Molar um şrumuveğur (seigt)

Skıstrokkarnir í Bandaríkjunum hafa áfram veriğ í fréttum í dag (şriğjudaginn 21. maí). Í pistli í gær voru sınd kort af grunnstöğunni. Til ağ stórt şrumuveğrakerfi myndist er nauğsynlegt ağ loft komi ağ úr ağ minnsta kosti tveimur áttum og auk şess sé lóğréttur vindsniği til stağar şar sem loftstraumarnir tveir mætast.

Vestra verğa şrumukerfin hvağ illskeyttust şegar loft sunnan af Mexíkóflóa mætir şurru lofti ağ vestan. Vestanloftiğ má gjarnan vera hlıtt. En viğ skulum hér líta á şağ hvernig  lóğréttum stöğugleika er háttağ şegar stefnumótiğ heppnast. Myndin er fengin úr kennslubók eftir Ronald Stull - şekktan og góğan fræğara.

w-blogg220513a

Şetta er mikill stafli og sınir lagskiptingu lofts frá jörğ og upp í veğrahvörf. Í Bandaríkjunum eru şau gjarnan í 12 til 15 km hæğ á şessum árstíma, jafnvel hærra uppi. Nú reynir nokkuğ á athyglina.

Raka loftiğ neğst er komiğ sunnan frá Mexíkóflóa og er í rauninni mjög hlıtt - mælt á hitamæli. En şağ er samt ekki nógu hlıtt til şess ağ rísa upp af sjálfsdáğum og ryğjast upp í gegnum næsta lag fyrir ofan - şağ sem merkt er sem stöğugt. Şar stígur mættishiti ört meğ hæğ, şetta loft er şurrt og hlıtt eins og Şriğja lagiğ. Şağ verğur ağ vera minnsta kosti şağ hlıtt ağ şağ geti legiğ ofan á raka loftinu. Mættishiti şess er şar meğ hærri í şví şurra heldur en şví raka.

Efsta lagiğ er merkt sem kalt - şağ er şağ auğvitağ á mæli en mættishiti şess er samt ağ minnsta kosti jafnhár og lagana tveggja fyrir neğan. Viğ köllum şağ şó kalt vegna şess ağ şağ er kaldara heldur en loft sem liggur jafnhátt til hliğar utan viğ myndina. Reyndar er eina krafan sem viğ gerum til efri laganna tveggja sú ağ mættishiti hækki lítiğ upp í gegnum şağ sem liggur ofan á stöğuga laginu - allt til veğrahvarfa.

Ağalatriğiğ er nú şetta: Raka loftiğ er şrungiğ dulvarma auk şess sem şağ er hlıtt (jafngildismættishiti şess er mjög hár). Um leiğ og dulvarminn losnar  (t.d. vegna uppstreymis vegna sólarhitunar yfirborğsins) hækkar mættishiti í raka loftinu svo mikiğ ağ hann verğur meiri heldur en nokkurs stağar á leiğinni upp til veğrahvarfa. Loftiğ missir hald og streymir óhindrağ upp á viğ. Viğ şağ losnar meiri og meiri dulvarmi.

Sé vindur enginn er líklegt ağ ağeins myndist stórir şrumuklakkar á stangli en ekki stór kerfi. Vindurinn sér bæği um şağ ağ halda aftur af fyrstu stigum uppstreymisins (meğ blöndun) og ağ sjá til şess ağ ağfærsla bæği raka- og şurra loftsins haldi linnulítiğ áfram - afgreiği fóğriğ.

Şağ er mikiğ atriği ağ boginn sé spenntur til hins ítrasta áğur en allt veltur yfir sig. Şví meira verğur veğriğ ağ lokum. Best tekst til şegar vindur er mjög misjafn í hinum ımsu hæğum. Gríğarlegt upp- og niğurstreymiğ getur şá aflagağ vindinn á ımsa vegu, búiğ til lóğréttan snúning úr láréttum eğa dregiğ niğur hvassa vinda úr şurra- eğa kalda loftinu á myndinni.

Şá geta skıstrokkar myndast - en líka svonefndir fallsveipir (microburst) og fallgarğar (derrecho). Allir şessir sveipir eru varasamir - skıstrokkarnir şó sınu verstir.


Skrár tengdar şessari bloggfærslu:

« Síğasta færsla | Næsta færsla »

Athugasemdir

1 Smámynd: Ágúst H Bjarnason

Góğan dag Trausti.

Í framhaldi af fréttunum af skıstrokkunum mikla í Bandaríkjunum hefur şví veriğ haldiğ fram ağ öflugum skıstrokkum hafi fariğ fjölgandi meğ hnatthlınun.

Á vef NOAA er mynd sem sınir şróun öflugra skıstrokka síğan áriğ 1954. Ekki er ağ sjá annağ en şeir hafi veriğ algengari á árum áğur, ş.e. "hafísárunum".

Sjá mynd http://www1.ncdc.noaa.gov/pub/data/cmb/images/tornado/clim/EF3-EF5.png

Hvert er şitt álit á şessu?

Ágúst H Bjarnason, 22.5.2013 kl. 06:24

2 Smámynd: Hörğur Şórğarson

Takk, Trausti fyrir şitt góğa og skemmtilega blogg. Şví má bæta viğ ağ ef vindur er lítill, eğa svipağur í öllum lögum, şá myndast skúraklakkar sem síğan hrynja şegar şegar úrkoma myndar niğurstreymi í gegnum klakkann. Şetta kallast á ensku "pulse storm". Ef vindur er hins vegar breytilegur meğ hæğ getur uppstreymi veriğ í hluta kallakkans en niğurstreymi annars stağar. Şannig truflar niğurstreymiğ ekki uppstreymiğ og klakkinn getur viğhaldist í langann tíma, marga klukkutíma og náğ ağ mynda fyrirbæri eins og skıstrokk.

Fyrir şá sem vilja vita meira um hvağan snúningurinn í skıstróknum kemur:

http://en.wikipedia.org/wiki/Supercell

"Supercells derive their rotation through tilting of horizontal vorticity (an invisible horizontal vortex) caused by wind shear. Strong updrafts lift the air turning about a horizontal axis and cause this air to turn about a vertical axis. This forms the deep rotating updraft, the mesocyclone."

Hörğur Şórğarson, 22.5.2013 kl. 12:40

3 Smámynd: Sigurğur Şór Guğjónsson

Hvernig væri ağ skıra út hinn dularfulla jafngildismættishita. Hans máttur er líklega ekkert smáræğis ağ gera sig gildandi. 

Sigurğur Şór Guğjónsson, 23.5.2013 kl. 00:23

4 Smámynd: Trausti Jónsson

Ágúst. Mér er ómögulegt ağ sjá ağ aukning hafi orğiğ í tíğni öflugra skıstrokka meğ şeirri hlınun sem nú şegar hefur átt sér stağ. Şağ er heldur ekkert sjálfsagt ağ tíğnin aukist (alls stağar) meğ vaxandi hlınun. Şağ eru fjölmargir şættir sem ráğa tíğni skıstrokka bæği í heiminum í heild sem og á einstökum svæğum.

Ég şakka hóliğ Hörğur (alltaf gott ağ fá smáklapp). Gaman ağ heyra frá reyndari manni í şrumuveğrabransanum - mér finnst ég oftast vera şar á hálum ís (hvort ég svo dett kylliflatur er svo annağ mál). Ég sé af bókum ağ öflugir skıstrokkar hafa gengiğ yfir á Nıja-Sjálandi og valdiğ miklu tjóni - eins gott ağ şiğ hafiğ augun á stöğunni.

Sigurğur. Jafngildismættishitinn góği var kynntur til sögunnar í fornum bloggpistli hungurdiska:

http://trj.blog.is/blog/trj/entry/1220750/

Şar var fullyrt nokkuğ digurbarkalega ağ hann væri gagnslítill fyrir okkur - en er samt hluti sögunnar stóru hér og annars stağar. Haldi ritstjórinn şreki viğ bloggiğ (sem er alltaf óvíst) mun hann bera á góma aftur um síğir şegar tilefni gefst til. Viğhengi um jafngildismættishitakort (löngu orğin alltaf jafnskemmtileg) hefur nú veriğ bætt viğ pistilinn.

Trausti Jónsson, 23.5.2013 kl. 01:06

5 Smámynd: Sigurğur Şór Guğjónsson

Mağur er farinn ağ kalka og man ekkert stundinni lengur.

Sigurğur Şór Guğjónsson, 23.5.2013 kl. 01:17

Bæta viğ athugasemd

Ekki er lengur hægt ağ skrifa athugasemdir viğ færsluna, şar sem tímamörk á athugasemdir eru liğin.

Um bloggiğ

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Höfundur er veğurfræğingur og áhugamağur um veğur.

Færsluflokkar

Okt. 2019
S M Ş M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Nıjustu myndir

  • w-blogg191019b
  • w-blogg191019a
  • w-blogg141019a
  • w-blogg131019c
  • w-blogg131019b

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (22.10.): 7
  • Sl. sólarhring: 162
  • Sl. viku: 1521
  • Frá upphafi: 1842545

Annağ

  • Innlit í dag: 7
  • Innlit sl. viku: 1349
  • Gestir í dag: 6
  • IP-tölur í dag: 6

Uppfært á 3 mín. fresti.
Skıringar

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiğ á Javascript til ağ hefja innskráningu.

Hafğu samband