Af rinu 1869

Tarfar var mjg hagsttt ri 1869 og kalt veri, janar a vsu fremur hlr, en venjukalt var jl, september og nvember og kalt febrar, mars, aprl, ma, gst og desember. Mealhiti Stykkishlmi var aeins 1,7 stig, en 3,2 stig Reykjavk. Mealhiti er tlaur 3,5 stig Strhfa Vestmannaeyjum - en mlt var vi Ofanleiti etta r og au nstu. Hafs var me mesta mti svetrar og hlst vi land mestallt sumari. Eitt af erfiustu rum 19.aldar.

ar_1869t

Stykkishlmi teljast 33 dagar srlega kaldir og dreifast alla mnui nema janar, oktber og desember. A tiltlu var einna kaldast dagana 5. til 9.aprl. Listi yfir alla essa daga er vihengi. Enginn dagur var mjg hlr.

rkoma mldist 581,6 mm Stykkishlmi, ri telst v urrt ar. Janar og febrar voru nokku rkomusamir, en venjurkomulti var oktber og nokku urrt ma og september lka.

ar_1869p

rstingur var mjg lgur janar og lka lgur febrar, en annars meallagi ea ofan ess, einna hstur a tiltlu mars, ma og gst. Lgsti rstingur rsins mldist Stykkishlmi nrsdag, 948,1 hPa, en s hsti ann 9.mars 1042.6 hPa.

Hra nean eru blaafrsagnir af t og veri. Eins og venjulega er stafsetning a mestu fr til ntmahttar. A auki eru ltilshttar upplsingar r rum ttum.

Janar. T tti hagst og fremur hltt var veri, jafnvel svo a grur tk vi sr.

Baldur birti 24.mars r brfi r ingeyjarsslu, dagsett 3.febrar:

Tarfari hefir mtt heita gtt a sem af er vetrinum, hafa frost veri mjg ltil, en oft hlkur og vindar, en aldrei komi stugar ea grimmar hrar, san haust mijum oktber, a hinir miklu fjrskaar uru Austurlandi; hr ingeyjarsslu uru eir va tilfinnanlegir. Fram a nri voru hr alls staar ngir hagar fyrir sauf, og va ekki fari a gefa fullornu f, en san hefir a mestu leyti veri haglaust inn til dala og heia, en au jr llum tsveitum. Menn eru vyfir hfu lti bnir a gefa af heyjumsnum, svo lkur eru til, a eigi veri hr almennur heyskortur vor, ef skaplega vorar. ru mli er a gegna um bjargri handa mnnum, v margt hefir ori til a rra a, einkum hin erfia og hagkvma verslun; ltur ekki enn t fyrir, a strkostlegt hallri veri hr r, v kornmatur hefir allt af fengist til essa tma bi Hsavk og Akureyri, sem seldur hefir veri 12, 14 og 15 rd. Fiskiafli var hr mjg ltill sumar og haust, og v alls staar mjg litlar fiskibirgir.

Febrar. Umhleypingasamt og kalt, srstaklega egar lei. Nokkur snjr jru, einkum noraustanlands.

Sra rarinn Reykholti segir fr jarskjlftum mnuinum. Fyrst kl.3 sdegis ann 5.febrar, san kl.10 a kvldi .7. og kl.11:45 [ekki ltill] og 12 ann 8. Enn voru jarskjlftar . 21. kl.5 a morgni og kl.10 a kvldi og ann 23. kl.8 a morgni og 10 a kvldi. ann 25.febrar segir hann af fjrskum strkafaldi og fannkomu af norri og norvestri.

jlfur birti ann 10.aprl frsgn af skiptapa og manntjni Vestmannaeyjum 26.febrar, vi styttum frsgnina nokku hr:

[.25.febrar] reru alls 17 skip r eyjunum, og var eitt eirra 4 mannafar, 4 eirra reru norur fyrir eyjarnar, en hin 13 hldu suur me eyunni. En ur en ll skipin voru komin fiskileitir, brast ofsalegur stormur af vestri, og fylgdi ar me mesti gaddur. 3 af skipum eim, er hldu norur fyrir eyjuna, gtu n landi Eiinu, milli Heimaeyjar og Heimakletts; og gekk a slysalaust. Af hinum 14 skipunum komst eittundir Ystaklett, sem svo er kallaur, og l ar skjli vi klettinn, anga til kl. 3 umnttina; slotai storminum lti eitt, og ni a lendingu me heilu og hldnu. Hin 12 skipin og bturinn komust nrri upp a hfninni, en uru a lta undan sga og austur fyrir Bjarnarey, sem er hr um 1/2 [mlu] austur fr Heimaey. skjli vi eyju essa lgu au ll saman fr v mitt milli hdegis og dagmla, allan daginn og nttina eftir. Daginn eftir hlst stormurinn; en er fullbjart var ori, var manna eitt af skipum eim, er landi hfu n deginum ur, me 22 hinum hraustustu mnnum, til a flytja eim matvli og hressingu. Tkst a og a skip etta komst til Bjarneyjar; voru 2 menn ltnir af eim, sem ti hfu legi um nttina, af kulda og vosb. Skipverjar hresstustvi sendingarnar, og me v a slotai verinu nokku svipinn, lgu flest skipin sta, til a reyna a n landi, og tkst a 7 eirra, auk ess sem sent hafi veri, en 3 uru a hverfa aftur tilBjarneyjar, skum storms og andstreymis; var eigi um ara lei a velja en um brimboa, er „Breki“ er nefndur. Tvskipin komust austur fyrir Bjarnarey aftur, en hi 3., er sast fr, sexringur, er nefndist „Blur“, frst ar boanum, og drukknuu ar allir skipverjar, 14 a tlu. 1. formaurinnht Jn Jnsson, hafnsgumaur ar eyjunum, 26 ra; ... Vi manntjn etta uru ar Vestmanneyjum6 ekkjur, en 8 heimiliforstulaus. au skip, sem lgu kyrr vi Bjarnarey, og au, sem aftur hurfu og af komust, lgu ar til kvelds. Gengu skipverjar af einu skipinu og btnum, og hin skipin, me v a eir voru af sr komnir af kulda og vosb; og komust essi rj skip loks til Heimaeyjar umkveldi. Tndist annig ennan dag 17 manns, 3 skip og btur; 2 bta a auk tk ofviri og braut spn, og bt sleit enn fr hkarlasktu, er l hfninni, og rak til hafs.

Noranfari segir 28.febrar:

N um tma hefir veturinn veri me harara mti, hvassviur og snjkoma, en sjaldan mikill gaddur; va hr fyrir noran xnadalsheii, er sagt mjg jarskart og flestir hestar komnir gjf hr og hvar hefir ori vart vi fjrpestina, en hn va fkka mrgu. Hvergi hr nyrraer n geli um fiskafla, nema fyrir skemmstu lti eitt Skagastrnd, ea austanvert vi Hnafla.

Mars. Ill t og kld. venjumikill snjr um landi sunnan- og vestanvert.

Baldur segir 24.mars:

Veurttin gunni hefir, a undanteknum fum dgum lok hennar, veri kld og stormasm me mikilli snjkomu fyrri partinn, svo a vast hr nrsveitum mun vera ori hagskart fyrir tigangspening, munu skepnur vast hvar gum holdum. Sunnan r Gari og Keflavk spurist fyrst fiskiafli 5. .m. var ar vel orskvart net; Hfnum hfum vr frtt, a um sama leyti hafi aflast mest 13 hlut af orski, en hfum eigi san haft neinar reianlegar frttir aan. Njarvkum, Vogum og Vatnsleysustrnd aflaist allvel net 17. .m. og hfum vr helst heyrt ess geti, a lafur bndi Gumundsson fr Mrarhsum Seltjarnarnesi hafi afla 220 orska 6 net eftir nttina. Eftir brfi af Eyrarbakka dags. 9. .m. fluu ar 3 skip vel hkarl, ar meal skip G. Thorgrmsens 26 a tlu; smu dagana var ar og fiskvart, en a mun mest hafa veri sa. Sar hfum vr og frtt orskafla r orlkshfn austur. Hr aflaist fyrst 20. .m. fri 13 hlut af sttungsfiski, en ltt vart net, og eru n flestir han komnir suur veiistur. Hafa menn n allgar vonir um fiskiaflann.

vestanverunum fyrri hluta .m. uru fjrhrakningar va Mrum og vestur ar. sex bjum Mrum hafi fennt nr allt f, og einum eirra var, af 300 fjr, 60 fundi, hitt fannst lfi. r Mlasslum frttum vr, a t lti fyrir almenna ney ar eystra, og a svo, a flk bur sig til vistar; sveitaryngsli kvu vera svo mikil, a sumir s eir hreppir, a sveitarmagi er hverjum b og tveir va.

Rtt fyrir mijan mars var Jhannes Gumundsson mrasslumaur ti vi annanmann skammt fr Hjararholti Stafholtstungum. tarlegasta frsgn af essu slysi birtist brfi fr Stefni orvaldssyni [hann var prestur Stafholti] sem birtist jlfi 15.ma. sta ess a vi birtum meginhluta hennar hr er s a um ld sar var etta slys mnnum enn hugleiki Borgarfiri og fr v sagt - enginn samtmamanna vri enn lfi. Ritstjrahungurdiska ykir a umhugsunarvert. En a sama rugglega stabundi vi um fjlmrg slk hpp um land allt, au lifa enn vrum flks, ttingja og annarra heimabygg, samtmamenn su lngu ltnir.

Mivikudaginn, an 10. [mars] — nsta dag eftir „strand-uppboi" Vogfjrum Mrum — lgum vr upp fr Vogi 9 saman. Helgi hreppstjri Helgason Vogi, sem leibeindi eim skipherra O.W. Nilsson og astoarmanni hans Hinr. Siemsen, kaupmannssyni r Reykjavk, Einar Zoega verslunarmaurr Reykjavk; Christofer Finnbogason bkbindari fr Strafjalli, Runlfur Jnsson hreppstri Haugum, Jhannes sslumaur Gumundsson, GumundurJnsson alsbndi, mehjlpari Hamarendum, og hr undirskrifaur. — Mefram af v, a svo margir uru samfrinni, var seinna lagi lagt upp fr Vogi tan dag, nlega hr um bil kl.10. Veur var hgt, en okuhula lofti, og leist mr, — en kannskifum rum, loftstlit heldur skyggilegt; hafi g or v strax a morgni og vildi mjg komast fyrr af sta, en aui var; ferin var heldur ung, v snjr var allmikill jr, svo a va var a ganga, til a koma fram hestunum og til a hlfa eim. gekk fer allvel hr suur yfir hreppana, Hraunhrepp og lftaneshrepp, og er a alllangur vegur; — aeins einum b lftaneshrepp, „Langrfossi“, komum vr og fengum ar endurnringu oss og hestum vorum; aan hldum vr allir samt a Hamri Borgarhrepp, ar uru leiir a skilja, v lei sunnanmanna l suur yfir Hvt og um Andakl, — fr hreppstri Helgi me eim, og fkk sr til fylgdar Gunnar bnda Vigfsson Hamri; — en vr hinir 5 hldum fram heim lei og hfum huga a koma a Eskiholti sem var og beinni lei vorri, — mun hafa veri komi nlgt slarlagi er vr skildum, — var komi muggufjk mehg, en eftir v sem skyggja tk, jkst mjg a v skapi muggan og fjki, svo a brum sst nsta lti fr, fyrir dimmu fjki me afar-fannkomu; annig hldum vr fram, uns vr komum a Eskiholti, og tt a eir Runlfur og Kristfer vri bir nkunnugir, tlai oss a veita erfitt a finna binn, enda var lii a dagsetri. A vsu tluum vr fyrstunni a halda aan heimleiis a Stafholti, en a tti oss rlegt, ar myrkur var af nttu og frin og fannfergjan mikil, vr urum ar v allir um nttina, og gistum hjJni hreppst. Helgasyni.

Morguninn eftir, ann 11.mars lgum vr aan upp sama ea lku veri, nefnilega svlings-kafaldi austan landnoran, en hvorki var frosthart n hvasst, — og me v n var dagur, — og nokku grillti til nstu kennileita, tti ekki horfsml a leggja upp og halda heim, enda gekk a allgreilega eftir v sem frin var mikil, — eir skildu vi oss hr rbakkanum fyrir vestan tni, Runlfur og Kristfer — en vr hinir rr, sslumaur Jhannes Gumundsson og Gumundur Hamarendum komum hr heim kl.1 1/2 til 2. a n mtti a vsu snast svo, sem komi vri r mestallri httu, lagi g innilega a eim, sslumanni og Gumundi a setjast hr a, og hira ekki um a keppa heim, ar hestar eirra vru farnir a ljast, en, me v svo langt var komi leiis, og langai til a komast heim, vildu eir alls ekki sta v, enda var vel frt a Hamarendum, og anga aeins stutt bjarlei, en veur var skyggilegt — eir lgu v han af sta hr um kl. 2 1/4, og munu hafa komi a Hamarendum nlgt kl.3 ea um nnbil. Fr veurheldur a versna og hvessa landnoran, — en rofai til milli. ar, Hamarendum, hafi enn ori nokkur vidvl; en n vildi sslumaur fyrir hvorn mun n eim; v hann var hinn tulasti feramaur og heimfs mjg, eins og mrgum gum mnnum httir til, sem a „gu“ eiga a hverfa heima, og taldi heimilisflki Hamarendum hann af v; og, me v n voru ekki arir viltnirtil fylgdar vi sslumann en Gumundur sjlfur, lgu eir aftur af sta bir saman hr um bil kl. 3—4, en fr Hamarendum a Hjararholti er lng bjarlei; — frin var mikil, ar unga snjkoma hafi veri allan daginn og nttina fyrir. En egar eir, a giska, hafa veri komnir mija lei, brast einhver gurlegasti harneskju-noranbylur me brunagaddi, sem engum manni sndist unnt a rata , ea komast fram, og hlst hann alla ntt og nstu 2 daga, a lti eitt rofai einstku sinnum.

Sunnudaginn 14. [mars] fengu menn fyrst a vita hva ske var, og eigi var fyrr leita; fannst sslumaurinn slaur slttum fla skammt t fr tni Hjararholti, og st ar yfir honum rvals- og upphaldshestur hans, er hann nefndi „Bulluft“ — og hafi hann stai ar me hnakknum og beislinu full 6 dgur [3 slarhringa] smu sporum, sem maurinn hafi helfrosinn hnigi niur af honum, — og m etta virast undarlegt og v nr skiljanlegt. En a er lka austt, a fyrir etta atvik fannst hinn framlini svo fljtt, a hesturinn st hj lkinu, sem annars hefi grafist fnn.

(Vibtt 21. dag aprl) N dag, eftir nokkurra daga hlku og eftir margtrekaar leitir, tkst um sir a finna lk Gumundar sluga Jnssonar fr Hamarendum, undir 3 lna djpum snj skammt ar fr, lkjarhvammi eim, er hestur hans var ur fundinn 27. [mars] og var lki ausjanlega umbi og lagt til vanaleganhtt, hva e bar ljsan vott um a a s tilgta er snn, a sslumaurinn slugi hafi ar bi um hann og ekki skili vi hann, fyrr en hann var liinn; — enfari svo sjlfura brjtast til bjar; — enda var hann nokkurn veginn rttri lei ar, er hann fannst, og tti aeins skammt heim a bnum, eins og ur er sagt. ... Stafholti aprl 1869. Stephn orvaldsson.

Noranfari birti ann 15.aprl r brfi r rnessslu, dagsett plmasunnudag, 21.mars:

Tin hefir veri hr g langt fram janar, en san mikil harindi, og svo er mikill snjr Eyrarbakka, a varla mun hafa komi annar eins 20 r, eftir v sem msir hr hafa sagt mr.

Noranfari birti ann 27.jl tv brf ritu Skaftafellssslu sla vetrar (stytt hr):

[Hornafiri, 27.mars] Tin framan af vetrinum var skileg, og menn muna varla svo ga veurttu hr um svi; orranum sust nr v tsprungnar sleyjar, en s bla snerist brtt me gunni upp grimmdarfrost og snjbylji; frostharkan var framrskarandi, og menn muna eigi eftir eins miklum gaddi til sjs hafslausu; hagarnir hldust vi, en uru eigi notair skum grimmdanna, en aftur mti eru hr flestir vel heybirgir, eftir hi blessaa sumar sem Gu gaf okkur.

[rfum, 28.mars] Vetrarveurtta var hr g fram seinni hluta nuviknafstu, en r v hr frost til 3. viku gu, en san Marumessu hafa au veri miklu vgari. Mestur snjr hefir komi hr mijanklfa. Hr hefir veri miki hart millum manna, og talsvert er fari a sj flki, sem mest hefir a essu san orra, lifa vatnsblandari mjlk sumum heimilum ar sem eru 5—8 manns, hafa veri 5 merkur mjlkur; en n er fari a aflast Suursveit svo ar eru komnir 200 fiska hlutir. rettnda dag jla (6.janar) frust hr 2 menn snjfli, er ttu heima Hnappavllum ...

Aprl. Kalt veri, srstaklega fyrri hluta mnaarins, einnig var mjg hra- og illvirasamt.

jlfur segir af gum afla pistli ann 10.aprl:

Fiskiaflinn var allstaar hr innan Faxafla fremur ltill alla dymbilvikuna [21. til 27.mars] nema Inn-Gari og Leiru; ar aflaist a sgn fremur vel net fyrri part eirrar viku, hafi ar og veri fremurgur afli vikuna fyrir plma; hr Seltjarnarnesi og lftanesi var almennt vel vart fyrir og eftir htina, en bi dr r v egar vikuna lei, og svo kom um nstlina helgi [3. til 4.aprl] essi grimmdar-norangarur, er gjri a, a hvergi hr um veiistvarnar var liti a sj eur vitja um net fyrr en fyrradag; vorn flest net full hr hj Seltirningum og Reykjavkurmnnum, og a svo, a nokkrir voru er eigi gtu innbyrt allan fiskinn; eir voru og flestir hr mjg vel fiskair gr ... Miklu minni spyrjast skemmdir og tjn netum eftir ofveri 4.—8. . mnaar heldur en vi var bist.

Noranfari birti ann 2.jn brf r Mlasslu, dagsett 9.aprl:

Allan fyrri hluta vetrarins var frosta- og snjalaust a kalla, en v meiri krapa- og regnveur, svo furpeningi veitti eigi af hjkrun, auk ess sem hann var herfilega tleikinn undan fellinu haust. Me orrakomu fr heldur a spillast, og sustu viku hans dreif mjg miki ogkom str snjr thrai og flestum Fjrum, san hefir mtt kalla mjg hara t, v vast hafi veri meiri og minni hagar, en fannfergja hvergi tiltakanleg, hafa frostin veri frekasta mta og ningarnir. a er efa, a hafsinn er hr nstu grsum kringumAustfiri, ef eigi orinn sumstaar landfastur.

jlfur birtir ann 1.ma r brfum af Vestfjrum:

[Af Vestfjrum] 14. aprl: „g hefi veri miki feralagi vetur, meal annarra egar Jhannes sslumaur var ti, og essu ttalega sngga hlaupi, 1.aprl, var g Skaga Drafiri. Hr uru mikil slys af v hlaupi, stlka var ti Drafiri; hn var a rifa hrs skammt fr bnum; f hraktist allva og frst; sumum bjum Langadalsstrnd drapst svo a segja hver einasta kind. [Eftir ru brfi af Langadalsstrnd, samtals um 400 fjr], enda hestar hrktust sj og drpust fr bjum Snfjallastrnd. F tndist og Arnarfiri og Drafiri, og sjlfsagt var, eigi s enn af v frtt. mijum mars var maur ti Gemlufallsheii“.

jlfur segir sfrttir 1.ma:

egar pstskipi n kom, leitai a a koma vi Djpavog, en tti ess engi kostur vegna hafss, og var svo fr a hverfa; eins var um „Fylla“. Neanmls vi brf af safiri 14. [aprl] segir svo: „Hafsinn fyrir llum Hnafla, Strndum og Vestfjrum“.

Baldur segir 8.ma:

ofsaverinu sumardaginn fyrsta 22. [aprl] kollsigldi sig btur uppsiglingu Kollafiri, og frust eir er voru. Formaurinn var Egill Ingjaldsson, gifturmaur ungur og bsettur Steinum Selshverfinu. ...

Ma. Kuldat framan af, en san heldur skrra. Hafs olli vandrum vi Norur- og Austurland.

Sra rarinn Reykholti segir a s hafi lagt vtn ann 25. og 26.ma.

jlfur birti ann 4.jn tv brf fr safiri, dagsett ma (nokku stytt hr):

[10. ma] San g skrifai seinast, hefir standi og tliti teki hr skjtum og gum btum. Norangarur n 3 daga me5—6 frosti og hafs fyrir Djpkjafti.

[19.ma] Fiskiaflinn helst enn hinn besti hr Djpinu, en ltill um alla Vesturfirina. Hkarlaaflinn fiskiskipunum hefir veri meallagi, fr 20 til 60 tunnur. ... Vri ekki hafsinn n, mtti tliti heita hi besta, en hann hefir af og til loka Djpinu og sett hroa inn um a, sem hefirskemmtlir og hindra sjferir; en veri er einstaklega gott, bi logn og slskin dag eftir dag, og ekkert sk loftinu hefir sst hlfan mnu ea meir, en 3—5 frost hverri nttu og noranvindur einlgt ti fyrir; heiar leysir v seint r. Fjrurinn hr er varla skipgengur fyrir hafskip vegna rekss, og skip sgeirskaupmannsvar a halda inn Sgandafjr og ba ar 2 daga til a geta komist inn Djpi. — Hann tlai fyrir Langanes en var a sna aftur suur fyrir vegna ss, og kom Eskifjr, ar var bjargarlti. ...

jlfur segir pistli ann 15.ma af s eystra aprllok(stytt hr):

Capit. lient. O. Hammer sst sasta vetrardag [21.aprl] koma siglandi inn mynni Berufiri og furai menn v a engi sst gufan upp r Tomas Roys. Um essa daga var hafshroi inn Djpavog, svo a ekki var anga skipgengt og hlt hann svo inn eftir firinum sjlfum, lagist vi akkeri fyrir framan binn a Skla, — og lt ar berast fyrir, anga til sinntk burtu af hfninni, en fr hann t anga rtt fyrir mnaamtin. Svo st essu feralagi Hammers, a ekki hafi hann veri nema eina 2 daga um kyrrt ea vi selaveiarnar norur Grnlandssnum, og hafi hann eim 2 dgum afla 1600 sela og tselskpa, egar bar svo inn milli meginsa, a sbjrgin lstu skipi milli sn, og marist og bilaist vi a skipi, en einkum gufuvlin svo, a hn var fr kyndingu til gagns, og var svo eigi annars kostur en a fora sr t r snum sem fyrst, og gekk nsta treglega, eins og ferin hinga suureftir.

ann 2.jn birti Noranfari brf r ingeyjarsslu, dagsett 17.ma:

g hefi ekkert a skrifa nema hrmungar einar han r plssum; menn eru ornir aflvana fyrir bjargarskort, sem er svo almennur, a enginn munur er eim efnari og ftkari; va er fari a drepa niur fnainn, og ykir gott mean hann hrkkur, en hva tekur vi aftur? Ea a f um etta leyti rsins viku strhrar me frostgaddi og hafsreki; enda hafa tapast kringum Tjrnes htt anna hundra grsleppuntur, sem bivar a leggja, og etta hefir veri meir en 300 rd. viri; auk essa tpuust um 20 lgvair Tjrnesi, Kelduhverfi og Axarfiri, og hver eirra 25 rd. ea allir 500 rd. 12 hfrungar nust hafsvk rtt vi fjruna utanvert svokallari Baugastaahfn Tjrnesi. 78 en eigi 100 marsvn nist vetur einmnui sbum Skaga.

Baldur segir af s og ney ann 28.ma:

Eftir skipi, sem nkomi er af Austfjrum er hafsinn sagur kominn nr v suur a Hornafiri, og a vestan er hann kominn safjr og enda sunnar. Sem vnta m er v ekkert skip enn komi Norurland, og er neyin ar manna milli sg almenn, eins hj bestu alsbndum sem armingjum, og mun vera ri Hnavatnssslu, a senda hinga suur eftir korni, enda hefir og nokku veri stt og talsvert panta. Kuldar kvu ar hafa veri miklir og a mestu grurlaust, en heyfng ng og skepnur gum holdum, en bndur farnir a skera niur kr, f og hesta sr til bjargar.

Noranfari segir 2.jn:

Hafsinn er n sagur fremur ltill hr allstaar ti fyrir fr Hornstrndum og austur a Langanesi, og hvergi svo ttur, a hann eigi s siglandi ea randi. Aftur er sagt haft af honum Langanesrstinni, sem hvorki veri komist gegnum n t fyrir, sem vst hamlar skipunum a austan. Hr Eyjafiri er tluvert af hafs vissum kflum, en aftur autt millum. risvar sinnum hefir hafsinn reki n vor hr inn Leiru, og er nokku af honum enn landfast ar, og allstaar me llum lndum meira og minna.

jlfur dregur saman vetrar- og vort pistli ann 4.jn:

Hr var yfir allt land besta vetrarfar me frostleysum og marauri jr fr lokum oktbermnaar haust, allt fram yfir 1.viku orra; en spilltist vertta va, og helst Vestfjrum, tt eigi brygi til algjrra harinda, fyrr en fr fyrstu viku gu; kom snarpt harindakast me mikilli fannkomu og jarbnnum vsvegar um landi, og helst um 3 vikna tma, nema hva vgara var nokku um Skagafjr,Borgarfjr og Dali vestra. Me 1. viku einmnaar br til bata og fru smm samana koma upp jarir, og hefir verttan a llu samtldu veri san heldur frostaltil, tt einstku hlaup hafi veri, t.a.m. 10.—ll. aprl, og aftur 6.—10. [ma]. Fylgdi v hlaupihin mesta fannkoma austur um Skaftrtungu og Su, svo a ar fennti f a mun hj sumum, og nokkur hross. En einstaklega rkomulaushefir verttan veri framtil sustu helgi, og hafa ar me fylgt yrringskuldar og einstakt grurleysi, er sjlfsagt hefir staiaf hafsnum, er legi hefir allt vor fyrir llu Norurlandi, svo a hafk hafa veri allt fram yfir mijan [ma], ti fyrir fr Bolungarvk og austur og suur fyrir Langanes, og var hafs og reks kominn fast inn firi og orinn landfastur, er sast spurist, allt austan fr Mifiri og vestur fyrir Horn. Af essu yfirliti m ra a, sem er, a veturinn sem lei m heita gur vetur og hagstur a verttunni til og llu vetrarfari. Aftur hefir hann veri einn hinn erfiasti og yngsti a allri afkomu landsmanna, einkum til sveita.

Jn: Mjg kalt framan af og snjai oft a mun byggum, en eftir mijan mnu hlnai talsvert og gir dagar komu nyrra. rigndi syra.

Fyrrihluta jn voru t nturfrost Reykholti.

ann 10.jl segir jlfur af skipskaa:

[.12.jn] strandai skonnertskipi Iris, 36 lestir astr, skipstjri Mortensen, vi Siglunes Eyjafjararsslu; hafi a legi 11.viku s fyrir Austur- og Norurlandi; hefir a sjlfsagt laskast svo snum, a kafur leki var a v kominn, er a loks komst a Siglunesi, svo a skipverjar su sr eigi anna frt, en hleypa ar land; var san allur varningur, sem var tluvert skemmdur af sjnum, seldurvi opinbert uppbo, ...

Baldur segir af verttu pistli 16.jn:

Veurttin hefur til essa vor hr sunnanlands veri mjg urr og fjarskalega kld, svo a vst m telja, a nturfrost hafi veri v nr hverri nttu, egar fr sj dregur og grurinn v mjg vesll, svo a varla munu komnir kahagar a gagni, og m v telja etta vor eitthvert me eim grurtregustu, er menn muna.

Noranfari birti ann 27.jl brf dagsett jn (miki stytt hr):

[Eskifiri 7.jn]: Hr er allt fullt me hafs, en liggja hr 3 verslunarskip ...

[Fskrsfiri 14.jn]: En ur en g minnist anna, tri g, a varla geti sneitt hj, a byrja v, sem fram af mr gengur n, en a er tin, v lengur sem lur fram, v meir versnar. N er hvnandi noranstormur me snjhraglanda, svo skepnum er illa vrt; g held g megi segja, a g muni ekki anna eins vor. Allur mamnuur, og a sem af er essum mnui hefir veri svona; hafsinn hefir ekki margar vikur leyft skipum tsiglingu af fjrum, margar frakkneskar duggur hafa brotna snum og sokki me hfn, og hr hafa n nokkrar vikur seti tepptar inni yfir 50 frakkneskar fiskisktur, sinn hafi stundum reki t, hefir hann jafnum komi aftur. Grimmd nttrunnar snist sejanleg, ekki dugir a reyna til um fiskafla. Svona ganga allir bjargris tvegir.

[A austan (tilgreint hvar) 18.jn]: Enn er hr stangl af hafs, Vori hefir veri hr hart og kalt, mikil frost um ntur, en golu nur um daga, aldrei regn, einstku sinnum krapaskrir. Tluver fnn um nttina 12 .m, var fuglinn farinn a setjast. arvrpin snast tla a vera ltil. arhreiur hefir fundist hafsjaka, kld og slm er s bjr. Hafsinn hefir legi inni san aprl, og einlgt veri a hrekja t og inn, en aldrei frosi saman.

[Kelduhverfi 18.jn] N er ftt gott a frtta, tin er einstaklega bg, sfelldir noranstormar og hrar nema 2—3 dagar brilegir milli, yfirtki nstlina daga. ann 14. .m. var strhr og lti betra ann 15., nrri v jarlaust ori annarstaar, hafk af s a til sst, mfuglar liggja hpum saman dauir af hor og kulda, etta munu dmaf harindi, v elstu menn muna ekki v lk. F er fari a falla, rpeningur orin horaur og gagnslaus, gu standi vri fyrir saubur, krnar v nr ornar geldar, ar flestir eru n og margir fyrir lngu san ornir heylausir fyrir r.

[Hsavk 23.jn]: Svo a etta brf veri eigi me llu tindalaust, m g geta ess, a 14 jn, var me aftureldingu brostin snjhrar bylur, svo illratljst var bja millum, hrin me talsveru frosti hlst til kvelds, birti hrina en herti frosti, en enna sama dag var bjartviri fram Kinn og grnai ekki rt, og var ar beitt t km, og enn heldur fram Ljsavatnsskari, va krknai ri f og fremstu bjum Kelduhverfitrsta inn hella og drapst ar.

[rnessslu 20.jn] Hr rnessslu er komin landplga, er naumast mun hafa komi hr ur jafnmikil. Gnpverjahrepp er kominn svo mikill makur gras, a undrum gegnir. g hefi heyrt, a egar gengi s um tnin, komi vilsan upp yfir skvarp af hinum drepna maki, Makur essi eyileggur allt gras. Hi samaer sagt a eigi sr sta ofan til Rangrvallasslu. a getur veri, a nokku s ofauki fregnum essum, en tluvert mun vera satt. Landlknir dr. Hjaltaln var hr fer trnitatis, og er hann eirri meiningu, a sland fari versnandi, og a jklarnir su alltaf a stkka.

Noranfari segir fr 24.jn:

San 17. .m hefir hr veri besta t, sunnantt og leysing mikil til fjalla, svo ll vtn liggja lndum uppi. 20. .m. var hr 19—20 gr. hiti R. forslunni [24-25C] og 18 gr. um nttina [22,5C]. Dlti hefir rignt, svo grurinn hefir essum fu dgum teki furanlegumframfrum. Eigi a sur er enn sagt allt fullt me hafs hr ti fyrir, fr Hornstrndum Rauanp, og lklegast ar fyrir austan suur me fyrir llum Austfjrum, eins og ur, v tt nokku hvessi af landi teftir fjrum, eru utan fyrir landi kyrrur og logn, straumarnir ra lka oft meira snum en veri. Seinast frttist af barskipinu Eminu, var a fast snum norur af Flatey Skjlfandafla.

[Langanesi 15.jn]Hr er tin hr norur um. Ekki blviur n ur san um sumarml. Gaddur mikill til fjalls; grurlaust alveg niur um. felli um hvtasunnu [16.ma] og hrarfelli miki 14.—15. .m., snjr talsverur jru, s augalaus istilfjararfla.

jlfur segir fr skipskum pistli ann 30.jn (nokku stytt hr):

Nttina milli 2. og 3. dags [jn] misstitvsiglt fiskiskip, Felicite fr safiri, fremra siglutr sitt og bugspjt, og komst annig inn Hafnarfjr. ... — Laugardaginn 12. [jn] frst btur fr rukoti lftanesi me 4 mnnum, 2 var bjarga egar, en 2 drukknuu: formaurinn Stefn Halldrssonungur maur og efnilegur, og Sœmundur austan r Tungum; en 17. .m. d annar eirra, sem bjarga var, ... Sunnudaginn l3. .m. frst btur Strandasslu me 2 mnnum, ... tluu eir t Reykjanes vi Reykjarfjr (Kvkur) a skja vi.

Baldur segir af t ann 7.jl:

San 16. dag [jn] er htt a segja, a veurttan hafi breysttil batnaar hr sunnanlands, me v hinir miklu kuldar rnuu um a leyti, og hefur san veri nokku votvirasamt og vindur einlgt vi suurtt. Eftir sustu fregnum a noran er sinn alveg horfinn r Hnafla, en aftur mikill Skagafiri og Eyjafiri, svo a ar voru eigi komin nein skip, en Hfakaupsta, Hlanes og Boreyri kvu vera komin skip.

Kafli r brfi r rnessslu, 21.jn: „Hr hafa gengi rigningar n nokkra undanfarna daga og var orin rf eim, v a Flinn var svo urr, a fgti var, og voru menn glum um, a vi jarspjllum mundi liggja sakir ofurrka, v svo var a sj sem allur grasvxtur og a, sem gara var s, mundi gjrntast, en kom rigningin og btti r llu“.

Jl. Mjg kalt veri, suddi og sld fyrir noran og austan, en betri urrkar sunnanlands.

ann 6. og 7.jl segir sra rarinn Reykholti kf og l fjllum.

Noranfari birti ann 14.gst brf r Norur-Mlasslu, dagsett jl (miki stytt hr) - eftir etta lenti Noranfari lengi algjrum papprsskorti vegna samgnguleysis:

Enn liggur sinn Vopnafiri og grisjar ekkert hann. Skip komast v ekki inn, en vi sitjum heima me allar vrurnar ... Vopnafiri er grasbrestur mikill; munu flestir fara a sl r essu. Hr Jkuldal er heyskapur nbyrjaur. austursveitum er betur sprotti og allt a hlfum mnui, san sumir byrjuu a sl, en ekki ltur n hva best t me ntinguna. Daglega er sfelld oka og sldir me kulda utan og austan. Tn klu fjarskalega hr Jkuldal, svo varla er hugsandi til, a menn geti haldi km snum nema v betur rtist r. a eru ekki litlar hrmungar, sem hafa duni yfir menn fr v fyrra.

Noranfari segir 24.jl:

Enn er sinn a reka fram og aftur fjrunum, svo oft hefir varla veri skipgengt; hann er lka n, allri venju fremur svo strum hellum ea breium, a r tku sumar meir enn yfir fjrinn landa millum ea ara mlu, ein hellan brai sundi millum Flateyjar og lands, svo fara mtti ar sem landi, tvr sbreiurnar bruu yfir Eyjafjararmynni.

jlfur segir hafsfrttir ann 28.jl:

Hafsinnhsai a vsu nokku fr Norur- og Austurlandi um seinni hluta [jn], svo a kaupskip nu ar hfnum um sir Boreyri, Skagastrnd og Saurkrk; Akureyrikom skip fyrst 30. [jn]. En aftur rak inn a landinu og sumstaar inn firi talsveran s fyrir llu Norur- og Austurlandinu um nstliin mnaamt; skip eitt er tlai til Vopnafjarar seinast jn var a sna fr vegna ss og sigla til baka til Berufjarar; sagt er og a eigi f frakknesk fiskiskip, er voru a sigla t fr Fskrsfiri ea tluu anga, hafi laskast meira og minna og sum veri algjrt yfirgefinaf skipverjum.

Noranfari segir 2.gst fyrst af skipaferum og hrakningum s (ltillega stytt hr) - en san af verttu:

Um morguninn hinn 30.[jn] kom hinga fyrst etta r ltil skonnerta, sem tlu er til hkarlaveia og heitir „Akureyri" skipherra M. Rasmussen, fr Kaupmannabfn, eign kaupmanns L Popps, fermd mat og fleiru; hn hafi lagt af sta a heiman 18 aprl, en mtti snum vi Austurland, og var svo a hverfa fr honum og suur- og vestur fyrir land, san aan norur fyrir Hornstrandir, a vestan gegnum meiri og minni s, ar til hn komst hinga. Sama daginn um kveldi, ni og briggskipi Hertha, skipherra J. Eirkson loksins hr hfn: hafi hn lagt af sta fr Kaupmannahfn 14. mars, en kom a snum vi Austurland annan pskum (29.mars); ar var hn a sigla fram og aftur me snum til ess annan hvtasunnu (17. ma), er hn sigldi suur- og vestur fyrir land, uns hn komst inn Skutulfjararhfn, ar l hn samt „Akureyri" 14 daga. aan komst hn gegnum sinn fyrir Hornstrandir og inn Norurfjr, sem gengur tnorur af Trkyllisvkinni austan til Strndunum, ar l Hertha 2.daga og komst aan yfir Skagastrnd, hvar hn affermdi mislegt. aan komst hn eftir 2. daga Siglufjr, ar var hn enn vegna ssins a dvelja 2. daga, san komst hn hinga. Menn glddust eigi alllti vi essar skipakomur sem bi var a r eftir san um pska, og menn svo mjg vegna bjargarskortsins rfnuust, auk margs annars er hr var rotum, og komi var meal flestra einstakar nauir, svo varla munu dmi til essari ld. skip essi vri bin a vera svona lengi leiinni, sr lagi „Hertha" 109 daga, hefir samt alls engra skemmda veri geti kornvrunni. Me essum skipum komu brf og bl. 28. [jl] ni barkskipi „Emma Aurvegne" skipherra Jensen, heilt hfi hr hfn, sem lagi a heiman 1. aprl, og mtti sem hin skipin snum vi Austurland, og einlgt san seti honum, dpra eagrynnra undan landi og vi land Gunnlfsvk og Gegnisvk, og skipverjar oft eigi anna s, en skipi mundi og leggjast saman ea liast sundur af snum. a er sagt a maturinn v senn skemmdur; og tti a ekki a vera ltill fgnuur fyiir alla , sem hr urfa a f mat, a vita a hinga komnar svo sundum tunnum skiptir af kornvru, ...

Allan jlmnu hefir veurtta hr noranlands, veri oftast tnoran, me okum, kld og ningasm, en sjaldan strviur, og oft framan af mnuinum gaddharka nttunni sveitum, hva til fjalla. Grasvextinum hefir fari mjg seint fram, nema helst ar sem votlent er ea vatnsveitingum hefir ori komi vi. Nttinahins 6. og 8. [jl] snjai talsvert fjll, og sumum byggum var alhvtt; seinni hluta mnaarins hefir veri errasamt og erfitt me urrkana, ofan grasbrestinn, og a sem jr er va kalin og allt mrlendi komi flot. Mlnytan var sg fyrst eftir frfrurnar vast meallagi, en eftir a frostin, hretin og kuldarnir fru aftur a koma, kva henni miki hafa kopa. — Hafsk eru enn sg mist grynnra ea dpra noran fyrir landi, svo enn horfir lklega til a btist vi skipakomurnar hr norurhafnirnar.

gst. Kalt veri. Hafsinn hvarf ekki fyrr en undir lok mnaar.

ann 8.gst segir rarinn Reykholti af kafaldsli um morguninn og miklu nturfrosti nttina eftir.

jlfur segir af hafs og verttufari ann 17.gst:

Af hafsnum, vettufarinu Noranlands og v vandrastandier ar me er samfara, frttist n me prfastinum sra G. Vigfssyni, og Sig. Smundsen af Seyisfiri a hafsinn hefi enn veri ar vsvegar fyrir llu Norurlandi, framanveran [gst], svo langt austur sem til spurist, hafi Hrtafjrur veri svo fullur me s, a ekkert skipanna komst t aan eins og st. Fylgdu essu sfelld nturfrost og klgur og hafskuldar um daga, svo engir voru heyurrkarnir; illa sprottin ll slgjujr, en bithagar til fjalla fjarska graslitlir, svo a sumstaar s gjrla lit jr, og mlnytufnaur gjri vart hlft gagn; a er v eigi a undra, a allmargt kaupaflk, er norur fr han a sunnan, er n komi aftur. ... — Um Landeyjar og Eyjafjll og allt ar fyrir austan, var mjg errisamt allt fram til 8. [gst], og engi baggi nur gar sumum bjum. Hr um nrsveitirnar austanfjalls, um Borgarfjr og Mrar, enda vestur um Dali, eru tn sg vel sprottin ea vst gu meallagi, og hefir verttan veri hr vsvegar hin hagstasta a sem af er slttinum, eins til grar ntingar eins og til heyafla yfir hfu a tala.

Baldur birtir 8.september brf rita Eyjafiri ann 26.gst:

Fyrir fum dgum er orinn skipgengur sjr fyrir Norurlandi og skipin komin flestar hafnir hr. Tin var hr g fyrri part [gstmnaar] ea mtti segja a hti sumar, en n m aftur heita kominn vetur, v fjra daga hefir veri strrigning bygg en hr fjllum, ogar kominn snjr mikill, svo a skepnum mun vart htt. Fiskiafli m heita sraltill Eyjafiri og enda va noranlands.

Baldur segir ann 27.gst:

A v er sast hefur spurst af Norur- og Austurlandi, var hafsinn enn um mijan fyrri mnu [jl] landfastur vi Langanes og l me fram Austurlandi fyrir framan alla fjru suur fyrir Seyisfjr, en aftur slaust fr Langanesi og vestur ar til Hnafla. Seyisfiri lgu umverslunartmann 5 lausakaupmenn og hfu allir talsvera verslun, enda gfu eir og au kjr, sem vart hafa fengist rum verslunarstum landsins.

September. venjukalt og illvirasamt.

Baldur segir 6.oktber fr tjni illviri 11.september - og a hafs s farinn:

Me sklapiltum frttist n, a sinn vri fr Norur- og Austurlandi. Hafi hann losna aan um hfudag. En fagrar frttir fara af verttunni, engu a sur, ar sem sumstaar fyrir austan hafi eigi ori stundaur heyskapur sakir snjvar viku fyrr en piltar fru aan.Fyrir noran t.d. Eyjafjarar- og ingeyjarsslum, hfu og oft veri hrar til fjalla og enda snja bygg. Alls staar fyrir noran og austan ltur v mjg illa t; heyskapurinn ltill sakir grasbrests og illrar ntingar. A vestan frttist hr um bil hi gagnsta, bi hva t og bjargri snertir. norangarinum 11. [september] sleit upp Siglufiri ll skip au, er ar lgu, 7 a tlu; 2 eirra, jagtina „Sblomsten“ og skonnortskipi „Valdemar“, tti Thaae kaupmaur, en hi rija, skonnortskipi „Maru“, hafi hann leigt; hi fjra var skip lausakaupmanns Lund, sem mrg undanfarin r hefur reki verslun ar og var um Norurland; hin 3 voru ensk fiskiskip, er hfu leita ar inn sakir ofviris. Skonnortskipi„Mara“ kva vera alveg haffrt og tali vst, a nokkurt hinna muni komast t aftur. Allir skipverjar komust lfs af. sama verinu 12. [september], uru skipverjar skonnortskipinu „Meta“, eign Clausens strkaupmanns, sem l Stykkishlmi, ahggva fyrir bor siglutrn, svo a skipi eigi bri land.

jlfur segir fr septemberillvirinu pistli ann 8.nvember (nokku stytt hr):

ofsastorminum er gekk yfir allt Vesturland og vesturhluta Norurlandsins dagana 11.– 13. september sleit upp eigi frri en 7 hafskip samtals Siglufiri, au lentu flest eurll grynningum eim, er „Leran“ nefnist, og stu ar grunn um hr, en nust samt ll flotafturme heiluog hldnu a mestu, og var meal eirra eitt skip, „Sblomsten“ kalla, er var lei til Hofsss fr Kaupmannahfn me allskonar nausynjavrur; en 7. skipi, „Mara“, er ar barst , og var komi heim lei fr Hofss til Danmerkur me slenska vru, en hafi tt a koma vi Siglufiri til a taka ar vibt, bilai svo og bramlaist, a gefa var upp skip og farm til uppbos. — Sama dag (12.september) var eitt skip Clausens agents og general-Consuls, er nefndist Metha, innsiglingu til Stykkishlms; a kom vestan af safiri me v nr alfermi af ull og lsi, tti n a fylla lestina Hlminum og fara svo aan til Hafnar, en er skipi skyldi n inn hfnina, bar ofviri a svo fast inn a landi („Stykkinu?“), a eigi var anna rra, en hggva niur bi siglutrn (mstrin) til ess a draga r rekinu og gangi skipsins, og var a svo ar a strandi; en mnnum llum var bjarga. — etta er 4. skipi, er agent H. A. Clausen hefir mist essu ri.

jlfur birti ann 8.nvember brf fr safiri, dagsett 9.oktber:

essum stormi (11.—13.september) skemmdust va tihs og hey a mun, og sumstaar rrarskip og btar, enda ykjast elstu menn eigi muna meira veurog verra um ann tma rs. fyrradag [vntanlega 7.oktber] hvolfdi af kastvindi sexring lei hinga r lftafiri; skipi var undir seglum og lurkfarmur v. Drukknai ar tmthsmaur og vinnukona bihan r kaupstanum, en llum hinum var bjarga af kjl 2 stundum sar, og var sslumaur okkar einn ar meal. A eir allir komust af arna, var mest v a akka, a akkeri var skipinu me alllngum streng og fstum v, sem ni botni, hlt skipinu vindrttu og svo kyrru, a a eigi ruggai meira en svo, a eir gtu haldisr i kilinum, sjrinn og roki gengi yfir , og sslumaurinn ar a auki haldi stlkunni ar lka; hn hafi ekki strax komist kjlinn, en sslumanni tekist a n henni anga, og batt hann trefju sinni um hana, og hlt henni annig; en hlfri stundu ur en eir komu, sem bjrguu, var hn rend, og um sama leyti missti hinn maurinnsem frst, halds kjlnum og seig niuraf honum n ess hinir gti n honum, og var hann a eir hldu me mjg litlu lfi. Sama dag rak hval Snfjallastrnd.

Oktber. Hiti ekki fjarri meallagi. urrvirasamt lengst af um landi vestanvert. Illvirasamt var um tma, en annars tti t nokku g.

Noranfari segir loks frttir ann 10.nvember:

Veurttan var hr sumar um nrsveitirnar, og eins va hvar Hnavatns- og Skagafjararsslum, me kflum fremur g, og ntingin eftir v; en grasvxturinn srltill, einkum harvelli, svo heyin eru nlega allstaar me minnsta mti, og sumstaar svo ltil, a f eru sg dmi til, er helst teki til essa fram til dala, srlagi Brardal og sumum tsveitum, t.a m. lfsdlum Hvanneyrarskn, fengust 20 hestar af heyi, af smu vttu og venjulegast ur hfu fengist 100 hestar heys. gst og september, dundu strrigningar og strhret yfir,me rinni snjkomu til fjalla og sumstaar byggum, svo alhvtt var og gaddur, sem um hvetur, kr og r komu gjf og hagskart var fyrir f og hross. Sumstaar var a htta heyvinnu dgum og vikum saman; heyin, sem lgu undir gaddinum, uru eigi varin fyrir skepnunum, svo au tust og nttust meira og minna. egar uppbirti var frosti stundum 6—7 gr R [-7 til -9C] nttunni og nokkrum sinnum frost daginn. nokkrum stum voru tn eigi hirt fyrri enn oktber, og ar ur enginntheysbaggikominn undir ak. Af sumrinu taldist a eins hlfur mnuur, semhefi veri hagst heyskapart. Hafsinn var hr fyrir Norurlandi og Austfjrum, landfastur fram yfir 20 gst, og fyrst var a, sem kaupskip gtu siglt hr upp allar hafnir vi Norurland. Hafsinn fr ekki alveg fr landinu fyrri enn seinast gst (2.sept 1754), en n hafi hann horfi allt einu, svo fljtt, eins og hann hefi allur sokki. n sumstaar vri nokkrar heyfyrningar fr fyrra, hrkkva r skammt lei me hinum litlu nju heyjum, til a geta sett , einsog minnsta lagi a undanfrnu; skepnufkkunin hltur v a vera gurleg, egar horft er fram kominn tma, enda hefir fjldi fjr veri rekinn til slturs kaupstaina, og hefi veri en fleira, ef salt og tunnur, eigi hefi ori rotum.

„ dag mr morgun r". Mlasslunum og var uru eins og kunnugt er fyrra oktber dmafir ef eigi dmalausir fjrskaar, en Norurlandi a kalla litlir og sumstaar engir; ar mti hefir forsjninni knast og a hirta Norurland me hinni dmafu tnoran strhr, strfli og strbrimi, er hr skall 12.dag oktbermnaar 1869, v uru svo miklir fjrskaar, a eigi eru dmi til; og nokkrir misstu helming af f snu og nokkrir uru a kalla saulausir; f fennti ea hrakti sj, r og vtn, kla og tjarnir, gil og grfir, og 5 ea 6 hesta fennti Skagafiri austanmegin Hrasvatnanna. tt miki hafi fundist aftur, miklu fleira dautt en lifandi, vantar, a sgn, enn a samtldu svo mrgum hundruum skiptir, einkum syri hluta ingeyjarsslu, Blnduhl og Hlmi Skagafjararsslu, og Hnavatnssslu, en atiltlu langfst Eyjafjararsslu. A samtldu mun hi daua f, sem fundist hefir og a sem enn vantar, nema mrgum sundum, a s ef til vill frra enn Mlasslunum fyrra.

jlfur segir af oktberillvirinu ann 8.nvember:

ru ofsaverinu laust af norvestri (tnorri) rttum 30 dgum sar, eur 12.[oktber], vsvegar hr um land, ea vst allt fr Eyjafiri og vestur r a noranveru, einnig og svo hr sunnanlands, neanfjalls; hr var stormurinnofsamikill, ar sem hann stendur af landi hr me eirri tt; en engi var hr snjkoma me, a grnai hstu fjllum ofan til mis; fyrir noran fylgdi ofviri essu eitt hi mesta snjkyngi, og st ar yfir full 2 dgur eur fram daginn 13. f.m. Daginn fyrir, mnudaginn 11., sst til skips inn Hnafla, og var a briggskipi Valborg, 63 lestir, eign Hillebrandts strkaupmanns, er Skagastrandar- eur Hfakaupstainn; kom n skip etta fr Hfn fermt allskonarnausynjum: kornvru, salti o.fl., en vita-saltlaust hafi veri fyrir ar um norurkaupstainasvo til vandra horfi; veur var stillt og gott, fremur landvari, egar upp daginn kom, svo a lt vannst fyrir eim uppsiglingin; segja nokkrir, a skipi hafi veri komi sem nst inn mts vi „Hfann“ (Spkonufellshfa), en sletti logn, svo allan gang tk af skipinu um hr. En morguninn eftir laust essu hinu mikla ofsaveri af tnorri me myrkvirisbyl; var skipi a leggja til drifs; bar san smmsaman vestur yfir flann og a Vatnsnesinu utarlega og ar upp klettana eurklappir fyrir landi jararinnar Krossaness, nlgt kl.3, og fr ar spn; eir 3 af skipverjum, er haldi er a fyrst hafi leita til a bjarga sr, voru skipstjrinn Olsen, ungur hseti annar, og hinn 3. kand, phil. Stefn Thorstensen, sonur sl. landlknis og jstizrs Jns Thorstensens; hann hafi teki sr far me skipi essu til Skagastrandar, og tlai skrifari til mgs sns jstizrs og sslumanns Christianssonar Geitaskari; en essir 3 frust arna allir, og gtu eigi hinir 4 skipverjarnir, er af komust, skrt fr v me greinum, hvernig eim hefi aunast a komast lfs land, auk heldur hitt, me hverjum atvikum a hinir 3 hafi farist, og vera m a a s ekki anna en laustilgta, er nokkrir segja, a eir 3 muni allir hafa komist lfs upp flirnir, en hafi jafnsnart komilag og soga t. eir 4 skipverjarnir, er af komust, komu hinga fer noranpstsins, 23.[oktber], og Hillebrandt hinn yngri, og fengu sr far til Skotlands allir 5, me galeas „fram“, C.F. Siemsens, er lagi t r Hafnarfiri 5..m. — Hinn sama dag sleit upp skip Sveinbjarnarkaupmanns Jacobsens, galeas „Hanne“, skipstjri Petersen, ar sem a l fyrir akkerum Kolkusi(fyrir innan Grafars), rak ar upp landskammt fr Elnarhlma (varphlma fr Vivk), og mlbrotnai um nttina, svo a gefa var upp skip og farm til uppbos; allir skipverjar komust af me heilu og hldnu og brust hrinni upp a Brimnesi.

jlfur birti ann 8.nvember pistil um rferi og aflabrg:

Sumarverttan var um land allt fremur kld, og einkum fyrir austan og noran land, og Vestfjrum vegna hafssins; en allt um a var grasvxtur hr sunnanlands betra lagi, enfremurrr rum hlutum landsins, einkanlega ll tjr, en aftur var vertta hin hagstasta allt fram til hfudags, og san aftur nstu tvr vikurnar fyrir rttir, til allrar heyvinnu og ntingar, svo a hey hirtust vel. Um hfudag br a vsu til mestu kuldahreta yfirhfu, og fylgdi snjkoma um allt Austur- og Norurland og Vestfiri, svo a ar Vestfjrum er oss rita a kr hafi eigi veri gjafarlausar nema svo sem 10—11 vikur sumrinu. Af essu leiddi, a tluvert they l allan septembermnu undir snj um nyrstu sveitir landsins og va upp til dala noranlands; var v heyskapurinn va endasleppur noran- og vestanlands og heyfengur ltill vxtum, en gri verkun. Hr syra, allt austur a Mrdalssandi, var septembermnuur fremur kaldur og hretasamur framan af, en snerist til urrka og hagstrar verttu fyrir allan heyskap hinn sasta [hlfan] mnu slttarins; var v heyfengurinn allstaar austanfjalls einhver hinn besti, og ll hey talin einkar gri verkun yfir hfu; hi sama m segja um Borgarfjr og Mrasslu, a grasvxtur yri ar minni, einkum fliengi; vestur um Dali ltur t fyrir a heyskapurinn hafi ori nokkru endasleppari. r Skaftafellssslunum var sagur talsverur grasbrestur einkum tnum og velli, er einnig var va skemmt strum af grasmaki. Sagt er og a meltaki (villikorni) ar vestursslunni (milli Mrdalssands og Skeiarrsands) hafi n ori allt a v meallagi, og betra lagi um lftaver og Mealland; s verulega bjargarbt hefir brugist ar a mestu eur lluum 3 r undanfarin. Hr sunnanlands llum lglendarisveitumheppnaist og garrktinvel og gaf vxt vel meallagi bi af jareplum og einkum af rfum; vr tlum, a umnstliin 6—8 r hafi aldrei sst blm jareplagrasinu hr syra, anga til sumar, enda hefur jareplauppskeran veri frleit ll essi undanfarin r ar til sumar. Allan nstliinn mnu(oktber) var hr syra og vr tlum allstaar hin besta og blasta vertta me frostleysum og marauri jr, oftast enda talsverum hita (+3—7R [4 til 9C]), nema ann eina ofveursdag 12. f.mn., er var svo mannskur noranlands, og me mestu fjrskum ar vsvegar umHnavatns- og Skagafjararsslu, me drpshrinni er fylgdi, og v snjkyngi a einsdmi ykir svona aua jr, er f bi fennti og hrakti vtn og tjarnir og drapst ar; var eigi nrri tilspurt allra eirra fjrskaa, er pstur fr ar suur um, og verur hr v aeins geti ess a sinni, er sannspurist um fjrskaaessa: Hnausum Hnavatnssslu 60 fjr; Bakka Hlminum (Skagafjararsslu) 60 — 70 fjr, er menn tla a hafi veri sem nst ll fjreign bandans; a hafi allt hraki tjrn eina, og drepist; 60 fjr fr Hofstum og Hofstaaseli, er fannst dautt ar eyjunum ( Hrasvtnum) fyrir noran Hofstai daginn eftir veri; en ar vsvegar annarstaar vantai f meira og minna, tt
eigi vri fyllilega tilspurt, hva miki farist hefi; hross fenntu og sumstaar um aubyggarlg, og sum til daus.

Me noranlandspstinum brust og fregnir um, a hinu ofsalega fjrskaavei, 12. [oktber] mundu samtals 5—6 manns hafa ori ti og farist; voru nefndir 2 fr Flatatungu Skagafiri, er hefi tla a gta fjrins ea bjarga v, og bndinn fr Illugastum Laxrdal fremri (Hnavatnssslu); en eigi hafa menn reianlegar snnur fyrir essu; a maur hafi ori ti Vatnsdalnum, eins og nokkrir sgu, mun mishermt.

Nvember: Erfi t og venjukld.

Noranfari birti ann 15.desember brf r Suurmlasslu, rita 17.nvember:

avar kalt og urrt vor. Sauburur lnaist framar vonum. Grasi spratt seint og heldur lti. Hafsinn var vi langt fram gstmnu. Seint var byrja a sl, vast 14. viku og nttist allt vel fram yfir hfudag. kom felli 16. viku me snj og illvirum. Var sumstaar jarlaust fyrir kr nokkra daga og htt heyskap nrri viku. rija ea fjra september, byrjai t me rigningum, svo krapaverum, fannfergju og frosti mijum mnuinum og hldust harindi til sasta september. Menn ttu venju ti af heyi, vast undir gaddi. Fyrstu daga af oktber voru blviri en litlar ur, nu eir heyjum, sem ttu au lgum nesjum og mrum; en a sem var til hlsa og fjalla ea mum, kom aldrei upp, v fyrir mijan oktber kom aftur felli me snj og grimmdum. uru 2 menn ti Mrudal og hrakti fjlda fjr. Fr margt til daus fannir og tjarnir. Eins fr sumstaar Jkuldal a f hrakti og fennti og vantar enn margt af v. Aftur hlnai nokku um veturntur og nu sumir dlitlu af heyi. En margir eiga enn ti hey Fjrum og t Hrai undir snj, v veturnttabatinn var ltill og skammvinnur. Byrjuu brum aftur harindi, sem haldast enn og er va komin fannfergja.

ann29.janar 1870 birti Noranfari brf - ritu nvember 1869:

[Seyisfiri 18.nvember]: Veturinn er n lagstur hr a me hrkum, stormum og snjkomu, svo n er hr sveit jarlaust a kalla, og allarskepnur komnar gjf nema gaddhestar. Aflabrg hafa og fari a essu skapi haust, v bi hafa gftirnar hamla sjskn og fiskigangan venjulega treg, og langt a n til hennar; allir eiga v v me langminnsta mti af fiski. Heyskapur manna var a lokunum mjg endasleppur, v bi riu a rigningarnar og tin lngu ur en honum var loki, og svo misstist flki svo va fr verkum um r mundir vegna veikindanna. Eigi va var heyi ti undir snj og gaddi, og nist sumstaar aldrei en sumstaar nokku skemmt.

[Eiaingh 14.nvember] Vori allt var dmalaust kalt og grurlaust, me frostnttum en rkomulti, og fyrir a sama uru fjrhldin vonum betri, a tluvert fri af lmbunum hj sumum, og bsmali yri heldur gagns ltill sumar. J, vlka t ykjast elstu menn eigi muna eins og essu sumri og hausti, v sjaldan kom vor ea sumar svo rkoma, a a vri ekki snjr til fjalla, og oft frost nttum niur bygg, svo grasi var hvtt af hlu tnunum um hsumari. Enn tk yfir 9. og 10. gst, v var hr dimmviur og kafsnjr, svo km og mvar a gefa inni, og hr var ekki snert heyvinnu 3. daga. San kom olanlegur kafli; en upp r hundadgunum gekk yfir me voalega t, mist oku og rigningum ea krapahryjum, etta hlst ar til 16. og 17. september, gekk alveg dimmviur og snja mrgum dgrum saman, og kom mesta kyngi af snj, bi hr og va annarstaar, en sumum sveitum grnai varla; hr var jarlaust a kalla hlfan mnu, svo sumir rkuf burt jr; svo komu a vsu ur, enn alltaf hefir tin veri mjg stug og kld, og n eru bin a ganga harindi um hlfan mnu, og kominn mikill snjr og bi a taka lmb hs og hey, og kr hafa stai hr inni san 20 vikur af sumri; ykir okkur heldur ungt nautgripahaldi, egar verur a gefa km 40 vikur af rinu. a fltur v af sjlfu sr, a heyskapur muni ekki hafa gengi vel slkri t, fyrst spratt grasi mjg seint en var va meallagi endanum, svo heyskapur byrjai me seinasta mti; tunum nu flestir hrktum, ennsta litlu af theyi, v dundi tin , og ar ofan bttust almenn kvefveikindi, sem gengu yfir meir og minna. haust og veturhafa menn veri a berjast vi, a n saman strum snum egar blotarnir hafa komi, og eiga nokkrir tluvert af heyi ti enn; en eim sveitum, sem minnst snjai ar nu menn heyjum snum, eigi a sur m heita, a menn s almennt illa staddir, me heybjrg a s mjg misjafnt.

ann 10.febrar1870 hlt Noranfari brfabirtingum fram:

[Jkuldal 13.nvember] San g skrifai yur seinast, hafa msar hretskrir duni yfir og skolli oss Austfiringunum. Sumari var i endasleppt. 21. viku sumars egar rigningunumlinnti, gjri frost og snjviri, og uru flestar heiar nr v frar. Aalheybjrg manna, erl engjum hirt huldist gaddi, tliti var v hrmulegt og illar heimtur fnai. Ekki var hugsandi a reka f kaupstaina fyrir fannfergjunni, hversu miki sem rfin og skuldirnar rku eftir. Um etta leyti ea 22. viku sumars, mtti heiunum va ra eftir vtnunum, og mun a sjaldgft 5 vikum fyrir vetur. Skmmu fyrir veturnturnar kom besta hlka, tk snjinn va svo, a menn hr Jkuldal nu heyjum snum, og trlega lti skemmdum, en miki hfu au drgst, v au voru verjandi fyrir hrossum og fnai. Va Vopnafiri inn til dala tk snjinn aldrei svo upp, a menn gtu n heyjum. Hinn 12.[oktber] gjri hr mikla, a kveldi ess dags, en var engum a tjni. Fjllunum var veur etta geysilega miki, og hefir Sigurur Mrudal sagt mr, a hann ekki myndi eftir slku veri.

[Bjarnanesi Hornafiri 24.oktber, var 102 daga lei til Akureyrar] Sumari hefir veri kalt og urrkasamt; frost voru hr, sem ekkier vanalegt jl og gst. Grasbrestur var hr mikill, og allva vantar menn miki til a n venjulegum heyskap, en aftur mti er heyi grnt og gott, og a btir miki um. a m telja nlundu, a tangi s sem gengur fram austanveran Breiamerkursand r Vatnajkli, gekk sumar fram til sjs me vanalegum hraa, svo tpum tveim mnuum, jn og jl, var jkultanginn kominn fram undir sjvarkamb fjrunni, og var alfaravegur tpun hefi jkullinn fari lengra, en arna htti hann vi. Svo tti jkullinn fast aurldurnar, sem undan honum gengu, a r ultu fram yfir sig, eins og snjfli, og var htta bin ef menn fru nlgt, fyrir grjtfluginu, sem r eim hrundi. Um smu mundirbreytti Jkuls Breiamerkursandi farveg snum, og flutti sig austur fyrir enna jkultanga, og samlaga sig, svonefndri Veur; bru r brtt aur undir sig, og fru a taka af tni Felli, sem er vestasti br Suursveit, samt hugu menn, a bnum vri engin htta bin, og fr a fjarri, v skmmumtma, tku r (rnar) binn gjrsamlega af, og a me eim hraa, a engu af hsunum var bjarga burtu, heldur hvla au ti undir 6—7 lna ykkum strgrtis aur. Fell var ur ein me betri jrum hr um sveitir, en smmsaman hafi a misst mestan hluta af slgjum snum, og thaga fyrir vatnagang, a var v n orin engin tiltaka.

jlfur segir ann 12.janar 1870:

dag kom hr maur noran r Blndudal og fri brf 3.-5 . [janar]; segir einu eirra: „allt fylltist hr me s jlafstunni", ennfremura illvirin og jarbannirnar, heyskortur og bjargarskortur hafi allt fari ar vaxandi fram yfir rslokin.— Hr sunnanlands geri 2 daga blota-hlku um slsturnar, og btnuu hagar va um Borgarfjr, og syri og lglendari sveitunum austanfjalls, ar sem snja- og svellaminna var en hlendari sveitunum var ltil eur engi hagabt a eirri hlku, en svellalg og hlkur meiri; llum lglendari sveitunum austanfjalls, einkum austan fr jrs og a austur til Mrdalssands, eru bestujarir og sem nst alautt; illviri og harindi ... austan yfir Mrdalssands.

Noranfari segir frttir ann 19.nvember:

Hr um nrsveitirnar og annarstaar, aan sem fregnir hafa borist hinga, er mikill snjr kominn, og sumstaar fari a gefa f. a af er vetrinum, hefir frosti ori hrmest 9 .m. 13 til 14 stig Reaumur [-16. til -18C]. San pollinn lagi, hefir tluvertveri dregi af fiski upp um sinn svo nefnda „pilka". strhrin skall 12.oktber hafi margt flk legi vi grs fram Grmstunguheii og Haukagilsheii; hfum vr eigi heyrt ess geti; a nokkurn essara hafi kali ea ori ti.

jlfur birtir frttir ann 25.nvember

Af fjrskunum og manntjninu noranlands ofsaverinu12.[oktber] frttist n lti eitt greinilegra en fyrr hafi spurst og geti var sasta blai; fjrskaarnir Hnavatnssslu voru almennastir um sana, er f hrakti ar Svnavatn fr msum bjum, og inginu; eins misvis Skagafiri, beggja megin Hrasvatna. — Bir mennirnir; fr Flatatungu, er tali var a mundi hafa ori ti, komu lfs fram: en unglingsmaur (fr Saurb) Vatnsdal hafi ori ti, og var hann fundinn dauur. Smuleiis stafestist fregnin um, a orsteinn bndi Jnsson fr Illugastum Fremra-Laxrdal var til hrinni, og hafi fundist dauur Blndu; hann hafi fyrr bi Holtastaakoti Langadal.

Desember: Fremur kalt. Umhleypingar gengu og illviri. s rak inn Hnafla.

rarinn Reykholti segir a r hafi rutt sig og ori frar ann 3.

jlfur segir ann 9.desember:

Me Mifjararmanninum ... brust r fregnir, mefram r brfum fr skilvsum mnnum, sem ritu voru 23.-24. [nvember], a hefi ar nyrra gengi hrkur me jarbnnum um nstliinn 3 vikna tma, eur sem nœst fr byrjun f.mn. [.7. nvember, 24.sunnudag e.trinitatis] hafi ar reki eina hina hrustu hr me ofsaveri; hrakti mjg va f ar um sveitir, v vi ekkert var rbi, og menn fr fnu, er villtustog nu eigi heimilum snumfyrr en sar. — Kveldinufyrir hafi unglingsmaur sonur Gsla bnda Fosskoti Mifiri, Sigurur a nafni, nttasig Barkarstaaseli og fr aan rdegis 7. [nvember] og tlai heim til sn og tti undan verinu, en komst aeins rma bjarlei fram, niur fyrir tni bnum Npsdalsseli, og hafi ori ar til, v ar fannst hann ti orinn og rendur eftir veri. — ekkar hrkur hafa gengi hr syra mestallan [nvember], bi um efri sveitirnar Mrasslu, einkum Norurrdal, verrhl og efri hluta Stafholtstungna, og um allar efri sveitir rnessslu og um mijan [nvember] var mestallur tifnaur kominn gjf um ingvallasveit, efri hluta Grmsness, Biskupstungur og Hreppana, en miklu betri jarir um eystri og lglendari sveitirnar. Smu jarleysur voru asigi og gerust um sveitirnar fyrir austan Mrdalssand, fr v fyrir mijan [nvember], svo a undir lok [hans] var fullori f komi va gjf ar bestu hagajrum og enda fullornir sauirframan til Skaftrtungu, hva norar. Hina sustu daga hefir hr syra kyngt niur miklum blautasnj og hagar strum spillst llum nrsveitunum.

jlfur birti ann 9.febrar 1870 brf r Suur-Mlasslu, dagsett 2.desember 1869 (nokku stytt hr):

Vori var kalt langt fram sumar og spratt grasi seint og lti; sinn l vi fram mijan gstmnu. Eftir a fr hann a frast fr Austurlandi. Engin hpp fylgdu honum, nema hann hamlai skipum, svo aeins tveir lausakaupmenn uru a fara inn Seyisfjr og versla ar, eir tluu anna. ... Slttur var byrjaur 14. og 15. viku sumars, og gekk vel fram 16. viku (9.—11. gst). kom felli og snjai kaflega sumstaar, svo gefa var inni km, og var eigi sinnt heyskap heila viku. sumum sveitum mtti sl lengst um daga. Eftir a kom urrkatog hirtust vel tur manna og lti eitt af theyi. Tururumiki minni en vant var, sumstaar rijungi, og tengi mjg graslti. 3. september br til tar, me rigningum og krapaverum, og tk kaflega a snja eftir mijan mnuinn, svo hey manna lentu undir gaddi. 30. september inaiog tk va af heyi, svo a nist. En batinn st of stutta stund og voru litlar ur. 11. oktber br aftur og geri harindi. 13. mnaardaginn geri svo miki forasveur, a 2 menn uru ti Mrudal og fjlda fjr hrakti ar og fennti. fennti ng f Jkuldal, og frst hefir r Norurlandi a ar hafi oristrkostlegir fjrskaar. etta var degi ur en svarai v, er gekk fjrskaaveri mikla fyrrahaust (1868), egar frst um Austurland 13.sund fjr. N frst hr eigi f til muna, nema a sem gnefndi; um veturntur batnai aftur eina viku, og nu sumir inn heyrudda snum. er tluvert af heyi enn undir gaddi sumum sveitum. San um byrjun fyrra mnaar [nvember] hafa veri megn harindi. dag er komi viri.

Noranfari birti ann 19.mars 1870 brf r Skagafiri, dagsett 2.desember:

Miki tjn gjri hrin hr 12. oktber, dreif grynni snj af skepnum, v hrin kom raua jr skrei margt r fnninni aftur, egar blotai, en tgjrt a holdum; vantar samt enn miki. Sjrinn gekk langt upp yfir takmrk sn og mlvai andvirki manna, er stai hfu um langanaldur hggu; 14 btar og byttur, er sagt a brotna hafi fr Kolkus t a Hfa, 7 eirra fru alveg og sst ekkert eftir af eim.

jlfur segir pistli ann 26.janar 1870, m.a.:

Allan fyrri helming nstliins desember gengu um Hnavatnssslu einlgar noranhrir, me fannkomu svo mikilli, a um 20. [desember] mtti ar „heita jarlaust mest sakir fanndptar, svo a enda hestar gengu hungrair".

Noranfari birti ann 10.febrar 1870 brf r Barastrandarsslu, dagsett 23.desember:

[Barastrandarsslu 23.desember] g tel vi hefum af seinastlinu sumri 3 vikur sumarveurttu; graslti var hr mjg tengi, en tn smileg; flestir heyjuu lakasta meallagi, hygg g fa, sem engan, er fkkai skepnum snum en n er veturinn kominn og heldur harsninn, svo n er bi a gefa meira hey f, enn fyrra um mijan vetur. Hafs sagur kominn inn safjarardjp og inn Steingrmsfjr, svo lklega er hann fyrir llum vesturstrndum og mskiNorurlandi, og s a, lt gbest a fara a fkka setningi, og a gjri g batni eigi me nrinu. Hr er nafstai grimmhrarhret me gnarfrosti, svo varla hefir hj mr orikaldara hsum en n.

Lkur hr a sinni samantekt hungurdiska um veur og tarfar rsins 1869. Ltilshttar upplsingar um mlingar eru vihenginu.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Sasta frsla | Nsta frsla

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
gst 2020
S M M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Njustu myndir

  • w-blogg110820a
  • w-blogg090820aa
  • ar_1871p
  • ar_1871t
  • ar_1870p

Heimsknir

Flettingar

  • dag (14.8.): 147
  • Sl. slarhring: 188
  • Sl. viku: 3029
  • Fr upphafi: 1954098

Anna

  • Innlit dag: 121
  • Innlit sl. viku: 2662
  • Gestir dag: 110
  • IP-tlur dag: 105

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband