Munur á međalhita norđanlands og syđra (hugvekja ađ gefnu tilefni)

Veđurlag hafísáranna 1965 til 1971 var heldur leiđinlegt, en nú, 45 árum síđar má segja ađ reynslan af ţeim hafi ekki veriđ eingöngu neikvćđ. Alla vega voru ţau lćrdómsrík. Veđurlag hrökk ţá um skeiđ aftur til 19. aldar og sýndi ţar međ ađ sá landshlutamunur sem var svo algengur ţá er alveg raunverulegur. Međ reynslu ísáranna á bakinu féllu ţeir sem stunda reikninga hitameđaltala ekki í ţá freistni ađ strika yfir ţennan hitamun - hann hlyti ađ vera óeđlilegur og ábyggilega afleiđing af breyttum mćliađstćđum. Hitameđaltölum 19. aldar hefđi síđan veriđ breytt á annan hvorn veginn. En lítum ađeins á - myndefniđ hefur víst í ađalatriđum sést áđur.

w-blogg230212a

Hér má sjá mismun ársmeđalhita í Vestmannaeyjum og í Grímsey allt frá 1874 til 2011 (eldri gerđir myndarinnar sýna 1878 til 2007). Glögglega má sjá hversu bókstaflega ástandiđ á hafísárunum var afturhvarf til ţess sem ríkti fyrir 1920. Hér verđur ađ taka fram ađ hitarađirnar tvćr eru ekki alveg lausar viđ galla.

Einn ósamfella er sýnu alvarlegust en ţađ er flutningur stöđvarinnar í Vestmannaeyjum úr kaupstađnum og út á Stórhöfđa haustiđ 1921. Hćđarmunur er mikill á milli ţessara stađa. Ţví var ákveđiđ ađ lćkka ársmeđalhita í Vestmannaeyjum um 0,7 stig á árunum 1877 til 1921. Mćlingar hafa nýlega veriđ gerđar á báđum stöđum samtímis og munurinn sem ţá kom fram er ekki fjarri ţessari tölu - en ekki nákvćmlega sá sami - auk ţess sem dálítil árstíđasveifla kemur ţar fram. Fyrir 1878 var stöđin uppi viđ Ofanleiti og sama „leiđrétting“ á ekki viđ.

Í Grímsey hafa ýmsir hlutir gerst á tímabilinu - en svo virđist sem mögulegar ósamfellur af ţeirra völdum séu minni heldur en ţćr raunverulegu veđurfarsbreytingar sem hafa orđiđ.

Breytingin á veđurlagi á hafísárunum er svo afgerandi ađ í augum sumra getur hún ekki veriđ rétt. Mörg smáatriđi myndarinnar vekja athygli, áriđ 1984 er sérlega afbrigđilegt, munur á hita fyrir norđan og sunnan hefur aldrei orđiđ jafnlítill - enda voru kaldar suđvestlćgar áttir ríkjandi međ sudda sunnanlands en nyrđra var bjart og tiltölulega hlýtt í landáttinni.

Ţađ er skemmtileg tilviljun ađ hitamunur á ţeim fjórđungi 19. aldar sem viđ sjáum var minnstur 1884, nákvćmlega hundráđ árum á undan muninum litla 1984. Ţađ má líka benda á ađ á myndinni virđist svo sem hafísárin hafi ekki byrjađ 1965 heldur tveimur árum fyrr, 1963. Munurinn 1963 er ađ vísu ámóta og 1943 og 1932. Bćđi ţessi ár var hafís undan Norđurlandi.

Grímsey er auđvitađ ein ţeirra stöđva á landinu sem viđkvćmust er fyrir áhrifum hafíss, en Vestmannaeyjar eru vel varđar. Reykjavík er líka mjög vel varin - betur heldur en flestar stöđvar í nágrenninu og Akureyri getur sloppiđ furđuvel viđ hafísáhrif séu landáttir ríkjandi. Mćtti fjalla um ţađ sérstaklega. En lítum á ađra mynd. Hún sýnir mun á ársmeđalhita í Reykjavík og á Akureyri 1882 til 2011.

w-blogg230212b

Spönn lóđrétta kvarđans á ţessari mynd er sá sami og á ţeirri fyrri ţótt tölurnar séu ađrar. Viđ sjáum ađ hreyfingar frá ári til árs eru ekki eins miklar og á fyrri myndinni. Hafísárin koma greinilega fram sem hóll í línuritinu og sömuleiđis minnkar munur stöđvanna um 1920 rétt eins og á fyrri mynd.

Svo virđist sem munur frá 1973 og áfram, jafnvel fram yfir áriđ 2000 sé minni en var fyrr á öldinni. Á ţessum tíma var tiltölulega hlýtt fyrir norđan miđađ viđ suđvestanvert landiđ. Viđ sjáum hvernig árin 1976 og 1984 skera sig sérstaklega úr. Síđarnefnda áriđ er ţađ eina ţegar hlýrra var á Akureyri heldur en í Reykjavík. Á eldri tíđ er ţađ sérstaklega áriđ 1933 sem sker sig úr, enda var sumariđ ţá fádćma hlýtt nyrđra - líka hlýtt syđra en í sólarleysi og rigningu. Áriđ 1933 er hiđ langhlýjasta sem vitađ er um á Akureyri hlýindi síđustu ára hafa ekki slegiđ ţađ út.

Hér er rétt ađ taka fram ađ árin 1919 til 1926 voru athuganir á Akureyri sérlega aumar og talsverđ óvissa er ţá í međaltölum - rétt er ađ búast viđ ţví ađ einhverjar breytingar verđi gerđar á hitaröđinni frá ţví sem hér er birt.


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Um bloggiđ

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Höfundur er veđurfrćđingur og áhugamađur um veđur.

Fćrsluflokkar

Okt. 2019
S M Ţ M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Nýjustu myndir

  • w-blogg141019a
  • w-blogg131019c
  • w-blogg131019b
  • w-blogg131019a
  • w-blogg091019a

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (18.10.): 0
  • Sl. sólarhring: 231
  • Sl. viku: 1950
  • Frá upphafi: 0

Annađ

  • Innlit í dag: 0
  • Innlit sl. viku: 1767
  • Gestir í dag: 0
  • IP-tölur í dag: 0

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband