Af rinu 1868

Kalt r, en hagstir kaflar vor og haust bjrguu miklu. Febrar var mjg kaldur, og einnig var kalt mars, jn, jl, gst og oktber, en fremur hltt aprl og nvember. Mealhiti Stykkishlmi var 2,8 stig, 0,3 stigum ofan mealhita nstu tu ra undan. mlingar r Reykjavk su nokku vissar virist sem mealhiti ar hafi veri um 4,1 stig. ri ur var hitamunur stvanna tveggja hins vegar minni. Lti var um mlingar um landi noranvert etta r.

ar_1868t

Nu dagar teljast mjg kaldir Stykkishlmi, 17. og 18.oktber hva kaldastir a tiltlu, en einnig 8., 9. og 10. gst. Enginn dagur telst hafa veri mjg hlr.

rkoma mldist 741,7 mm Stykkishlmi, talsvert meiri en ri ur. A tiltlu var rkomusamast jn, en rkoma var einnig mikil febrar, jl og oktber. Mjg urrt var hins vegar desember og einnig var urrt a tiltlu gst og nvember.

ar_1868p

rstingur var venjulgur lengi vel, srstaklega mars, ma, jn og oktber, en hstur a tiltlu september. rstiri var srlega mikill febrar og hann var einnig mikill jn. Er a nokkur vsbending um hvassvirasama t. Aftur mti var rinn ltill september. Lgsti rstingur rsins mldist Stykkishlmi ann 13.mars, 956,5 hPa, en s hsti mldist ann 18.nvember, 1039,1 hPa.

Hr a nean eru blaafrsagnir af t og veri. Eins og venjulega er stafsetning a mestu fr til ntmahttar.

Janar. T tti afbragsg janar, nema helst var kvarta undan hvassvirum Snfellsnesi.egar lei mnuinn skipti rkilega um veurlag, tmarit Skoska veurfriflagsins hefur eftir rna Thorlacius Stykkishlmi a vi hafi teki tveggja mnaa nr samfellthrarveur.

Fr Flgu istilfiri: „Var mjg snjlti eftir hi besta tarfar desember 1867 og reyndar fr veturnttum“.

Baldur segir 9.janar:

ri (1868) byrjai hr me stormi og rigningu, gjri ofsaveur nrskvld, svo a kaupfari „Spica“ (44 1/2 lest), er sent var hinga til ess a skja saltfisktil consuls Siemsens, sleit upp af hfninni og rak upp kletta hj rfarsey; var skrokkurinn sjlfur seldur vi uppbo 7. dag .m. fyrir 217 rd.

jlfur segir ann 13.janar:

ofsalandsynningsverinu nrsdagskvld, slitnuu sundur arar akkerisfestarnarer skipi Spica l vi hr hfninni, tk hana brtt a reka fyrir ofverinu, er eigi voru nema einar festarnar eftir, fyrst „grandann“ og vestur af honum, fru skipverjar til og hjuggu burtu mstrin niur vi ilfar, bar san skrokkinn upp Hlmana (vestur af rfarsey) og brotnai ar.

Tarfari hefir veri svo einmunagott enna fyrsta hlfa mnu af nja rinu, a elstu menn muna vart jafn einstaka og stuga veurblu fyrra hluta janar: frostlaust ntt sem dag, og jr hr syra alveg snjlaus yfir allt, ar til lti fl kom morgun, og elalaus; fr eins og egar urrast er um sumardag. Um veturnturnar kom allmikill hafs inn safjarardjp svo a skipgengt var Djpi um nokkra daga en fr svo aftur, og ykir ar vita gan vetur a hannkom ar inn svo snemma.

Noranfari birti ann 21.mars brf rita Grundarfiri 15.janar:

Veurttufari hefir veri einstaklega bgt, sfelldir umhleypingar, rok og rigningar, frost og kraparegn til skiptis, oft sama dgrinu. Illviri essi hafa valdi v a fiskafli er va hr mjg ltill, og hey mjg drepin og skemmd, meira og minna.

Noranfari birti ann 15.febrar brf r Langadal Hnavatnssslu dagsett 22.janar:

Tarfari hefir eins og allir hrlendir menn vita, veri a mestu a af er essum blessaa vetri, svo gott a f eru dmi til, og a ekki nstlina 35 vetur [san 1833?]; alltaf a kalla ur og au jr millum fjru og fjallatinda, svo a vinna hefi mtt sem oftast a hsastarfi, garhleslu og jaryrkju. Allur bpeningur, nema krnar bsunum, gengi sjlfala fram a jlum, og ar sem landkostir eru gir allt fram a mijum vetri. nstlinum desember voru Vikeri Brardal, sem ar er meal fremstu bja, heyjair 27 baggar af sastr. ar grennd var sagt a krhefi um r mundir gengi ti. Skagafjarardlum og var, sst janar 1868, va sprungi t vi og fjalldrapa. Sama rgskan hefir a kalla veri sjnum nr v umhverfis land allt.

Baldur segir 7.febrar:

San „Baldur“ kom t seinast hefur lti gerst til tinda, vffrult hefur veri lengra a, nema nokkrir norlingar, sem komi hafa suur til sjrra, geta eir eigi annars, en sama veurttufars og hr; — kvefveikin hafi gengi ar lkt og ur. Smilegur fiskiafli hafi veri haust og fram vetur vi Strandir og Hrtafiri, minni vi Skagastrnd og Vatnsnes. Snemma vetrar hafi hafs komi vi Strandir, en reki skjtt burtu aftur. Fram a 23. [janar] voru hr stillt veur, en frost nokkur, hst 10—12, sst fyrst snjr, en me Plsmessu [25.janar] og ar eftir, geri tsynninga, og dreif niur snj mikinn, og eru v jarbannir.

r brfi r Hnavatnssslu er svo skrifa: „Verttufar og tarfar er hr um sveitir eitthvert hi blasta og besta og skemmtilegasta, sem hugsast getur“.

Febrar. Kalt var og umhleypingasamt. Snjr tluverur um landi vestanvert, en minni eystra og betra tarfar ar.

Flgu istilfiri 6.febrar: „Hafs rak a landi“.

Baldur birti 23.mars brf r ingeyjarsslu, dagsett 13.febrar:

Eins gtur vetur fram a orra, og essi hefir veri, hefir n eigi komi san 1804—5, 1818—19 og 1832—33 um Eyjafjarar-, ingeyjar- og Mlasslur. ingeyjarsslu var mealtal hitans oktbermnui (1867) 1, nvember 1/3, desember 1, janar (..) 3, febrar hst frost 12 til hins 8. dags, en 16—20. Engir hafa nafnkenndir di. Maur einn var ti hj Syri-Haga Eyjafiri; hann ht Bjartmar; a var eirri einu hr er orranum kom.

ann 18.jn birti Noranfari brf rita Snfellsnessslu 24.febrar:

essu ri (1868) eru mr tv rokviri minnilegust; 1. janar og 5. febrar, sem bi uru hr a tjni, af v sem g ur gat um, m ra, a vetrarundirbningurinn var hr ekki bmannlegur, enda eru egar farnar a heyrast umkvartanir um heyleysi, gjafatminn byrjai ekki fyrri en litlu fyrir mijan vetur. En san umskipti me orrakomunni hafa sjaldan komi kafaldsupprof, svo fanndptin er hr orin mesta lagi og fr a v skapi kleyf. vextirnir af minnstum rokvirum, eru meiri skemmdir msum jrum hr en llum undanfrnum rum san 1850, til samans teknum, svo t.a.m. rjr af eim mega teljast me ollu byggilegar, tveim rum ur var ein af eim skstufarin me sama mti, svo g m segja lkt og haft er eftir konu Axlar-Bjarnar, „heldur saxast limina hans Bjrns mns".

Baldur segir fr 28.febrar:

Me feramnnum, sem nlega hafa komi noran r Eyjafiri, hefir a frst, a fram til orrakomu hafi veri hin skilegasta t um allt Norurland, svo a um nr hafi litur sumstaar veri kominn tn, sem vordag. Me v skepnuhld voru og g, munu menn ar vast hvar vera frir um a taka mti tmnuum, tt eir yri nokku harir. Aftur hafi liti illa t ar, eins og va annars staar um land, me bjargri, ar sem mlnyta var ltil eftir sumari, en kornbirgir litlar kaupstum, enda er ver kornvru svo, a ftklingum er um megn,a kaupa hana, en kaupmenn tregir a lna. Mun etta me fram vera orsk til ess, a menn skja hinga venju fremur til sjrra. En hr er litlu betur statt, svo til vandra horfir, ef eigi verur afli gur. Me eim frttist og, a eldur hefi sst gamlrsdag, sama sta og sumar. hafi og ori vart vi jarskjlfta Norurlandi; bar eftir vmeira honum sem austar og norar dr; hfum vr heyrt, a hs hafi hruni Hsavk. Eldur essi hafi og sst um sama leyti vestan af Mrum. Menn skyldu hafa tla, a austanpsturinn, sem kom hr 23. .m., mundi fra oss nkvmari fregnir um hann, en a var eigi; enda hfum vr eigi frttir austan yfir Skeiarrsand fr v fyrir jl. — Austanpsturinn, Sigurur Bjarnason, kom hinga 23. [febrar] Hafi hann veri lengi leiinni og fengi slrkut. Var hann ru hverju hrtepptur sakir illvira og snja, er hann hreppti nstum hvern dag. Taldi hann megn harindi og snja san um orrakomu allt austur r, enafbragst til ess. Harri hafi veri manna meal, einkum Meallandi og lftaveri, svo a flk var ar fari a skera skepnur til matar sr tt ngar vri heybirgir.

r brfi r Mlasslu er svo skrifa 17. des. [1867]: „Han er ekki a frtta nema einstaka t. Vr hfum varla s hr snj. Frost hafa komi hr mikil og kafir stormar, er hafa sjaldan stai meira en dag; annars hafa veri su-vestan-blur. Nokkur afli hefur veri Reyarfiri, og er enn ti firinum, og mokafli Norfiri. Hvergi er hr fjrum fari a kenna lmbum t“.

Hr suurnesjum hefir fr orrakomu veri mjg stir t; nlega sfeldir stormar og snjkomur; hefur v eigi gefi a leita fiskjar, tt tlan manna s, a afli kunni a vera fyrir.

Ekkja nokkur ldru, fr Vatnshl [?] svonefndum Mlabjum Hnaingi, hafi fari fr heimili snu til nsta bjar, laugardag 8. febrar, gjri kafaldsbyl, og hefur hn eigi fundist a v, er sast frttist. — Sjrrarmaur a austan tlai r Keflavk suur Hafnir, var hann ti eirri lei.

Baldur birti ann 28.mars r brfi sem dagsett var Snfellsnessslu 23.febrar:

Tarfari hefur veri framrskarandi stirt san orri byrjai, hfuttin hefur veri tsynningur, oft hafi leiki rum ttum stund og stund, fannkoman hefur veri kf, og n dag, sem er fyrsti dagur gu gmlu, er tsunnanveur me skafrenningi og alveg jarlaust; sumstaar hr kring hefur f stai inni 3 vikur. Undan Jkli er a heyra alveg fiskilaust, og eru slkt mikil bgindi. Um mijan orra uru hr 2 stlkur ti milli bja sunnanbyl, er skall ; sama laugardagskveld var gmul kona ti Hrtafjararhlsi.

jlfur greinir fr rferi 29.febrar:

Fram til orrans framhlst hin sama einmuna veurbla er skrt var fr f.mn.; en fremur var hrakvirasamt hrosspeningi hr sunnanlands fram til jlanna; veurbla essi ni yfir gjrvallt land a v sem spurst hefir, og hitinn virist a hafa veri llu meiri noranlands um etta tmabil, v t.d., Hegranesi var daglega +4 til 6R. [6 til 8C] fyrstu vikuna af rinu. Harindin dundu yfir me orranum og hafa haldist fram enna dag me einu hinni mesta og jafnasta fannfergi semmenn hafa hr af a segja, svo a hr sunnanlands eru n via jarbnn yfir allt, en afturvast jarir uppi fram til mis essa mnaar bi noranlands og um Dalasslu, egar stuveur var. Mjlkurhey reynast vast nsta ltt og ar af leiandi mlnytuskortur og fremurskart manna milli til sveitanna; mest mun samt kvea a v um Vestur-Skaftafellssslu, enda biu eir annan verulega bjargrishnekki haust ar sem „melurinn" eur s kornuppskera eirra brst a mestu eur llu. — Gftalaust um ll nes til essa; hvergi undir Jkli komi sj gjrvallan orrann.

Mars: Kalt, nokku umhleypingasamt, en talin skrri t heldur en febrar.

Flgu istilfiri: „ennan mnu voru mjg mikil harindi. 1.mars rak hafs fjrinn; 23.mars, hafsrek og frost miki; 28.mars, rak hafs r landsn“.

Baldur birti ann 23.mars r brfi sunnan r Gari, dagsett 6.mars:

San orranum sleppti og sjfrt hefir veri stundum, hefir ltill veri aflinn, lti eitt Vatnsleysustrnd, og nokku um Voga og Njarvkur.

Noranfari birti ann 21.mars brf rita Hnavatnssslu 8.mars:

Miki hefir tin veri stug og hrasm san me orra og lti ori notu tbeit, jarir hafi veri, sem n eru va ornar litlar, og vast bi a taka hross flest, essaviku ea nstliinn rijudag, gjri blota er rmdi gn um hnjta sumstaar.

jlfur segir fr 18.mars:

San um mija 1.viku gu og fr byrjun essa mnaar hefir verttan a vsu veri miklu spakari, frostvgari og minni snjkoma yfir hfu vsvegar hr sunnanlands, heldur en var orranum a minnsta kosti allt fyrir utan lfus, en allmikill snjr fll framanvera migu umallar sveitir milli lfusr og Markarfljts, en lengra a austan eru engar fregnir yngri en um mijan [febrar]; va komnar upp jarir ar eystra n hr, sst a neinum mun, og vsvegar a bi austanfjalls og beggja vegnaHvtr ykir almennur heyskortur, furvandri og peningsfellir liggja opin fyrir ef eigi raknar r hinum almennu jarleysumme eindregnum bata n upp r gunni. — orraharindin spyrjasthin smu eur mjg lk og hr um allan vestari hluta Norurlands eur norur til Eyjafjarar, en ar virist hafa veri miklu snjminna, enda einnig frostvgara heldur en hr, og r ingeyjar- og Norurmlasslu er sg ndvegist me allt slag fram til mis [febrar]. — Undan Jkli er oss brfi25. [febrar] skrifa hi sama af harindum til landsins og bjargleysum, eins og hr er syra, og a almenningur hafi eigi hey lengur en t guna ef eigi komi bati fyrr.

Noranfari segir ann 21.mars:

Fyrir jlafstuna hafi hafs reki a Vestfjrum og inn mitt safjarardjp, en fr aan eftir vikutma, og hefir eigi sst san. Me orra komu fr verttu hr nyrra og hinum fjrungunum, a svo miklu vr hfum frtt, helst a klna og spillast bi me snjkomu, hvassvirum og frostum, sem san hefir oftast haldist, nokkrir dagar hafi veri frostlinir ea ir, er hleypt hafa gadd, svo va var jarskart, lka vegna snjyngsla. Frosti var hr mest kom fram febrar, og Akureyri 7. s.m. rm 20 stig Reaumur [-25C]. 4. og 5 febrar skall fyrst eystra og svo hr nyrra, hin mesta landnoranstrhr er komi hefir vetur me ofsaveri, snjkomu og 7 gr. frosti, uru menn va ti; suma af eim kl, svo vi limatjni l og nokkrir sem biu bana. Eftir frttum, sem nlega hafa komi hinga af Slttu og Langanesi, hafi tluveran hafshroa reki ar a dgunum, en eftir fa daga reki aan r augsn.

jlfur segir ann 24.mars:

Me fregnunum um jarleysurnar yfir allt hr sunnanlands og i Borgarfiri, — og allir sj a snjkyngi og jkullinn hefir aukist daglega umnstliinn vikutma, — berast jafnframt htalari og skyggilegri fregnir um almennan bjargarskort til sveitanna manna milli.

Noranfari birti ann 15.aprl brf r Skagafiri og af Langanesi:

[Skagafiri 13.mars]:Tin hefir mtt heita hin besta, tt lti hafi veri um ur san me orra, og fremur umhleypingasamt. tigangspeningur hefir v tluvert lti hold, og hestar va hvar n engu betra ef eigi verra tliti, en fyrra um etta leyti, heyin, hvaan sem til spurst hlfulakari og lttari en fyrra, og tt su me gri verkun. Allt um a g s tin rlar heyleysi hr sumum sveitum, svo sem Blnduhl og Tungusveit.

[Langanesi 25.mars]:Tin gengur jafnt yfirinnra og hr, jarlti er hr n vast og jarlaust sumstaar. s kom hr seint janar en fr aftur, skildi hann aeins eftir klakagar fjrum, og gjri r ntar til beitar. fyrradag kom sinn aftur, og fyllti Axarfjararflann, en flktist mest allur burt aftur.

Baldur birti ann 30.aprl brf r Rangrvallasslu (dagsett):

tt g vildi lta yur f um lei dltinn frttapistil, verur hann efnisltill v ekkert ber srlegt til tinda hr um nlgar sveitir,nema hi bgborna tarfar, sem a lkindum gengur nokku jafnt yfir, a minnsta kosti hr sunnanlands; veturinn hefir veri hr rskurarmikill, hann mtti fyrst heita afbragsgur allt fram a orra, en dundu snjar og illveur me stugu jarbanni, sem hvorttveggja vihlst fram fyrstu viku gu; fr a spekja veri en sjgangur og jarleysa hlst enn hi sama alla guna og allt til ess 27. og 28. [mars], kom gur verabati svo jr mtti heita alau a viku liinni og varir essi skilegi verabati enn dag, svo n sst ekki a kalla snjr bygg. essi verabati var v drmtari, sem menn voru langlakasta lagi undir bnir a taka mti lngum og strngum harindum, og g m segja a jafn illur undirbningur, sem n, hefir ekki tt sr sta um undanfarin r, slitrtt hafi tt me eitt og anna; sumari var bi grasleysis- og mesta rosasumar, hausti rigningasamt, svo essi litlu hey og hrktu eyilgust fyrir r i grum,enda hefur fnaur frast nauailla og fengi va msa tjlgni framar venju, svo fnaarhlderu almennt slmu horfi, heyskortur almennur,en ar af leiir a menn vera a sleppa langt um of snemma hendinni af fnai illa fruumtil ess a lifa af jr eingngu, enda hn ekki brygist. a bar margt til ess etta sinn, a heyi mundi vera visjlt til furs; a nist svo a segja enginn baggi hrakinn ea kvolaur gar, og svo komu r miklu haustrigningar ur en menn gtu gengi fr grum, en ekki hva minnst tilefni mun hafa veri frostin, sem voru framar venju fyrravor um grandann, v g hefi ur veitt v eftirtekt, a miki frost um grandann ntir grasi bi til furs og vaxtar a fullum rijungi. essar illu afleiingar hafa ekki sur komi fram etta sinn knum, v r hafa almennt ekki gjrt hr meir en hlft gagn, en ar af hefur leitt strkostlegan bjargarskort manna milli framar venju, og ar ofan er n aflaleysi af sjnum, v hr fyrir llum Rangrsandi hefir ekki enn dag veri sj komi essari vert; skip au, sem han fara til sjrra Vestmanneyjar, komu anga ekki fyrr en migu, og sum ekki fyrr en fyrstu viku einmnaar, og me illan leik, ar sem frur eirra margra sitja uppi enn dag; r Vestmanneyjum var landfer migu, og var ar fiskilaust, en kaupstum ar var bi a f kornvru og arar nausynjar me kauptarveri.

jlfur segir af skiptapa pistli ann 18.aprl [stytt hr]:

Mivikudaginn var, 15. .mn., reri almenningur hr innra en hvessti haran landsunnan egar a hdegi lei og herti veri eftir v sem upp daginn kom; voru a v eigi fir hr af Seltjarnarnesi, eirra er vestur hfu ri, er eigi nu lendingu; nokkrirhleyptu Seltjrn og settu ar upp, en rennir hleyptu upp Akranes. Eftir v sem svo reyndist, hefir og s veri fyrirtlan Jns Eyjlfssonartmthsmanns Steinum hr Selhverfinu; hann reri um morguninn vi rija mann 4 manna fari, v 4. hsetinn sem rinn var, Jn bndi Reynisvatni, var a vsu alkominn hinga frameftir til sjar kvldinu fyrir, en atvikaist svo, a hann fr eigi rakleiis a Steinum um kvldi, ar sem hann tlai a liggja vi og ni svo eigi rur um morguninn. En suurlei af Akranesi, daginn eftir, var etta skip Jns Eyjlfssonar fyrir eim hvolfi og me segli og fokku uppi, og hvorttveggja rgbundi, og tti aushva ori var, a eir myndi hafa kollsiglt sig og farist arna allir 3.

Aprl. Fremur hl og hagst t.

Noranfari birti 18.jn brf r Dalasslu, dagsett 23.aprl:

Hr voru jarleysur fr orrabyrjun til ess viku af einmnui, san hefir veri ndvegis t, og var ess, ekki vanrf, v a heyjaskortur var hr orinn venju framar, ekki vri orin innistaa nema hrum 10 vikur; ollu v bi ltt hey, og skemmdir af haustveurttu. Harri, er svo miki af bjargarskorti a elstu menn muna ekki anna meira, og ekki ltur t fyrir a batni a verslun byrjai Hlminum me nkomnavru.

jlfur segir 9.ma fr nokkrum vetrarslysfrum:

Fyrr orranum uru 2 mgur af Skgarstrnd, ti Narfeyrarhl, stlkan var aeins 11 vetra. — Um miorraleyti var unglingsmaur um tvtugt, Ptur a nafni, sendur fr Bjargi vi Hellna me hest ofan til sjar til a skja hkarl; gaddbylur var og herti veri, svo hann missti fr sr hestinn t veri, og hefir lklega fari a leita hans — og fannst hann ltinn nokkrumvikum sar eftir trekaa leit. — Sunnudaginn22. mars(seinasta sunnudag gu) var noranlands einn hinn versti og harasti gaddbylur egar uppi daginn kom, en allspakt veur fyrst um morguninn; hrakti f va um Skagafjr, og var sagt lausum frttum, a nlgt undir 100 fjr fr Stru-Grf Smundarhl og fr nlgum bjum, hefi hraki fram Vmrargil og fennt ar og sumt ori til undir fnninni; hrakti nlega 50—60 saui fr Stafni Svartrdal samt smalamanninum, 18—20 vetra; eftir trekaar leitir fundust allir sauirnir lifandi, nema einn, lengst fram fjllum, en smalamaurinn var enn fundinn egar sast spurist.

Baldur segir fr 15.ma:

Af Norurlandi er a helst a frtta, a ar er alveg hafslaust me llu Norurlandi og Austurlandi, hefir sst til hans aeins, svo sem sj m af brfi fr Seyisfiri. Verttan hafi san pskum [12.aprl] veri einkar g, eins og hr sunnanlands hefir veri, en skepnuhld betri ar, en hr eru. Hkarlaskip lgu ar t egar r pskum, en voru eigi komin aftur.

r brfi af Seyisfiri 27. mars: „Veturinn hefir mtt kallast gtur um allt Austurland, einkum fram a orra, v a anga til getur varla sagst a snjr hafi sst; en san hefir veri umhleypingasamt, en aldrei miklar snjkomur. Hafsinn hefir sst ti fyrir norurfjrunum, en n eru suvestan-stormar, og rekur hann v langt haf aftur sem betur fer“.

Ma. T tti almennt hagst. Hret kom lok mnaar.

orleifur Hvammi segir ann 30.ma: „Snjai a nttu sj niur“.

ann 18.jn birti Noranfari brf dagsett ma:

[Hnavatnssslu 15.ma]Ekkert er n a segja han nema allt hi besta, hva tarfar snertir og veurttu. Hn hefir veri hr hin skilegasta san pskum. Reyndar hefir veri nokku urrvirasamt og yrrkingar, svo tnin voru hvt, og allt harlendi skrlnai, en fyrir rmri viku san hefir komi breyting etta. Vi og vi hafa komi hgar vtuskrir me oku nttum, svo tn eru farin tluvert a spretta vast hvar.

[Skagafiri 20.ma]Han er ftt a frtta, vori hefir veri hr eitthvert hi hagstasta, nturfrost hafi veri tluver fram til hins 6. [ma] N er hr kominn ngilegur saugrur, svo a ltur fremur lklega t me fnaarhld, ar sem hann gekk brilega undan; dag lt g rja allt mitt geldf. Fuglafli er sagurgur essa daga vi Drangey, en ekki hefir hr enn ori fiskvart.

Jn. Nokku hretasamt og rkoma va mikil. Kalt, srstaklega um landi vestanvert. Skrra nyrra.

orleifur Hvammi Dlum segir ann 14.jn: „Snjai a nttu fjll og lglendi“. Flgu istilfiri segir ann 9.: „Var sla vestanhr“. Sra rarinn Kristjnsson Reykholti Borgarfiri segir a ar hafi snja afarantt 2.jn og ann 10.geri alhvtt um stund fyrir hdegi miklu tsynningsli - og smuleiis geri ar kafaldsl ann 15. og krapal nstu daga eftir. Fjra daga taldi hann urra jn.

Noranfari segir af hafs 18.jn:

Hafsinn hefir a ru hvoru veri meiri og minni, einkum fyrir Hornstrndum og allt austur undir Grmsey, og hamla sumum hkarlaskipum afla, sem flest hafa komi heim, r fyrstu ogannarrifer sinni.

Noranfari segir fr 4.jl:

[ann 10. jn] kom Sveinn pstur Sveinsson hinga a austan, einnig fyrrverandi pstur Nels Sigursson ... Feramennirnir a austan, sgu engar njungar, nema a voru, er eir fru a heiman, bnar um tma, a ganga dmafar rigningar. Va hfu hlaupi skriur og skemmt tn og engi. einkum Skgum Mjafiri, hvar tn og engi tk a mestu af, en brinn hafi stai haggaur.

[r brfi r Hnavatnsslu, 10.jn] Ekkert er han merkilegt asegja, nema tin var hr einstaklega g, fr v g skrifai yur, litlu eftir krossmessuna og fram um mnaamt [ma/jn], var hret nokkurt fyrir hvtasunnuhtina [31.ma], og svo eftir hana fyrir Trnitatis. Snjai vast lglendi, og sumstaar var fnnin svo mikil, a hana tk ekki upp af tnum, fyrr en 4. og 5. dgum seinna. Ekki var samt meint vi a, hva skepnuhld snertir svo g viti, og ekki gjri a tnum miki til, einkum ar sem snjrinn l , v ar gat sur kali. Nna eftir Trnitatisht, hefir aftur slegi upp kuldahret, og snja vast lglendi, og tekur essi kuldi i miki upp geldf nri og svo lambf, samt er v nstum httara ar sem er gu standi og vel hirt.

jlfur segir af skipbroti pistli ann 10.jl:

[. 29.jn] var hr fremurspakt veur og rkomulaust framan af, en egar lei a hdegi, fr a ganga skrum og reka stinnings hryjur af vestri tsuri, og herti vindinn egar daginn lei og gjri nokkurt brim. Norska timburskipi „Falkeri", er kom hinga 22.[jn], l hr hfninni meal margra fleiri skipa, og eigi nema fyrir einu akkeri , en hafi upp undin flest segl sn, til erris, meir en til hlfs; en einmitt er svo vildi til um midegisleyti a skipstri var genginn land og allir arir skipverjar, nema kokkurinneinn, voru og farnir fr bori me timburbt, rak eina skra-hryjuna er fyllti ll segl, sleit akkerisfestarnar, og rak svo skipi austur Arnarhlsklettana ur en vi yri snist a bjarga; l svo skipi ar og lamdist vi klettana, ar til v var n flot um kveldi og komi aftur t hfn; en reyndist skipi brtt svo laska, a eigi vri sjfrt, og var v selt fram hendur rttarins me r og reia til uppbos.

Jl. Mjg rigninga- og kalsasamt veur. Skrri kaflar komu fyrir noran. Reykholti segir rarinn a sj dagar hafi veri urrir.

orleifur Hvammi segir ann 29.jl: „Nturfrost me hlu kl.5“ (a morgni),

Baldur segir fr 11.jl:

r Mlasslu hefir frst gt veurtta og grasvxtur betra lagi. Skepnuhld kvu og hafa veri ar g, en heilsufar manna lakara lagi; hefir megn taugaveiki gengi ar um; henni hefir fylgt lungnablga, en fir hafa r essu di, eir sem teljandi su. ... A kvldi 8. .m. kom Bjrn noranlandspstur; gat hann eigi um anna, en gott rferi, hva skepnuhld snertir, og grassprettu litlega, gan hkarlsafla og fiskvart, ef eigi vri beituvant; heilsufar manna sagi hann allgott a noran.

Noranfari segir ann 18.jl:

Af Vesturlandi frttist hinga nlega, me hkarlaskipunum, er komu vestan fyrir Strandir og af safiri, a tarfari ar vor hefi veri miklu kaldara en hr, og stundum frost og hrar hr var gott veur. hretunum fyrir og eftir hvtasunnuna [31.ma], hafi komi feikna fnn. Grur og grasvxtur var v ar miklu minni en hr nyrra. ... Allt til skamms tma, voru hafk af s upp fyrir dpstu hkarlami, og alltaf stormar og kuldar, og stundum hrar til hafsins, tt landi hafi veri gott veur. ... Tn eru sg orin me besta mti. eir fyrstu hr, byrjuu sltt mnudaginn 10. vikunni, og svo hver af rum.

jlfur lsir rigningat pistli ann 30.jl:

San um hvtasunnu [31.ma] en einkum san um Trnitatis [7.jn] hafa gengi lotulaus votveur og rigningar allt til 27. .mn., og a svo, a hr syra hafa eigi komi nema einir tveir errir dagar fr morgni til kvelds llu essu tmabili, en margir dagar svo r, og vikumsaman, a eigi tk af steini. essi sama rigningat hefir gengi um Dali, umhverfis allan Breiafjr, um Strandasslu og jafnvel einnig Hnavatnssslu vestanvera, og yfir gjrvallt Suurland austur a Mrdalssandi; austar a hfum vr eigi fregnir ekki heldur r ingeyjarsslu, en um Eyjafjr og Skagafjr voru miklu vgari rigningarallt framundir framanveran ennan mnu, sama er a ra af brfum af Vestfjrum um sama leyti. Allur saltfiskur, er bi var a taka r saltstakk og verka upp til erris, l fyrir skemmdum, og var orinn skemmdur fr a vera gild og g vara hj mrgum manni, ekki a tala um vorafla, er tlaurvar til harfisks; mrinn og annar eldiviur er urrka skyldi, hefir bei strskemmdirog mikla rrnun, og eldiviarvandrin allstaar til sveitanna einstakleg, en miklu vgari vi sjinn hr syra, ar sem ng steinkola hefir veri hr a f vi vgu veri. Va er og kvarta yfir v til sveitanna, a allurmlnytufnaur en einkum sauurinn hafigelst strum i essum sfeldu kalsarigningum. Kaupstaarullin hefir og verkast fremur illa og margur lagur komi blakkur og miur urr til kaupstaar a essu sinni; llum gefur a skilja, hve erfitt hefir veri fyrir alla sveitamenn a reka kaupskap sinn og a komast um jrina essari t. Grasvxtur var og er orinn besta lagi vsvegar um land, og a jafnt tnum sem tjr; ess vegna tk almenningur n til slttar allt a v viku fyrr en almenn venja er til, var veinkum a skipta um Breiafjr og hruunum ar um kring, einstku menn hr syra tku til slttarins fyrir og um mnaamtin; en s mnaar-hrakningur mun vera nsta rr til mjlkurnytja, tt hann orni. essa 3 dagana 28.—30. .m. hefir veri besti errir, og snist n verttan brugin til eindregins urrveurs um sinn.

gst. Fremur kld t og rkomusm. urrkakaflar komu sem nttust vi heyskap, srstaklega Suur- og Vesturlandi. Flgu istilfiri segir 7.gst: „Brimsingur og nr v var frost og hinn 8. eins sjvarlgan“. 11.gst: „Rigning afaranttina en hrarl um daginn“.

orleifur Hvammi segir ann 9.gst: „Snjai og festi feramnnum“.

Baldur segir af t 5.gst:

Tarfari hefir hr sunnanlands veri miki erfitt skum urrka, er n hafa gengi nr tta vikur, og munu fir muna meiri urrkat, er n lifa, svo eldiviur er urrkaur og sumt af honum ori skemmt, va mr treiddur; sama er a segja um fisk, a menn hafa veri vandrum me hann. Allur vorfiskur er vst alls staar urrkaur, en vetrarfiskur er vst flestur kominn undan skemmdum. Hj eim, sem byrjuu hr snemma a sl tn, skemmdist taan miki svo vart verur a henni meira en hlft gagn, en hinga til eru a ekki nema feinir menn sem fyrir essum skaa hafa ori. Tin er v erfi hr fyrir mrgum, sem von er, egar etta btist vi ungbra verslun; a eina, sem hr hefir hjlpa miki, er, a hr hefir fiskast miki af orski og su, og er enn gur afli. Sumar af fiskijktunum hr Faxafla hafa lka fiska dvel orsk seinast linum mnui. Hkarlsafli hefir veri sagur gur Bum, en ekki hfum vr nkvmlega frtt hlutarupphina. Tarfari er gott a frtta a noran, r Eyjafjarar- og ingeyjarsslu, og urrkur og grasvxtur gur, og afli allgur; r sveitunum hefir ri og ri kaupaflk veri gjrt afturreka, og er a vst af slmri t og skorti matfngum.

Baldur birti ann 18. gst brf r Hnavatnssslu, dagsett 7. gst:

Hva veurttu snertir, var hr mjg votvirasamt, eins og fyrir sunnan, fr v um Jnsmessu og fram 14.viku sumars (fram um 20.jl). Almennt var teki til slttar 12. vikunni og sumstaar llu fyrr. Tn voru mtavel sprottin og svo mun harvelli vera vast hvar. En nrril, a tur mundi strlega skemmast og rrna vtum eim, sem stugt gengu framan af tnaslttinum, v taan var va orin hlfsmnaar ur en nokkurt str vri urrt af henni. En kom errir samsta viku, svo turnar hirtust og nttust vel endanum, a var um lok jlmnaar. a sem af er slttinum, er hinn skemmtilegasti sumartmi, sem flestir hafa n lifa i mrg r hr fyrir noran; a er mr htta segja. Ef sumar etta rst vel hva veurttu snertir fram til hausts og menn hafa svo gtur a setja skynsamlega hey sn, sem reynslan tti a vera bin a kenna hverjum, sem ber bnda-nafn, er a ekki vafaml, a menn rtta vi strum eftir ri sem lei, ea llu heldur blmgast, og er satt a segja, a bndur hafa tt vi ramman reip a draga ar sem verslunin er san fyrra sumar. mttu eir segja: „Allt kvam senn at svinnum“. [Grettissaga,47] var miki grasleysi eftir mesta harindisvetur. Fnaur gekk fram langkvalinn og horaur. Um rijungi minni og helmingi minni en vant var. Ver tlendri og innlendri vru undir eins hi lakasta. Kornmatur fkkst v ekki nrri a rfum. Mlnyta einhverhin rrasta, sem menn vita til. Heynting einstaklega bg. Af essu er austt stand manna hr fyrir noran fyrra haust. En af v a menn skru niur lmbin vegna heyleysisins og lgu miki f fr, komust menn af veturinn sem lei. N verslun batnai ekki a sinni var allt betra.

Noranfari segir fr 10.oktber:

Seint nstlinum jlmnui lgu hr nokkur ilskip t til hkarlaveia, og meal eirra skipi Inglfur sem eigi er komi aftur, telja menn v vst, a a muni hafa tnst illvirunum sem gengu hr nyrra 16. vikunni [kringum 10.gst], v um r mundir voru hr noranveur og snjkoma allt ofan undir bi; var og lka lei skipanna nokkur hafs, er v helst geti til, a Inglfur muni hafa siglingu eina nttina lent hafsjaka, sem broti hafi gat skipi og a sokki egar, v ekkert hefir enn reki af v, enda var skipi menn vissu seinast til ess, fram reginhafi.

Noranfari segir pistli ann 28.gst:

sumar voru Austfjrum allt fram jlmnu, svo miklar rigningar, nema viku fyrir fardagana, a menn eigi mundu slkar nstliin 30 r. ... Me manni, sem kom hr nlega r rnessslu, frttist, a allt fram seint jl, var enginn baggi kominn gar undir Eyjafjllum og um vestri hluta Skaftafellssslu, en sar kom g urrkat sem byrjai 28. jli svo allir voru bnir a hira tur snar og sumir me gri verkun, og margir egar fengi tluvert af theyi.

jlfur segir af strandi pistli ann 2.september:

[. 29. gst] (hfudaginn) var hr syra slagveursrigningog stormhvass fram yfir mijan dag, fremurlandsyntur hr innra, og egar dr a hdeginu, var rokveur um Keflavk og Njarvkur ofarlega austan. lgu 2 kaupskip Keflavk: Bertha (skipst. Vandal) eitt af skipum Knudtzons, og slupskipi Cathinka eign Duus kaupmanns, ... skipstjri Larsen; var etta skipi bi a f sig fullfermi af fiski, lsi og ull, og tti a fara 1—2 dgum siar alfari til Kaupmannahafnar. egar komi var yfir kl.11, slitnai nnur akkerisfesti Cathinku, skipti engum svifum ur hin brast lka, eur a a akkeri sleppti botnfestunni, og var skipi smu svipstundinni komi til drifs og upp klettana utantil Keflavkurmlinni, rtt niurundan hsum eigandans, og skipti litlu meir en 1/4 stundar, fr v er akkerisfestin brast og anga til allt skipi var komi arna mlinu smrra, og vrufarmurinnallur vsvegar um strndina, en allir 5 skipverjarnir drukknairog brimrotair; a sst til eirra, a egar skipi sleit upp, kstuu eir sr t a ilfarinu vsvegar og hldu sr ar dauahaldi mean mttu; einn skipverjanna sst brega fyrir fleka v skipi var a fara spn, a tluu menn a vri strimaurinn, en hvarf aftur smu svipan. Engi vegur var til a reyna a bjarga neinu me svo skjtum atburum sem hr uru. — Sama daginn sleit upp fiskijagt (slup) eirra Njarvkurmanna (sbjrns hreppstjra lafssonar, Jns Pturssonaro.fl.?) ar vkinni og brotnai spn; hn var mannlaus.

Baldur birti ann 12.oktber r tveimur brfum a austan - rituum september:

[Jkuldal 9. september] Tin hefir veri mjg hagst sumar til heyskapar og hafa flestir heyja vel, en fremur er illa sprotti engi, ogvera menn va a htta fyrra lagi vegna ess. A lkindum verur f vnt haust, v bi gekk a vel undan og fr snemma a fitna, ar tin var svo hagst vor.

[Vopnafiri 11.september] Sumari hefir veri allgott, grasvxtur smilegur og skepnuhld g; jl og gst-mnui voru hr miklir urrkar, en a sem af september er, hafa veri urrkar og besta heyafla-t, svo a ltur t fyrir gan heyskap, enda hefir heilsufar manna veri gott heyanna-tmann. Vopnafiri hefir mtt heita fiskilaust allt sumar.

September. Lengst af hgvirasm og ekki hagst t. Hret lokin.

Flgu istilfiri segir a roi hafi veri mikill slu bi ann 10. og 30.september.

jlfur rekur t ann 12.september:

Tarfari og verttan sumar ea san um fardaga hefir allstaar veri kld vsvegar um land, og eigi a vsu nturfrost me jafnai eur a mun, en kalsa- og krapaljahlaup gjri dagana 1l.—12. gst hr syra og vestanlands (einkumum Dala- og Hnappadalssslu, vestar a hfumvr engi sannar fregnir um etta svo a snjai ofan bygg og varla var standandi a heyvinnu votlendi. Hr syra ht varla a vera makaflugu ea maks vart vanalegum makatma. Tn voru snemmsprottin og betra lagi, vsvegar um land, og velli eur valllendi smuleiis vast hvar hr syra, en allar hlendar mrar og til heia, illa sprottnar ea lakara meallagi og yfirhfu allt a mrlendi hr sunnanlands, vestanlands og um Mlasslur, ar sem ekki er vatnsagi eur fli, eins og er t.d. um Breiumri Fla, Safarmri Landeyjum, lfusflin og fliengjarnar Andakl, — allar esslags engjar voru sprottnar meallagi ea vel svo, en vatnsfyllingin Flanummeinai mnnum a fra sr nyt grasng og gjri engjaheyskapinn mjg endasleppan eirri sveit. — Tnasltturinn var byrjaur fyrra lagi vast hr syra, og vestanlands af v tn voru n vast snemmsprottnari en vanalega, var og besta nting tum a sgn vsvegar um Norurland, Mlasslurnar og enda Skaftafellsslurnar vestur a Mrdalssandi, einnig g tunting um Borgarfjr og Mrar og annarstaar vestra, ar sem eigi hafi veri teki v fyrri til slttar, en rigningatin hlst hr sunnanlands allt fram fyrstu hundadagavikuna, og enda allt a viku lengur um Eyjafjll og Mrdal, ess vegna hrktust hinar fyrsta tur nokku hj sumum, og eigi almennt til skemmda ea verulegrar rrnunar, hefi a ekki bstofan , a mrgum var a, a hira djarft egar hinum fyrstu errum, og fyrir a hafa og eigi fir bendur hr oria leysa upp tur snar sakir ofhita. San um jllok hefir heyntingin veri fremur g hi syra a errar hafi veribi styttri og stopulli hr, heldur en noran- og vestanlands ...

Noranfari birti ann 10.oktber brf r Mlasslu, dagsett21.september:

Sumari hefir veri hr hi allra besta og hagstasta, gstmnuurvri urrkaltill, hefir september btt r v. Hafa n lengi veri urrkar og hitar svo miklir, eins og jlmnui, best ltur, Grasvxtur var me besta mti vast hvar tnum og urrlendi, en fjarska ltill va mrum, nema votengi. Til fjalla hefir veri graslti, v frost komu ar, egar hlfnaur var grasvxtur og kyrktu hann. Smu frostin spilltu bygg llu deiglendi. Menn hafa vast heyja me betra mti og heyin me bestu hiringu.

Noranfari birti ann 18.desember brf af Snfellsnesi, dagsett 24.september:

Heyskapurinn hefir sumar gengi hr va me stirara mti; fyrst var grasvxturinn mjg misjafn; vi sjvarsuna, var hann a vsu allstaar gur, en fram til sveita og dala aftur lakari; og ar nst hefir essi stuga t og iulegu umhleypingar og rigningar haft skaleg hrif; ntingin hefir ori tp, einkum tum; aftur lta menn betur yfir theyinu. Sumstaar, svosem t.d. Staarsveit hefir hey foki stormum til tluvers skaa.

Baldur segir fr 24. september:

gr kom hinga vestanpsturinn og noranpsturinn kom i morgun. A noran frttist einmuna t og bestu urrkar. Vegir hfu veri svo urrir a a var mesta moldrok a ra, en a rkur samt ekki augu mnnum af urrkunum hrna i Reykjavk. ... Eftir v sem frttist er a sj, sem norausturhluti landsins hafi haft urrkat, en suur- og vestur-hlutinn rigningar og erra. A vestan er oss sagt um tarfar, a tt eigi s urrkasamt, megi ar heita brileg t og eigi svo votvirasm, sem hr; vellan manna meal nokkurn veginn olanleg og eigi me lakasta mti. Hr er eigi gott tlit til vetrarins. — Jareldurinn kva vera uppi sama sta og ur er fr skrt, nefnilega vestanverum Vatnajkli; og hafa menn nlega Rangrvallasslu ori varir vi skufall.

Oktber. Kld t og nokku illvirasm. Srlega kva a illviri um mijan mnu.

jlfur segir pistli 13.febrar 1869 af brimskum Drafiri 2.oktber:

Eftir brfi fr merkum manni Drafiri vestra, kom ar strfl me brimgangi fstudaginn 2. dag oktbermnaar haust; vi a uru msir ar fyrir skum skipum og msu ru; 3 skip tk t Sndum vi Drafjr; voru a 2 btar, og nust eir aftur heilir, en 3. skipi, sexringur, brotnai svo a ntt var. Nr sexringur mlbrotnai Svalvogum, og tluvert af fiskifangi fr ar og i sjinn. Nokkrir menn r Arnarfiri voru a skja korn a ingeyri, uru eir a leggja a landi, ar sem Sveinseyri heitir; hldu eir skipinu heilu, en misstu allan farminn.

Noranfari birti ann 12.nvember r brfi a sunnan, dagsett 4.oktber:

Tin var gt seinni hluta septembermnaar. Besta fiskir Svii lir af vnni su, urrkur nokkra daga, svo sveitamenn nu heyjum sem seinast voru slegin, og miki bttist r me eldiviinn. [Fjra] fyrstu dagana af essum mnui hafa gengi strrigningar og krapahrar svo snja hefir ofan mijar fjallahlar.

Baldur birti ann 9.nvember r brfi fr Seyisfiri, dagsett 9.oktber:

Verttan var hr allan [september] hagst og blessu bi til lands og sjvar, svo heyfng manna uru vast hvar besta lagi og nting gt; aftur skipti um undir mnaamtin, og gekk rosum og rkomu sustu daga hans og fyrstu dagana framan af essum; snjai svo fjll, a ltt var frt me hesta, fyrir hrasmenn einkum, er voru a byrja haustrekstra sna og lestaferir kaupsta, en frt a llu fjara milli; en n hefir stillt til aftur og besta veur veri allmarga daga undanfarna.

Noranfari segir af t ann 22.oktber:

Verttufari var a kalla einlgt hr hi blasta og besta allan september, og til hins 6. .m., a a breytti sr og kom noran hrakviur me ljum og snjkomu, til fjalla og ofanundir bygg, birti aftur upp og rsti nstum nema efst fjllum; enda var hr ann 10. .m. mesta ofviur tsunnan og stlparok fram kvld. ann 13. hfst aftur noranttin, hrar og fannkoma hverjum degi til hins 18. birti aftur upp og blotai 20. s.m. Fnnin kva mikil yfir allt a frst hefir.

jlfur segir ann 24.nvember af tjni a fjallabaki oktber (talsvert stytt hr):

Sunnudaginn 11.[oktber] lgu 4 menn upp r Skaftrtungu og tluuallir suur Suurnes til sjrra vetrarlangt; ... eir lgu allir fjrir af sta r bygg sagan sunnudag, me 4 hesta, en engan bur, v eir voru bnir a koma frum snum undan sr suur; nokkrir segja, a hvorki hafi eir haft tjald n neinn gngustaf. ... [og munu] eir hafa lagt upp r bygg fyrri hluta dagsins eur jafnvel um morguninn, v Smundur Jnsson bndi Ljtsstum fylgdi eim vestur fjllin „vestur undir Hellur eur Helluhraun", sem kalla er (vr tlum a s vestantil Mlifellssandi); ni hann austur yfir aftur heim til sn um kveldi eur nttina, og sagi hann svo af ferum hinna, a eir mundu hafa n Hvanngil um slsetur; en ykkfengi hafi veri og oka mikil fjllunum. Hvanngil mun vera semnst mija vega Fjallabakslei milli bygga a vegalengdinni til; Rangvellingar eiga kofa ar Hvanngili, er afrttisleitarmenn eirra liggja vi, og er allgott skli fyrireigi fleiri menn. Endaginneftir, 12.[oktber], skall me gaddbyl af landnorri hvervetna ar eystra me feikimiklusnjkyngi og st 3—4 daga, enda ef til vill allt a hi mikla noranveur af — ar upp fjllunum milli meginjkla Torfajkuls a noran en Mrdalsjkuls og Tindfjallajkuls a sunnan. — Vst er um a, a fullum 1/2 mnui sar voru eir hvergi komnir fram bygg hvorugu megin fjallanna, og er v tali tvmlalaust, a eir hafi ori arna til allir 4, en eigi hgt a tla , me hverjum tildrgum eur atvikum a haft ori, a ru leyti en v, a a ykir ra a lkindum, a eir hafi eigi haft reyju a liggja af sr bylinn ar Hvanngili, heldur hafi lagt upp mskiegar nsta degi, og tla a n vestur af, sjlfsagt leiina, er n er tast farin af lausrandi mnnum og gangandi: yfir „Bratthls" og Markarfljt „ Krknum", sem kalla er, en eigi hina fornu Vegahlarlei og „Grashagann", en s leiin er miklu greifrari, httuminni og vissari, tt nokku kunni hn a vera lengri eftir stefnunni. ...

Nvember. T talin mjg hagst, hltt var veri.

Baldur segir af jarskjlftum pistli ann 7.nvember:

Afarantt hins 31. [oktber], og hins 1. og 2. dags nvembermnaar uru menn hr varir jarskjlfta. Mest mun hafa a essu kvei sustu nttina; komu tveir kippir um kl. 12, og voru eir einna mestir, einkum hinn sari eirra. Bi ntt og hinar undan komu fleiri kippir um nturtmann, og sumir, er vktu, ttust enda hafa ori varir vi hristing vi og vi alla afarantt hins 1. dags nvember. Eigi var jarskjlfti essi svo mikill, a tjn yri a; frust vst tveim stum hr Reykjavk ofnar r sta hsum, og einu hsi brotnuu tveir lampar. Sitthva lauslegt hsum, t.a.m. myndir veggjum o.fl. esslags datt ofan, og hsum me mruu lofti fll va kalkryk niur. Hin nbygga og glsilega sklavara bei ekkert verulegt tjn af essu, v a tt kalk nokkurt hryndi r henni, er augjrt vi slku. Um stefnu jarskjlftans getum vr ekki fullyrt neitt, ar e hn mun eigi hafa veri rannsku me verkfrum, en a v, er a finna var og sj, mun eigi fjarri sanni, a hann hafi gengi fr (nor-?) vestri til (su-?)austurs. Jarskjlfti essi var v eigi mikill teljandi hr, en vist er, hvernig hann hefir vi komi annars staar, og vri frlegt a f a vita slkt. — a ykir mega telja mjg lklegt, a eldsuppkomas ea hafi veri einhvers staar, tt vst og frtt s enn, hvar a hefir veri, hvort heldur hr landi, eur annars staar. Bessastum lftanesi fll helmingur fjrhss inn rum megin; eigi var tjn a essu, enda tt f vri hsinu, vi a a hafi allt stai garanum eim megin, er eigi fll inn.

Sra rarinn Reykholti getur tveggja strstu skjlftanna. ann 12. ea 13. s hann eldbjarma austri.

jlfur segir af jarskjlftunum pistli ann 13.nvember:

Nvembermnuur byrjai hr Suurlandi me allmiklum og mrgum jarskjlftum. Fyrsti kippurinnkom afaranttina hins 1. dags nvembermanaar litlu eftir kl. 4 og var s kippur allsnarpur. Eftir hann komu 4 ea 5 kippir um morguninn til kl. 7, en allir smir. Nsta kveld ea sunnudagskveldi kl. nlgt 11 kom afturallharurkippur, og fundust ntt vi og vi smkippir. Mest kva a essum jarskjlftum mnudagskveldi, hinn 2. dag nvembermnaar; kom allharur kippur nlgt kl.11, og litlu sar annar, og var s langharastur allraessara jarskjlfta, og svo harur, a naumast mun annar jafnharur hafa komi hr Reykjavk langa tma. milli essara tveggja kippa virtist ekkert algjrt hl vera hristingnum. Eftir ennan hinn hara kippinn kom me litlu millibili aminnstakosti einir 6 rykkir, en allir smir, og enn nokkrir sar um nttina. San fundust vi og vi smjarskjlftar fram eftir vikunni, og hinn sasti nttina milli fstudags og laugardags [7.nvember], en san hefir eirra eigi vart ori. Jarskjlftar essir virtust a koma hinir fyrstu r austurlandnorri, en hinir r haustri, og ganga til vesturs. Eigi hfum vr heyrt ess geti, a jarskjlftar essir hafi neinar verulegar skemmdir unni; en vi jarskjlftann mnudagskveldi frust nokkrir ofnar r sta hr Reykjavk, og tveir lampar brotnuu, en engin hs skemmdust a neinu.

„Baldur" segir, a jarskjlftarnir hafi byrja afaranttina hins 31.oktber, en ess jarskjlfta hfum vr eigi heyrt geti, enda uggir oss, a „Baldur" hafi aeins dreymt ann jarskjlftann. Eins mun hann eigi hafa ni vel augun, er hann leit klukkuna hina sustu nttina; va sastikippurinn var kl.11, eneigi kl.12.

jlfur segir fleira af jarskjlftunum ann 24.nvember:

sasta blai gtum vr jarskjlfta eirra, sem gengu hr fyrstu vikuna af nvembermnui. Jarskjlftar essir gengu og yfir Borgarfjararsslu og Mrasslu, og virist svo, sem kippirnir hina fyrstu tvo dagana hafiori ar hr um bil jafnharir og hr, en hfumvr eigi heyrt ess geti, a nokkurt tjn hafi af eim ori, nema a Leir Borgarfiri hafi hruni veggur undan fjrhsi ea fjrhstft, og hafi nokkrar saukindur undir ori, svo a r var a skera; hvergi noranlands vart vi jarskjlfta. Skaftafellssslu var jarskjlfta essara alls eigivart fyrir austan Mrdalssand, en Mrdalnum og sveitunum ar fyrir vestan allt a Ytri-Rang hafi hrringanna vart ori a kvldi mnudagsins, eur „nttina milli 2.og 3..mn.“, eftir v sem segir brfi af Rangrvllum 9. og feramenn austan af Su stafestu. Aftur segir brfi austan r Upp-Holtunum (milli Rangr og jrsr) 14.: „Jarskjlftar voru hr snarpir fyrstu tvr nturnar af .mn“.; og eins var t.d. ingvallasveit; uru ar harir rykkir og miklar hristingar, tt ekki yri skai a. — hinu sarnefnda brfi, r Upp-Holtunum segir, enn fremur: „fleiri su mikinn eld upp kominn grmorgun (13. .mn.) smu stvum sem fyrra“; og „ ntt, er lei milli 13. og 14.) su eir menn, „er fer voru, ngar eldglringar norri, a oka vri afrtti og nokkur rkoma“.

Noranfari segir af t ann 12.nvember:

[Fimm] dagana fyrstu af mnui essum voru hr noran hvassviur og snjkoma hverjum degi, svo varla var skepnum frt t r dyrum, en 6. .m. birti upp og san hefir veri gott veur og stundum tt og nokku teki upp snjinn, er mikill kva kominn sumum sveitum. hrunum 14.—18. oktber, er sagt a 50 fjr hafi fennt Mrudal en 20 Grmsstum Fjllum, margt Mvatnssveit og svo hr og hvar norur undan. var og ti Hlssandi kvenmaurinn, sem geti er um nsta blai hr undan.

Noranfari birti aukablai 18.desember nokkur brf. eim fer mest fyrir umfjllun um veri mikla um mijan oktber:

[Breidal 9.nvember] Tarfari var breytilegt nstlinu sumri; a gekk me meiri blusvip r gari, heldur en a a jafnai hafi snt sig ur, v heita m a a yri eitthvert hi arsamasta og hagstasta, sem nlega hefir komi, hva vivkur heyskap og nting honum. Grasvxtur var hr me betra mti einkum tnum. Skurarf hefir reynst me besta mti. byrjari seinustu viku sumars gekk dimmvirisbyl, er st alla jafna 8 dgur me ofviri og snjkomu. Setti hr svo mikinn snj niur, a menn muna eigi eftir, a anna eins hafi komi niur einu. Fjrpeningur var vs vast hvar og margir kaupsta, svo sumir bir voru karlmannslausir, ea eigi nema unglingar heima, og var v engu ea litlu bjarga verinu ar sem svona var statt. veri essu frst fjldi fjr og hestar sumstaar, ar af 5 til daus hr sveitinni. Me stugum leitum hafa menn fundi flest aftur af skepnunum bi dautt og lifandi, svo eigi vantar tiltakanlega nema tveimur bjum ea remur, hvar vanta mun nlgt rijunginum.

[Hjaltastaaingh 11.nvember] Vori og sumari var gott nema fjarska rkomur vor. Fjrhld voru g vor, eins og nrri m geta, eftir jafnganvetur. Grasvxtur var betra lagi, sumstaar gtur og sumstaar vanalega snemma byrjaur; var v heyafli hj almenningi mjg mikill, og allt sndist vera a lifna, a er a segja a v leyti tarfari snerti; en dundu au undur yfir er flestum munu minnisst, v 15.—18. oktber voru hr Austurlandi dmaf illviur, bi vegna ofviurs, snjkomu og sjgangs Fjrunum. Snjyngslin uru framrskarandi; hestar fenntu va, og f svo, a g tla a varla muni dmi til slks; a vsu hefir margt fundist bi dautt og lifandi, en vantar ttalega enn, v f rak lka sj og vtn, gil og gljfur; sumir hafa misst helming, rijung, en flestir eitthva nokku. eim verum d ekkja Helga rnadttir sluhsi, sem er Eskifjarardalnum. Fjlda braut af btum er tk r naustum, lka afla manna og margt fleira. Kaupfari brotnai Vopnafiri og 1 skip Hammers Norfiri. San hefir veri brileg t en heldur stillt og gurlegt skefli (strfenni); einnig tlit um hagi manna er n hi skyggilegasta, v a er eins og verslunin tli a gjra sitt til a eyileggja menn me rferinu.

[Fskrsfiri 14.nvember] Njungar hafa far a bori san g skrifai yur seinast, nema s alkunna og almenna, nefnt „skaaveri mikla" 15. til 18. oktber, og hefir slkt varla og ekki manna minnum komi fyrir. Rtt undan, ann 14. og daga, var veur gott og snjlti og jr meiri part rau. Allt f hr b nema 2 lmb fannst, sumt vri jaka ori; sumir sauir og r lgu hryggnum enda lifandi, sumt st hfi, v vei hafi fleygt v sem soppum, 30 hestar fuku af heyi og k af hsum. gurleg fjrtjn hafa ori va, en r v kemur suur lftafjr og Mrar fer a minnka um skaana; sumir rkismenn hafa misst svo hundruum, j mrgum hundruum skiptir. ndverum essum mnui voru hr og noran illviur me miklu frosti, en snjkoma minni. N er hr miki til rau jr.

[Seyisfiri 15.nvember] Frttir eru han eigi gar. Nttina milli ess 14. og 15. oktber, breyttist veri a mesta snjburar- og skaaveur, sem komi hefir hr austanlands essari ld — a mr er htt a fullyra, og hlt v samfleytt ntt og dag, a heita mtti, til ess ann 19. Fannfergjan var ttaleg, svo vlk hefir eigi komi mestu verum um hvetur. Fjrskainn var allstaar mikill, enn meiri Hrainu helst til uppsveita, t.a.m. Fljtsdal. Margir tpuu helmingi og meira af f snu. Sjgangur var hr a snu leyti eins fjarskalegur, bta- og aflatjn, miki r naustum eim, sem hult hafa geymt bta san um aldamt, t.d. Hnefsstum hr, san ar byggist kaupstaur, tk n t bta og braut, sama er a heyra hr umhverfis; hr hj mr gekk sjrinn eftir landslagi hr um fr 5 til 20 fama lengra land upp en venjulega strstraumsfl. N er komin g t og fari a hlna nokku miki s eftir. Fiskur hefir veri hr nokkur, me minna mti.

[Norfiri 16.nvember] Han er ekkert a frtta nema sumari var gott, svo a heyjaist me betra mti hr fyrir austan, var fremur slm hiring tum va hvar. En ann 15. f.m. gjri hr svo mikinn austanbyl me grfri snjkomu og sjgangi, a g sem er n 50 ra og man vel eftir mr ungum og hefi veri hr sveitinni alla t og svo haft tal af gmlu flki greindu, sem segist eigi muna vlkansjgang land og eigi anna eins drepandi veur, v f fannst rota og beinbroti, og var eigi glj (hlka) jru, en ekki ltti snjkomu og fannfergju fyrr en ann 19. Fjrskaar uru grfir yfir bar Mlasslur og svo mesti btaskai yfir allt. Hr Norfiri sleit upp jagt, sem Hammersflagi tti og rak land millum ess 15.—16. oktber. Einn skipsbtinn misstu eir spn, en annar brotnai landtku; jagtin ht Berufjrur, frnsk, keypt strandi Berufiri fyrrasumar. Kapteinninn ht Asmundsen, hann l hr Norfiri fr v um hfudag og var binn a afla 8000 af fiski og su. Skipi er miki broti, farminum var bjarga og mennirnir komust land, er miki misstu af fatnai snum.

[Af Fjllum 21.nvember] Um a mikla fjrtjn, sem ori hefir Mlasslum haust, get g ekkert reianlegt skrifa, enda munu eir gjra a, sem betur vita a skrifa yur um a, einmitt get g sagt, a mig vantar um 60 og um 30 fundi dautt, en va er sagt miklu meira fjrtjn.

Svo segir blai:

Seint fyrra mnui kom hinga maur af Jkuldal, sem segir, a eftir fyrstu hrina ar, hafi vanta 1200 fjr, en san fundist nokku, hafi mijum fyrra mnui [nvember] enn vanta eftir v er hann taldi upp hverjum b, samtals 920. Hann segir a Vallahrepp hafi eftir hrina vanta hr um 1400, og mlt a sra Einar Vallanesi tti ar af l80 fjr. Deginum ur en hrin skall , er tala, a 700 fjr hafi Brekkugeri Fljtsdal veri reki ar ofan fyrir binn, en aeins nvember fundin 200. Oss hefir veri skrifa, a sra orgrm ingmla vantai htt anna hundra fjr, og enda fleiri. essi dmafa fannkoma, sem seinustu dgrin var me ofsa landnoran veri og gaddi, er sagt a hafi ori skust fr Jkuls Fjllum, og a kalla allt suur a Lnsheii. Yri n komi tlu enna fjrmissi um allt Austur- og Norurland, og ar sem hann mskivar hefir ori, mundi hann nema mrgumsundum fjr og a dala tali hundruum sunda, og svo a slkt fjrtjn, hefir ef tilvill aldrei hr landi ori anna eins; og egar ar vi btast skipastrndin og tjni strri og smrri frum. Hr getur v varla mlshtturinn sannast, „hollur er haustskainn".

jlfur birtir ann 14.desember kafla r frttabrfi r Suur-Mlasslu, a er dagsett um 20.oktber:

[. 15.oktber] haust komu bsn mikil yfir allt Austurland; a var fjrskaaveur venjulegt, er st 8 dgur [4 slarhringa]. Drapst og fennti veri essu grynni fjr. Fjldi manna missti fr 100—200 fjr, og sumir uru v nr saulausir. Langmest var fjrtjn etta um upphra allt og Jkuldal, minna thrai og fjrum; mjg margt lenti samt sjnum. Fjldi bta brotnuu, og ar meal kaupfari Vopnafiri. Sjr gekk svo langt land upp, a enginn mundi tra nema s hefi. Fljtsdal er fjrtjni tali um 2000; einum b frst rija hundra, mrgum fr eitt til tv hundru, og mjg fum fyrir innan hundra. Vllum frust 1400, og nstu sveitum fr a tiltlu eins miki, t.a.m. Jkuldal, Fellum og Skridal. Ftt er fundi af f essu n eftir fimm vikur. veri essuhvarf mestallur afli, erurvar hr heldur a aukast, og hefir v mjg lti aflast haust, hj v sem haustin a undanfrnu. ...

jlfur segir enn af oktberverinu mikla ann 5.janar 1869:

Pstgngurnar slandi eru enn eigi ornar svo gar, a vr hfum geta enn fengi nkvmar fregnir um tjn a, sem var af veri essu. En „Dagbladet“ 12. nvember [1868] stendur grip af brfi, dagsettu Seyisfiri 24. oktber til fiskiveiaflagsins danska, og er ar sagt, a essa nefndu daga hafi ar veri slkt ofsaveur af landsuri [svo], og snjkoma svo fjarskaleg, a fgtt s. Hafi egar fyrsta ofvirisdaginn eitt af skipum fiskiveiaflagsins, Berufjrur, stranda Norfiri og brotna spn, allur aflinn hafi farist, en mnnunum veri bjarga allslausum. Vopnafirihafi og reki land skonnertskipi Socrates, skum ess, a bir akkerisstrengirnir hafi slitna, og veri skipi a lkindum eigi haffrt. Verslunarskipi Eskjufiri hafi og reki land, en a sgn hafi a lti ea ekkert skemmst.

Noranfari birti 20.febrar 1869 r brfi r Norurmlasslu, dagsett 23.desember:

Miki og almennt er a tjn, er menn biu hr af ofsakafaldshrinni dagana 15.—18. oktber haust. a mun skipta sundum, er liggur dautt af sauf manna undir fnn og vtnum hr Mlasslum. ar a auki tk sjrinn fjlda af btum, v sjvargangurinn var dmalaus; sumstaar tk btana ofan af hum sjvarbkkum r vetrarnaustum og braut ml.

jlfur segir ann 24.nvember af rferi og aflabrgum:

Haustverttan var hr Suurlandi fremur umhleypinga-og stormasm heldur en rigningasm framanvert hausti og ar til 24. viku sumars. br hann hr yfir gjrvallt Suurland, og a vestur undir Breiafjr, lengra a vestan hfum vr eigi fregna — til landnyringsstorma me frosti, og mikilli fannkomu upp til dala og hlendari hraa, t.d. ingvallasveit. Skaftafellssslu var v mikil fannkoma um etta skei ... og Mrdalnum varbylurinn svo mikill og fannkoman, a illfrt tti innanum sveitina, og gaddur svo mikill, akl fullfrska menn vel kldda, er gengu til fjr. Hrkur essar hldust, en a vsu eigi alltaf me jafnmikilli grimmd og fannkomu, fram undir oktberlok. En me jarskjlftunum 1. og 2. . mn. br til besta bata, og hefir mtt heita einstk veurbla san. Besta t noranlands til 16..m.

Noranfari birti 18.desember brf r Skagafiri, dagsett 20.nvember:

Tarfari var hr sumar eitthvert hi skilegasta, svo heyfng manna munu hr vast me mesta mti. Hausti hefir yfir hfu mtt heita gott; hafa hr komi 3 kst, a fyrsta kom 7. [oktber], anna ann 15.; var hr strhr 4 daga; rija 1. 3. og 4. [nvember], kom hr svo miki snjfall, a sumstaar var ori rtt jarlaust, einkum til fjalla og dala; en hlkan fr 7. til 17. .m. btti r v llu saman, svo n er allur snjr horfinn, enda var hr 5—7 gr. hiti Reaumur hverjum degi.

Noranfari segir ann 12.janar 1869:

r brfi af Eyrarbakka 7.desember 1868: „Tin hefir veri hinga til einstaklega g, og halda hr allir, a jareldur s einhverstaar uppi“.

Desember. Hagst t lengst af. urrt um landi vestanvert.

Baldur segir 9.desember:

Hr fyrir sunnan hefir tin veri nokku umhleypingasm, og sjaldan gefi sj, en afli fyrir, er gefi hefir. Suur Strnd og Njarvkum fiskaist vel framan af haustvertinni; hva landbnainn snertir, hefir hr um mnaar tma veri miki blviri.

Noranfari birti 12.janar 1869 r brfi r Mrasslu, dagsett 15.desember:

Miki hefir veurttan veri g og hagst a sem af er vetrinum, a undanteknu essu eina hreti haust, en uru 2 mgur ti Kerlingarskari, og f fennti nokku vestur sslunni, svo var hann snarpur hretinu; san hafa gengi stug gviri, svo va er fari a kenna hr lmbum t. Fiskiafli hefir veri einhver hinn besti hr syra, gefi hefir, og a fremur venju hr upp Mrum.

Noranfari birti ann 20.febrar 1869 brf r Suurmlasslu, dagsett 13.janar a r - nefnd eru tv venjuleg nttrufyrirbrigi:

milli Breidals og Berufjararstrandar liggur vegur, sem kallaur er Fagradalsskar; v hefir stai um langan aldur steinn einn, sem hlum vri af mnnum settur, nokku strfenglegur, kantaur ykktina mskitpar 3 lnir, en ummli allt um kring nr v 12 lnir; honum var svartleitt grjt, sem jrnkennt vri, og lkt ru grjti ar umhverfis, og hefir veri nefndur Grettistak. Eftir trverugra manna frsgn er steinn essi horfinn burtu tmabilinu millum nstliinshfudags og haustgangna, og bi a leita hans ar allt kring, engin srlegur bratti ea skria ar nlgt, er hefi geta velt honum burtu, enda sjst engin umrtsmerki neinn veg. a vri gaman a vita hva nttrufringarnir vildu gjra r essu. Hr jlafstunni sst tvvegis fyrir daginn a morgni langan tma, sem logandi eldur t til hafsins, sem mist jkst ea minnkai. Slkt muna menn ekki; tla menn a hafi veri af megnri rkomu hafinu, sem fram hefir komi san og enn muni koma.

Lkur hr a sinni samantekt hungurdiska um veur og tarfar rsins 1868. Ltilshttar upplsingar um mlingar eru vihenginu.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Sasta frsla | Nsta frsla

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
gst 2020
S M M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Njustu myndir

  • w-blogg110820a
  • w-blogg090820aa
  • ar_1871p
  • ar_1871t
  • ar_1870p

Heimsknir

Flettingar

  • dag (14.8.): 172
  • Sl. slarhring: 205
  • Sl. viku: 3054
  • Fr upphafi: 1954123

Anna

  • Innlit dag: 141
  • Innlit sl. viku: 2682
  • Gestir dag: 126
  • IP-tlur dag: 122

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband