Vešrasveiflur sķšustu įratuga (3)

Hér kemur žrišji hlutinn af pistlinum langa um vešrasveiflur sķšustu įratuga. Samhengisins vegna lęt ég žennan kafla ekki bķša - hann er ķ beinu framhaldi af pistli gęrdagsins. Žį var samband hįloftasunnanįttar og hitafars hér į landi kynnt lķtillega. Viš sįum aš hlżindin miklu į įrunum 2002 til 2004 virtust skżrast aš mestu af mikilli sunnanįtt sem žį réši rķkjum en nęrri žvķ eins mikil hlżindi 2010 įttu greinilega ašra skżringu - viš lķtum nś betur į hana. Fyrst er mynd sem sżnir 12-mįnaša kešjumešaltal hita ķ Reykjavķk į įrunum 1996 til 2011 - žetta er nįkvęmlega sami ferill og viš sįum ķ tveimur fyrri pistlunum.

w-blogg281011b

Blįi ferillinn sżnir 12-mįnaša kešjumešaltal hita ķ Reykjavķk og į kvaršinn til vinstri į myndinni viš hann. Rauši ferillinn sżnir aftur į móti 12-mįnaša kešjumešaltal hęšar 500 hPa-flatarins yfir Ķslandi į sama tķma. Kvaršinn er til hęgri og tölurnar eru 500 hPa-hęšin ķ venjubundnum dekametrum (dam = 10 m)aš frįdregnum tölunni 500. Nešsta talan er 32 og tįknar hśn 532 dekametra eša 5320 metra.

Hér fellur rauši ferillinn bżsna vel aš hitanum - ekkert sķšur heldur en sunnanįttin sem viš litum į ķ gęr. Žaš er toppur ķ 500 hPa-hęšinni samtķmis hlżindunum miklu 2002 til 2004 - žau komu sum sé ķ samvinnu hęšarįhrifa og sunnanįttarįhrifa. Eftir 2004 féll hęšin hęgt fram til 2006 aš sneggra fall kom inn. Hitinn féll žó ekki meš hęšinni 2006. Viš sįum ķ fyrra pistli aš sunnanįttin bętti heldur ķ sig um žaš leyti.

Sķšan veršur žessi makalausa žróun 2010 aš hęšin hękkar grķšarlega - talsvert meira en vitaš er um įšur į tķmabili hįloftaathugana, en žęr komust ķ žokkalegt horf rétt fyrir 1950. Žetta nęgši til aš keyra upp hitann - žrįtt fyrir aš sunnanįttin hafi dottiš nišur.

Sveiflur ķ hitafari į Ķslandi skżrast aš minnsta kosti aš hįlfu leyti af žessum tveimur breytum einum - hęšinni į 500 hPa-fletinum og styrk sunnanįttarinnar. Aušvelt er aš bęta vestanįttinni ķ breytusafniš - hśn gerir hitaįgiskanir ķviš betri. Įhrif hennar eru žau aš žvķ meiri sem vestanįttin er žvķ kaldara veršur hér į landi.

En hvaš hefši gerst 2010 ef sunnanįttin hefši veriš jafnöflug og 2003 - samfara žessari grķšarlega miklu hęš? Er slķkt yfirhöfuš mögulegt? Jį, žaš er mögulegt en ólķklegt. Nįnari greining į žįttunum tveimur, sunnanįttinni og 500 hPa-hęšinni sżnir vęgt samband žeirra - žannig aš tilhneiging er til žess aš saman fari vęg sunnanįtt og mikil hęš og mikil sunnanįtt sé hęšin lįg. Žetta stašfestist ķ sjįlfu sér 2010 en er samt ekki nįttśrulögmįl af neinu tagi.

En eins og minnst var į ķ fyrri pistli hafa hlżindin sķšastlišin 8 til 9 įr veriš meiri heldur en žįttagreiningin sem hér er fjallaš um getur skżrt ein og sér. Žar munar um žaš bil 0,7 stigum aš mešaltali og įriš 2010 rśmu einu stigi. Žaš er sem sagt einhvers konar rek ķ sambandi žįttanna og hitans aš ręša frį žvķ sem žaš var fyrir įriš 2002.

Ķ sambandi žįttanna sem gilti fyrir 2002 var hęgt aš reikna hęstan mögulegan įrsmešalhita ķ Reykjavķk mišaš viš žaš aš sunnanįttin vęri jafnmikil og mest er žekkt, 500 hPa-hęšin vęri jafnmikil og mest er žekkt og vestanįttin jafnlķtil og hśn minnst hefur oršiš. Śtkoman śr slķkri tilraun gefur 6,7 stig sem įrsmešalhita ķ Reykjavķk. Žaš er um 0,6 stigum hęrra heldur en hitinn hefur nokkru sinni oršiš į almanaksįri, en ašeins um 0,1 stigi hęrra heldur en hęsta 12-mįnaša mešaltališ (september 2002 til įgśst 2003).

Hęsti toppurinn į myndinni er sem sagt nęrri žvķ žaš hęsta sem bśast mįtti viš ķ Reykjavķk - meš gömlu reiknireglunum - įn 0,7 stiga kraftaverkavišbótarinnar sem varaš hefur sķšan. Ef žessi nįšarvišbót heldur sér ķ framtķšinni (žaš er varla hęgt aš treysta žvķ) gętum viš žvķ meš heppni fengiš um 7,4 stiga įr (eša 12-mįnaša tķmabil) ķ Reykjavķk. Ķ fljótu bragši kann žaš aš viršast frįleitt - en sjįum bara hvaš geršist į Gręnlandi įriš 2010.  Žį var hiti ķ Nuuk 4,2 stigum ofan mešallagsins 1961-1990 - 4,2 stig ofan sama mešallags ķ Reykjavķk eru 8,5 stig - hafiš žiš žaš.

En hvaš eru žessi óvęntu 0,7 stig aš flękjast hér? Ekki er gott aš segja um žaš, en hér er komiš aš įratugabreytileika ķ vešurfari sem ekki skżrist af breytilegu žrżstisviši hér nęrri landinu. Nś žekki ég ekki samskonar reikninga annars stašar aš - en ég er frekar tregur til aš kenna aukningu gróšurhśsaįhrifa eingöngu um - alla vega ekki nema aš mun betur athugušu mįli.

Ętlunin er aš halda žessari pistlaröš įfram - įšur en viš yfirgefum hringrįsarhjališ um žessi sķšustu įr veršum viš aš lķta ašeins į śrkomu tķmabilsins og e.t.v fleiri vešuržętti.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Ja, hérna Trausti Jónsson. Hvar og hvernig fęršu tķma til aš vinna žessar upplżsingar allar og koma žeim ķ žetta skemmtilega form? Mašur hefši haldiš aš žaš vęri viku vinna į bak viš hverja žessara greina ķ žessum flokki - aš lįgmarki!

Žorkell Gušbrandsson (IP-tala skrįš) 28.10.2011 kl. 09:41

2 Smįmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

Fróšleg grein um vešrasveiflur viš Ķslandsstrendur - žś stendur žig vel ķ žvķ aš vanda Trausti.

Mig langar aš gera smį athugasemd viš eitt atriši (žś ert vęntanlega ekki aš ręša hitastig į heimsvķsu, en bara til aš fólk misskilji žaš ekk). Mér žykja upplżsingar (fengnar meš vķsindalegum ašferšum) varšandi aukin gróšurhśsaįhrif af mannavöldum nęg til aš draga įlyktanir varšandi hękkandi hitastig į heimsvķsu, hvaš sem lķšur nįttśrulegum sveiflum eša žvķ sem segja mį varšandi žaš aš kenna gróšurhśsaįhrifum eingöngu um stašbundiš hér viš Ķslands strendur...žaš vęri vęntanlega mikil einföldun.

Sveinn Atli Gunnarsson, 28.10.2011 kl. 11:23

3 Smįmynd: Emil Hannes Valgeirsson

Mér sżnist śtfrį tölfręši sem ég į til aš ef viš fengjum 12 mįnuši ķ röš sem yršu eins hlżir og mįnuširnir hafa oršiš hlżjastir į sķšustu 10 įrum žį fengjum viš įrsmešalhita upp į 7,3 stig.

Ef viš jöfnušum hitamet allra mįnaša ķ Reykjavķk frį 1930 fengjum viš hinsvegar 8,1 stiga įrshita. Svo mį lķka miša viš hitamet frį upphafi męlinga en žį fengjum viš eitthvaš ašeins hęrri tölu. Held aš žaš sé nokkuš ólķklegt į nęstu įrum.

Emil Hannes Valgeirsson, 28.10.2011 kl. 20:16

4 Smįmynd: Trausti Jónsson

Žorkell. Žaš er nś ašallega tķmi sem er löngu lišinn. Žetta er eins og hjį gömlum išnašarmanni žar sem żmsir ķhlutir hafa hrśgast upp ķ gegnum įrin og koma aš notum um sķšir. Dregnir fram śr hillu og notašir til aš setja saman eitthvaš nżtt. Svatli: Hitahękkun į heimsvķsu sķšustu fimmtįn įrin er talsvert minni heldur en žessi 0,7 stig - žannig aš žau eru trślega stašbundin aš miklu leyti. Emil: Žaš sem hefur gerst įšur getur gerst aftur - jafnvel ķ žeirri ólķklegu samfellu sem žś nefnir. Viš žyrftum lķklega aš bķša mjög, mjög lengi vęru metmįnušir slembidreifšir um tķmann. En žeir eru žaš ekki. Žaš eykur spennuna ķ leiknum.

Trausti Jónsson, 29.10.2011 kl. 02:02

5 Smįmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

Žaš er augljóst aš stašbundnar hitasveiflur hljóta aš geta vera meiri (eša minni) en hękkun mešalhitastigs į heimsvķsu į sķšustu fimmtįn įrum (og varšandi önnur valin tķmabil). En takk fyrir aš benda į aš žaš žarf ekki aš vera aš žaš sé algert samręmi žarna į milli - žaš eru aš sjįlfsögšu fleiri žęttir sem spila innķ eins og žekkt er - bęši stašbundiš og į heimsvķsu.

Sveinn Atli Gunnarsson, 29.10.2011 kl. 23:50

6 Smįmynd: Siguršur Žór Gušjónsson

Mašur veltir fyrir sér hvaš hafi veriš ķ gangi og skapaš mįnušina meš stórkostlegustu hitafrįvikin, t. d. febr. 1932, mars 1847 og 1929, aprķl 1974 og svo framvegis og svo t.d. september 1939 og 1941. Og svo allir köldustu mįnušurnir, žeir allra votustu og allra žurrustu. Gaman vęri ef til vęri greining į hverjum einasta mįnuši a.m.k. frį landnįmi!  

Siguršur Žór Gušjónsson, 31.10.2011 kl. 11:19

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Um bloggiš

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Höfundur er vešurfręšingur og įhugamašur um vešur.

Fęrsluflokkar

Nóv. 2019
S M Ž M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Nżjustu myndir

  • w-blogg111119c
  • w-blogg111119b
  • w-blogg111119a
  • w-blogg04119a
  • w-blogg031119a

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (13.11.): 133
  • Sl. sólarhring: 177
  • Sl. viku: 1552
  • Frį upphafi: 1850157

Annaš

  • Innlit ķ dag: 116
  • Innlit sl. viku: 1338
  • Gestir ķ dag: 102
  • IP-tölur ķ dag: 94

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband