Hugsa til rsins 1955

huga veurhugamanna tengist etta r fyrst og fremst „rigningasumrinu mikla“. Ekkert fasttengt veri man ritstjrinnfr rinu 1955, rtt of ungur til ess, en heyri sfellt um a tala. Flestir vimlendur voru sammla um a etta hefi Suur- og Vesturlandi veri verst allra rigningasumra. Einn og einn gamall maur minntist 1913 sem einhvers mta. San fkk etta sumar verugan keppinaut ri 1983 sem var jafnvel enn verra, alla vega kaldara heldur en 1955.

ri 1955 var strviralti landsvsu, lkt flestum ngrannarunum. Margt gerist sem glatt gat veurnrd. Hr er vali r slku, me hjlp blaanna og timarit.is og gagnasafns Veurstofunnar. Eins og venjulega yfirfer sem essari er nokku tilviljanakennt hvar bori er niur. Svo vill til a frttir dagblasins Tmans hafaoftast ori fyrir valinu, en flestum atburum er einnig lst rum blum.

ri heild var tali smilega hagsttt, nema sumari Suur- og Vesturlandi, eins og ur er minnst. rkoma var talsvert undir meallagi landinu, en hiti ekki fjarri meallagi, kaldara en vi hfum lngum tt a venjast nju ldinni. janar var t talin stir nema fyrstu vikuna. Frost uru talsver um tma, klaki kom r og lki og fr geri um tma. febrar var hglt t, en allmikill snjr. Gftir mjg gar. Fremur urrvirasamt. Hiti var undir meallagi. Svipa var me mars t var smileg, en samt haglti, gftir misjafnar. Aprl byrjai vel, en t var san verri. ma var mjg kalt og urrvirasamt fyrri hluta mnaarins, en san hlnai. Grasspretta var lleg vegna urrka. T var allg jn og vel rttist r sprettu. Bi jl og gst voru mjg hagstir Suur- og Vesturlandi, rkoma rlt og veur oft vond. Noraustan- og austanlands var hins vegar mikil gat. Votvirin hldust framan af september, en eftir a var t talin allg. Oktber var urr og hagstur og nvember smuleiis. Desember tti hagstur va var mjg snjungt og samgngur voru erfiar.

ur hefur hr hungurdiskum veri minnst frostakaflann janar og febrar hr hungurdiskum pistli um Vatnsveitu Borgarness - a verur ekki endurteki hr.

Slide1

Vttumiki hrstisviri rkjum landinu fyrstu viku mnaarins, gviri var landinu. Hin okaist san vestur bginn og settist a yfir Grnlandi. Var hn aulsetin ar allt fram vor, en auvita ekki samfellt. Korti snir h 1000 hPa-flatarins. Jafnharlnan 320 metrar fellur saman vi 1040 hPa sjvarmlsrsting.

Tminn segir fr 4.janar:

Mikil hlindi eru n svo asegja um allt land og var srstaklega gott veur Norurlandi um nrshtina. Akureyri var jr hvt nrsdagen logn og bla og nutu Eyfiringar htaveursins vel. gr var ar 9 stiga hiti, jr orin au bygg og fjallvegir frir, bi austur ogvestur. Svo a segja um allt land var hitinn 4—7 stig. oka var va vi suausturstrndina.

Hin ri fram rkjum en a klnai nokku hratt. Fr a bera lagnaars, klakastflum fjlgai m og lkjum og va truflaist rennsli og eftir10 daga frost eru menn farnir a teljaau langvinn.

Tminn 16.janar 1955:

Lagsinn Pollinum [ Akureyri] frist n utar og utar me degi hverjum, og er n kominn t undir Oddeyri. Er kominn s fram undir Torfunesbryggju, en skipgeta hglega broti hann enn, er au fara ea koma a bryggju.

Tminn 18.janar:

gr hafi ltil bergvatns, sem heitir Ljs, sem fellur Markarfljt rtt hj brnni undir Eyjafjllum, blgna svo upp og hlaupi yfir bakkaog fltt allvtt um eyrarnar. Hafi vatnselgurinnumkringtalveg hs Eysteins Einarssonar vegaverkstjra, en a stendur rtt vi fljtsbrna aaustan, Var a alveg umfloti gr og htta a skemmdir yru af vldum essa vatns og krapaelgs hsinu. Markarfljt hefir blgna nokkuupp en annars eru n vtn vast frosin austur ar.

Fr frttaritara Tmans Vk Mrdal:

essi hari og langvinnifrostakafli hefir n haft a fr me sr, a mjg margar heimilisrafstvar Skaftfellinga, einkum Su og Skaftrtungu standa vegna vatnsskorts, og er a allt anna en gilegt essum kuldum. Stvar essar eru flestar gerar vi fjallalki ea smr, og vatn eirra verr frostunum. Einkum kveur mjg a essu Su, ar sem margar slkarrafstvar eru. Rafstin Kirkjubjarklaustrigengur enda er ar g vatnsmilun r Systravatni. r hafa tluvert blgna upp via, en er vel frt austur yfir sand og vegir lttir, va snjlaust er a kalla.

Fr frttaritara Tmans Fosshli.Nja rafstin vi Lax stendur n [ora svo], ar sem klakastfla nni hindrar a vatn geti runnifr frrennslisppu hennar. Er rafmagn skammta orkuveitusvinu.Gamla stin, sem er ofar, hefir elilega vinnslu, en vi frrennsli neri stvarinnar hefir klakinn hrannast svo upp, a hefti frrennsli og var ekki um anna a gera en stva hana. M bast vi, a svo veri ar til frosti kippir r. Lax er annars sghin versta viureignar. Leggur hana venjulega seint vegna mikilla kaldavermsla, en krap hlest upp. fyrradag var hn svo ill viureignar, a Ptur pstur i rhvammi Laxrdal komst ekki yfir hana, hvorki hest ea bt ea si, og komst ekki pstfer. Er etta tali sjaldgft. fyrradag var allhvasst og nokkur snjkoma Eyjafiri og ingeyjarsslu. Valaheii er fr en frt um sveitir. dag er 13—18 stiga frost hr um slir. Hefir essi frostakafli verivenjulega harleikinn. Svartrkoti Brardal komst frosti upp 28 stig s.l. fimmtudag [13.], en a var mesti frostadagurinn. Mvatnssveit mun a eina nttina hafa n 30 stigum [mldist mest -24,5 stig Reykjahl, a var ann 13.].

Strandferaskipi Herubrei laskaist salgum Hornafiri grmorgun, gat ekki losa neitt teljandi af vrum ar og ekki haldi framstrandfer norur. Var a ri a draga skipi til Reykjavkur til vigerar, og er a n leiinni anga.

Sdegis ann 18. tk lg a dpka Grnlandshafi - hloftalgardrag, „barmafullt af kulda“, kom vestan yfir Grnland og virkjai lgamyndunina.essi lg olli tluverri rkomu og leiindum samgngum nstu daga. Ein af eim lgum sem veurnrd eins og ritstjri hungurdiska hafa srlega gaman af v a fylgjast me (r fjarska).

Tminn 22.janar:

A v er Dav Jnsson, fulltri vegarnlaskrifstofunni, skri blainu fr grkveldi, voru skaplegir erfileikar vegum ngrenniReykjavkur og raunar alls staar suvestan lands gr, og margar leiir alveg tepptar. Gekk me hvssum og dimmum ljum, og tafi blinda frbifreia auk frar. Hvalfjrur var algerlega fr gr. Var ar hi versta veur, allmikil snjkoma og blinda. Fjrar tlunarbifreiar, tvrr Stykkishlmi, ein r Staarsveit og ein fr Akureyri lgu af sta fr Reykjavk grmorgun. Komust r upp Kollafjr, en uru a sna arvi og komust vi illan leik til Reykjavkur um sexleyti grkveldi og voru miklir snjskaflar komnir va veginn. Um klukkan nu grkveldi brust frttir um a, a ll umfer vri stvu Keflavkurvegi vi Klfatjrn, en bifreiir hfu komist leiar sinnarar gr.Munu a hafa veri litlar bifreiar, sem stnsuu og tepptu veginn. Vegagerin sendi egar drttarbl anga og sar tu. Er a mjg fttt aryja urfi snj af eim vegi. Tafir austan fjalls. Frttaritarar blasins austan fjalls smuu gr, a fr hefi veri ung. Mjlkurblartfust allmiki, einkum vegna blindu ljunumr uppsveitunum. Bifrei var um rjr stundir milli Selfoss og Eyrarbakka gr. Holtavruheiivar alfr gr og reyndi enginn bll a fara yfir hana. Kerlingarskar var frt en tti a ryja vrublum me furbti lei yfir a gr.
Mikil fr var komin' va Borgarfiri, og tlunarblar til Reykjavkur uru a htta vi ferir. Hafnarfjararblarnir gengu alveg fram kvld, en erfitt var og smblar stu fastir og tepptu leiina og gtu eir v ekki haldi tlunartmum. Kpavogsblar httu a fara upp Digraneshls kl. sex. Va uru tafir strtisvagnaleium thverfi Reykjavkur en lgust ekki niur.

egar flabturinn Eldborg var a leggja fr bryggju Borgarnesi grdag sdegis lenti hn sreki og laskai skrfuna svo, a ekki ttifrt a halda suur, og var henni lagt vi akkeri ar efra. henni er mikil mjlk.

Tminn 23.janar:

Eins og sagt var fr hr blainu gr var ngveiti Keflavkurvegi. ar voru 50—100 blar strir og smir, sem ekki komust leiar sinnareinkum vegna ess a smblar stu fastir og tepptu leiina. Vegagerin sendi drttarbla og tur anga og tkst a greia r og komust flk ogblar leiarsinnar, en nokku var lii ntt, er greifrt var ori. tlunarblarnir fr Reykjavk voru um 8—9 stundir og komu ekki tilKeflavkur fyrr en kl. 1—2 ntt. gr var fr smileg arna. A v er Grtar Smonarson mjlkurbstjritji blainu grkveldi var mjgungfrt um sveitirnar austanfjalls gr. Voru mjlkurblarnir mjg eftir tlun og voru a koma alveg fram kvld. Fimm ea sex blar munuhafa xulbrotna gr frinni. Heiskrt veur var ar gr, en skf nokku. gr var unni a snjmokstri Hvalfjararleiinni sem varfr fyrradag. Var ar mikill snjr, einkumhj yrli. Var unni bummegin fr, og grkveldi mtti heita loki vi a opna leiina, svo ahn verur vntanlega fr dag. Ekkert vilit er tali a koma blum yfir Holtavruheii. Til dmis m nefna, a tveir Akureyringar lgu afsta fr Fornahvammi grmorgun, en um hdegi voru eir aeins komnir a Krkslk, og skruppu heim Fornahvamm til a bora.

Fr frttaritara Tmans Hornafiri gr. Hornafjararbtar komust hann krappan fyrradag, er ofsaveur skall sngglega af suaustri, ereir voru rri. Uru eir a hverfa fr hlfdreginni lnu, v a sjr rtaist upp skammri stundu. Fengu tveir btanna fll og brotnuunokku ofan ilja, og tveir eirra uru a liggja ti um nttina.

Nstu daga komu mjg djpar lgir a landinu r suvestri. Austlg tt rengdi mjg a kldu lofti sem streymdi til suurs vi Grnland noraustanvert. r var versta veur Vestfjaramium og um tma lka Vestfjrum. sing var mikil og skip lentu verulegum eftirleikum. rr togarar frust, ar meal einn slenskur. Veri er stundum kennt vi nfnin togurunum, „Egil raua“ ea breska togarann „Roderigo“. Um essi slys m va lesa, t.d. frlegri grein sem sgeir Jakobsson ritai Sjmannadagsblai 1987 (timarit.is - leiti a Roderigo). Borgr H. Jnsson veurfringur ritai einnig grein ar sem etta veur kemur vi sgu (Veri 1. rgangur 1956, s.16 og fram).

Slide2

Korti snir stuna sdegis rijudaginn 25.janar. Glgglega m sj hinn grarlega vindstreng ti af Vestfjrum. Skil lgarinnar komu fyrst r suri og hvessti nokku um landi sunnan- og vestanvert, langmest Strhfa Vestmannaeyjum, en san voru skilin a dla fram og til baka vi Vestfiri, vindstrengurinn noran og vestan eirra ni oftast ekki langt inn land.

Tminn 27.janar:

frvirinu, sem geisai sdegis gr [26. janar] norvestur af Horni og Veurstofan telur helst nlgast veri, egar norsku selveiiskipinfrust umri [aprl 1952], er tali vst, a tveir breskirtogarar hafi farist, og var annar eirra strsti og fullkomnasti togari Breta, mjg nlegur.

Tminn 28.janar:

Sdegis gr hafitekist a bjarga alls 29 mnnum af togaranum Agli raua, sem strandai innst v Grnuhl fyrrakvld, en fimm mennfrust, v a togaranum voru 34 menn. Bjrgun mannanna hfst skmmu fyrir hdegi og var loki um klukkan rj. Bjrgunarsveitin bjargai 16mnnum land, en 13 mnnum var bjarga af btum og skipum vi strandstainn. Agli raua voru 15 slendingar og 19 Freyingar.

Blin halda fram a birta frttir af s og fr febrar og fram mars.

Tminn 5.febrar:

Fr frttaritara Tmans Hellissandi. Vlbturinn Valds, sem rak land vi Sand frviri dgunum, liggur enn strgrttri fjrunni ar ogm bturinn teljastntur. Er hann miki brotinn og fullur af sj.

Fr frttariturum Tmans Egilsstumog Reyarfiri. gr var hr tu stiga frost og allmikill snjr er n jr. Gengur v erfilega akomast leiarsinnar, og a haldauppi samgngum vi firina. Mikinn pst arf n a flytja han fr Egilsstum, ar sem einu samgngurnar eruloftleiis. Flogi er hinga fjrum sinnum viku.

Tminn 23.febrar:

sinn Akureyrarpolli sprengdur me dnamtigrr voru starfsmenn bjarins a sprengja sinn me dnamtivi; Torfunesbryggju. Reykjafoss kom gr til Akureyrar me miki af vrum, og tti a reyna grkvldi hvort skipi gti brotist inn a bryggju gegnum r vakir, sem myndast hfuvi sprengingarnar.

Sasta dag febrarmnaar kom dpsta lg rsins a landinu og fr yfir a. Suurlandi geri hrarveur sem ni hmarki kjlfar lgarinnar, en noranlands var tjn af vldum hvassviris af suvestri.

Tminn 5.mars:

Fr frttaritara Tmans Hsavk. s.l. mnudagskvld [28. febrar] geri ofsarok hr um slir af suvestri og var hvassast noranveru Reykjahverfi og Aaldal. nokkrum bjum utanveruReykjahverfi uru tluverir skaar at verinu, mestir Skgahl. ar fuku k af hlum og nokku af heyi. Tv steinoluft, sem stu fullvi binn, fuku, og fannst anna eirra tmt uppi heii en hitt hefir ekki fundist enn. Bndi Skgahl er Sigurur Plsson. rumbjum hverfnu uru skemmdir nokkrar einkum heyjum. Munu flest hey, sem uppborin stu vavangi, hafa foki a meira ea minna leyti. Einnig urunokkrar skemmdir Aaldal, en annars var veri langmest belti, sem l yfir noranvert Reykjahverfi, en miklu kyrrara bi Hsavk ogsunnar sslunni.

Tminn 2.mars:

Fr frttaritara Tmans Selfossi. hemjumikinn snj geri skmmum tma uppsveitum rnessslu grmorgun og var sdegis gr kominnjafnfallinn hndjpur snjr essum slum. Mjlkurblar, sem fru uppsveitirnar, voru a brjtast fram allan grdag og sumir uppleienn sjunda tmanum grkvldiog ekki von til baka fyrr en einhvern tma ntt. Var sums staar svo mikil blinda vegum, a randi mennvoru fengnir til a fara b fr b undanblunumtil a marka sl veginn. Snjrinn var mestur Biskupstungum, Laugardal, Grmsnesi ogGrafningi. Var ar hnsnjr jafnfallinn og allt a v eins mikill Hreppum og talsverur Landsveit. Flanum var klfasnjr. Snjkoman hfst fyrrintt og var mest snemma grmorgun. Mjlkurblar r Rangrvallasslu og r austurhreppum rnessslu komu nokkurn veginn elilegum tma. En blar, sem fr Grafning og Grmsnes komu ekki fyrr en kl. 8 grkveldi. Bll, sem fr fr Selfossi kl. 7 grmorgun, var ekki kominn nemaupp a Minniborg kl. 1 gr. kastai tlfunum hj eim rem blum, sem fru upp Biskupstungur og Laugardal. Biskupstungnablarnir tveirvoru enn upplei um kl. 8 grkveldi. Var ar jfn fr og skapleg blinda, sem tafi mjg. Voru blstjrarnir bnir a sma bina undan sr og bija ess, a randi menn yru sendir eftir veginum b fr b til ess a marka sl veginn, svo a til hans sist. Ekki var bist viessum blum til mjlkurbsins fyrr en einhvern tma ntt, ef eir komast leiar sinnar. Ef veur hvessir ennan lausa og jafnfallna snj,verur alfrt skammri stundu, telja blstjrarnir. Hellisheii var vel fr gr, en versnai fr heldur er daginn lei.

Tminn 6.mars:

Fr frttaritara Tmans Hornafiri. Svo lti er n vtnum, sem falla hr undan jklum, a einsdmi er tali. Er og ykkur s llum vtnum.Menn, sem fru nlega t a Jkuls Breiamerkursandi gtu vart s a hn ni a renna fram til sjvar og vri alveg urr vi s. Er ykkur s nni, og vafalaust um stflur a ra vi upptk, og a litla, sem fram nr a renna, hverfur sand.

ekki vri miki af hafs norurhfum um etta leyti ( meira en n ori) komst shrafl samt til landsins undir mijan mars - ekki miki en olli samt kvenum vandrum.

Tminn 16.mars:

Hafsinn fyrir Vestfjrum rak allhratt a landi fyrrintt, og var shrafl va landfast gr og olli a nokkrum tfum fyrir skip og bta.Bolungarvk er full af shroa og uru btar a fara aan til safjarar. Tali er, a sbreian vi landi s um sj mlna brei, en utan vihana er auur sjr og tali, a grei siglingalei s ar norur og austur um Horn. Hinn landfasti shroi nr sunnan fr nundarfiri og norura Straumnesi. Frttaritari Tmans safiri smai gr, a allmikill shroi vri undir shl og Stigahl og einnig a noranveru viDjpi en smilega grei lei um mitt Djpi. ... Bolungarvkfull. Frttaritari blasins Bolungarvk smai, a heita mtti, a Bolungarvkvri full af shroa. sjaki byrjai a reka inn vkina fyrir mintti fyrrakvld. Er etta mest smhrafl en nokku af strum jkum.Btarnir uru a fara til safjarar. Jnas Halldrsson bndi Sklavk sagi a a ensist mikil sspng fr landi.

Frttaritari Tmans Flateyri smai, a samfelld breia af reks hefi veri t af nundarfiri, og grmorgun hefi s veri orinn landfastur a noranveru vifjrinn. voru raufar breiuna svo a skip og btar gtu fari fera sinna. Tveir btar rru aan en annar sneri vi vegna ssins. Hinnhlt vestur til Bldudals. Mean sinn rak a landi var norvestan tt, en gr hafi snist til noraustanttar, og getur a valdi v, asinn lni heldur fr.

Hr kemur ljs frtt a frt hafi veri landleiina norur til Akureyrar um mnaarskei fr v um mijan febrar.

Tminn 19.mars:

Norurleiin allt til Akureyrar er n a vera fr aftur, en hn hefir veri fr bifreium um mnaartma. gr fru allmargar bifreiar yfirHoltavruheii og norur Blndus, en dag munu tur ryja snj veginum yfir xnadalsheii, og bifreiar a sunnan fara alla lei anga.

Ekki var a hafs sem tala er um frtt r Bardal, heldur lagnaars Hvammsfiri. Tminn segir fr 25.mars:

Fr frttaritara Tmans i Bardal. Samfelldur s hefir veri hr t fjararkjafti san lok janar og v engin skip komisthinga. Ofan a hefir bst, a ferir landi hafa veri mjg takmarkaar, og n er svo komi a msan smvarning vantar.

ann 1. aprl geri allmikla jarskjlftahrinu lfusi. Strsti kippurinn fannst um allt suvestanvert landi og olli tjni, en ekki miklu. Verttan segir etta mesta jarskjlfta landinu 20 r, fr 1935.

Talsverur s var ingvallavatni ennan vetur:

Tminn 16.aprl:

s er n um a leysa af ingvallavatni, enda er hr eyr hverjum degi. Meyrnar sinn miki og strar vakir eru komnar hann fyrir framaningvelli og Vatnsvkinni. A ru leyti er hellan enn heil vatninu. Um tma vetur var hellan 70 cm ykkt.

ann 18. uru tluver skriufll Siglufiri og sama dag frst ungt barn skriu sem fll binn Hjalla Kjs eftir strrigningu.

Morgunblai segir af skriunni vi Hjalla 19.aprl:

Valdastum, Kjs. S fregn barst t um sveitina um klukkan 6 kvld [18.aprl], a skria hefi hlaupi binn Hjalla, undir Mealfelli, landi Eyja. Klukkan umhlf tlf, er menn fr bjunum, semfru anga til hjlpar, komu heim aftur, skru eir fr v a tveggja ra ... hefi farist. — Ara sakai ekki, ... Hjalli er nbli og stendur a sunnanveru undir Mealfelli, en r v hljp skrian binn. sem stendur skammt fr fjallsrtunum. Skrian kom barhsi, aaldyramegin. Beljai aurinn og vatnselgurinn inn hsi, inn um dyrnar, sem moluust. ar sem dpst var ni aurinn manni mitt lri, en ekki var allsstaar svo ykkt .Heimilisflk var allt heima er skrian skall binn. Litla barni sem frst grfst undir aurlejunni hsinu og nist ekki fyrr en eftir fullan klukkutma.Skrian hljp ekki tihsin, og skemmdirnar barhsinu munu ekki eins miklar og sta hefi veri til a tla. Fregnir hafa borist af skriuhlaupum hr og ar sveitinni, en hemju rigning hefur veri hr dag. mannaminnum munu skriur ekki hafa falli arna r Mealfelli.

Tminn rekur skriufllin Siglufiri frtt ann 20. aprl:

Fr frttaritara Tmans Siglufiri. Seint fyrrakvld [18. aprl] uru mikil skriufll Siglufiri, sem ollu miklu tjni. Fjrar skriur fllu kaupstainn og skemmdu lir og gtur, en tjn var ekki teljandi mannvirkjum. Mean mest gekk flutti margt flk sem nst fjallinu bj rhsum snum, en flestir fru heim til sn aftur, egar mestu skriufllin voru afstain nokkru eftir mintti. a var ellefta tmanum fyrrakvld, a skriufllin byrjuu. Var skjtt ljst, a miklar drunur lofti stfuu af skriufllum. eir sem nst fjallinu ba og tlduhttu a skriur gtu falli hs sn yfirgfu margir hs sn og leituu nir flks rum bjarhlutum, ar sem minni htta var. Mikilrigning var Siglufiri fyrradag og st fram yfir mintti. egar mestu drunurnar og skriufllinvoru um gar gengin um kl. eitt fyrrintthldu flestir heim til sn. gr var unni a v a rannsaka skemmdirnar, en r eru miklar. Fjrar skriur fllu kaupstainn og skemmdu 12—15 lir og Hlarveginn, sem illfr var gangandi flki, hva farartkjum 12—15 metra lngum kafla. Skria fll eitt barhs en skemmdia ekki, enda var a miki r skriufallinu dregi, egar a hsinu kom. Aurlejan eftir skriurnar er va um heill metri ykkt og fluttihn me sr stra steina. Er til dmis tali, a tveir steinar, sem komu me skriunum bygg, su meira en heil smlest a yngd. gr varkalt veur Siglufiri, og hrarhraglandi.

Minnstu munai, a Lagarfljtsbrin fri alveg, er shrannir af fljtinu geru ru sinni rs hana fyrradag. ann dag ruddi fljti sig nralveg og lagist sinn fast a brnni, en a bjargai henni, a hgviri var. Hefi veri nokkur kaldi, mundi hn vafalaust hafa brotna undanunganum. Brin hefir og lti sj. Hn hefir svigna og jrnbitarnir undir pallinum hafa hnikast til stplunum. ur var bi a gera visbrjtana, er brotnuu um daginn. Voru grarstrir smastaurar settir skhallt strauminn. Voru menn san til taks til a reyna a hamla gegnsnum og tkst a verja. brna, en sinn fri hina miklu staura nokku upp og munai minnstu a eir ltu undan. N er vxtur allmikillfljtinu sem og rum vatnsfllum hr um slir.

Kuldat geri seint aprl og fram yfir mijan ma. Sunnanlands mtti heita smileg t ar til vika var af ma. Um etta kuldakast m lesa pistli sem lafur Einar lafsson veurfringur ritai tmariti „Veri“ 1. tlubla 1956 og nefnir „Vorhreti 1955“. Hann er agengilegur timarit.is.

Tminn 26.aprl:

Fr frttaritara Tmans Fskrsfiri. Undanfarna rj slarhringa hefir miki veur gengi yfir sunnanvera Austfiri. Fskrsfirivar gr kominn meira en hndjpur snjr og umfer ll orin erfi landi, f gr geri svo rhellisrigningu me hvassviri. M heita, a varla hafiveri frt t r hsi Fskrsfiri essi dgur, enda lti vi a starfa ti, ar sem rrar liggja a sjlfsgu niri slku veurfari.Vegir fr kauptninu tepptust vegna snja en akfrt var vast um sjlft orpi. ur en etta illviriskast kom var fari a vera sumarlegt uma litast, tn a byrja a grnka og hlindi lofti. verinu slitnai smasamband vi Austurland um Hornafjr og var unni a v a geravi skemmdir smalinum gr.

Tminn rekur hreti nokkrum pistlum:

[12.ma]: Fr frttaritara Tmans Hsavik. Hr er n skaplegur kuldi. Var hvt jr niur a sj grmorgun og tk varla r hlum dag, enda s varttil slar. Heljarfrost hefir veri hverja ntt alllengi. Kippir kuldinn r llum grri og tefur vorstrf. Sauburur er n almennt a hefjast hrainu, og eru bndur hyggjufullir vegna kuldanna.

[13.ma]:Heljarfrost hefir veri sustu ntur og ngrurslna. Batnandi veri sp dag. grmorgun brast hi versta strhrarveur um meginhlutaNorur- og Norausturlandsins. Var veurh 7—9 vindstig, frost allmiki fyrrintt en vi frostmark um hdaginn. Snjkoma var mikil, og voruva komnir allmiklir skaflar, egar daginn lei, en tk heldur a rofa til. Var veur etta bor vi verstu strhrarveur, sem veturhafa komi. Austurlandi skall hrarveri ekki fyrr en undir hdegi. Veur var yfirleitt verra annesjum en innsveitum. Bist er vi, aveur fari batnandi ntt og dag. Frttaritarar Tmans hafa lti blainu t upplsingar r, sem hr fara eftir um veri.

[14.ma]:Fr frttaritara Tmans Mosfellssveit. morgun fauk bifrei t af veginum Kjalarnesi svonefndum Kleifum. etta var ppabifrei r Skagafiri, skrsetningarnmer K-187. Einn maurvar henni lei til Skagafjarar. Var hann a koma fr vert Eyjum. Skall snarpur stormsveipur ppann, me eim afleiinguma maurinnmissti stjrnina. Kom ppinn niur aki og laskaist hsi miki, en manninn mun ekki hafa saka.

[17.ma]:Hrarveri v, sem gengi hefir yfir Norur- og Austurland sustu dagana og mun vera hi versta mahret, sem komi hefir hr landi mrgsustu r, er n slota. gr var komi bjartviri og hgviri, og vegir eir, sem lokast hfu, voru flestri ruddir sdegis. Menn ttast, aeitthva af geldf hafi fennt, einkum uppsveitum ingeyjarsslu og afrtti Brdla. Frttaritari Tmans Dalvk smai gr, a mikilsnjr vri Svarfaardal og leiinni til Akureyrar, svo a ungfrt hefi veri. Geldf, sem bi var a sleppa, hefir ekki nst allt. ogttast menn, a a hafi fennt. Sauburur stendur yfir og eru erfileikar vi a vera a hafa allt f hsi. Miki frost uppsveitum. Frttaritari Tmans Akureyri smai, a frost hefi veri miki innsveitum Eyjafjarar fyrrintt. ungfrt er va vegum. Venjulegumflutningabilumer aeins frt t fyrir Svalbarseyri austan fjarar, en aan fari jeppum t Hfahverfi. Frttaritari Tmans Fosshlismai, a egar upp stytti gr, hefi ta rutt veginn yfir Valaheii, og hefu bilar fari yfir hana sdegis gr, og mun hn n vera fr.Einnig var Fljtsheii rudd. Mikill snjr er essum slum.

[18.ma]:Fr frttaritara Tmans Egilsstum gr. Hr er n fyrsti bjarti dagurinn san hrarveri skall vikunni sem lei. Kalt er enn ogbist vi miklu nturfrosti. Snjr er hr mikill, skaflar mannharhir lautum og vi hs. dag var unni a v a ryja snj af vegunum, ogeru eir n flestir frir aftur. Vegurinn yfir Fagradal opnaist dag, og vegir t-Hrai eru a opnast. Flugvllurinn hefir veri fr angatil gr, en var hreinsa af honum, og kom ein flugvl hinga en tvr i dag. Ekki er tali, a f hafi fennt a ri, tt ti vri hrinni. Hafa menn veria leita a v fram a essu. Sauburur er mijum klum og gengur smilega, en erfileikar miklir vegna rengsla fjrhsum.

Talsvert tjn var kartflu- og klgrum illviri sem geri af austri og suri um hvtasunnuna [29.ma].

Tminn 2.jn:

Fr frttaritara Tmans ykkvab. Hvassvirin um hvtasunnuna uru ykkbingum ung skauti, og m bast vi, a au hafi valdibndum artugsunda tjni, er sandurinnfauk ofan af nniursettum kartflum strum svum, svo a r liggja ofan sandinum. jafnframt hefirbururinn foki me sandinum t veur og vind. ykkbingar vera oft fyrir slku tjni af vldumvera vorin, en hefir a aldrei orieins miki og n. venjulega mikil og lng urrkat hefir veri sustu vikurnar, og upp r henni kom svo hvassviri, er var mest hvtasunnudag, en um kvldi, egar foki var ofan af kartflunum, tk a rigna, og san hefirrignt nokku.

Snemma jl ri ur, 1954, geri grarleg skriuhlaup Skagafiri strrigningum, m.a. Norurrdal. miklum vorleysingum, ekki miklum rigningum, nrri hvtasunnu vori 1955, hreinsuu Kot og Valagils Norurrdal sig af essum skrium rsins ur - og tepptu jveginn svo dgum skipti. Af essu brust daglegar og alltarlegar frttir blum dag eftir dag. Vi ltum aeins sustu frttina sem birtist Tmanum 8. jn:

Fr frttaritara Tmans Akureyri. Kot var mjg mikil fyrrakvld, og tk hn af gngubrna, sem sett hafi veri hana til brabirga,svo a flk komst ekki yfir, tt blar biuess hinum megin. arna var kranabll fr Norurlei, en engin ta fr vegagerinni, og ykirferaflki, sem fari hefir arna um sustu daga, a vegagerin hafi veri tmlt um a hjlpa vegfarendumyfir ennan tlma sustu daga.Kranabll Norurleia dr tlunarblana yfir, og einnig hjlpai hann fleiri blum, svo sem strum bl me bresku feraflki. grmorgun voruarna komnar njan leik tur fr vegager rkisins, og mun n helst ri. a reyna a ryja fr Kotrbrnni og sj, hvort hn er brotin, oghvort frt reynist a veita nni n undir hana. Annars rennur in n ll vestan brarinnar. og sr ar enda hennar. Valagils rennur n amestu undir brnni aftur, en hn hefir broti veginn va vi brna, og er yfir sltta ur a fara ca. 200 metra kafla. rnar eru litlar morgnana, enda er n kaldara veri, en vaxa mjg er daginn lur.

Seint jn var miki jkulhlaup Mrdalssandi. Deila menn enn um hvort um gos Ktlu var a ra ea ekki.

Tminn 28.jn:

Miki jkulhlaup fr Ktlu-svi Mrdalsjkuls en ekki gos enn. Brrnar tk af Mlakvsl og Sklm. lftaver einangra og varnargarar skemmdirFr frttaritara Tmans Vk i Mrdal. Um klukkan tta laugardagskvldi uru menn ess varir, a allmiki hlaup var komi undan Mrdalsjkliog fll fram Mrdalssandime tluverum jakaburi. Bjuggust menn vi, a Ktlugosvri a hefjast. lei nttin, n ess a til frekritinda drgi, hlaupi sjatnai og gr var vatnsmagn i num Mlakvsl og Sklmorime elilegum htti. Hins vegar svipti hlaupi af fyrstuatrennu brnum af bum essum m, og er n leiin milli Vkur og Klausturs teppt, lftaveri einangra en sma hefur ekki saka.

Vorhreti hafi afleiingar fyrir farfugla - ekki er vita hvenr nkvmlega etta tti sr sta, n hvort a gerist samtmis. Tminn segir fr essu pistli ann 29. jn:

Margir munu bast vi msu ru en a sj farfugla hrnnum uppi hjkli, og tti jklarannsknarmnnum a kynleg sjn og kaldranaleg, ereir ku yfir Mrdalsjkul dgunumog su farfugla liggja ar hundruum ef ekki sundum saman snjnum helfrosna. Segjast eir ekkert hafas slkt jklaferum ur, aeins fugl og fugl stangli. arna lgu lur, spar, hrossagaukar, lurlar, sendlingar o.fl. tegundir. ttieim snt, a fuglar essir myndu hafa hrakist inn jkulinn undan veri mahretinu illrmda vor og farist jklinum.

Jnmnuur bar ekki sr srstakt yfirbrag rigningasumars. Lengst af var fremur kvarta undan urrkum og llegri grassprettu - og fyrstu umkvartanir um rkomut brust a noran.

Tminn segir fr 2.jl:

Fr frttaritara Tmans Akureyri. Stug rigning hefir veri sanrijudag [29.jn] hr um slir og er grasi fari a liggja legum tnum. Eretta mjg slmt og a sem bi er a losa af heyi liggur flatt og undir skemmdum. tliti er v slmt eins og er. Veur er mjghltt ogsprettur v kaflega vel essa daga.

En san hrkk hann rigningagrinn Suur- ogVesturlandi. Ekki er auvelt a dma um hvert versta rigningasumari er. Vi getum stillt mlum annig upp a 1955 veri a versta, en a var hlrra heldur en sumari 1983. sumareinkunnarkvara ritstjra hungurdiska fyrir Reykjavk er 1983 verra vegna ess hversu kalt var. Fleiri mlikvara m nota. Ef vi einblnum jl og gst eina og sr m nefna eftirfarandi atrii:

1. rkomudagafjldi var venjulegur. Vi getum tali . Rigni llum veurstvum alla daga einhverju tilteknu tmabiligefum vi rkomueinkunnina 1000, rigni alla daga helmingi stvanna verur einkunnin 500, og svo framvegis. Suurlandi, en a teljum vi svi fr Reykjanesi, austur um til Stvarfjarar f jl og gst 1955 einkunnina 712. etta er nst hsta rkomuhlutfall allra jl og gstmnaa fr 1925 a telja. a var ltillega hrra 1997, en a sumar var tali hagsttt suaustanlands. Nstu sumurfyrir nean 1955 eru san 1937, 1969, 1983, 1976 og 1926 - allt vel mjg vel ekkt rigningasumur Suurlandi. Vesturlandi, en a skilgreinum vi sem svi fr sunnanverum Faxafla og norur Skagafjr lenda jl og gst fyrsta sti, rkomudagar flestir (fr og me 1925 a telja). nstu stum koma svo 1976, 1969 og 1972 - allt rigningasumur.

2) rstiravsir er eins konar mlikvari lgagang, vsar a einhverju leyti illviri. Hann eigum vi reiknaanallt aftur til 1823. J, jl og gst 1955 eru ar efsta sti, meira a segja talsvert ofan vi au nstu, 1989, 1983 og 1959.

3) Mealrstispnnmlir mun hsta og lgsta rstingi landinu 8 sinnum slarhring. etta er eins konar mlir fyrir rstivind. Mealspnn jl og gst 1955 er meiri en llum rum almanaksbrrum (ggn aftur til 1949).

4) Vindtt var lka venjustug, suvestanttin hefur ekki veri eindregnari jl og gst svo lengi sem vi hfum upplsingar um.

w-1955_pvik_juli-a

Hr m sj mealsjvarmlsrsting jlog rstivik fr meallagi - eins og endurgreining evrpureiknimistvarinnar metur. Einna nst ttfestu kemst sumari 1950, en var staan alveg fug, stugar austan- og noraustanttir voru rkjandi me endalausum rigningum Noraustur- og Austurlandi.

htt er v a taka undir skoun eirra sem telja essa mnui sumari 1955 verstu um landi sunnan- og vestanvert - eir sem vilja blanda hita mli geta haldi 1983 fram.

tmaritinu Verinu 1956 (1.tlublai) er g samantekt um veur sumarsins sem Pll Bergrsson ritai. Nefnist pistillinn „Langvirasumari 1955“ og m finna hann timarit.is.

Vi ltum hr frsagnir af tarfari sumarsins, eftir v sem vvatt fram. Sumum kann a finnast samantektin lng, en etta var langt og erfitt sumar. A auki hfu gengi mikil verkfjll um vori. En jin sat saman rigningarkvldum og hlustai framhaldssgu tvarpinu, „Hver er Gregory?“.

Tminn 9.jl:

gr voru miklir vatnavextir undir Eyjafjllum. Hefir veri hr rigning i slarhring samfara miklum hlindum og eru vll jkulvtn miklumham. Kaldaklifs undir Austur-Eyjafjllum fli yfir bakka sna. Hj hn skar veginn rtt utan vi brna og slitnai vegarsambandi austur Mrdalinn ar sem engri bifrei var frt yfir skari gr. Vatn er n miki Sklm og Mlakvsl, eins og rum meystra. Hins vegar fjararvatni mjg fljtt r num aftur, egar snjbr httir jkli. Verur strax undinn bugur a v a fylla upp skari veginn hjKaldaklifs, er vatnsaginn fer a minnka. M v bast vi a vegarsambandi komist brlega aftur. Vtnin arna eystra fara n a vera i uppivslusm. Mlakvslog Sklm brarlausar og svona komi me veginn hj Kaldaklifs. Miklir flutningar fara fram eftir veginum essumslum, t.d. hefir Kaupflag Vestur-Skaftfellinga fjratil sex stra flutningabla frum.

Tminn 10.jl;

Fr frttaritara Tmans Selfossi. Hr er b a rigna alveg venju mikia undanfrnu og er miki fl llum m hr fyrir austan. Er ettalkast v, sem er, egar vorleysingar standa yfir. Tali er a lfus hafi aldrei veri rum eins ham a sumri til og hn er n. Til marks umfli Sand m geta ess, a vai yfir hana, ar sem hn er vanalega hn, var a sundra fyrradag.

Tminn 21.jl:

Enn hefur ekki urr baggi veri hirtur af Suurlandi. urrkasviliggurfr Mrdalnum tilHoltavruheiar a vibttum Vestfjrum. orsteinnSigursson, Vatnsleysu, formaur Bnaarflags slands, skri blainu fr v gr, a stand hj bndum Suurlandi vri n ori mjgalvarlegt me heyskap essu sumri. Sasta mnu hefu aeins veri tveir urrir dagar, en hvorugur gur, og ekki hefi enn urr baggi afheyi veri hirtur Suurlandi. Blai tti gr tal vi Sigur Tmasson bnda Bakkaseli Fljtshl og skri hann fr v, a bndur Rangrvallasslu og eins Skaftafellssslu eftir v sem hann hefir frtt til, vru yfirleitt ekki byrjair a sl tn sin, enda hefi stugtillviri veri sastahlfan mnu, vestan haftt, rok og strkostleg rkoma, svo a menn minnast vart verra sumars ar um slir. Fyrir anntma var ekki a vel sprotti, a bndur vru byrjair a sl, enda voru miklir vorkuldar og ltil spretta framan af sumri. N er hins vegarkafgras alls staar, og grasi a vera r sr sprotti. Ltur v kaflega illa t me heyskap sumar, ef ekki bregur til hins betra egar sta. sagi Sigurur, a rfir bndur, sem hafa srheysgryfjur, hefu ltils httar slegi tn sn, en ekki hefir veri vinnuveurundanfari, svo a slegi hey hefir aeins hraki og velkst, og ekki hefir veri unnt a koma v gryfjurnar. Einmunaf austanveruNorurlandi. hafi blai r fregnir fr frttariturum snum austanveru Norurlandi og Austfjrumog hefir heyskapar t vsviveri g og !sums staar me afbrigum g, svo a bi er a hira tn. Eftir v sem vestar dregur Norurlandi, hefir tin veri stirari,tt engir teljandi erfileikar hafi veri, nema stku sta, svo sem Fljtum, en ar er Suurlandsvertta. T hefir veri stir Vestfjrum, a sem af er essu sumri. Rignir ar miki, en spretta er g og menn milli steins og sleggju, ar sem grasi sprettur r sr, envont a losa a undir rigninguna. Smu sgu era segja r Borgarfirinum. ar hefir tin einnig veri stir. Svo virist sem urrkasvi nifr Mrdal til Holtavruheiar me Vestfiri innifalda.

Slide3

Hljasti dagur sumarsins 1955. Nrri v 15 stiga hiti er rigningunni Reykjavk, en 18 uppi Borgarfiri, 17 vestur Galtarvita og fr 21,5 stig Kjrvogi Strndum. Slkt er ekki algengt ar. Blndusi er 22 stiga hiti og 24 Saurkrki, einhver hsti hiti sem mldist ar mean stin starfai.

Tminn 31.jl:

N egarrotlausar rigningar hafa gengi sunnan lands og allt fltur vatni, hefir horft allt ru vsi vi hj okkur Strndum. San slttur hfst, hefir veri hr gt heyskapart, oftast urrt veur og urrkur, en kasta skrum flesta daga, einkum b nttunni. a, sem afer, hefir heyskapur v gengi vel og margir bnir a hira tluvert af tu me gtri verkun og heyskaparhorfur gar.

Bndur Fskrsfiri muna varla anna eins sumar. Allan jlmnu hefir ekki nema tvisvar dregi sk fyrir sl og hgt hefir veri a hira heyjafnum af ljnum og aldrei urft a sta upp undan rigningu allan tnaslttinn. Nokkrir eru ltils httar byrjair sara sltti og margiralveg bnir a hira upp tuna.

Margar illskeyttar lgir fru hj etta sumar. Hugsanlega kom ein eirra vi sgu er mannskai var vi lfsvatn Arnarvatnsheii kringum 10. jl. Tveir menn drukknuu, en enginn er til frsagnar um hva gerist. Langdpsta lg sumarsins kom a landinu ann 18. gst. rstingur fr niur 965,9 hPa Strhfa ann 19. og hefur aeins tvisvar mlst lgri gst hr landi. Vindhrai fr ar 37 m/s, a mesta sem vita er um bygg gst.

Slide4

Korti snir essa merkilegu lg a morgni ess 18. Endurgreiningin segir hana um 963 hPa miju. Er a ekki fjarri lagi mia vi urnefnda tlu fr Strhfa.

Tminn 20.gst:

Ofsarok brast eftirurrkinn og feykti tugsundum heyhesta t veur og vind. mrgum bjum fauk allt a 200 hestum, og san hellirigndiyfir bejur og dreifar Bndur urrkasvinu Suurlandi hafa enn ori fyrir reiarslagi af vldum tarfarsins essu illvirasumri. Vartvar eini gi urrkdagurinn, sem eir hafa fengi slttinum liinn, er skall ofsarok og feykti nuppsettu heyi eirra, mist hrktu eanlega slegnu t veur og vind, en san kom hellirigning a nju yfir dreifar og bejur, svo a mikill hluti essa heyfengs er farinnforgrum, og er a mrgum tilfellum fyrsti heyfengur sumarsins. Af fregnum frttaritara blasins Rangringi er ljst, a tugsundirheyhesta hafa foki fyrrakvld. Horfir n enn verr me heyskap en nokkru sinni fyrr. A mivikudaginn var sem kunnugt er allgur urrkur Suurlandi, einkum austur Rangringi og austar. Gott veur var fram um hdegi fimmtudag, en rignd nokku allva og eftir a tk ahvessa og var ofsarok, en urrt vast mean veurofsinn var mestur. Um nttina lgi, en jafnframt tk a hellirigna og hlt svo fram frameftir degi gr.

Fr frttaritara Tmans Vik: Bndur hr Mrdal fengu tvo urrkdaga um mibik vikunnar, hirtu allmiki en settu anna i sti og galta. egarhvassviriskall hr, fauk etta hey mjg va. Samtmis hvassvirinu var rhellisrigning, og mun miki af essu heyi algerlega ntt, nemaveur batni mjg nstu daga og hgt veri a n einhverju af v upp. N er stytt upp og komin hgari vestantt.Fr frttaritara TmansundirEyjafjllum. fyrradag geisai ofsastormur undir Eyjafjllum og olli hann strkostlegum heyskum. Hfu dagarnirtveir undan veri allgir urrkdagar og vonuu menn a n fru eir loksins a n inn einhverju af heyi eftir langvarandi og mikla urrka.Hvessir um hdegi. Eftir urrkdagana var bi a sta nokku af nlega slegnu heyi, en sumt l enn flatt fimmtudagsmorguninn. ennan morgunvar rigning, en upp r hdeginu ltti til og fr a hvessa. Skall brtt ofsarok af austri. ornai flata heyi fljtt og fauk, og a hey, semvar komi sti, fauk einnig. Reynt var a njrva heystin niur, en a dugi lti. Rigndi um kvldi. egar stormurinn hafi rif og tttheyi allan daginn, fr a rigna on a me kvldinu. Blotnai aftur a hey, sem hafi veri stt, ar sem hlffoknir blstrarnir voru illavarir fyrr vatninu. Hltur a hey, sem eftir er, a strskemmast en n er stug rigning. Tali er a mrg hundru hestar af heyi hafi fokiundir Eyjafjllum. Er etta v tilfinnanlegra, ar sem etta mun hafa veri fyrsti eiginlegi heyfengurinn sumrinu.

Fr frttaritara Tmans Raualk. mivikudaginn var hr smilegur urrkur, og nu bndur allmiklu heyi upp, en ttu einnig allmiki nlegaslegi flatt. fimmtudag var hgt veur til hdegis hr Rangringi, en rigndi nokku, san skall roki og stytti upp um lei. sundirheyhesta fuku. Bndur hfu keppst vi a n upp heyinu, og var geysimiki sti og gltum, en einnig flatt. etta hey fauk allt saman. Mest varfoki Hvolhreppi, Fljtshl og Rangrvllum, svo og ofanverum Landeyjum. Minna fauk lgstusveitunum. hverjum einasta b uru miklirheyskaar, og sumum bjum allt a 200 hestum. Veri var svo miki, a a svipti um riggja vikna gmlum og signum gltum og feykti t veurog vind. Munu sundir heyhesta hafa foki hr um slir, og mjg s, hversu takast muni a hira eitthva af essu fokheyi, v a jafnskjttog veri lgi kom hellirigning yfir dreifar og bejur.

Fr frttaritara Tmans Selfossi. mivikudaginn var smilegur urrkur rnessslu, en rigndi eitthva uppsveitum. Bndur kepptust via urrka, ogfr flk fr Selfossi nokku heyvinnu nrsveitir. Miki var sett upp. fimmtudaginn hvessti, en ekki svo a heyskaar yrumiklir. flatti va sti og galta og rigndi san a. gr flddi sjr land Seltjarnarnesi. Geri nokkurnstorm seinni hluta dags gr og brotnai skar malarkambinn suvestan nesinu. hfli, klukkan tta grkvldi flddi tluverur sjr gegnum skari og flaut eftir skurum allt upp a Nesvegi. Nokkur htta var v, a fli yili tjni mannvirkjum. Um tma var barhs, sem er byggingu umfloti sj, en ar grennd var byggingarefni, sem var httu.

Sjrinn flddisums staar upp r skurunum og a nokkrum barhsum, n ess a htta vri skemmdum.

Tminn 23. gst:

Fr frttaritara Tmans Hvanneyri. fstudaginn var [19.gst] geri venjulega miki sjvarfl inn Borgarfjr og upp Hvt. Fru allar engjar kafmefram nni upp a br, og flddi hey a, sem engjunum var og flaut miki af v burt me straumnum ea frist til. ennan dag var strsturstraumur, og jafnframt var stinningskaldi inn fjrinn, og egar svo ber undir, er htta strflum, etta fl var meira en venjulegt er,jafnvel tt svona standi , og jafnaist vi mestu vetrarfl. Ekki var miki bi a losa engjunum vi na, en allmiki Hvanneyrarfit,en miklu af v heyi var bi a bjarga heim. munu nokkur hundru heyhestar hafa fari fli essu, og einnig allmiki af rum bjum.Alltaf eru smu urrkarnir hr hrainu. Bndur hafa liti byrja harsltt enn. tnum sunnanveru Snfellsnesi m n sums staar sj hugnanlegu sjn, a fyrrislttartaan liggur i mrauum hrgum alveg a vera nt, en san hafa bndur slegi hna milli stanna og rignir sslgja einnig niur essa dagana. Ltur helst t fyrir a bi fyrri og sari slttur veri ntur. Hvar standa bndur ?

Tminn 27. gst:

Mikill vxtur er n m og fljtum Suurlandi, einkum jkulm, vegna undanfarandi hlinda og rkomu. lfus er allmiklum vexti en flir ekki yfir bakka. Hins vegar er Markarfljt fari a skemma land skammt nean vi brna. Sustu dagana hefir vaxi mjg fljtinu, og a hefirbrotist fram hj varnargari eim, sem a varna v, a a fari yfir land Dalhverfis. Rennur n allmiki vatn yfir graslendi ar sem var urengi Dalbjanna, en ekki nytja lengur. arna hefir fljti auki landbroti og htta meira broti. Austar me Eyjafjllunum fla r einnigyfir og gera nokkurn usla. M bastvi nokkru tjni landi arna, ef ekki sjatnar brlega i vtnunum

Tminn 28. gst:

Slskin um allt land gœr: Bndur urrkasvinu nu litlu upp af heyjum. gr var gott veur um allt land, slskin og hiti fr 12 til 15stig. Logn var va Suurlandi og hefir urrkurinn v ekki nst sem skyldi, enda er jrin svo gegnblaut urrkasvinu sunnan og vestanlands, a a arf meira en einn gan dag til ess, a hn orni eitthva a ri. Bndur Sunnanlands nu inn nokkru af heyi, sem var stumog gltum, en lti mun hafa nst upp af v, sem var flatt.

Undir lok gstmnaar tk ein lgin heldur austlga stefnu og geri allsnarpt noranveur kjlfar hennar. klnai mjg veri og snjai allt niur bygg. Alhvtt var Hornbjargsvita og Skriulandi Kolbeinsdal.

Tminn 31. gst:

Fr frttaritara Tmans safiri grkveldi. dag hefir veri hr hvasst af noraustri og hi versta veur, mikil snjkoma sem nlgaststrhr me kvldinu. Liggur nrri, a snj festi alveg niur a sj en fjll eru alhvt niur fyrir mijar hlar. Hefir slkt veur ekki komihr um mitt sumar um langt skei, svo a menn muni. Veurlag etta hefir veri dag a.m.k. um noranvera Vestfiri.

Tminn 1.september:

Afararntt s.1. rijudags geri hr og snjai niur mi fjll, en fyrrintt var hvasst og mikil snjkoma. Tepptist Siglufjararskaralveg. Fljtunum snjai ofan bygg, og Stflunni var jr alhvtofan a vatni. tlunarbifrei tlai gr fr Siglufiri yfir skari,en var a sna vi vegna snjskafla, sem tepptu veginn yfir skari. gr var gtis veur essum slum, og var unni a v a ryjaskari er er bist vi v, a a veri frt dag.

Tminn 2.september:

urrt veur mtti heita lgsveitunum Suurlandsundirlendinu gr svo og vi Faxafla og sumum sveitum Borgarfjarar. Bndur ar gtu vfylgt urrkinum fyrradag nokku eftir me hiringu hinna langhrktu heyja. Var miklu af essum linurra hlmi eki hlur. uppsveitum Suurlandi var hins vegar skja og gekk me skrum, svo a ar var enginn friur til hiringa. Uru menn a lta vi a sitja, sem upp nist fyrradag. sveitunum upp af Faxafla var einnig urrt akalla, aeins smskrir grmorgun. ar var va unni miki a hiringu. snt erum framhald urrksins i dag ea nstu daga.

Frttir brust af miklum brennisteinsfnyk - vangaveltur voru uppi um a hva vri seyi. a reyndist san vera Skaftrhlaup. Fyrir ennan tma voru au algengari heldur en vi hfum tt a venjast san.

Tminn 6.september:

Undanfarna daga hefir mjg kvei a sterkum brennisteinsef, sem lagt hef*r yfir byggir ingeyjarsslna og Eyjafjarar, einkum framsveitir.Kveur svo rammt a essu, a miklar lkur eru taldar benda til, a eldur s uppi einhvers staar hlendinu, ea n jarhitasvi a myndastea koma undan jkli. Brennisteinslykt essari hefir vi og vi brugi fyrir sumar, en tvo sustu dagana hefir hn veri mjg megn og fundistva. Mvatnssveit fannst megn brennisteinslykt laugardaginn og sunnudaginn, en minni gr. Brardal var hn mjgrmm essa smu dagaog fannst einnig greinilega gr. Hsavk og misveitum ingeyjarsslu hefir hn einnig fundistmjg greinilega. Eftir veurttinni a dmamtti tla, a lykt essi brist fr vesturjari Vatnajkuls ea svinu ar vestur af. Gera menn sr hugarlund, a arna geti veri elduruppi ea n jarhitasvi, brennisteinsrk, su komin ar fram. ess m geta, a seint i gst fru nokkrir ingeyingar skemmtifer suur rfin og var Kjartan Sigurjnsson, blstjri. Getur hann ess, a eir feraflagar hafi s mjg mikla reyki vi brn VatnajkulsviTungnrbotna og meiri en eir bjuggust vi ar jarhitasvinu, en veittu v ekki nnari athygli , hvort sem setja m etta samband vibrennisteinslyktina n. Flugmenn leiinninorur hafa sustu daga fundi megna brennisteinsflu, er eir hafa veri staddir yfir inndlumEyjafjarar. Dimmt hefir veri yfir hlendinu sustu daga, en jafnskjtt og bjart veur fst munu jarfringar fljga yfir hlendi ogskyggnast ar um.

Svo fr loks a stytta upp, eftir um ttatu daga nr samfellda vtut. Tminn segir 14. september fyrst fr urrki (sem var ekki alls staar), en san er frlegur pistill um afkomu garyrkjubnda etta sumar:

fyrrintt rigndi allmiki Suurlandi, og var hey og jr vmjg blautt grmorgun. En essum tma er heyi fljtt a taka vi sr. Borgarfiri var urrkurinnllegri. Fram a hdegi var dimmt yfir ar, en birti san og var smilegur urrkur me noran kalda sdegis. Ltimun hafa veri hgt a hira, en vatn veri hgt a urrka r heyi og ba annig haginn fyrir nstu urrkdaga. sem vonandi fylgja eftir.Vestur Mrum og Snfellsnesi var urrkurinn betri mtti heita gur, og mun hafa komi a miklu gagni. Ef framhald verur urrkinum, munmiki hey nst inn og standi mjg batna, tt heyin su yfirleitt ltt ea ruddi.

Afkoma garyrkjubnda eftir etta votvirasama og slarlausa sumar mjg slm a voru bjartsnir menn, sem aprl s.l. unnu vorstrfin grumog grurhsum snum, sagi Arnaldur. Um mnaamtin aprl—ma voru sumir, sem hfu heita gara bnir a s rfum, gulrtum og fleiru, og fyrstu viku ma var fari a planta kli og leggja kartflur mold Svo kom frosti. Frostin, sem komu um mijan ma, urrkuu t kli sem vara byrja a vaxa. Roki um hvtasunnuleyti spai upp jarveginum og feykti burt buri og eyilagi ngring. etta var aeins forsmekkureirra skapa, sem sar dundu yfir. Rigningarnar jl og gst hafa gerthag garyrkjubnda me v versta, sem menn muna. Tmatar og grkur,salat, gulrtur og margt anna kom me fyrra mti marka, og jn leit t fyrir uppskeru gu meallagi. eir, sem plntuu t klifyrrihluta jn, fengu flestir smilega uppskeru, en mest a kl, semplanta var eftir ann tma, nr ekki roska. Illgresi blmgast. Vxturgrnmetis er miklu hgari rkomunni, en illgresi reifst aftur gtlega vtunni. Flk hefir stai vosklum ti dag eftir dag og boriarfann burt, v a ng var a losa hann, ar sem hann festi egar rtur aftur. Jurtakvillar hafa veri gengir, einkum fi og myglusveppir. Enkartflumyglan hefir veri me minnsta mti rttfyrir vtuna, sennilega vegna kuldanna. Grurhsaframleislan ltur lka sj, og er nrtt fyrir miki magn i vor svokomi, a hvergi nrri er hgt a fullngja eftirspurninni, og hefir ekki mrg r veri skortur tmtum oggrkum gst. Sama er a segja um blmin. tt unnt s a halda smilegum hita hsunum, vera a vera rtt hlutfll milli birtu og hita.Blmamagni, sem fst r hsunum haustin og fyrrihluta vetrar byggist mjg eirri birtu, sem jurtirnar f jl og gst.

En ekki var allt jafnslmt sunnanlands Tminn segir af laxveii ann 17.september:

Laxveii lauk s.1. fimmtudag. Laxgengd hefir veri mikil r sumar og hafa veistfleiri laxar en um langt rabil. Miki hefir veri umsmlax. Veiin var nokku misjfn einstkum landshlutum. Best var hn m vi Faxafla og Hnavatnssslum, en lakari Dalasslu. Veiin Lax ingeyjarsslu var nean vi meallag, enda var veurfar ar nyrra hagsttt til veia vegna langvarandi bjartviris og hlinda. jrsvar gt veii og lfus og Hvt veiddist vel net, ar sem veii var vi komi fyrir vatnavxtum, en stangarveii hefir veri ar rr, nemavi Selfoss.

Friur var a mestu fyrir veri oktber, vindar oftast hgir en tti heldur svalt. Um mnaamtin kom aftur kld kveja fr Grnlandi, „barmafullt lgardrag“, rtt eins og veturinn ur, n nrri beint r norri, skammt fyrir vestan land. Snerist ar t mjg krpplg skmmum tma.

Slide5

Tminn lsti tjni Siglufiri og undir Hafnarfjalli frtt 3.nvember, tjn var einnig Saurkrki og enn einn breski togarinn frst vi Vestfiri egar veri var a draga hann bilaan til hafnar. Fimm menn frust. skur togari laskaist allmiki brotsj og fleiri btar lentu vandrum:

Fr frttaritara Tmans Siglufiri. Frviri miki var Siglufiri fyrrintt og grdag og mtti heita a skadrfa af jrnpltum, erlosnuu af hsum, og ru, er foki gat, vri kaupstanum, svo ekki var laust vi a lfshtta vri fyrir flk a fara t fyrir dyr meanhvassast var. Mestur var verahamurinn klukkan fjgur til fimm fyrrintt. Fuku a mestu k af fjrum ea fimm hsum, en jrnpltur fuku afmrgum hsum rum. Voru essar hamfarir heldur hrikalegar nttmyrkrinu, egar eldtungurnar lku ru hvoru um lofti, er jrnpltur lentu rafleislum, svo a samslttur var milli pla. Af essum skumuru mrg hs kaupstanum rafmagnslaus, en manntjn var ekki og engarkviknanir og mtti a heita vel sloppi eftir essa miklu frvirisntt Siglufiri. Er etta eitt mesta hvassviri, er ar hefir komi mrgr. Miklar skemmdir. Jrnpltur og anna lauslegt, er fauk, skemmdi bi hs og bla, er uru fyrir. annig brotnuu nokkrar mjg strar rur verslunum, meal annars slubum verslunarflagsins og fengisverslunarrkisins. Skorsteinn fauk af einu hsi, ea hrundi llu heldur ofan hsak og sligai aki niur.

grdag fuku rr strir heyflutningablar um veginum undir Hafnarfjalli Borgarfiri. Voru blar essir allir suurlei me fullfermi afheyi og voru eir v me miki hfermi palli. eirri vindtt, sem var gr, rekur mjg snarpar rokur undir Hafnarfjalli og er etta ekki fyrsta sinn, ablar fjka ar um og t af vegi, tt manntjn hafi ekki af hlotist. Tveir blanna fuku alveg t af veginum me stuttumillibili, en s riji fauk hliina og lenti ekki t af veginum. nnur farartki komust framhj vegna ess, a melur er kring, ar sembllinnl.

w-1955-11-01_18-island

Myndin snir veri landinu sdegis ann 1. nvember. Srlega hvasst er vi suurstrndina og um landi norvestanvert. ann 8. nvember sagi Tminn af fjrskum essu veri Drafiri:

Fyrsta nvember sastliinn geri frviri me snjkomu Drafiri vestra. Var f allt ti, enda hafi veri g t undanfari. Gekk mjg illaa n saman fnu, einkum Lambadlum, sem eru innstu bir Mrarhreppi. Enn vantar um 30 kindur af essum bjum og um 20 kindur hafa fundistdauar. Margt af v f, sem fundist hefir, var ill fari og hraki. Veri hlstjafnvont 2.nvember en slotainokku 3. degi. BndinnInnri-Lambadal, Gumundur Bjarnason, er einn karlmanna bnum. Var hann allan rijudaginn a reyna a n saman f v, sem var heima vi. Nihann engri kind vegna veurofsans. Vantai 170 kindur. Nsta dag kom ngranni hans Gunnar Frifinnsson nblinu Grnavatni honum til hjlparog tkst eim a n eitt hundra fjr hs Grnanesi, sem er nokkru utar me firinum, en engri kind var komi heim hs Innri-Lambadal.Vantai enn um 170 kindur fr Innri-Lambadal og mest allt fr Grnanesi. Bndinn Ytri-Lambadal var essa smu daga a reyna a n snu f hs, en gekk erfilega. Undanfarna daga hafa svo bndur essum bjum veri a leita a f v, sem vantai. Hafa eirgrafi margt f r fnn.Var margt af v dautt fnninni ea hafi rotast veurofsanum. Sumt hafi hraki sjinn og yfir fjrinn. Vantar enn.um 30 kindur fressum bjum, sem flest er tali dautt og auk ess hafa drepist20 kindur af eim, sem fundist hafa.

Fleiri frttir brust af illvirum og vetri ann 13. nvember, en nokkrir dagar eftir a uru hins vegar venjuhlir, s 16. var me hljustu nvemberdgum, einkum um landi austanvert. var bluveur um mestallt land, en hvessti um kvldi.

Tminn 13.nvember:

fyrrintt geri aftaka hvassviri Norfiri og st veriallan daginn gr og fram undir kvld, en lygndi. veri essu slitnuu tveirvlbtar upp hfninni og rak land. Er annar eirra miki skemmdur.

Fr frttaritara Tmans Hofssi. Mikill snjr er n kominn jr tsveitum Skagafjarar. Hofss og ngrenni hefir snja svo miki, afrt er me llu eftir blveginum norur fr kaupstanum og ung fr rum vegum t fr kauptninu. Mest var hrin afarantt fstudagsins.Samfara hrinni var mikill sjgangur, en a bjargai, a engir btar voru sj er hrin brast . Bndur hfu flestir teki f sitt gjffyrir hrina og hafi ekki grkvldi frst um skaa f, ea mannvirkjum af vldum veursins.

Tminn 17.nvember:

Einmuna veurbla var um mestan hluta landsins gr [16. nvember] og hefir raunar veri sustu dagana. Samkvmt frsgn frttaritara blasins Egilsstumgr var ar 10 stiga hiti, logn og urrt veur.

Tminn 18.nvember:

Fr frttaritara Tmans Dalvk gr. nttsem lei [afarantt 17.] geri hr afspyrnurok af suvestri sem var af nokkurt tjn bi hr kauptninu ogframmi sveit. Fauk grind strrar bifreiaskemmu, sem veri var a reisa. Bifreiaskemma essi tti a vera yfir fjrarstrar bifreiar, byggaf tibi KEA og mjlkurflutningunum sameiningu. tti a byggja skemmuna r timburgrind, klddri asbesti. Var bi a reisa grindina og klaa nokkru leyti. Fauk grindina mestu og skemmdust viir, en mun vera hgt a nota a mestu aftur. Asbest a, sem bi var a negla grindina, mun hafa eyilagst. Ekki uru teljandi skemmdir arar hr kauptninu, en bjum hr frammi i dalnum uru nokkrar skemmdir, einkumheyfok. Syra-Hvarfi, Hofs og ver fauk nokku af heyi, og Bakka fuku tv hey upp borin um og drgust. orsteinsstum fuku jrnplturaf hsum og Urum skemmdist asbestak fjsi og hlu.

egar kom fram yfir 10. desember var t erfiari. Hvassviri voru t, aallega af austri. Mjg hvasst var Vestmannaeyjum ann 13. og eins var tjn austanlands vegna singar lnum. Tminn segir fr 14. og 15. desember:

[14.] fyrrinttog grdag var afspyrnurek Vestmannaeyjum og olli a nokkru tjni. Frttaritarar Tmans Suurlandi hfu svipaa sgu a segja,nema hva hvergi virist hafa ori verulegt tjnaf verinu nema Vestmannaeyjum. ar var veurhin gfurleg bi fyrrintt og grdag, enlygndi me kvldinu. Leiddi miki hafrt inn hfnina og olli a miklum skemmdum btum, enda gekk sjrinn yfir bryggjurnar. Vinnupallar oganna lauslegt vi byggingar fauk, en olli ekki meislum flki enda uru menn a halda sig sem mest innan dyra mean veurhin var mest.Virtist mnnum, a hin nju hafnarmannvirki austarlega hfninni yru til ess a auka heldur sjgang inn hfninni og sogi. essumhamfrum rak tvo bta land. Svo heppilega vildi til a btarnir rku upp sandfjru svonefndum Botni. Mtti eigi miklu muna, a annarbturinn, sleifur II, rki upp kletta og hefi illa fari. Voru horfur , a hgt myndi a n sleifi t kvldflinu en hinn bturinn,Tr, nist t rtt eftir a hann rak land. hvassvirinu slitnuu rafleislur vi hfnina og miklir vinnupallar, sem stu vi strhsiVinnslustvarinnarsem er smum fuku niur og brotnuu. Margt bta var hfninni, margir btar nudduust og skemmdust- ar sem eir lgu vibryggjurnar.

[15.] Smabilanir hafa ori talsverar Austurlandi frvirinu, sem stai hefir undanfarna daga. annig var gr smasambandslaust me llu viAustfirina flesta, nema norur um Akureyri. Hfu smalnur slitna og staurar brotna suausturhorni landsins. Um anna tjn var ekki vita gr, en veri var mjg illt og mun Esja hafa ori a sleppa vikomu hfnum eystra vegna veurs.

Dagana fyrir jl snjai talsvert austlgri tt Suurlandi. venjulegt er a snjkoma s svona rlt eirri tt um landi sunnanvert. Austanttin gekk a me suvestlgri tt hloftunum (hornria).

Tminn lstir samgngutruflunum pistlum 22. desember:

Fr frttaritara Tmans Selfossi. Snemma gr morgun byrjai a snja hr og var linnulaus noraustan strhr allan grdag. Allir vegiruru gersamlega frir blum, er lei daginn og hafa v mjlkurflutningar tilMjlkurbs Flamanna algerlega teppst. Bylurinn var stugtsvartari eftir v, sem lei daginn, ogskf snjinn grarmikla skafla, grkveldi var tali vonlti, a mjlkurblar gtu nokku komistdag.

Um mijan dag gr lokaist vegurinntil Keflavkurog kom til alvarlegra umferartruflana. grkvldi voru anna hundrablar fastir msum stum leiinnifr Hafnarfiri suur til Keflavkur. Stublarnir mist fastir snjskflum, ea gtu sig ekki hreyft vegna strhrarog skafrennings. tlunarblar sem fara ttu fr Reykjavk sdegis gr, fru ekki, en tveir strir tlunarblar voru meal eirra sem stufastir snjskflunum. Strar jartur vorn sendar til hjlpar leiinni grkvldi og var bistvi a hgt vri a brjta blunumlei ntt, ef veur fri ekki versnandi. Miki af flkinu, sem er blunum, er illa bi og nestislausir allt a heita m. Samkvmt upplsingum, semTminn fkk seint i gr kvldi bifreiastinni Borgarnesi, var enn vel frt blum um alla helstu vegi Borgarfjarar. Frin Hvalfjararleiinni var hins vegar orin afar ung og vegurinn alveg a lokast kflum. tlunarbll fr Akranesi, sem venjulega er riju klukkustund milli Akraness og Reykjavkur, fr r Reykjavk klukkan fimm grdag og var ekki kominn upp Akranes um klukkan tu grkvldi.

orlksmessu var bndinn Hjaltastum Skadal fyrir snjfli og lst. Noran hvassviri og mikil snjkoma var .

Lkur hr essari lngu yfirfer um ri 1955. msar tlur m a vanda finna vihenginu.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: mar Ragnarsson

Miki er gaman a sj essa vnduu ttekt og kr kk fyrir hana. g var a vera 15 ra etta sumar og var hpi um 30 sklakrakka r unglingasklum landsins, sem boi var a dvelja keypis Kaupmannahfn sex vikur dnskum heimilum og enda dvlina v a vera stru aljlegu skulsmti Kristjnsborgarhll.

etta sumar var eitt allra heitasta og blvirasamasta sumar Danmrku sem Danir mundu eftir, og alger andsta rigninganna, sem maur frtti af a heima.

Bi lei til og fr Danmrku var eins veur. Rigning og sktaveur milli slands og Freyja, en heirkja, logn og hiti Freyjum og alla lei til Kaupmannahafnar.

mar Ragnarsson, 18.5.2022 kl. 00:12

2 Smmynd: Trausti Jnsson

akka jkvar undirtektir mar. bar Austurlands fengu lka gasumar 1955 - og heyrir maur elstu menn aan enn rma a.

Trausti Jnsson, 18.5.2022 kl. 13:07

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Aprl 2024
S M M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

Njustu myndir

  • w-blogg120424c
  • w-blogg120424b
  • w-blogg120424a
  • w-blogg110424b
  • w-blogg110424b

Heimsknir

Flettingar

  • dag (16.4.): 262
  • Sl. slarhring: 286
  • Sl. viku: 2041
  • Fr upphafi: 2347775

Anna

  • Innlit dag: 230
  • Innlit sl. viku: 1762
  • Gestir dag: 218
  • IP-tlur dag: 211

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Eldri frslur

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband