vothey, en s heyverkun fer vxt Suurlandi og Snfellsnesi, en er eigi orin enn almenn. Aftur mti var theyskapur gur yfirleitt Suur- og Vesturlandi. Noranlands gekk heyskapur vel fram a hfudegi, en eftir a hrktust hey via og sumstaar uru hey ti til mikilla muna, einkum Norur-ingeyjarsslu. Austanlands var g t til 8. gst, en geri ar miklar rigningar og snjai fjll. Heyfengur Norur-Mlasslu var hvergi nr v meallagi, lenti ar og miki hey undir snj um mijan september. Suur-Mlasslu var heyskapur va meallagi.

Um mijan september geri t mikla noranlands og austan, og var sumstaar Austfjrum jarlaust, og oktberbyrjun geri aftakaveur um alt land. F fennti og va uru heyskaar. Frust og 2 skip me 13 mnnum. Eftir a voru hr veur oftast frama jlum, frost og jarlaust, og kom allur fnaurvenju snemma gjf. Um jlin geriga hlku, er ni um mestan hluta lands og var viast komin jrum ramt. Fjrheimtur um hausti voru me lakara mti, hamlai veur fjallleitum og uru afrttir aldrei smalair til fulls.

Janar: Fremur hgvirasm og hagst t lengst af. Mjg urrt vast hvar.Hiti nrri meallagi.

Haglti var upphafi rs va landinu eftir snjkomur ea frea desembermnaar. Morgunblai segir t.d. fr ann 9. janar: Harindi mikil eru hr Suurlandi og hefir frst a til vandra horfi me hey va rnes- og Rangrvallasslum. - etta er svo endurteki viku sar, .16.: r Rangrvallasslu er oss skrifa 13. janar, a ar su eindma harindi og frosthrkur; menn almenntmjg heytpir og sumir hafa skori fna af heyjum. Samanhangandi harindi fr 20. nv. og tlit mjg illt yfirleitt.

San tk a hlna - fyrstu frttir afu birtust Lgrttu 10. janar:

Eftir frostakafla a undanfrnu kom a i gr, og var bleytuhr framan af degi og snjai tluvert. - sumum sveitum austanfjalls hefur tin veri erfi, einkum uppsveitunum, og hefur ar a sgn veri jarlaust fr v byrjun jlafstu, tt veur hafi veri g. ykjast menn v sj fram heyleysi, ef essu fer fram, og hafa fkka f nokkrum bjum. Borgarfjararhrai hefur snja tluvert, en r Hnavatnssslu var nlega sagt, a ar vri ltill snjr, en yxi eftir v sem austar drgi noran lands. Austfjrum er mikill snjr, og Fljtsdalshrai llu kva hafa veri jarlaust fr v fyrir jl.

Lgrtta segir fr viku sar, 17. janar: Veri hefur sustu dagana veri hltt og gott, sunnudaginn sunnanvindur og hlka og eins aftur dag. Morgunblai svo ann 27.: Va er n forugt gtum hfustaarins, en tekur t yfir allt, hvernig standi er i Vonarstrti. ar veur flk aurinn upp kkla.

Lgrtta birtir ann 24. frtt af endanlegum rlgum Goafoss sem stranda hafi vi Straumnes lok nvember 1916:

Rtt fyrir sustu helgi kom hvassviri og brim vi Vesturland, sem fr svo me Goafoss" a engin lkindi eru sg til ess a hann nist framar t. essu veri sukku 3 vlbtar Aalvk, en 2 rak land, og er a miki tjn, er veiar eru a byrja.

a kom fram Morgunblainu ann 8. febrar a etta hafi veri ann 15. Um mnaamtin lofar Lgrtta ga t:

Tin hefur veri afbragsg hr undanfarna viku, og svo hefur veri um alt land, ea lktveur og hr. Menn, sem nlega komu austan yfir Hellisheii, sgu hana a mestu aua yfir a sj, aeins fannir lgum, og f lvesinga var beit uppi undir Kambabrnum.

Febrar: Hgvirasm og hagst t lengst af. Fremur hltt.

Btur fr orlkshfn frst brimi vi Stokkseyri ann 4. ann 5. sagi Morgunblai a daginn ur hafi veri hi versta veur Reykjavk, rokstormur og bleytuhr fyrri hluta dags. Vsir segir fr v ann 7. a Hellisheii hafi veri illfr rj daga og margir bi af sr veri Kolviarhli. ann 8. segir Morgunblai fr v a bifreiaferir milli Reykjavkur og Hafnarfjarar hafi lagst af vegna aurbleytu og ann 16. segir blai fr v a blviri s n degi hverjum um allt Suurland.

Morgunblai segir ann 26. fr v a afskaplegur stormur hafi veri Sandgeri daginn ur og hafi tvo bta reki land og einum til vibtar hlekkst .

Mars: Lengst af fremur hagst t, einkum suvestanlands. Hiti nrri meallagi.

Morgunblai birti ann 25. mars brf fr Seyisfiri dagsett 3. mars:

Gat hefir veri hr Austurlandi san um ramt, nrri slitin blviri og stillingar. hafa va ori ltil jararnot vegna ess a snjr er jafnfallinn og frosi hefir annan daginn hlna hafi dlti af og til. - Upp-Hrai, einkum Fljtsdal, er nrri au jr bygg, en aftur mti salgmikil og jarlti t-Hrai. Fjrunum, einkum egar suureftir dregur, er mjg litill snjr.

ann 11. rak danska sktan Alliance upp Reykjavkurhfn - og svo aftur ann 19. rakst skipi anna og skemmdia nokku.

Austri segir fr t (aallega gri) pistli ann 24.mars:

Um sustu helgi geri dlti hret og var hinn sastidagur gu [19. mars] flestum hinum lakari. yngismannadagurinn [fyrsti dagur einmnaar] var kaldur, svo a yngismenn munu ekki hafa haft hita aflgum ann daginn. En sanhefir hver dagurinn veri rum blari. fyrradag [22.] var 13 stiga hiti forslunni hr Seyisfiri og hefir hlna svo mjg a gtur bjarins mega alauar heita, og snjr yfirleitt venju ltill.

ann 23. fr hiti reyndar 14,3 stig mli dnsku veurstofunnar Seyisfiri, en viku sar [31.] segir Austri: Hrar og mikil frost hafa veri alla vikuna. Ekta slenskur vetur.

ann 25. mars segir Morgunblai fr gri t Skagafiri:

Saurkrki i gr: Hr er alltafeinmunat, logn og blviri hverjum degi. Snj hefir allan leyst og jr orin svo , a fari er a vinna a jarabtum. Er a lklega eins dmi hr Norurlandi essum tma rs.

Tminn segir 31. mars fr hrmulegum fjrskum:

F flir. Gunnsteinn bndi i Skildinganesi [vi Reykjavk] missti20-30 kindur i fli 24. . mn., og lafur bndi Erlendsson Jrva Mrum tapai 150 fjr i sjinn nlega,kva hann ekki eiga nema 20-30 kindur eftir.

Snarpt frost geri sustu daga marsmnaar. Morgunblai segir fr v ann 31.:

Vegnu kuldans hlupu menn, sem annars komast varla r sporunum, um gturnar i gr. Ftt er svo me llu illt, a ekki boi nokku gott. Vegna frostsins fyrrintt hafavatnsar va sprungi hsum, aallega innbnum. Mtti va sj gr a flk var me vatnsftur gtunni.

Vsir er nokku kaldhinn ann 29:

Hr er um land allt dag, nema hr Beykjavk, og hrkufrost, 10-12 grur, samkvmt veursmskeytum landssmans. Hr Reykjavk er tali a eins 7 gru frost, en v trir enginn.

Aprl: hagst t og stormasm. urrvirasamt og snjltt Suur- og Vesturlandi, en hrar noraustanlands. Mjg kalt.

bloggpistli hungurdiska 7. aprl 2017 var fjalla nokku tarlega um pskahreti 1917, en a skall sngglega laugardaginn fyrir pska. pistlinum voru ekki beinar tilvitnanir blaafrttir - helsta tjn vri raki. Vi hleypum blunum betur a hr - en vsum fyrri pistil varandi einkenni veursins.

Fyrsta frtt af hretinu birtist Morgunblainu ann 10. (rijudag eftir pska):

Afspyrnunoranstormurhefir veri um pskana. Frost eitthvert hi mesta sem ori hefir vetur, um 10 stig gr um hdegisbili.

Nstu dagabirti blai frekari frttir:

[11.] Sastliinn laugardag var kona nokkur fr Valbjarnarvllum Borgarhreppi, Sesselja Jnsdttir, kona bndans ar, Jns Gumundssonar, ti skammtfr bnum. Hafi hn gengi a nsta b um daginn besta veri, en var heimlei er hrin skall skyndilega . Kom hn ekki heim og voru menn sendir a leita hennar, en hn fannstekki fyrr en nsta dag, og var rend, rtt vi tngarinn. Afskaplegt veur hefir veri noranlands essa daga, og m v bast vi v, a einhver fleiri slys hafi ori, eigi su fregnir komnar um a enn.

Hrakningar. Mtorbturinn Jkull, sem veii stundar fr Sandgeri, fr han laugardaginn leiis anga. Hr Flanum hreppti hann afskaplegan storm og strsj, og var hann a liggja ti um nttina. pskadaginn komst hann loks heilu og hldnu inn til Hafnarfjarar.

[12.] Laugardagskvldi fyrir pska breytti svo sngglega um veur a slks eru f dmi. Var ur en vari komi ofsarok, me nokkurri fannkomu og grimmdarfrostsvo ekki hefir ori meira hr i bnum vetur. Smslit hafa ori va um landi svo frttir um skaa af vldum veursins eru ljsar enn og alls engar sumstaar af landinu. Talsamband hefir ekkert veri norurlnunni lengra en til Boreyrar sustu dagana og ritsmasamband ekki nst vi Seyisfjr nema anna slagi. Vestfjrum eru einnig bilanir og milli Holts undir Eyjafjllum og Vkur var sminn slitinn gr. Via Suurlandi hafa ori miklar skemmdir, einkum undir Eyjafjllum. ar fuku fjgur trrarskip og nttust algerlega. Tvr hlur fuku sama bnum,Rauafelli og heyskaar uru nokku va. Heyrst hefir og a hlur hafi foki Heyri Eyrarbakka og Votmla Fla. Um mannskaa hefir ekki frst reianlega nema um konuna Borgarfiri sem geti var um blainu gr. En ekki munu ll kurl komin til grafar enn. M bast vi v, a skaarnir hafi ori miklu meiri en frst hefir, v veri er tali eitt hi skasta, sem komi hefir sustu 10 r.

Seyisfiri grkvld. Frviri um allt Austurland um pskana. Bjarsminn gjreyilagur rastarsvi og enginn staur brotinn. Sagt er a ekkert efni s til endurbta. Btar og bryggjur brotnuu va. Bifsktu Imslands rak land og brotnai hn. nnur skta sg horfin Eskifjararhfn og vlabtar sokknir ar. Fimm vlabtar brotnuu ea sukku Fskrsfiri. Einn maur drukknai ar og uru allar bjrgunartilraunir rangurslausar, tveir fuku tbyris og bjrguust nauuglega. Liggja bir veikir. Fjrskaar uru hr og hlaa fauk Reyarfiri. frtt um tjn annarsstaar.

[13.] Boreyri gr. veri skall hr skyndilega laugardagskvldi. Afskaplegur stormur og blindhr. Manntjn hefir ekkert ori hr nyrra, svo menn viti, en fjrskaar hafa ori va. Svejustum hurfu 130 kindur. Hafa 90 eirra fundist, en tali vst a hinar 40 su dauar. Fr Fornahvammi frust um 35 kindur, en 80 nust lifandi eftir hrina. Fr Efri-Svertingsstum vantar 30 kindur.

safiri gr. Versta veur var hr Vestfjrum um pskana og er htt vi a a hafi valdi strtjni va, tt eigi hafi komi fregnir nema r nokkrum stum. A Borg, sem er innsti br Arnarfiri, uru 40 kindur ti. Bndinn ar, Jn Einarsson, fr a vitja eirra egar ofviri skall , en var ti. Mranesi Drafiri hrakti 30 fjr sjinn.

Skip strandar. fyrrintt [afarantt 12.] strandai vlskipi Valborg, eign Magnsar Magnssonar o.fl., vi Garskaga. Menn allir bjrguust, en skipi mun vera miki skemmt, a sgn. Veur var mjg slmt, en hinu er kennt um strandi, a skipi hafi eigi s vitann. Hann a loga til 1. ma samkvmt fyrirmlum stjrnarrsins.

[14.]Stykkishlmi gr. Hr var gott veur laugardaginn, en svo brast hann me grenjandi byl um miaftanskei. lafsvk kom bylurinn nokkrufyrr og me furu skjtri svipan. Sem betur fer munu engin hpp hafa vilja til hr nrlendis, nema hva einn vlbtur brotnai i Grundarfiri. ... Margir btar r Breiafjarareyjum voru hr fer og tluu heim laugardaginn. Sumir uru svo sbnir a stormurinn skall skammt undan landi, og sneru eir vi a aftur. Arir komust heim rtt egar ofviri hfst, og allir munu eir hafa n landi. Einn vlbtur var a liggja ti tvo slarhringa, en hafi skjl af eyju. Hlst hann svo mikillklaki a hggva var utan af honum jafnharan.

[15.]Seyisfiri gr. Mtorbtur, sem l Djpavogi egar ofviri um daginn skall , brotnai spn. Menn suurfjrunum segja a a hafi veri versta veur manna minnum. Frost afskaplega miki. Einn daginn var 20 stig celsius Djpavogi. Mtorbturinn Skli fr Berufiri frst nlega samt llum skipverjum, sem voru 3 talsins. Brotnu smastaurarnir hr Seyisfiri hafa n veri settir upp aftur. Eru eir stuttir, en vera vst a duga til sumars ea lengur, anga til nir staurar fst fluttir.

[18.]Vk Mrdal 17. aprl: Hinga hafa borist ljsar fregnir af skum i ofvirinu um pskana. Sunni hrakti f remur bjum. MisstiLoftur pstur lafsson yfir 20 saui. Smvegis heyskemmdiruru einnig. Fljtshverfi uru va fjrskaar. ar misstit.d. einn bndinn allt f sitt a kalla mtti, og fjldamrgum bjum rum uru tilfinnanlegir skaar. Hornafiri sukku tveir vlbtar legunni. Hefir heyrst a annar eirra hafi farist me allri hfn. hefir a einnig heyrst, a maur hafi foki og rotast. Segja sumar fregnir a a hafi veri i rfunum en arar Mrum.

nnur bl birtu samstofna frttir - Vestri getur ess til vibtarann 17. a Hraundal Nauteyrarhreppi hafi farist milli 10 og 20 fjr og ltilfjrlegir fjrskaar hafi ori ar var.

ann 5. jn birtust enn frttir af pskahretinu Morgunblainu:

r brfi fr rfum. pskadaginn var hr afspyrnurok me hrkufrosti. Til merkis um a hva veri var miki, m geta ess, a annan pskum fann bndinn Tvskerjum Breiamerkursandi lilega 40 svartbaka daua. Hefir veri annahvort slegi eim niur og rota , ea eir hafa krkna. - Svartbakavarp er miki rlega austur undir Jkuls, og hafast eir ar vi allt ri. En ar er bersvi og ekkert skjl. Eru ess vst f dmi a eir drepist ennan htt. sama veri frst maur Hornafjararfljti og fjrskaar uru va. T. d. hrakti 30 saui fr hsi hj bndanum Flatey og drpust eir allir. - fauk og heyhlaa hj rhalli kaupmanni Danelssyni Hornafiri og var hann ar fyrir miklu tjni.

Og 16. jn birti Tminn enn frttir af hretinu:

Hornafiri 24.ma. Hr gengu megnustu harindi allan einmnu og ar til 3 vikur af sumri. Yfir tk pskaveri. pskadaginn ofsa-noranbylur me hrkufrosti og kafaldi miklu. Uru mjg miklir skaar v veri. Jarir Lni og Mrum skemmdust kaflega miki af sand- og grjtfoki, og fnaur frst Mrum essum bjum: Flatey nl. 40 sauir, Hlmi 13 sauir, Heinabergi nlega 30 fjr, Hafnarnesi hr Nesjum um 30 sauir. Mtorbtar af Austfjrum lgu Hornafiri, og hvolfdi 2 af eim, en nust strax upp aftur, ltt skemmdir, eftir veri. Menn voru engir eim. Maur var ti Hornafjararfljtum pskadaginn, Eirkur Jnsson fr Haukafelli Mrum, ungur rekmaur, var lei heim til sn.

Sumarkoman var heldur kaldranaleg. Sumardaginn fyrsta bar upp ann 19. og segir Morgunblai ann dag:

sumarlegt er veri meira lagi, alhvt jr gr og snjkoma mikil. Er erfitt a fagna sumri egar svona stendur og ekki unnt fyrir ara en , sem rkt myndunarafl hafa.myndunarafli hafa a minnstakosti rttamennirnir, sem dag tla a fagna sumrinu me kapphlaupi. Er vonandi a eir hlaupi sr til hita, ekki takist eim a hlaupa hita okkur hina, sem stndum lokpum me skinnhfuna niur fyrir eyru,- og horfum . etta eru undarlegir tmar. Allt er fugt vi a sem tti a vera.

Daginn eftir segir blai:

Sumardagurinn fyrsti rann upp hrslagalegur og finn svip. Bleytusnjr hafi falli daginn ur og krapelgur var v llum gtum bjarins. Lofti var drungalegt oggrfu rkomusk rtt yfir hfum manna, en allstinn suvestangola var og hlt hn rfellinu uppi a mestu leyti. annig heilsai sumari ri lflega og vri betur a a yri eigi allt svo. En sumardagurinn fyrsti er , og verur alltaf upphaldsdagur okkar slendinga.

Og 30. aprl er enn kuldat bnum - Morgunblai segir fr:

Alhvt jr var hr gr. Fremur sjaldgft er a hr bnum um etta leyti rsins. Sp margir v a n komi ga veri eftir.

Ma: hagst t og urrvirasm, einkum framan af. Fremur kalt.

Ekki uru strtindi veri ma svo vi vitum - og blunum komu frttir af kulda, en lka v a grur vri a lifna.

ann 9. ma segir Morgunblai stuttlega: Frost eru hr hverri nttu og loftkuldi mikill um daga tt slar njti. ann 15. er eitthva skrra: Tn eru byrju a grnka hr Reykjavk og barr a rtna trjm.

Tminn segir ann 19.:

Sm hlnar og er jr orin klakalaus nst sj um allt Suurland en tn tekin a grnka. rkomulti og slskinslausir dagar, nema gr og dag, enda etta hljustu dagarnir enn sem komi er.

En mnuinum lauk heldur kuldalega. Morgunblai segir m.a.: Kuldi mikill gengur n um allt land. ... Bylur va noranlands og smuleiis Vk Mrdal. Er a vnlegt bsna, ef slku heldur lengi fram.

Jn: Fremur hagst t, einkum noraustanlands. Kalt.

Morgunblai birtir ann 7. jn frtt undir fyrirsgninni: Kuldatin. lit veurfringa. Vi skulum lesa essa frtt (alltaf gaman a heyra af veurfringum):

skurveurfringur, Julius Wilms, hyggur, a hin mikla kuldat, sem veri hefir vetur og vor, s a kenna hinum mrgu og miklu slblettum, sem menn hafa ori varirvi essu ri. Hann segir a essir slblettir hafi fyrst fari a vera miklir upp r nri og jafnframt fr a klna afskaplega veri. Og essa stu sina rkstyur hann me veurfrisathugunum, sem gerar hafa veri ur og sna a, a vertta jrinni klnar jafnan egar miki ber slblettum. annig var a maog jnmnuii fyrra, febrar og mars1915 og srstaklega febrar 1907. Fleiri veurfringar hafa fallist a, a slblettirnir muni hafa hrif verttuna jrunni, srstaklega tt, a draga r vetrarhrkum en auka vtut sumrum. Menn hafa jafnframt teki eftir v, sem merkilegt m ykja, a slin sjlf er heitari envenjulega egar margir blettir eru henni, en gefur minni hita fr sr.

a hafa komi fram margar giskanir um a, hva slblettirnir su og hvernig eir myndist. ykir a fullsanna a eir eigi ekkert skylt vi a, a slin s a klna. Hitt ykir snnu nr a blettirnir komi fram til ess a koma veg fyrir of miki hitatap slinni og safni hn njum hita. Julius Wolms [Wilms] nefnir slblettina hitagjafa jararinnar og ykir ar hafa miki til snsmls.

En danskir veurfringar vilja ekki viurkenna a hj honum a hin miklu frost vetur hafi veri slblettunum a kenna. eir segja a slblettirnir hefu tt a hafa au hrif, a veturinn hefi ori mildur, en sumari kalt og vtusamt. Kuldann vetur kenna eir loftrstingum jrunni og vindtt. Slblettir eir, sem n eru, komu fyrst ljs fyrir 5 rum og stjrnuspekingar hafa reikna, a eir muni eigi horfnir fyrr en 1922. Vi eigum venn eftir a ba undir hrifum eirra i fimm r, hver sem au eru.

Hr er rtt a benda a veturinn 1916 til 1917 var ekki srlega kaldur slandi. a klnai ekki a ri fyrr en marslok.

En vori - og sumari mjakaist fram hgt gengi - en olinmi gtti - rtt eins og algengt er n tmum. ann 16. sagi Tminn a tin hefi veri eintaklega g sastlina viku. Regnlti fyrri partinn, en hiti alla dagana.

Vi ltum nokkra stutta pistla r Morgunblainu. Fyrst 19. jn:jhtin 17. jn. a var grrarveur i fyrradag, slskin og logn, og gekk me smskrum allan daginn eitthvert besta vorveur, sem hugsast getur. Noranvindur og kuldi var gr. sumarlegt meira lagi. Daginn eftir, ann 20. segir blai: Kuldi mikill var alsstaar landinu gr. Grmsstum st hitamlirinn nlli. Snja hafi i fjll Norurlandi - og yfirleitt mjg sumarlegt. Og ann 21. segir blai: Slstur, lengstur dagur er dag. Og er sumari varla komi enn.a er nstum eina og grurinn urfi a beita valdi til ess a komast fram.

Vestri safiri segir ann 29.:

Tin er einatt kld, tt slskin hafi veri sustu dagana. Grur tengi er afar ltill vast hvar hr nrendis, og tnin afleitlega sprottin.

Og daginn eftir segir Tminn:

Tin er kld, tt nokkur dagamunur s a, nttina eftir Jnsmessu hfu veri hrmair gluggar Kolviarhl en pollar lagir austur Fla. Suma daga vikunnar hefir veri logn og slskin, og noti hlinda.

Jl: Hagst t. var nokku urrkasamt Suur- og Vesturlandi sasta rijunginn. Hltt.

Morgunblai sagi ann 4. a n vri sumari loksins komi og tnaslttur fri a byrja fyrir alvru Reykjavk.

Tminn segir ann 14.: Tin hefir veri samnefnd sumarbla alla vikuna. Gras vantar vtu til ess a v fari vel fram.

ann 15. kom pistill r Borgarfiri Morgunblainu:

Vori hefir veri kaldara lagi, strhretalaust. Grasleysi er v allmiki, eigi minna gras tnum og thgum en 1907. Tn eru eigi me allra lakasta mti n ori (12 vikur af), en n fara flestir a sl eftir nstu helgi ea rettndu vikunni, tt gras s enn eigi fullsprotti, a sem a annars getur sprotti. Illa gengur laxveiin. Heita m ar efra veiilaust og mun sjaldan hafa komi anna eins laxleysisr Hvt.

Jkvar tarfrttir brust lka a vestan. Morgunblai birti ann 27. brf vestan r lftafiri vi Djp dagsett ann 18.jl:

Tarfar gtt undanfarnar vikur. Megn hiti marga daga. Grasvxtur rr. Slttur byrjaur. Afli gtur vi Djpi. Sldarvart hefir ori, en tminn varla kominn. Bagalegur oluskortur fyrirsjanlegur, svo a ekki s djarflegar a ori komist. Nokkrir menn af safiri hafa fari a brjta surtarbrand og haft af v gta atvinnu, enda kostai skippundi 15 kr. Menn hafa stai hr mgrfum undanfarna daga, og ori drjgum a hggva klakann. Svo leynist veturinn lengi jrinni a heitt s i efra.

Vestri segir lka af gri t ann 21.:

Tin hefirveri afbrags g undanfari. Slskin fyrri hluta vikunnar, en san skja. Alltaf hltt i veri hr inn til fjaranna. Hafs segja sjmenn vera reki hr undan Vestfjrunum.

jlfur birti 3. gst brf fr Laugarvatni:

Skfall var svonefndu Snorrastaafjalli Laugardal sastliinn laugardag 28. f.m. kl. 1-2. Fll skflki niur hr um bil 20 dagsltta svi. Vatnsmegni a miki, a ll nrliggjandi gil fylltustt af llum brmum, og eyilagi fli og flutti burt alt sem fyrir var. Fr ein skgartorfa af me llu, a str 6-10 dagslttur auk annars. Kunnugir fullyra, a upp hafirifist,yfir100 hestburir af skgi, sem flutu niur um engjar og t Laugarvatnsvatn. Vatnsmegni var svo miki, a eir sem ekki su, getatplega tra. Heilir torfbunkar og fleira sem fyrir var rennsli vatnsins fluttist burtu t um allt. Gaddavrsgiringsem var vert fyrir, slitnai alt a 100 fmum. etta dmi snir a, a ekkier vst a allar syndir su mnnum a kenna, a v leyti, a eir hafi eyilagt hinar fgru skgarbrekkur me viarhggi snu, heldur geti nttruflin hafa lagt sinn skerf ar til. 1. gst 1917. Bvar Magnsson.

gst: Fremur votvirasamt byrjun Suur- og Vesturlandi, en san noraustanlands og var urrt lengst af sunnanlands og vestan. Hiti meallagi.

lok jl og framan af gst rigndi nokku sunnanlands og hfu sumir hyggjur. Morgunblai segir frttir ann 5.:

Steinum undir Eyjafjllum gr. Roki hefir stai hlfan mnu. Engar hiringar nema srhey. Mest af tunum liggur fyrir eyilegging tnum. N sustu dagana rignt
allmiki og rignir enn. einum b, Berjanesi, eru allar engjar undir vatni og er vatn etta mestmegnis r Svardlis, er flir ar yfir allar engjar og haga. Flk, sem ar er vi heyvinnu, liggur tjldum, en var n a flja til bja. Var vatni svo miki, a varla var varist sundi hestum, er til bja var haldi. Allt laust hey, um 100 hestar, floti og a fljta burt. A engjum essum tpuust fyrra 200-300 hestar af heyi vegna vatns og vera.

Verttan og stri. a er sstfyrir a synja a hinar gilegu strskotahrar kunni a hafa hrif tarfari - jafnvel hr slandi. Margir menn hr i Reykjavk ykjast og hafa teki eftir v, a a bregist aldrei egar strorrusturgeisa Flandern ea vestanveru Frakklandi a komi hr landsynningsrok me rfellishryjum, eins og var hr fyrradag.

ann 4. gst sust frttir a austan. Austri segir fr:

Tin hefir veri einmuna g undanfari, sfeldir hitar og bjartviri. Grasspretta mun vera mjg misjfn hr eystra sumar, sumstaar rrara meallagi, segja bndur. Mun a vegna ess hve sumartin kom seint, og eins vegna urrkanna, sem veri hafa undanfari. Eins er sumstaar hr ekki gott tlit me rugara, vegna urrksins. Aftur mti er tlit fyrir a kartfluuppskeran veri allg haust.

ann 8. kvartar Morgunblai enn og segir: Rigning var hr gr. Hafa n urrkleysurnarstai nr rjr vikur samfleytt. Tur bnda liggja undir skemmdumog lti betur farnar heldur en fyrra.

Og ann 9. birti Morgunblai enn frttir af vatnavxtum undir Eyjafjllum:

sunnudagsnttina[5.8.] hljp Holts undir Eyjafjllum, og braut varnargar ann, er mefram henni er, hr um bil 30 fama kafla. Flddi hn fyrir austan Holt og bummegin vi landssjsjrina Vallatn og yfir engjar eirrar jarar og niur s. Spai hn me sr lausu heyi af tni og engjum og ntti a sem slegi var af engjunum.

Austri getur ess ann 11. a rnessslu hafi hey lka floti af engjum og t lfus.

San skipti rkilega um t - stytti upp syra og tk a klna. ann 12. og 13. skein sl linnulti Vfilsstum, samtals 28,6 klukkustundir dagana tvo. Mannfjldi var blunni ingvllum a sgn Morgunblasins.

Um 20. tk a snja fjll nyrra og birtust frttir um a blum, fyrst ann 21. ann 24. kom frtt fr Akureyri Morgunblainu:

Frttaritari vor Akureyri smai oss gr essa lei: ntt snjai ll fjll. Dlti frost var og. Engin sld hefir veist enn . Hefir ekki veri hgt a stunda veiar vegna noranstorms. N er gott veur og ll skipin farin veiar.

sama blai sagi einnig: Frost var hr [Reykjavk] fyrrintt en eigi svo miki a a skemmdi kl grum. Vsir sagi daginn ur a jr Reykjavk hafi um morguninn veri hlu fram yfir ftaferartma.

Og daginn eftir var frtt um gan heyskap Hvanneyri:

einni viku, 12.-19. .m. hirti Halldr sklastjri Vilhjlmsson Hvanneyri 2800 hesta af tu og theyi. Voru 20 manns vi heyvinnu alla vikuna, en vel hefir veri haldi fram. Mun etta vera langmesti heyskapur, sem sgur fara af hr landi.

Tminn segir einnig fr nturfrostum ann 25.:

Tin. urrkur hefir haldist alla essa viku sunnanlands, en kld hefir noranttin veri og frost sumar ntur svo a visna hefir kartflugras grum.

Svo kom upp sinueldur Svnahrauni. Morgunblai segir fr ann 27. gst:

Flk, sem komi hefir ofan r Mosfellssveit, segir fr v, a undanfarna daga hafi veri eldur uppi Svnahrauni. Allur mosinn, sem var skraufurr eftir langvarandi urrk, var brunninn 3-400 fermetra svi og hafi mjg gripi um sig fyrrakvld. Lklegt ykir, a eldurinn hafi kvikna af mannavldum.

Og ann 29. kom frtt sama blai um blberjasprettu:

Blber. au eru venju ltil r. Flk, sem fari hefir berjaheii segir, a varla sjist blber heiunum og er kuldunum vor kennt um.

September: Rysjtt og fremur kld t einkum fyrir noran.

Kaldir dagar voru byrjun mnaar. Morgunblai segir ann 4. a haustlegt s a vera. Frost hafa veri hr um ntur a undanfrnu og hrarl kom fyrradag. kartflugrum eru grs slnu niur a rt vast hvar.

ann 9. var rok Borgarfiri eystra. Morgunblai segir fr v ann 20. a ar hafi foki 800-900 hestar af heyi.

rtt fyrir allt bar Tminn sig vel lok mnaar, ann 29.:

Tin er g, dlti umhleypingssm a vsu, heyskapur vast hvar ti, og alstaar veri a taka upp r grum, afli og gftir smilegar hr sunnanlands, en heimtur hlfslmar, hittist hlfilla me veur fyrstu fjallferinni.

Oktber: Harindat, einkum fyrir noran. Mjg kalt og illvirasamt. Talsverur snjr sari hlutann.

Austri segir fr illri t pistli ann 13. oktber. Fyrirferarmestar eru frttir af miklu illviri dagana 3. til 5. oktber:

Tarfarhefir veri rosafengi um langt skei. Varla veri gott veur einn einasta dag san byrjun gstmnaar. Hefir etta hamla mjg llu bjargri bi sj og landi. Sldveii fyrir Norur- og Vesturlandi brugist algerlega, svo a eir, sem atvinnu stunda, eru meira en slyppir eftir. Svipa er um orskaflann, sumstaar hafi hann gengi allvel. Bndur hafa ekki n inn heyjum, svo margir - bi hr eystra og noranlands - eiga n undir snj, jafnvel svo hundruum hesta skiptiraf theyi og sumir hirta tu tnum, og sumt er foki.

Dagana 3.- 5. .m. geisai ofviri um allt land, var af v tjn skipum og rum eignum, og hlt vi manntjni va. Fjrir mtorbtar rku land lafsfiri og brotnuu, tvo bar land Dalvk vi Eyjafjr. Tv mtorskip fru land Siglufiri. Strandferabturinn Stella slitnai upp vi Grmsey en komst til Eyjafjarar. Mtorskipi Grtta, eign sgeirs Pturssonar Akureyri tlai a taka kol Tjrnesien hrakti aan, komst vi illan leik Skagafjr, rakst ar sker, brotnai allmiki, en nist t aftur og var flutt til Akureyrar fullt af sj. Bakkafiri tk t bta og hs. Mtorbtur Mjafiri brotnai talsvert. F fennti va ingeyjarsslum, og meira og minna af heyjum fuku og eyilgust um alt Norur- og Austurland. Fleiri sund slturfjr, sem tti a reka hinga til Seyisfjarar, tepptist fyrir ofan fjall og er veri a reka a hinga essa daga.

rj skip, sem ganga han fr Seyisfiri, voru i hafi egar veri skall . Strandferabturinn Reginn var lei norur a Sklum. Slapp hann inn Vopnafjr skaddaur, og var brim svo miki, a nrri braut vert yfir fjrinn. tti Vopnfiringumsem varla hefu skip fari um fjrinn jafnillan. Mtorskipi inn, eign Stefns Jnssonar o.fl., l vi Tjrnes, og tlai a taka kol ar. Komst a vi illan leik Eyjafjr. Hfu seglin rifna, vlin bila og skipi laskast eitthva ofan ilfars.

Hurricane, kuggur eirra Wathnesbrra og brranna Sveins og Jns rnasonar, sem er skipstjri skipinu, lt fr Siglufiri 17. september. Fkk hagsta verttu, fr til Hrseyjarog bei ar byrjar. Lagi t aan 25. f.m. Mtti inn honum hj Rauagnp 29., en san spurist ekki til hans fyrr en a kvldi 8. .m. Dr mtorbtur hann inn til Fskrsfjarar. Hafi hann hreppt ofviri nlgt 20 sjmlum austur af Glettinganesi. Brotnai strsiglan og kippti me sr llum seglum af skipinu, sleit reiann af skutsiglunni, braut skipsbtinn og allmiki anna ofan ilfars. Lt skipstjrinn hggva alla strengi er hldu mastrinu og seglunum, til ess a bjarga skipinu.

Mean skipi var seglalaust, braut mjg sj yfir a, fylltist lyftingin, og allt sem losna gat ofan ilfars tk t. Tku eir beitisinn af skutsiglunni og settu upp sem mastur, styrktu skutsigluna me reipum og drgu upp segl, er skipi hafi me til vara. Hfu eir au rekinu, og sigldu skipinu til lands me essum tbnai; tk hvorttveggja 6 daga. Nu landi vi Skr, hittu ar mtorbt, er dr skipi til Fskrsfjarar. Ljskerin fru me strsiglunni; og lt skipstjri gefa ljsbendingar nttum me v a brenna sldartunnum. Skipverjar voru ornir matarlitlir, v ekki hfu eir geta auki matarfora sinn Hrsey, og sumt hafi skemmst af sj.

Morgunblai getur ess ann 17. a tali s a vlbtur r Reykjavk hafi einnig farist verinu eftir mnaamtin. Hann fr fr Klfshamarsvk ann 1. og ekkert til hans spurst san.

Vestri getur svo um enn eitt skipshvarfi fregnum 8. nvember - ekki lklegt a skipi hafi farist essu veri:

Freyskt vlskip, Beautiful Star (n eign orsteins Jnssonar fr Seyisfiri o.fl), hefir farist fyrir Norurlandi undangengnum verum. skipinu voru 4 skipverjar og einn faregi af Austurlandi.

Einnig var kalt syra. Morgunblai segir ann 8.:

Frostin, sem hafa veri hr a undanfrnu hafa gert miki tjn sgrum manna. Fstir hfu teki upp rfur ur en au komu og margir eiga eftir a taka upp kartflur.Ef eigi inar brlega m bast vi v a s garavxtur, sem enn er ti, ntist a miklum mun ea alveg.

Vsir segir fr v ann 8. a hrarbylur hafi veri Hellisheii og hn tplega fr og ann 12. segir blai fr v a hlt fari a vera gtum Reykjavkur r essu v ekki s tlit fyrir a ini br. kumenn eru hvattir til a skaflajrna hesta sna.

Og ekki batnai a. ann 13. er pistill fr Akureyri Morgunblainu:

Akureyri i gr. Afskaplegt veur var hr i gr blindhr og stormur. Alfrt sumstaar hr nyrra me slturf fyrir fr heium og fjllum. Margir bndur, einkum i ingeyjarsslu, eiga miki hey ti enn. einum b eru reianlega 250 hestar ti og lkleganst a aldrei inn, enda fari miki a skemmast.

Morgunblai segir fr v ann 15. a sinn Tjrninni s mannheldur. a muni vera sjaldgft svo snemma vetri.

ann 24. og nstu daga geri hrarkast um mikinn hluta landsins. Tminnsegir ann 27.:

Tin er hin kaldhranalegasta og leggst vetur venju snemma a. mivikudagskvld [24.] geri noran strhr og mun hn hafa geisa um alt land. Smasambandi var eigi n han lengra en til Boreyrar fimmtudag.

ann 31. var maur ti Krardalsskari milli Seyisfjarar og Mjafjarar. (Morgunblai 6. nvember).

Nvember: Nokku umhleypingasamt og kalt.

Vestri segir fr ann 8. nvember:

Rjpnaveii er n svo mikil syra, a minnilegt er. Um 60 manns ganga daglega rjpnaveiar r Reykjavk, og er krkkt af rjpum niur um skjuhl og va grennd vi binn. ti Vestmannaeyjum hafa einnig veri veiddar rjpur og var, ar sem r hafa varla sst ur.

Nokku var um illviri sari hluta mnaar. Morgunblai segir fr ann 20.:

fyrrintt geri ofsarok me regni og var svo hvasst a sttt mtti kalla. Hlst veur etta allt til morguns og fram dag, en lygndi heldur er daginn lei. Tv skip slitnuu upp hr hfninni, botnvrpungurinn Jarlinn og ilskipi sa eign Duus-verslunar. Rak au upp a rfiriseyjargarinumog skemmdust au ar eitthva. Seglskipstrandai og Hafnarfiri. a heitir Sildholm. Lagi a sta fr Hafnarfiri fyrra sunnudag og tti a fara til Spnar. En er a kom hr t flann kom a v leki allmikill og sneri a aftur inn til Hafnarfjarar. egar veri var sem mest grmorgun tk skipi a reka og var komi upp undir kletta. Gfu skipverjar neyarmerki og var brugi vi landi og eim bjarga. San rakskipi land og brotnai egar mjg miki. Var fiskinn r v fari a reka land grkvldi. Geir var ann veginn a fara suur eftir til a reyna a bjarga skipinu, en htti vi a er a frttist hve illa a var komi.

Vlbtur skk hr hfninni rokinu i fyrrintt og annan rak upp a rfiriseyjargarinum og brotnai hann talsvert. rokinu fyrrintt fauk ak af hlu hr bnum.

Og ann 24. geri ofsa Vestmannaeyjum. Morgunblai segir fr ann 25.:

Fregnritari vor i Vestmannaeyjumsmaioss gr lei, a ar hefi geisa afskaplegur stormur af tsuri i fyrrintt. Smarirslitnuuum allt kauptni, rur brotnuu og btar fuku. Skemmdir btum uru engar.

Afarantt 26. uru mikil smslit vegna singar Reykjavk og ngrenni. Bjarsminn slitnaisvo ingholtunum a sumar gtur mttu heita frar fyrir smaflkju er niur hafi falli. (Morgunblai 28. nvember). rir loftskeytastvarinnar Melunum slitnuu einnig (Morgunblai ann 30.). ann 29. birti blai nnari frttir:

Smslitin sem uru afarantt mnudags (.26.) eru hin langmestu sem nokkru sinni hafa ori hr. nnd vi Reykjavk brotnuu a minnstakosti 77 smastaurar, 28 milli Hafnarfjarar og Reykjavkur, 38 milli Hafnarfjarar og Auna, 10 Mosfellssveitinni og 11 Kjsinni. gr var blindhr llu Norurlandi og m v bast vi enn meiri smslitum nyrra. a tekur marga daga a koma llu lag.

Desember: hagst t nema um jlaleyti. Mjg kalt.

Fjalla var um tina desember 1917 hungurdiskum pistli 16.12. 2017. ar m sj mislegt til vibtar v sem hr er sagt.

skhyggja nokkur rur rkjum Austra ann 1. desember - upphafi frostavetrarins mikla 1917-18:

Harindi mikil eru n um land allt. Undanfarna daga hefir veri 8-10 stiga frost hr Seyisfiri, og rok og bylur tilbt. Er htt vi a mrgum endist llakolaskammturinn ef svo gengur lengi, og margir kvarti um kulda. Vonandi verur sari hluti vetrarinsbetri en a sem lii er.

a var ekki bara aventunni 1926 (samanber Aventu Gunnars Gunnarssonar) a Mvetningar lentu hrakningum sbnum fjrleitum fjllum. Austri segir fr ann 15.:

Tveir menn r Mvatnssveit fru fyrir skmmu rfi a fjrleitum. Hrepptu veur ill og komust eftir 9 dgra tivist a Mrudal, mjg harlega leiknir.

En Fram Siglufiri birti brf r Slttuhl Skagafiri ann 1. desember. Er ar liti yfir tarfar sumars.

a er ekki oft sem vi Sltthlingar sendum brfstfa til birtingar blunum, en n vildi g bija Fram fyrir nokkrar lnur; vona a blai fi ekki gorklublindu , sem a segir a sumir su haldnir af, g lti mlin fr annarrihli en a ef til vill gjrir, v gvona a a vilji ra au fr llum hlium, en s ekki mlsgagn srstakra sttta. er a byrja v a sumari er lii og veturinn genginn gar. Sumari sem heilsai svo kalt og kvaddi sama mta. verur ekki sagt um a a a hafi veri vont, v tarfar ess var mjg hagsttt fyrir heyskap, eftir a a hlindi komu sem ekki var fyrr en um 12 vikur af sumri, svo heyskapur manna essari sveit var me besta mti, endaveitirekki af v, ar n er ekki um kornmat a ra til skepnufurs ef heyin rjta.

Hafsfrttir brust strax byrjun mnaar og segir Vestri ann 2. a hraflhafi sst r Bolungarvk og Sgandafiri, smuleiis hafi ori vart vi s Hnafla.

Vestri birti ann 31. pistil r Sgandafiri og rir san um hafsinn:

Sgandafiri 14. desember. tliti. glsilegt er a. Ng var samt standi slmt vegna aldarinnar t heimi, tt eigi hefi.vi bst essi harneskja nttrunnar, sem stugthefir vihaldist san oktber byrjai. veur hafa banna sjgftir, sem v takanlegra var, er sjmenn vissu af fiskinum miunum, en gtu svo ekki stt hann. Hafsinn, sem er a flkjast hr ti fyrir skammt undan andar fr sr svlum anda. Um 20 stiga frost celsius hefir veri suma morgnana. Er a i kalsalegt um etta leyti. Hugsa sr a fjrurinn er lagur me samfstum s innan fr Botni og t a Suureyri, hvlkt undur jlafstunni.

Hafsinn liggur fyrir llum norvesturkjlkanum. Hefir oftast, veri landfastur fr Horni og vestur undir Straumnes san um mijan ennan mnu. N i vikunni girti hann skyndilega fyrir Djpi, svo btar komust engirtil fiskjar, fyllti Bolungarvkog nokkurt srek slddist hinga inn Skutilsfjrinn fyrri ntt. Lausafregn hefirborist um a Willimoes hafi ori a snatil baka vi Langanes vegna ss.

Fram segir fr hafs ann 20. desember. Dalamenn sem nefndir eru eru vntanlega r Hvanndlum:

Dalamenn, sem hinga komu til bjarins gr, segjast hafa s tvr sbreiur ekki mjg langt undan landi. Er hryggilegt til ess a hugsa, a hafsinn leggist a landi n, ofan ll nnur harindi og bgindi essa vetrar.

Lkur hr a sinni frsgn hungurdiska af rinu 1917. msar tlur, mealhita, rkomu og fleira m finna vihengi.

Tenglar eldri pistla:

Pskahreti 1917.

Desember 1917.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Sasta frsla | Nsta frsla

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Nv. 2019
S M M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Njustu myndir

  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119f
  • w-blogg151119e

Heimsknir

Flettingar

  • dag (18.11.): 1
  • Sl. slarhring: 163
  • Sl. viku: 1856
  • Fr upphafi: 1851367

Anna

  • Innlit dag: 1
  • Innlit sl. viku: 1579
  • Gestir dag: 1
  • IP-tlur dag: 1

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband