Enn ein sprengilgin (og fleiri vera r syrpunni)

Sprengilg er ekki gott or og verur a bijast afskunar notkun ess fyrirsgn - en etta er hr (ea ltt soin) ing enska heitinu „bomb“, sem orasafn bandarska veurfriflagsins skilgreinir um a bil svona:

Lgrstisvi (utan hitabeltis) sem dpkar um meir en 24 hPa einum slarhring (meir en 1 hPa/klst a jafnai). Skilgreiningin kom fyrst fram opinberlega grein sem eir Frederic Sanders og John R. Gyakum birtu tmaritinu Monthly Weather Review 1980 [180, s.1589 til 1606]. Greinin a vera opin netinu. Taka m eftir v a illanlegri fyrirsgn hennar er ori „bomb“ haft gsalppum - enda subbulegt.a sl samt gegn enskumlandi lndum og var.

En hva um a. Um helgina fjlluu hungurdiskar um krftuga lg sem aldeilis fll undir essa skilgreiningu, Hn dpkai um 53 hPa einum slarhring,40 hPa 12 klukkustundum og 15 remur klukkustundum. Smuleiis var fjalla um nokkur einkenni lgadpkunar af essu tagi. N er n lg svipuum slum - ekki alveg jafn flug - og rtt a hamra a minnsta kosti einu einkennisatrii.

Vi ltum sp evrpureiknimistvarinnar um stugleika verahvolfsins og gildir hn kl. 9 mivikudagsmorgni, 23. janar.

w-blogg230113a

Ef vel er a g sjst tlnur slands efst hgra horni kortsins og Nfundnaland er vinstra megin vi miju ess. Hr er fleygur lgra verahvarfa a ganga til austurs mts vi fleyg af rku og hlju lofti. etta er hin krftuga blanda. Fjlubli liturinn snir svi ar sem mttishiti verahvarfanna er lgri heldur en mttishiti 850 hPa yri - ef allur raki ess ttist (dulvarmi loftsins losnai). Kort etta hefur ann kost a hrsjst bi essi mikilvgu atrii sprengjuuppskriftarinnar sjnhendingu.

Lgarmijan er samkvmt spnni um 963 hPa essum tmapunkti en korti sem gildir klukkan 18 er hn komin niur 952 hPa, hefur dpka um 11 hPa 9 klukkustundum - En mesta 24 klukkustundadpkunin er samkvmt spnni 37 hPa, vel inni „sprengjusvinu“.

Grarlegur vindur fylgir - litlu minni en var helgarlginni. 850 hPa m sj 55 m/s ar sem mest er.

w-blogg230113c

etta kort gildir klukkan 21 mivikudagskvld og snir a h 850 hPa-flatarins dekametrum (1 dam = 10 metrar). Vindur er sndur hefbundinn htt me vindrvum og lituu svin sna lgskrei hitahvrf - ar meal skilasvi. Lgin grynnist nokku rt eftir etta en spr benda til ess a rkomusvi hennar ni alveg til landsins um sir - trlega sdegis fimmtudag.

Fleiri „sprengjur“ eru a taka mi, jafnvel fleiri en ein.stand sem etta er boi kuldapollsins mikla yfir Kanada (Stra-Bola) en hann sendirhvert kuldaskoti ftur rut yfirhlttAtlantshafi um essar mundir.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

Er ekki alltaf kuldapollur yfir Kanada vetrum (.e. "myndun" kalds lofts) og er ekki Atlandshafi alltaf hltt (mia vi hann)?

Er annig hgt a tala um a sem srstaka stu essara sprengilga, ekki frekar en segja a slin s j bak vi etta allt?

Hver er sta ess a svo ber til um essar mundir?

Sasta heimskautalg var venju str og venju sunnarlega sem olli venjulega miklum snj t.d. Bretlandi hva geri hana svona venjulega anna en myndun kalds lofts yfir Kanada og Golfstraumurinn sem eru j ekkert venjuleg fyrirbri?

Bjarni Gunnlaugur (IP-tala skr) 23.1.2013 kl. 06:33

2 Smmynd: Trausti Jnsson

J, a er rtt Bjarni a oftast er kuldapollur yfir Kanada vetrum. Hins vegar er hann mjg misflugur, misstr og liggur misjafnlega vi. Lega hans og tilheyrandi lgardrags vestur af Grnlandi rur miklu um veurlag hr landi. Meira en flest anna. Sprengilgirnar vera til r nokkrum ttum - myndun eirra er greiust egar kuldapollurinn er austarlega - ea a hann er venju str - ea a hann sendir kalt loft mtulegum skmmtum og me mtulega lngu millibili t yfir Atlantshaf. Slin frar verakerfi orku - en mjg margt anna mtar vegi orkunnar, m.a. rstasveiflan, afstaa meginlanda og hafs auk efnasamsetningar lofthjpsins.

Staa sem essi kemur upp ru hvoru - og erum vi stundum lei mestu illviranna en ekki n alla vega ekki enn. Sprengilgirnar lenda af krafti okkur egar kuldapollurinn er fremur austlgri stu - jafnvel rtt vestan vi Grnland. Smatriin skipta miklu mli jafnvel tt hr gangi me sumri og vetri vxl. Ekkert r er eins jafnvel tt Golfstraumurinn og Kanada su alltaf sama sta. Ef slin ri veurfarinu alveg ein vri mealhiti hr landi um 50 stigum lgri heldur en hann er (talan 50 er ekki prentvilla). Golfstraumurinn einn og sr bjargar lka litlu v samhengi.

Helgarlgin djpa og miklavar tknilega s ekki heimskautalg heldur bylgjuttar. Heimskautalgin sem myndaist sunnan vi hana var miklu grynnri og veigaminni.

Trausti Jnsson, 24.1.2013 kl. 01:48

3 identicon

Hefur ekki lka hrif a sjrinn taf austurstrndum BNA og Kanada og til slands er mun heitari en mealri (1971-2000):

NOAA weekly-sst

Bolli (IP-tala skr) 24.1.2013 kl. 02:28

4 Smmynd: Trausti Jnsson

J, Bolli, a munar vst um a.

Trausti Jnsson, 26.1.2013 kl. 01:52

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Des. 2019
S M M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Njustu myndir

  • halavedrid_pp
  • Slide8
  • Slide7
  • Slide6
  • Slide5

Heimsknir

Flettingar

  • dag (7.12.): 83
  • Sl. slarhring: 118
  • Sl. viku: 2348
  • Fr upphafi: 1856938

Anna

  • Innlit dag: 76
  • Innlit sl. viku: 1934
  • Gestir dag: 69
  • IP-tlur dag: 65

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband