Fréttabrot úr heiđhvolfinu

Heiđhvolfiđ hefur veriđ talsvert í tísku síđustu árin - ţađ jafnvel svo ađ á ţađ er minnst í almennum fréttum. Öldruđum og útbrunnum veđurspámönnum eins og ritstjóra hungurdiska finnst fréttaflutningur ţessi stundum dálítiđ óţćgilegur og setur ađ honum ákveđinn hroll eđa jafnvel heimsbeyg (hvađ sem ţađ er nú). Alla vega finnur ritstjórinn einhvern sálrćnan undirtón í heiđhvolfsfréttaflutningi undanfarinna missera - og er svo einnig í haust. - En rćđum ţađ ekki frekar - lítum frekar til himins - upp í rúmlega 23 km hćđ. 

w-blogg051116a

Hér má sjá hćđ 30 hPa-flatarins yfir norđurhveli á hádegi í dag (4. nóvember - greining bandarísku veđurstofunnar). Jafnhćđarlínur eru heildregnar, en hiti er sýndur međ litum, litakvarđinn verđur skýrari sé myndin stćkkuđ. Á dökkbláa svćđinu er hiti á bilinu -74 til -78 stig, en -42 til -46 stig ţar sem gulbrúni liturinn er dekkstur.

Ţađ sem hefur veriđ í fréttum er ađ lćgđasvćđiđ er tvískipt - ţađ mun ekki vera algengt á ţessum tíma árs. Ţeir sem ćstastir eru segja ţetta auka líkur á fimbulvetri í Evrópu og/eđa Norđur-Ameríku - stöku almennur fréttamiđill hefur gripiđ ţessar „spár“ og birt - úr samhengi. 

Ritstjóri hungurdiska hefur auđvitađ ekki grćna glóru um ţađ hvernig veturinn verđur, hvorki hér eđa ţar og má vel vera ađ vangaveltur ţessar standist (međ heppnina ađ vopni) - en honum finnst svona rétt fullsnemmt ađ draga ályktanir af lögun lćgđarinnar nú í byrjun nóvember - hún er nefnilega rétt svo ađ byrja ađ taka viđ sér. 

Ţađ er einkum tvennt sem rćđur hitafari í ţeirri hćđ heiđhvolfsins sem kortiđ sýnir. Í fyrsta lagi geislunarbúskapur - inngeislun sólar og varmaútgeislun lofthjúpsins takast á - og í öđru lagi lóđréttar hreyfingar lofts. - Svo getur blöndun stundum haft áhrif ef stórar bylgjur brotna. 

Sólarljósiđ skín ađ mestu óhindrađ í gegnum loftiđ í ţessari hćđ (sé ţar ekki mikiđ ryk) - nema hvađ ţađ býr til dálítiđ af ósoni - sem svo getur drukkiđ geisla í sig og hitnađ - og ţađ hitađ svo afgang ţess lofts sem er á sveimi. 

Hitafariđ á kortinu endurspeglar mjög dreifingu ósons - ţađ er mest af ţví ţar sem hlýjast er (yfir Austur-Asíu) - magniđ ţar er um 400 Dobsoneiningar. Ţarna er loftiđ hvađ móttćkilegast fyrir stuttbylgjugeislanámi. Á kalda svćđinu nćrri okkur er magniđ hins vegar helmingi minna, um 200 Dobsoneiningar ţar sem minnst er. Ţar hefur útgeislun vinninginn ţessa dagana.

Sólarljósiđ er auđvitađ ađ búa til óson allan hringinn - álíka mikiđ allstađar ţar sem ţess nýtur á annađ borđ. En ţađ er nú meira yfir Austur-Asíu vegna ţess ađ ţar er dálítiđ niđurstreymi - sćkir óson ađ ofan - ósonlagiđ er ţéttast ofar en sá flötur sem viđ hér sjáum. Niđurstreymiđ bćtir líka í hitann - viđ sjáum ţví samanlögđ áhrif ţess og meira ósonmagns. 

Á kalda svćđinu er hins vegar lítilsháttar uppstreymi - loftiđ kólnar vegna ţess - en uppstreymiđ kemur líka úr ósonrýrara umhverfi og styđur ţannig viđ kuldann. 

Viđ norđurskautiđ er sólin ţegar sest - heimskautanóttin hafin. Ţangađ berst eftir atvikum hlýrra eđa kaldara loft á víxl - en í sólarleysinu fer nú ađ kólna mjög hratt - geislanám ósonsins hćttir auđvitađ ţegar ekkert er sólarljósiđ. Varmageislun ađ neđan tefur eitthvađ fyrir - en niđurstađan er samt sú ađ kuldinn tekur völdin. 

Ţá verđur til mikil lćgđ - sem oft hefur komiđ viđ sögu í pistlum hungurdiska - og mikil vindröst - skammdegis(heiđhvolfs-)röstin. Hún er varla orđin til á kortinu hér ađ ofan - viđ skulum bíđa í tvćr til ţrjár vikur og sjá svo til hvađ gerist. 

En ţađ er mjög algengt ađ hlýrra sé í heiđhvolfinu „hinumegin“ á norđurhveli heldur en á okkar hliđ - ástćđan er sú ađ ţar eru vetrarvindrastir veđrahvolfsins - heimskautaröstin og hvarfbaugsröstin - öflugri og meira samstíga heldur en á okkar hliđ. Ţćr beinlínis draga loft niđur á norđurvćng sínum - vekja niđurstreymiđ sem holdgerist í hćrri hita í 30 hPa-fletinum handan skauts frá okkur séđ. 


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Um bloggiđ

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Höfundur er veđurfrćđingur og áhugamađur um veđur.

Fćrsluflokkar

Maí 2024
S M Ţ M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Nýjustu myndir

  • w-blogg250524b
  • w-blogg250524a
  • Slide10
  • Slide9
  • Slide11

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (27.5.): 4
  • Sl. sólarhring: 327
  • Sl. viku: 1844
  • Frá upphafi: 2357237

Annađ

  • Innlit í dag: 4
  • Innlit sl. viku: 1723
  • Gestir í dag: 4
  • IP-tölur í dag: 4

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Eldri fćrslur

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband