Um vindhraša ķ nżlišnum október

Nokkuš hefur veriš spurt um vind(hraša) ķ október, hvort hann hafi veriš óvenjumikil. Hér veršur ašeins fjallaš um žaš mįl. - Svariš viš spurningunni er ekki alveg einhlķtt. Lķtum fyrst į mešalvindhraša ķ byggšum landsins. 

w-blogg041116a

Grįu sślurnar sżna mešalvindhraša į mönnušum stöšvum, rauši ferillinn mešalvindhraša sjįlfvirkra stöšva og sį gręni mešalvindhraša į stöšvum vegageršarinnar. Upplżsingarnar nį allt aftur til 1924 - en żmis vandamįl eru į ferš. Fyrir 1949 voru mešaltöl ašeins birt ķ vindstigum, en sķšar var fariš aš nota hnśta. Viš getum reiknaš meš žvķ aš žarna sé ósamfella ķ röšinni - gęti veriš stór en er ekki žó sérlega ępandi hér. 

Vindhrašamęlar voru lengi vel afskaplega fįir, fór žó fjölgandi frį og meš 1957 og įfram. Sömuleišis žurfti stundum aš breyta um męlagerš - og breytingar uršu į umhverfi stöšva žannig aš brot kom ķ vindmęlingar. Varla er hęgt aš segja aš vindhraši hafi veriš męldur af öryggi fyrr en meš tilkomu sjįlfvirka kerfisins upp śr 1995. Žaš er žó trś ritstjóra hungurdiska aš mešalvindhraši allra vešurstöšva saman sé sęmilega öruggur aftur fyrir 1965 eša svo. Samanburšur mannaša og sjįlfvirka kerfisins sķšustu 15 til 20 įrin styrkir žį trś. Reyndar eru kerfin ekki lengur samanburšarhęf - žvķ sķšustu 5-8 įrin hafa sjįlfvirku męlingarnar tekiš yfir į nęr öllum stöšvum. 

Myndin sżnir aš töluveršar sveiflur hafa oršiš į októbervindhrašanum, bęši frį įri til įrs (aušvitaš) en sömuleišis eru einhverjar sveiflur į įratugakvarša. 

Mešaltal októbermįnašar ķ įr į mönnušu stöšvunum er 5,8 m/s (5,77) - žaš hęsta sķšan 2011. Mešaltal sjįlfvirku stöšvanna er nęrri žvķ žaš sama 5,8 m/s (5,82). Mešaltal sķšustu tķu įra er 5,6 m/s į bįšum geršum stöšva. Vindhraši var žvķ mjög nęrri mešallagi į landsvķsu ķ nżlišnum októbermįnuši. 

Nęsta mynd sżnir žaš sama og sś fyrri - nema hvaš hśn nęr ašeins yfir sķšustu 20 įrin rśm - žį sést žaš tķmabil betur. 

w-blogg041116b

Hér sjįum viš vel hvernig sjįlfvirkar (rautt) og mannašar (grįtt) vindmęlingar hafa runniš saman į sķšustu įrum. Įšur en žaš geršist var mešalvindhraši sjįlfvirka kerfisins oftast örlķtiš meiri ķ október heldur en žess mannaša. Žetta styrkir žį trś aš mannaša kerfiš hafi ekki veriš aš ofmeta vind fyrir 1995 - og viš getum žess vegna trśaš mešaltölum einhverja įratugi aftur ķ tķmann.

Mešalvindhraši į vegageršarstöšvunum er ķviš meiri en į hinum - og er žaš ešlilegt. Žęr eru beinlķnis settar upp į stöšum viš vegi landsins žar sem bśast mį viš meiri vindi en almennt gerist. Ritstjóri hungurdiska fylgist einnig meš illvišrum į landsvķsu - uppgjöri októbermįnašar er ekki fulllokiš žegar žetta er ritaš - en žó ljóst aš žaš er varla meira en einn dagur ķ mįnušinum sem nęr į illvišralista - og e.t.v. ekki einu sinni hann. Tjón af völdum hvassvišra viršist heldur ekki hafa veriš mikiš mišaš viš žaš sem oft er.   

En var žį vindhraši ķ nżlišnum október ekkert sérstakur? Jś, hann var žaš reyndar - en ekki nema į hluta landsins. Žar telst hann sennilega óvenjumikill. 

Mat į žvķ hversu óvenjulegur er hins vegar ekki sérlega aušvelt. Verulegar ósamfellur eru ķ löngum tķmaröšum einstakra stöšva - en sjįlfvirku stöšvunum er žó vonandi hęgt aš treysta. - Viš getum reiknaš mešalvindhraša einstakra stöšva, gert lista yfir mešalvindhraša ķ október og athugaš ķ hvaša sęti nżlišinn mįnušur lendir ķ. Žaš gerši ritstjóri hungurdiska fyrir allar stöšvar sem athugaš hafa ķ 11 įr eša meira. Ašallistinn er ķ višhenginu - vonandi skiljanlegur. 

Hér lķtum viš į nišurstöšur fyrir mönnušu stöšvarnar - svona til aš įtta okkur į vandamįlunum sem viš blasa. 

röšbyrjar nafn    
11949 Grķmsstašir
11952 Keflavķkurflugvöllur
31994 Skjaldžingsstašir
31978 Vatnsskaršshólar
51958 Eyrarbakki
81999 Mišfjaršarnes
91992 Įsgaršur
91949 Dalatangi
101988 Stafholtsey
121990 Hjaršarland
141997 Blįfeldur
141978 Bergstašir
211995 Litla-Įvķk
231949(og1994)Bolungarvķk
241956 Mįnįrbakki
261984 Hólar ķ Dżrafirši
271990 Saušanesviti
331949 Reykjavķk
391949 Stykkishólmur
581949 Akureyri

Taflan segir okkur aš nżlišinn október hafi veriš sį hvassasti ķ stöšvarsögunni į tveimur stöšvum, Grķmsstöšum į Fjöllum og į Keflavķkurflugvelli og sį žrišjihvassasti į tveimur, Skjaldžingsstöšum og Vatnsskaršshólum. Ef tölurnar eru teknar bókstaflega er hann ķ 33. hvassasta sęti ķ Reykjavķk (miklar ósamfellur eru ķ męliröšinni) og ķ žvķ 58. (af 68 į Akureyri). Męliröšin į Keflavķkurflugvelli er ekki hrein - žvķ mišur - žar var hvass vindur vanmetinn um nęr 20 įra skeiš, frį žvķ um žaš bil 1962 til 1982. 

En eins og įšur sagši eru samfelluvandamįl ekki eins įtakanleg į sjįlfvirku stöšvunum (žau eru sannarlega fyrir hendi į sumum žeirra en allt of mikil vinna er aš rįša ķ žau - og žvķ ómögulegt aš gera žaš hér og nś). 

En listinn ķ višhenginu sżnir žó aš nżlišinn október var sį hvassasti į 33 sjįlfvirkum stöšvum af 106 į listanum (28 prósent) og į 11 vegageršarstöšvum af 47 (23 prósent). Žetta eru nokkuš hįar tölur. Į listanum mį sjį aš žetta eru einkum (en ekki ašeins) stöšvar į landinu sunnan- og sušvestanveršu. Į žeim slóšum er žetta sennilega hvassasti október um langt skeiš. 


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Um bloggiš

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Höfundur er vešurfręšingur og įhugamašur um vešur.

Fęrsluflokkar

Maķ 2024
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Nżjustu myndir

  • Slide10
  • Slide9
  • Slide11
  • w-1945v
  • Slide8

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (21.5.): 368
  • Sl. sólarhring: 370
  • Sl. viku: 1914
  • Frį upphafi: 2355761

Annaš

  • Innlit ķ dag: 344
  • Innlit sl. viku: 1768
  • Gestir ķ dag: 324
  • IP-tölur ķ dag: 323

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Eldri fęrslur

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband