Af landafri lofthjpsins

Ritstjri hungurdiska rir stku sinnum um landafri lofthjpsins og hafa um hana birst allmargir pistlar ranna rs hr essum vettvangi. tli essi teljist ekki til eirra - heldur langur og ungur fyrir flesta en einhverjir kunna a hafa gaman af (gagn? - ar er anna ml).

Grunnmynd dagsins er sp evrpureiknimistvarinnar um legu 500 hPa-flatarins yfir norurhveli jarar sdegis sunnudag 21. janar. Vi rum ekkert um veurstuna sem slka - en eir sem vanir eru geta vntanlega lesi hana.

w-blogg200118a

ess sta einbeitum vi okkur a almennara vifangsefni. etta er venjulegt norurhvelskort, sland er rtt nean vi mija mynd - sst aldrei essu vant nokku vel vegna ess a hloftavindar eru hgir vi landi. v ttari sem jafnharlnurnar eru v meiri er vindurinn. Litir sna a venju ykktina en hn mlir hita neri hluta verahvolfs, v meiri sem hn er v hlrra er lofti - gulu og brnu svin eru hl, en au blu og fjlublu kld. Milli eirra er mjr bori grnna lita - sums staar mjg arengdur - svosem sunnan vi Nfundnaland.

Vi sjum a jafnharlnur eru ekki ttar inni hlja loftinu - og vast hvar ekki heldur v kalda ( me undantekningum). Hgt er a fylgja ttum lnum mestallan hringinn kringum hveli - ekki fjarri fertugasta breiddarstigi. ar hefur veri settur breiur hringur - hann (tknrnt) a sna heimskautarstina (strangt teki hes hennar, v kjarninn er ofar og aeins sunnar en 500 hPa). Vestantt er rkjandi rstinni - snningurjarar veldur v.

myndinni eru einnig arir hringir - eir tkna mismunandi fyrirbrigi. Tveir eru strstir - hr merktir me grum lit. a eru kuldapollarnir miklu sem ritstjrinn ks a kalla Stra-Bola og Sberu-Blesa. essir kuldapollar stkka og minnka vxl - hreyfast nokku r sta til austurs og vesturs og smuleiis til norurs og suurs. En samt eiga eir sr einskonar jafnvgisbli - ar sem kaldast er hvelinu og eim stum lur eim hva best. Stku sinnum skiptast eir lofti - og eins verpa eir alloft minni kuldapollum.

Vindur bls alltaf andslarsinnis kringum alla kuldapolla - rtt eins og eftir stra hringnum sem snir heimskautarstina.

nstu mynd hefur korti veri teki undan hringjunum - eir standa einir eftir. sjum vi betur.

w-blogg200118b

J - vi sjum etta betur. Rauu hringirnir tkna svokallaar fyrirstuhir. - ar er loft a jafnai hlrra en annars staar - enda komi r suri fr slum ar sem snnings jarar gtir minna en norurslum - j, a man a. Snningur kringum hirnar er v slarsinnis. Sterkastar eru r hir sem eitthva loft er sem borist hefur a fr svum handan rastar, en oftar er a bara loft r norurjarihennar sem bylgjugangur vestanttarinnar hefur „skafi t“ og frt til norurs.

a sem lendir svo sunnan vi rstina - komi a noran einhvernhtt heldur sama htt snum snningi - og fer lgarbeygju. Kalt noranlofti lokast ar af og myndar a sem kallast afskorin lg - vi sjum tvr slkar kortinu - ara yfir Bandarkjunum - en hina yfir ran. - Ekki er trlegt a r fi a vera lengi frii ar sem r eru.

Daufu gru hringirnir tkna litla kuldapolla. Uppruni eirra getur veri af msu tagi - anna hvort hafa eir stru verpt eim - a vill gerast s sparka stru - ea a eir fara a bylta sr einhvern htt. Annar mguleiki - er a etta su leifar djpra lga - sem hafa sni hlju lofti kringum sig.

Og n sama mynd aftur me merkingum - til a festa etta minninu.

w-blogg200118c

Mean stru pollarnir eiga sr greinilega upphaldsstai geta minni kuldapollarnir veri sveimi hvar sem er - jafnvel innan eim stru. Svipa vi um fyrirstuhirnar - nema hva r eru sjaldsar blum stru kuldapollanna - ber vi - og er hart heimi. Fari stru kuldapollarnir af sta - stkki eir (n ea minnki) verur veurlag mjg venjulegt - jafnvel strum svum. Minni kuldapollar og fyrirstuhir valda lka venjulegu veurfari - srstaklega strstu fyrirsturnar - r sem eiga uppruna sinn ngrenni vi rstina - jafnvel me tttku lofts af enn sulgari breiddarstigum.

En kkjum aftur spkorti - og btum fleiri tknum vi.

w-blogg200118d

Grir hringir kuldapollanna eru arna enn - en feinum strikum hefur veri btt vi. Horfi vel hvar au liggja kortinu.

w-blogg200118e

N, etta minnir einhvern listnavisma - ekki vitlaust mlverk vegg - vri meira skap lnudrttinum. Vi ekkjum kuldapollana alla vega vel.

En hva er n hva?

w-blogg200118f

arna eru Golfstraumurinn, hli straumurinn Alaskabuktinni, Klettafjll og Tbet. Allt saman fyrirbrigi sem eru fst fyrir. Bi Klettafjll og Tbet standa sna plikt ri um kring - en hrif hlju hafstraumanna eru minni a sumarlagi en vetrum - og sumrin hrekjast stru kuldapollarnir til Norurshafsins ar sem eir sameinast og reyna a reyja sumari hlfgeru hi.

Heimskautarstin liggur vert um Klettafjll - sem eru svo flug a au koma nr fastri sveigju rstina. Hn neyist til a beygja til norurs vi au - en san skarpt til suurs handan eirra og gum degi getur hn ar me dregi Stra-Bola til suurs ar sem hann liggur bli snu vi heimskautaeyjar Kanada.

Tbet hefur svipu hrif - er reyndar mun hrri en Klettafjll, en nr ekki yfir jafnmrg breiddarstig - og hefur ekki heldur hlindin vestan vi. a er langt fr Golfstraumnum austur til Tbet.

Golfstraumurinn - og hltt Atlantshafi almennt - belgir t verahvolfi og sveigir rstina ar me til norurs - eim slum er eitt helsti fingarstaur fyrirstuha - samt norurenda Klettafjalla. - v fleiri breiddarstig sem rstin verar norurtt v lklegra er a fyrirstuh myndist - og fugt - veri hn tugi breiddarstiga suurlei er lklegt a til veri kuldapollur (noran rastar) - ea afskorin lg (sunnan hennar).

Tilur Stra-Bola og Sberu-Blesa helgast af tgeislun yfir meginlndunum af vetrarlagi. Reynum a skra a.

w-blogg200118i

fljtu bragi virist nr ekkert vera essari mynd. Upp myndinni tknar upp lofthjpnum. Svarta striki nest er yfirbor jarar. Raua striki ofarlega a tkna verahvrfin. Svo skulum vi mynda okkur a lofti miri mynd klni meira en a sem til hlianna er. Mijan er langt inni Norur-Kanada, til hlianna er styttra til sjvar. Vi gefum essu fri nokkra daga. Vi kveum lka a mest klni nest - en minna ofar (af stum sem ra mtti sar).

Lofti sem klnar mest dregst meira saman en a sem minna klnar. Eftir nokkra daga verur staan orin eins og nsta mynd snir.

w-blogg200118j

Verahvrfin hafa n sigi mest ar sem lofti hefur klna mest. a er ori styttra upp au ar heldur en umhverfis - a sama vi um 500 hPa-fltinn sem er verahvolfinu miju. Kuldapollur er orinn til og ar me brekka - loft fer a streyma niur hana - en svigkraftur jarar sveigir a til hgri - hloftalgarhringrs er lka orin til. - En ekki sr miki til eirrar hringrsar niur vi jr.

annig endurnjast kuldapollarnir sfellt - fari eir flakk - eins og Stri-Boli geri t.d. um sustu helgi sr tgeislun um a ba til njan hans sta (ea llu heldur styrkja a nju a sem eftir var). „Frjls“ tgeislun (hva sem a er n) klir verahvolfi um 1 til 2 stig dag. a vitum vi a eru um 20 til 40 ykktarmetrar. essum tma rs er ykktin Stra-Bola mijum gjarnan um 4850 metrar. Lendi hann slysi og sitji eftir 5000 metrum tekur a hann um 4 til 7 daga a n aftur fyrri styrk - fi hann fri til ess fyrir atlgu rastar og fyrirstuha.

a er langt fr ljst hvernig hnattrnar veurfarsbreytingar sem fylgja auknum grurhsahrifum muni hafa hrif bskap rastar, stru kuldapollanna, fyrirstuhanna, litlu pollanna og afskornu lganna. En essi fyrirbrigi eru ll sama pakkanum - mjg mikilvg hvert um sig.

Umran er gjarnan annig a meginhersla er rstina - hvernig bregst hn vi? J, hlni heimskautasvin meir en hitabelti er lklegt a eitthva slakni rstinni - a er rtt fyrir allt hitamunurinn sem heldur henni vi. En svo vill gleymast a rstasveifla hennar er grarmikil - hn er sterkust um etta leyti rs ( janar) en veikari annars - sjum vi ekki hina veikari ger framtar hverju einasta ri n egar - og hfum gert a um alla t?

Ritstjri hungurdiska er eirrar skounar a breytingar rstinni a sumarlagi (egar hn er veikust) geti haft mun rttkari afleiingar heldur en breytingar a vetrarlagi (egar hn er sterkust). Um etta hefur veri fjalla fyrri pistlum.

Hann er lka eirrar skounar a miklar breytingar geti einnig ori a vetrarlagi - en ekki beinlnis vegna breytinga rstinni sjlfri heldur fremur breytinga hegan kuldapollanna- htt er vi a mikil hlnun norurhfum breyti samskiptum eirra meira heldur en rstinni sjlfri. Breytingar kunna lka a vera hegan norlgustu fyrirstuhanna og litlu kuldapollanna - slkar breytingar sem flestir myndu telja minnihttar heimsvsu eru alls ekki minnihttar hr landi og rum eim stum jarkringlunnar sem liggja a jafnai noran rastar - en ekki undir henni ar sem flestir ba. Snningurjarar ltur ekki a sr ha - heimtar alltaf uppgjr.

Hr mtti halda fimbulfambi fram - en ltum staar numi a sinni.


Sasta frsla | Nsta frsla

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Ma 2024
S M M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Njustu myndir

  • w-blogg250524b
  • w-blogg250524a
  • Slide10
  • Slide9
  • Slide11

Heimsknir

Flettingar

  • dag (27.5.): 5
  • Sl. slarhring: 311
  • Sl. viku: 1845
  • Fr upphafi: 2357238

Anna

  • Innlit dag: 5
  • Innlit sl. viku: 1724
  • Gestir dag: 5
  • IP-tlur dag: 5

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Eldri frslur

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband