Hefur langtímahlýnun veriđ mismunandi eftir landshlutum?

Ţótt hiti á landinu sveiflist í öllum ađalatriđum í takt frá ári til árs má engu ađ síđur sjá tímabilabundnar breytingar. Segja má ađ halli hitasviđsins breytist. Ég hef komiđ mér upp fáeinum mćlitölum til ađ fylgjast međ ţessu. Breytileiki sumra talnanna er raunar lítill og óvíst hversu marktćkur hann er. En greinilegastur er sá breytileiki sem kemur fram í mun hita viđ suđur- og norđurströndina. Hann mćli ég međ mismun ársmeđalhita í Vestmannaeyjum og í Grímsey. Mćliröđin nćr aftur til 1878.

w-t825-t404-langtíma

Fyrstu árin eru lengst til vinstri á myndinni en ţau nýliđnu eru lengst til hćgri. Sá má ađ fyrir 1920 eru gríđarlegar sveiflur milli ára og međaltaliđ er hátt. Um 1920 varđ mikil breyting og varđ munurinn sérlega lítill á árunum um og fyrir 1960. Ţar á eftir hrökk munurinn upp í svipađar hćđir og hann var fyrir 1920 en jafnađi sig frá og međ 1972. Í heildina hefur lítiđ breyst síđan.

Mestur var munurinn 1881 (frostaveturinn mikla), nćrri 5 stig og litlu minni 1882 (sumarlausa áriđ á Norđurlandi). Sveiflurnar eru nátengdar hafísmagni fyrir norđan land. Sjávarhiti er lćgri ţegar ís er viđ land, en enn mikilvćgara er ađ norđanáttin er umtalsvert kaldari en annars ţegar ísmagn er mikiđ. Hafísárin 1965 til 1971 eru sérstaklega skýr. Hér sést vel ađ áratugasveiflur ţćr sem einkenna svo mjög veđurfar á Íslandi koma međal annars fram í miklum breytileika hitasviđsins yfir landinu í stefnuna norđur-suđur.

En viđ sjáum líka ađ heldur meira hefur hlýnađ í Grímsey heldur en í Vestmannaeyjum ţegar litiđ er á 130 árin í heild.

Minnstur var munurinn 1984, ţá voru suđvestlćgar- og suđlćgar áttir óvenjutíđar, tiltölulega kalt var ţá í Vestmannaeyjum en hlýtt í Grímsey. Eitt af ţessum ótrúlegu árum sem gefa krydd í tilveruna.

En hvernig hefur munur á hita á Suđausturlandi og á Vestfjörđum ţróast? Ţađ sjáum viđ líka á mynd.

w-t745-t252-langtima

Röđin nćr aftur til 1898. Miklir flutningar stöđva á norđanverđum Vestfjörđum valda nokkurri óvissu. En flutninganna sér ekki stađ á myndinni - alla vega ekki greinilega. Lágar tölur ţýđa ađ hitamunurinn er lítill, ţá er tiltölulega hlýtt á Vestfjörđum miđađ viđ Suđausturland. Viđ sjáum nokkra tímabilaskiptingu. Munurinn er fremur lítill á tímanum 1925 til 1950 vex síđan, en minnkar svo aftur um áriđ 2000. Kuldar hafísáranna voru öllu meiri á Vestfjörđum en suđaustanlands en langtímahneigđ er lítil eđa engin.

Á árunum 1980 til 2000 hlýnađi mun meira í Evrópu heldur en hér á landi og á Grćnlandi kólnađi mestallt ţetta tímabil. Hitamunur óx ţá milli Evrópu og Grćnlands. Á sama tíma jókst hitamunur í sömu stefnu (suđaustur til norđvesturs) líka hér á landi.

Á síđustu árum hefur ţessi munur jafnast og meira hefur hlýnađ á Vesturlandi heldur en á Austurlandi. Óvenjuleg hlýindi hafa veriđ á Grćnlandi nýliđinn áratug, meiri heldur en í Evrópu. Ekki er ţó alveg trúlegt ađ sú stutta vegalengd sem er á milli stöđvanna tveggja hér finni ćtíđ hneigđarmun Evrópu og Grćnlands.   

Mćlitölur hitasviđsins eru fleiri en ég held ég láti ţessi dćmi duga - ađ minnsta kosti ađ sinni.


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Um bloggiđ

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Höfundur er veđurfrćđingur og áhugamađur um veđur.

Fćrsluflokkar

Nóv. 2019
S M Ţ M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Nýjustu myndir

  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119f
  • w-blogg151119e

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (18.11.): 1
  • Sl. sólarhring: 162
  • Sl. viku: 1856
  • Frá upphafi: 1851367

Annađ

  • Innlit í dag: 1
  • Innlit sl. viku: 1579
  • Gestir í dag: 1
  • IP-tölur í dag: 1

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband