Hugsaš til įrsins 1926

Viš rifjum nś upp helstu vešuratburši įrsins 1926. Hlżskeišiš sem viš kennum viš 20. öld nżhafiš - en af žvķ vissi žó enginn. Minnisstęšir vešuratburšir voru margir og fjölbreyttir. Hér veršur stiklaš į stóru. 

Žetta var tķmamótaįr ķ sögu Vešurstofunnar. Hśn varš sjįlfstęš stofnun 1. jślķ og žangaš kom til starfa fyrsti vešurfręšingurinn, Jón Eyžórsson. Móttaka vešurskeyta frį śtlöndum jókst og fariš var aš teikna fleiri og ķtarlegri vešurkort en veriš hafši. Ž.1. nóvember var ķ fyrsta sinn fariš aš skipta landinu upp ķ spįsvęši (8) og vešurspį lįtin nį til sólarhrings en ekki ašeins til nęsta dęgurs (dags eša nętur). Vešurspįm var žannig dreift aš sķmstöšvar fengu vešurspį fyrir sitt héraš og nįgrannahérušin. 

Fyrstu tveir mįnušir įrsins fengu góša dóma til landsins en oft var ógęftasamt. Mjög snjólétt var į Sušur- og Vesturlandi. Ķ mars var talsveršur snjór framan af, en mjög hagstęš tķš ķ aprķl. Kuldahret gerši ķ maķ, en jśnķ var almennt hagstęšur. Upp śr žvķ lagšist ķ rigningar, tališ meš verri rigningasumrum į Sušurlandi, og noršaustanlands varš tķš mjög einnig stirš žegar į leiš. Haustiš var kalt, sérstaklega október. Snjóžyngsli voru nyršra. Desember var illvišra- og umhleypingasamur. Skįstur austanlands. Sķšla sumars og um haustiš gekk mikil jaršskjįlftahrina yfir Reykjanestį - einskonar framhald į hrinu įriš įšur.

Fyrstu mįnušir įrsins voru stórtķšindalitlir. Snjóleysi į Hellisheiši žótti žó tķšindum sęta um mišjan janśar og fyrir mišjan janśar féll skriša į Akureyri, lķklega žann 12. Dagsetningar er žó ekki getiš ķ flestum fréttum:

Dagur segir frį 4. mars:
Skrišuhlaup į Akureyri. Fyrir nokkru féll skriša śr brekkunni ķ sušurbęnum og gerši talsveršar skemmdir į hśsi žeirra Ašólfs Kristjįnssonar og Jónasar Franklķns [Morgunblašiš (11.febrśar) segir žetta hśs vera nśmer 20 viš Ašalstręti]. Brotnaši skśr er stóš aš hśsbaki, gluggar er aš brekkunni sneru og uršu talsveršar skemmdir innan hśss. Hafši vatn hlaupiš śr skurši uppi į brekkunni og losaš um jaršveginn uns fylla allmikil, įsamt snjó, hljóp fram. Dagur hefir įšur bent į, aš hśs žau er undir brekkunni standa eru meira og minna hįš žeirri hęttu, aš brekkan hlaupi fram og valdi skemmdum og jafnvel slysum. Žurfa forrįšamenn bęjarins aš gefa žvķ mįli gaum.

Žaš er enn svo aš gefa žarf skrišuhlaupum į Akureyri gaum - žó sjaldgęf séu. Sjóslys voru tķš į įrinu, hvaš eftir annaš fórust menn og bįtar en ekkert eitt skašavešur sker sig śr. Afi ritstjóra hungurdiska drukknaši ķ stórbrimi ķ sjóróšri frį Grindavķk 14. mars įsamt 9 mönnum öšrum. 

Fyrri hluti mars var nokkuš snjóžungur, ekki sķst į Sušurlandi. Tvęr fréttir eru dęmigeršar: 

Morgunblašiš 9.mars: Austan śr Mżrdal var Mbl. sķmaš ķ gęr, aš žar vęri snjókyngi svo mikiš, aš samgöngur um sveitina męttu kallast aš mestu tepptar. Pósturinn, sem er į noršurleiš, hefir veriš 3 daga tepptur ķ Vķk; er Mżrdalssandur talinn ófęr og vötn öll svo spillt, aš ógerningur er aš komast yfir žau.

Ķsafold 10.mars: Snjóžyngsli allmikil eru austur ķ sveitum nś. Keyrši mikinn snjó žar nišur į föstudag sl. [5.mars] , svo aš nś er žar nęrri hnésnjór į lįglendinu. Sömu snjóžyngsli eru austur ķ Mżrdal.

Snjódżpt męldist 54 cm ķ Vķk ķ Mżrdal žann 7. og 42 cm į Stórhöfša ķ Vestmanneyjum žann 9. 

Snjóinn tók aš mestu upp um mišjan mįnuš, žó allmikiš hrķšarvešur gerši noršanlands undir lok mįnašar. Getiš var um fjįrskaša. Alautt var ķ Reykjavik allan aprķl. Einn alhvķtur dagur var hins vegar ķ maķ ķ Reykjavik (9.) - og sķšan varš alhvķtt aš morgni 9. september. Samfelldar snjóathuganir hófust ķ Reykjavķk ķ janśar 1921. Sķšan žį hafa aldrei lišiš jafnfįir dagar į milli sķšasta alhvķta dags aš vori og žess fyrsta aš hausti og var 1926, 122 dagar. Mešaltališ er 205. 

Maķhrķšin var nokkuš snörp og olli einhverjum fjįrsköšum į Sušurlandi og noršanlands varš foktjón og skemmdir uršu ķ höfnum. Flest bendir til žess aš mjög kalt hįloftalęgšardrag hafi komiš śr noršvestri eša vestri yfir Gręnland og lęgš tengd žvķ sķšan grafiš um sig skammt fyrir sušvestan land. [Minnir ritstjóra hungurdiska į kast upp śr mišjum aprķl 1971 - kannski veršur fjallaš um žaš hér sķšar]. 

Slide1

Bandarķska endurgreiningin giskar į stöšuna ķ hįloftunum ķ žessu vešri. Kalt lęgšardrag er viš Vesturland og lęgš er žar aš grafa um sig. 

Slide2

Žann 10. var lęgšin oršin alldjśp (endurgreiningin vanmetur žó dżpt hennar). 

Dagblaš segir 12.maķ: 

Ašfaranótt sunnudagsins (9.maķ) skall į noršanhrķš, einhver sś mesta sem komiš hefir um langt skeiš. Vešurhęšin var ekki żkja mikil en snjókoman mjög mikil og nokkurt frost. Hélst vešriš allan sunnudaginn og fram į nęstu nótt įn žess aš nokkurn tķma rofaši til. Telja mį vķst aš žetta vešur hafi valdiš miklu tjóni vķšsvegar um land žótt ljósar fregnir séu ekki komnar um žaš ennžį. Hefir žegar frést um mikla fjįrskaša hér sunnanlands, en annars vita menn ekki ennžį um hve mikiš fé hefir farist, žvķ žaš var komiš vķšsvegar vegna hins įgęta tķšarfars sem veriš hefir ķ alt vor. Hefir féš bęši fennt og hrakiš i įr og sjó og eru t.d. ljótar sögur sagšar austan śr Įrnessżslu um aš fé hafi farist žar ķ hópum ķ įm og lękjum, žótt vonandi séu žęr sagnir eitthvaš oršum auknar. — Ķ Įlfsnesi į Kjalarnesi hröktu um 30 ęr ķ sjóinn og einnig kvaš margt fé hafa fariš i Leirvogsį og ašrar įr žar upp frį.

Žilskipiš Hįkon héšan śr Reykjavik strandaši į sunnudagsnóttina fram undan Grindavķk, og björgušust mennirnir viš illan leik eftir 9 tķma volk ķ skipsbįtnum. Vegna vešursins sįu žeir ekki hvar landtaka var möguleg og lentu um sķšir ķ vör rétt hjį Reykjanesvita allmjög žjakašir, en žó sjįlfbjarga, žótt lending vęri vond, og var žeim įgętlega tekiš hjį vitaverši og voru žar nęstu nótt. Einnig hefir frést um skemmdir į skipum noršanlands, og į Eyrarbakka brotnaši einn bįtur ķ lendingu og fleiri voru hętt komnir. Ekkert manntjón hefir oršiš af völdum vešursins svo frést hafi.

Ķsafold segir 15. maķ: 

(Sķmtal viš Ölfusį 12. ž.m. - (žéttbżliš Selfoss var ekki komiš til sögunnar)) Žaš var viš žvķ aš bśast, žvķ mišur, aš fregnir ęttu eftir aš berast hingaš um fjįrskaša af völdum hrķšarvešursins, sem svo snögglega skall į, ašfaranótt sunnudags s.l. Og žvķ mišur lķtur śt fyrir, aš fjįrskašarnir hafi oršiš all tilfinnanlegir sumstašar, einkum ķ Įrnessżslu nešanveršri. Ķsafold įtti tal viš Ölfusį nżlega, til žess aš spyrjast fyrir um fjįrskašana. Vantar enn fjölda fjįr ķ Flóa, Ölfusi og Grķmsnesi. Féš hafši hrakiš ķ skurši og gil, og hefir veriš aš finnast žar żmist dautt, hįlfdautt eša lifandi. Enn er ekki unnt aš segja neitt «m žaš meš fullri vissu, hversu mikil brögš eru aš fjįrsköšum žar um slóšir. En į sumum bęjum hefir žegar komiš ķ ljós, aš žeir eru ęši miklir. T.d. į einum bę Völlum ķ Ölfusi, hafa fundist milli 20—30 kindur daušar ķ Forunum, og vantar enn annaš eins frį sama bę. Į öšrum bę Įrbę ķ sömu sveit, vantar 30 kindur į flestum bęjum eitthvaš. Į Oddgeirshólum ķ Flóa, hafa fundist 16 kindur daušar og vantar enn fleiri frį sama bę. Į mörgum bęjum hafa fundist 3—10 kindur daušar, og vķša vantar enn margt fé. Einstaka bęir hafa heimt alt sitt, en žeir eru mjög fįir. Śr uppsveitum Įrnessżslu eru enn óljósar fregnir komnar, en margt fé hafši vantaš žar, žegar sķšast fréttist.

Morgunblašiš 21. maķ: 

Stórfenglegar sögur hafa gengiš hér ķ bęnum undanfariš um mikinn fjįrskaša ķ Grķmsnesi, er įtt hefši aš vera ķ bylnum į dögunum. — Sem betur fer, eru sögur žessar tilhœfulausar. Mbl. įtti ķ gęr tal viš bónda śr Grķmsnesi, og sagši hann, aš fjįrskašar žar um slóšir hefšu oršiš mjög litlir; ašeins fįar kindur į einstaka bę.

Morgunblašiš 12. maķ:

Akureyri F.B. 10. maķ. Skašar į skipum og bįtum. Ofsarok gerši hér ķ nótt į noršvestan, og olli talsveršum skemmdum į skipum og bįtum į höfninni. Eitt skip rak į land lķtiš skemmt. Vélbįtur sökk. Annar brotnaši ķ spón. Sķld eyšilagšist ķ kastnótum.

Verkamašurinn 18.maķ:

Ķ sunnudagstorminum uršu vķša spjöll į eignum manna. Į Siglufirši fuku tvö hśs, sem voru ķ smķšum; sķmastaurar brotnušu og rafljósakerfiš skemmdist svo, aš ekki er bśist viš aš žaš komist ķ lag fyrr en eftir langan tķma. Vķšar aš hefir og frést um nokkrar skemmdir.

Slide5

Hrķšin 9. september var minni. Mjög kalt lęgšardrag kom śr vestsušvestri frį Gręnlandi sunnanveršu og gekk sķšan saman viš kuldapoll norręnnar ęttar. Endurgreiningin sżnir ašalatrišin lķklega allvel. 

Slide6

Myndin sżnir kort Vešurstofunnar aš morgni žess 9. Žį snjóar ķ Reykjavķk. Śrkomusvęšiš gekk sķšan til austurs. Autt var fyrst um morguninn ķ Hśnavatnssżslu, en alhvķtt var um mišjan dag - sķšan tók af. 

Vķsir segir frį 9.september: „Snjó festi ašeins hér ķ bęnum ķ nótt“.

Vķsir 10.september:

Alsnjóa var ķ Žingvallasveit ķ gęrmorgun og langt fram į dag, en ökklasnjór į Mosfellsheiši, aš sögn manna, sem aš austan komu ķ gęr.

Ķslendingur į Akureyri segir aš žar hafi lķka oršiš alsnjóa um hįdegi žann 10. september. Vķša varš alhvķtt į vešurstöšvum, jafnvel um mišjan dag žann 9. Žann dag heyršust žrumur į Eyrarbakka, ķ Vķk ķ Mżrdal og Hraunum ķ Fljótum. Loft greinilega mjög óstöšugt. 

Ritstjóri hungurdiska baš oft gamla borgfirska bęndur um aš nefna viš sig verstu rigningasumrin sem žeir mundu eftir. Flestir voru sammįla um aš 1955 og 1913 vęru žau verstu, en nefndu einnig 1926, 1937 og 1947. Sumariš 1926 varš einnig mjög endasleppt ķ heyskap noršanlands. Lagšist žar ķ rigningar ķ įgśst svo segja mįtti aš óžurrkarnir nęšu um mestallt landiš. Mesta vatnsvešriš gerši žó dagana 23. til 25. Žį uršu margvķslegar skemmdir vegna flóša og skrišufalla. žvķ mišur voru śrkomumęlingar heldur rżrar noršanlands, t.d. engar ķ Eyjafirši, en mikiš rigndi ķ Fljótum og austur ķ Bakkafirši žar sem voru allįreišanlegar męlingar. Blöšin birtu fréttir af tjóni. Pįll Jónsson, vešurathugunarmašur į Gręnavatni ķ Mżvatnssveit, segir aš žann 24. hafi veriš dęmafįtt vatnsvešur. Vķša snjóaši ķ fjöll og sömuleišis undir lok mįnašarins. 

Slide3

Vešrįttan segir aš lęgš aš vestan hafi dagana 22. til 25. gengiš austur eftir sunnanveršu landinu og austur fyrir žaš. Fyrri 2 dagana hafi veriš sušlęg įtt sunnanlands en austan og noršaustan noršanlands. Sķšan hafi hann allstašar snśist ķ noršriš. Kortiš sżnir vešriš aš morgni žess 24. Žį er lęgšin yfir landinu austanveršu og śrfelliš ķ hįmarki fyrir noršan. 

Slide4

Um kvöldiš var lęgšin komin austur fyrir land. Mjög hvöss noršanįtt var vestan viš lęgšarmišjuna, eins og glögglega sést į bandarķsku endurgreiningarkorti. 

Morgunblašiš 29. įgśst:

Skemmdir af vatnavöxtum. Į žrišjudagsnóttina var og žrišjudaginn (24. įgśst) gerši hiš mesta forašsvešur į Noršurlandi. Hljóp žį svo mikill vöxtur ķ Eyjafjaršarį, aš hśn flęddi yfir hina svoköllušu Hólma og tók žašan allt hey, sem žar var, bęši bęjarbśa og sveitarmanna. Žį flęddi hśn og yfir Stašarbyggšarmżrar og bar žangaš leir og sand, svo tališ er aš engi sé žar ekki slįandi. Ķ Svarfašardal fór į sömu leiš. Įin flęddi žar yfir svonefnda Bakka, geysimikiš engjasvęši, og tók allt hey, sem žar var og ónżtti allt sem óslegiš var. Nemur tjóniš af žessu gķfurlega miklu ķ hey- og engjatapi.

Skrišuhlaup. Ķ sama vešri varš skrišuhlaup ķ Eyjafirši og ónżtti mjög tśn og engjar į žrem bęjum, Möšruvöllum, Kįlfagerši og Helgastöšum.

Dagur 26.įgśst:

Ofsavešur og stórrigningu af noršri gerši į žrišjudagsnóttina var. Er langt aš minnast slķks śrfellis og slķkrar vešurhęšar ķ noršanįtt. Įr allar umhverfšust sem žį er leysing veršur mest į vordaginn. Skašar miklir hafa oršiš af völdum skrišufalla og vatnavaxta ķ óvešrinu sķšastlišinn žrišjudag. Vötn ęstust svo mjög, aš jafnvel tók yfir žaš, sem mest veršur į vordaginn. Ķ hólmum Eyjafjaršarįr og engjum mešfram henni flutu burt öll žau hey er laus voru, en žaš spillist, sem eftir sat. Nokkuš af heyi situr ķ röstum viš brautina og stķflugarša engjanna og į žar hver sinn skerf ķ sameiginlegri bendu. Engjaskemmdirnar tóku žó heyskemmdunum fram. Žverįrnar śr fjöllunum beggja megin hérašsins uršu hamslausar en skrišur uršu lausar og ultu žverįrnar og svo sjįlf Eyjafjaršarį fram žykkar af leir og sandešju. Barst leirinn og sandurinn um allar engjar žęr er undir vatn komu, en svo mįtti telja aš hólmar og engjar inn af botni fjaršarins yršu samfelldur flói. Mikill hluti engjanna er žvķ talinn óvinnandi į žessu sumri. — Skrišuhlaup uršu vķša hér ķ grennd. Hefir blašiš heyrt um žessar skemmdir af völdum žeirra: Į Helgastöšum ķ Eyjafirši hljóp skriša į tśniš og tók af nįlęgt žrišjungi žess. Į Möšruvöllum (fram) og Kįlfagerši hljóp skriša og uršu af miklar skemmdir į engjum. Žį hefir og heyrst aš skrišur hafi hlaupiš ķ Öxnadal og Hörgįrdal, en ekki hafa borist um žaš greinilegar fregnir.

Ķslendingur 27. įgśst: 

Ašfaranótt žrišjudagsins (24. įgśst) brast į aftaka noršaustanvešur meš afspyrnuśrfelli. Uršu af vešri žessu hin mestu spjöll til lands og sjįvar. Įr allar runnu fram meš feikna vatnsgangi og aurburši, gerši skaša į slegnu grasi og óslegnu. Žverį ķ Garšsįrdal braut varnargarš, sem nżgeršur var noršan viš farveg hennar, og flęddi yfir engi Kaupangssveitar, og gerši į žeim illan usla. Munkažverį óx svo, aš flęddi inn ķ rafstöšvarbyggingu Munkažverįr, svo aš aflvélarnar stöšvušust. Tekur žaš tķma langan og tilfinnanlegan kostnaš aš koma žvķ ķ lag aftur. Eyjafjaršarį flęddi yfir flęšiengi bęjarins noršan Stašareyjar, og verša engjaleigjendur fyrir stórtjóni af völdum žess. Allvķša hlupu fram aurskrišur, og eyšilögšu aš meiru og minnu engjar og tśn. Uršu allmiklar skrišuhlaupsskemmdir į engjum Möšruvalla ķ Eyjafirši og Kįlfageršis. Um žrišjungur af tśni Helgastaša ķ Eyjafirši eyšilagšist og žannig. Heyrst hefir og, aš skemmdir hafi oršiš af skrišum ķ Öxnadal og Hörgįrdal, en af žvķ hafa ekki nįnar fregnir fengist. Į Steindyrum į Lįtraströnd hljóp stór skriša og eyšilagši mikinn hluta af enginu og er įlitiš, aš fé hafi farist ķ žeirri skrišu. Norskt sķldveišiskip rak į land nįlęgt Stašarhóli austan Siglufjaršar, og er tališ eyšilagt. Viš Skagaströnd hafši fęreyskt veišiskip nęr rekiš į land, en Helga Magra tókst viš illan leik aš nį mönnunum, og kom žeim til Siglufjaršar. Bįtar misstu reknet sķn, og snurpuskip bįta og björgušust naušuglega.

Verkamašurinn 29. įgśst:

Ašfaranótt žrišjudagsins sķšasta gekk yfir Noršurland ofsa noršaustan stormur, meš afskaplegu regni. Var sem nįttśran öll fęri berserksgang. Hafrótiš var eins og mest er i haustgöršum. Vešur žetta olli miklum skemmdum į landi og sjó og įttu margir von į mannskaša. Drifneta bįtarnir voru flestir śti. Misstu žeir sumir netin algerlega. Hjį öšrum skemmdust žau mikiš. Sumstašar, žar sem skipin lįgu ķ höfn, uršu žau aš hafa vélar i gangi. Vélskipiš Lottie var statt hér śti ķ fjaršarmynninu, er vešriš skall į. Vél žess var eitthvaš ķ ólagi. Hrakti žaš undan sjó og vindi og var nęrri komiš upp ķ Hvanndalabjörg. Helgi magri bjargaši skipshöfn af fęreyskum kśtter, er var aš reka į land vestur viš Skagaströnd og fleiri skip voru naušuglega stödd. Nokkur misstu bįtana. Flóšbylgjan var svo mikil aš sjór gekk langt į land upp.

Hér flóši yfir stóran hluta Oddeyrarinnar. Fiskstakkar į reitunum stóšu ķ sjó og blotnušu og viš lį aš flóšiš gengi inn ķ kjallara i sumum hśsunum. Frammi ķ Eyjafjaršarhólmnum var mikiš af slegnu heyi śti. Sópašist žaš allt ķ burt og er žar um mörg žśsund króna skaša fyrir bęinn aš ręša. Skrišur féllu viša śr fjöllum og eyšilögšu engjar.

Slide10

Ķ septemberhefti Vešrįttunnar (og blöšum) er getiš um ferš sem listmįlararnir Tryggvi Magnśsson og Finnur Jónsson fóru yfir hįlendiš dagana 17. įgśst til 15. september. Žeir gengu sunnan af Landi į Rangįrvöllum noršur óbyggšir til Fnjóskadals. Vešurskżrslu sendu žeir Vešurstofunni og sżnir myndin ašra sķšu hennar - nokkuš snjįša sem vonlegt er. Athugiš aš dagsetningarnar į efri hluta blašsins eiga viš september, en žęr į nešri hlutanum segja frį įgśstmįnuši. Žann 11. september lentu žeir ķ umbrotafęri og hrķš, snjór ķ kįlfa. Žį voru žeir į Sprengisandi, vestan viš Tungnafellsjökul og sunnan Fjóršungskvķslar.

Slide12

Eins og įšur sagši var sérlega kalt ķ október. Į landsvķsu hefur október ekki oršiš kaldari sķšan. Ķ Reykjavķk og ķ Stykkishólmi var október 1981 lķtillega kaldari. Į Akureyri var kaldara 1981, 1980 og 1968. Kortiš sżnir mešalhęš 500 hPa-flatarins ķ október 1926, mešalžykkt og vik žykktarinnar frį aldarmešaltali októbermįnašar, 

Fyrstu žrjįr vikur nóvember héldu kuldinn og noršanįttin įfram, vešur voru oft ill. Versta vešriš gerši dagana 4. til 9. Žį dżpkaši lęgš mikiš fyrir sunnan og sķšan austan land - sneri sķšan viš og žokašist til vesturs fyrir sunnan landiš. Żmislegir skašar uršu ķ žessu vešri. 

Slide8

Bandarķska endurgreiningin viršist nį žessu vešri allvel. Lęgšin um 950 hPa ķ mišju žann 6.nóvember. 

Vķsir 10.nóvember:

Ķsafirši 9. nóv. FB. Snjóflóš ķ Hnķfsdal. Afar miklum snjó hefir hlašiš nišur į Vesturlandi. Snjóflóš hafa falliš ķ Hnķfsdal innanveršum og tekiš sķmalķnuna į kafla į milli Hnķfsdals og Bolungarvķkur. Fimm hestar fórust ķ sama flóši. Rekiš hefir bryggjutimbur ķ Įlftafirši, og vita menn ekki hvašan žaš muni komiš, en giska į, aš snjóflóš hafi grandaš bryggju į Hesteyri. [Svo reyndist vera]. 

Morgunblašiš 11. nóvember:

Sķmabilanir hafa oršiš alveg óvenjumiklar ķ ofvešrinu undanfarna daga, enda sagt, aš žęr muni hafa veriš meš žeim allra verstu, sem komiš hafa į Noršurlandi. Ķ Skagafirši er sagšur įkaflega mikill snjór, og snjóflóšahętta vķša. Annaš snjóflóš féll aftur ķ dalnum fyrir ofan Hnķfsdal, og sópaši burtu sķmanum į allstóru svœši 12 staurar alveg horfnir. Į Lįgheiši ķ Ólafsfirši féll snjóflóš og tók lķnuna į nokkuš stóru svęši. Ófrétt enn af Heljardalsheiši  og svęšinu žašan austur fyrir Akureyri. Ķsing hefir lagt į sķmažrįšinn vķša, einkum į lįglendi Noršurlands, og valdiš miklum skemmdum. Žannig féllu nišur allar lķnurnar frį Saušįrkróki, austur aš Hérašsvatnaós, og margir staurar brotnušu. Vestan viš Saušįrkrók féllu lķnurnar nišur į 4 kķlómetra svęši. Į Noršausturlandi hefir vešriš (ekki veriš eins afskaplegt en kaldara, og žvķ minni ķsing lagt į vķrana,. Er ritsķminn ķ lagi £rį Seyšisfirši vestur aš Hólum ķ Laxįrdal. Verša sķmamenn sendir héšan noršur til fullkominna ašgerša, en vęnta mį aš ritsķmasamband komist aftur į alla leiš til Seyšisfjaršar, eftir einn eša tvo daga, ef vešur helst gott.

Vķsir 15. nóvember:

Ofsavešur og flóšgangur ašfaranótt laugardags austanlands. Į Noršfirši brotnušu um 30 įrabįtar, sumir ķ spón, smįbryggjur og sjóhśs brotnušu allmikiš. Um 20 kindur tżndust ķ sjóinn, įtta skippunda fiskhlaša tók śt af žurrkreiti. Į Mjóafirši tżndust ķ sjóinn 3 įrabįtar og į bęnum Eldleysu 15 skķppunda fiskhlaši af venjulegum žurrkreit. Fiskhlašinn var fergšur meš klöppum.

Akureyri 13. nóv. FB.: Bleytuhrķšar undanfariš hafa vķša oršiš orsök aš illum bśsifjum. Torfbęir flestir oršnir blautir ķ gegn og lekir, og sama er aš segja um hlöšur og peningshśs. Snjóflóš hafa falliš vķša og valdiš skaša. Mestur skaši af völdum snjóflóšs, er til spurst hefir, var į bęnum Skeri į Lįtraströnd. Snjóflóšiš tók fjįrhśs meš 60 kindum og heyhlöšu og 4 bįta og sópaši öllu į sjó śt. Ašeins 9 kindum varš bjargaš. Lį viš, aš flóšiš tęki bęinn lķka. Slapp fólkiš naušulega. Hefir žaš nś flśiš hann og bśpeningurinn hefir veriš fluttur į nęstu bęi. Mašur śr Svarfašardal, Dagbjartur Žorsteinsson, fórst ķ snjóflóši į Hįageršisfjalli. Var hann į rjśpnaveišum.

Mjög illvišrasamt var framan af desember. Žį gengu stórgeršir sunnan- og vestanumhleypingar yfir landiš. Töluvert tjón varš vegna sjįvargangs į Sušurnesjum og sömuleišis į Eyrarbakka.

Slide9 

Kortiš sżnir stöšuna ķ 500 hPa-fletinum aš morgni 6. desember. Vaxandi lęgš er sušaustur af Hvarfi og stefnir ķ įtt til landsins. Dęmigerš illvišrastaša. Nżtt tungl var žann 5. og žvķ stórstreymt žessa daga. 

Morgunblašiš 8. desember: 

Höfnum ķ gęr. Hér er aftakavešur og stórhrķš hefir veriš fyrri hluta dagsins. Brim er afskaplegt, og gekk flóšbylgja į land ķ morgun. Sópaši hśn burtu öllum göršum og bar grjótiš langar leišir į land upp. Einn bę, sem heitir ķ Göršum, skall flóšbylgjan yfir og er hann nś į kafi ķ sjó. Žar bjó mašur, sem Vilhjįlmur Jónsson heitir og er hann um sjötugt. Kl. 5 ķ morgun var hann vakinn upp af mönnum, sem sįu aš hverju fór og mįtti žaš ekki tępara standa aš hann bjargašist; varš hann svo naumt fyrir, aš hann gaf sér ekki tķma til aš slökkva ljós ķ bašstofunni. Missti hann žarna alla innanstokksmuni sķna og vetrarbjörg, en nokkrum kindum, sem hann įtti, var bjargaš į bįtum śr kindakofanum og uršu menn aš vaša sjóinn ķ mitti inni ķ kofunum til žess aš nį kindunum. Eigi hefir enn frést af bęjum hér fyrir sunnan, en ętla mį aš hafrótiš hafi valdiš žar spjöllum lķkt og hér.

Breišabólstaš į Skógarströnd ķ gęr: Hér er versta vešur og hefir veriš undanfarna daga. Eigi hefir žaš žó valdiš öšrum skemmdum hér nęrlendis, svo aš kunnugt sé, nema hvaš žak fauk af hśsi ķ Eyrarsveit. Nįkvęmar fregnir um žaš hafa žó eigi borist. Fé helst illa viš hér vegna storma og umhleypinga.

Sjógaršur brotnar į Eyrarbakka. Ķ fyrrinótt og gęrmorgun gerši ofsabrim į Eyrarbakka. Brotnaši sjógaršurinn vestur frį kauptśninu į um 80 fašma svęši. Žį skemmdist og bryggja allmikiš, og opinn bįtur brotnaši allmikiš į landi upp. Ķ gęr klukkan aš ganga 6 var sagt ęgilegt brim į Eyrarbakka, og bjuggust menn žó viš žvķ, aš žaš mundi aukast meš kvöldinu og ķ nótt sem leiš. Ķ Grindavķk höfšu einhverjar smįskemmdir oršiš į sjógöršum į stöku staš. En ekki var žaš sagt teljandi.

Ófęrš var nokkur sušvestanlands um og eftir mišjan mįnuš.

Morgunblašiš segir frį  17. desember;

Ķ fyrrinótt voru 10 bifreišar viš Ölvesįrbrś, og komust ekki yfir Hellisheiši vegna snjóžyngsla. Um 30 manns varš aš gista ķ Tryggvaskįla ķ fyrrinótt, og ein bifreišin varš aš fara nišur į Eyrarbakka žvķ faržegar fengu ekki inni viš Ölvesįrbrś, vegna žrengsla. ... Hér hefir og kyngt nišur miklum snjó, svo aš feršir hafa tafist į vegum hér ķ kring. Fór bķll frį BSR til Hafnarfjaršar kl.11 ķ gęrmorgun og kom ekki sušur fyrr en kl. 1 3/4. Varš aš moka frį honum mest alla leišina. 

Mikil hlżindi uršu um jólaleytiš og grķšarleg śrkoma sunnanlands og vestan. 

Slide11

Endurgreiningin sżnir mjög hlżjan hęšarhrygg sunnan og sušaustan viš land um hįdegi į annan dag jóla. Beindi hann hingaš mjög hlżju og röku lofti langt sunnan śr höfum. 

Vķsir 29. desember:

Skrišuhlaupiš undir Eyjafjöllum. Holti undir Eyjafjöllum 28. des. Kl. 2 į ašfaranótt annars jóladags vaknaši fólkiš ķ Ytri-Steinum viš žaš aš vatnsflóš fyllti bęinn. Svonefndur Steinalękur hafši ķ stórrigningu hlaupiš śr farvegi og stefndi į bįša bęina. Bóndinn śr Sušurbę fór til hesthśss meš dóttur sinni. Komust žau ekki heim til bęjar žaš sem eftir var nętur, vegna vatnsgangs og grjótburšar. Žau fundu hestana į sundi ķ hśsinu og björgušu žeim śt um žekjuna. Ķ uppbęnum var veik kona rśmföst. Bjargaši fólkiš sér og henni og hśsmóšurinni ķ Sušurbę upp į bašstofužekjuna og hafšist žar lengi viš. Komst žašan meš naumindum į skemmužekju, žašan eftir langa stund til fjįrhśss, er hęrra stóš. Lét žar fyrirberast uns birti, en leitaši žį nįgrannabęja. Vatn og skriša fyllti bęina bįša į Ytri-Steinum og jafnaši ašra bašstofuna viš jöršu įsamt bęjardyrum og flestum śtihśsum. Fylltust bęjarstęšin og umhverfiš stórgrżti og aur, fjós fylltust og stóšu kżr žar ķ vatni į mišjar sķšur. Bęirnir eru nś hrundnir aš mestu. Žaš sem eftir stendur er į kafi ķ stórgrżtisurš.

Morgunblašiš 29. desember:

Śr Mżrdal. (Sķmtal 28. des.). Ašfaranótt sunnudags 26. ž.m. gerši sömu asahlįku ķ Mżrdal sem žį, er var undir Eyjafjöllum og olli tjóni į Steinabęjum. Skriša féll śr brekkunni, sem er yfir kauptśninu ķ Vķk og skemmdi eitthvaš af śtihśsum, en ekki stórvęgilega. Óhemju vöxtur hafši komiš ķ Vķkurį; tók flóšiš nokkuš ofan af stķflu rafveitunnar, svo aš ljósin slokknušu, og var stöšvarhśsiš bętt komiš. — Vķša féllu nišur skrišur śr fjöllunum viš Vķk og ollu töluveršu tjóni į landi.

Morgunblašiš 31. desember:

Stórflóš ķ Borgarfirši. Borgarnesi ķ gęr. Į annan jóladag kom hiš mesta flóš ķ Borgarfiršinum, er komiš hefir sķšan 1882 (rétt eftir nżįr). Noršurįrdalurinn var allur eitt beljandi straumhaf hlķša į milli. Fyrir jólin hafši kyngt nišur afskaplega miklum snjó, en svo komu śrhellis rigningar um jólin og asahlįka og af žvķ komu žessir miklu vatnavextir. Tók upp allan snjó, svo aš alauš varš jörš upp į heišar, en įr allar ruddu sig, og vķša tók klaka śr jörš nišri ķ byggš. Eigi hafa vatnavextir žessir valdiš neinu tjóni į skepnum né bęjum, svo aš kunnugt sé, en allmiklar skemmdir hafa žeir gert į vegum vķša. Ķ veginn hjį Ferjukoti braut flóšiš 20 fašma skarš; (vegur sį var geršur 1921—'22). Į nżja veginum ķ Noršurįrdal uršu og talsveršar skemmdir vķša, en engar brżr fóru. Svo var vatniš mikiš ķ Noršurį aš nęrri lį, aš hśn flęddi upp ķ brś, og seytlaši yfir veginn austan brśarinnar, en žaš hefir eigi komiš fyrir įšur sķšan vegurinn var geršur.

Samtal viš vegamįlastjóra. Morgunblašiš hafši tal af vegamalastjóra ķ gęr og spurši hann um žessar vegaskemmdir. Gerši hann eigi mikiš śr žeim og sagši aš tekist hefši aš gera vegina fęra aftur aš mestu leyti. Nokkrar skemmdir kvaš hann og hafa oršiš į vegunum austan fjalls, t.d. ķ Ölfusi; leysingar hefši oršiš eins įkafar žar og annarsstašar og vatniš rofiš skörš ķ vegina allvķša, en žęr skemmdir vęru nś endurbęttar svo, aš vegirnir vęru brįšum bķlfęrir. Skrišur hefši nokkrar falliš į, vegi, t.d. ein śr Ingólfsfjalli yfir veginn upp aš Sogi. Austur ķ Hornafirši voru einnig miklir vatnavextir. Žar féll allmikil skriša į veginn ķ Almannaskarši.

Śrkoma męldist mikil ķ Vķk ķ Mżrdal. Segir af žvķ ķ Vešrįttunni (desember 1926) aš „milli venjulegra athugunartķma kl. 8—8 įrdegis [hafi falliš] 122.5 mm ž.26. Žaš byrjaši aš rigna kl. 23:30 ž.25., svo aš žessir 122,5 mm voru ašeins eftir nóttina. En svo hélt rigningin įfram og žegar lišnar voru réttar 24 stundir frį žvķ hśn byrjaši (ž.26. kl.23:30) męldi athugunarmašur į nż. Į žessum 24 stundum hafši žį rignt 215,8 mm. Žetta er langmesta śrkoma eftir einn sólarhring, sem męld hefir veriš hér į landi svo kunnugt sé. Mesta sólarhringsśrkoma įšur hefir veriš 124,0 mm į Teigarhorni 12. įgśst 1916. En žess ber aš gęta, aš sś męling er gerš į venjulegum athugunartķma og žess vegna ekki vķst, aš žaš sé mesta śrkoma, sem fengist hefši į öšrum tķmum. Mįnašarśrkoman ķ Vķk, 505,1 mm er og langmesta mįnašarśrkoma, sem žekkst hefir hér į landi til žessa tķma. Mesta mįnašarśrkoma įšur er 390,5 mm į Fagurhólsmżri ķ október 1924“.

Vķkurmęlingin var bókfęrš sem sólarhringsśrkomumet Ķslands žegar ritstjóri hungurdiska fór aš rżna ķ vešurtölur og allt fram til 28. febrśar 1968 žegar 233,9 mm męldust į Vagnsstöšum ķ Sušursveit. Žaš met stóš aftur til 1. október 1979 (242,7 mm ķ Kvķskerjum) og žaš žar til nśverandi met var sett 10. janśar 2002 (293,3 mm ķ Kvķskerjum). Mįnašarmetiš lifši skemur, žaš var slegiš ķ Hveradölum ķ janśar 1933 žegar žar męldust 596,0 mm yfir mįnušinn. Nśgildandi (2022) mįnašarmet er 971,5 mm męlt į Kollaleiru ķ nóvember 2002.

Viš ljśkum hér žessari lauslegu yfirferš um žaš helsta ķ vešri į įrinu 1926 - margt annaš hefši mįtt geta um. Ķ višhenginu eru żmsar tölulegar upplżsingar og fleiri atvika getiš lauslega.  


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Um bloggiš

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Höfundur er vešurfręšingur og įhugamašur um vešur.

Fęrsluflokkar

Aprķl 2024
S M Ž M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

Nżjustu myndir

  • Slide10
  • Slide8
  • Slide6
  • Slide5
  • Slide4

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (22.4.): 230
  • Sl. sólarhring: 452
  • Sl. viku: 1994
  • Frį upphafi: 2349507

Annaš

  • Innlit ķ dag: 215
  • Innlit sl. viku: 1807
  • Gestir ķ dag: 213
  • IP-tölur ķ dag: 209

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Eldri fęrslur

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband