Leitnilaus rsmealhiti

Ekki er fyrirsgnin auskilin. En skrum hana betur. hefbundnum lnuritum yfir hitafar hr landi fr miri 19. ld til okkar daga m greinilega sj hvernig hiti hefur hgt og btandi fari hkkandi. a skiptir auvita mli hvenr byrja er og enda en ni lnuriti anna bor meir en hundra r aftur tmann kemur fram gott samband milli rtals og hita. S mli brugi etta samband snir a mealhlnun sem er um 0,007C ri.

Ef mia er vi tmabili 1798 til 2010 reiknast hlnunin nkvmlega 0.0074 stig ri a mealtali. tt etta virist ekki miki safnast a upp nrri 1,57 stig 213 rum. etta er svo miki a a hefur veruleg hrif tlit lnuritsins. g legg herslu a essi reiknaa leitni segir ekkert um framtina - n heldur um a hva essu veldur. etta er treiknu tala. Hn er reyndar mjg svipu - ea litlu minni fyrir norurhvel heild. a er tali benda til ess a ekki s um eitthva stabundi a ra.

En ltum n til gamans a hvernig rsmealhitalnuriti ltur t eftir a essi leitni er numin brott.

w-blogg280811

Vi sjum hr hinn leitnilausa rsmealhita fyrirsagnarinnar. Hafa verur huga a tlur eru vissar fyrir 1830 - en allreianlegar eftir a. Bla, feita lnan er 7-ra kejumealtal, munur hsta og lgsta gildi ess er um 1,7 stig - vi meiri en hin brottnumda heildarleitni. a sem er enn athyglisverara er auvita hversu skyndilegar sveiflur milli hlskeia annars vegar og kuldaskeia hins vegar eru snggar, 1,0 til 1,4C ratug mean leitnin (sem vi tkum burt) er innan vi tundihluti eirrar breytingar.

a vekur smuleiis athygli a kaldviri og hlviri virast algengari heldur en eitthva ar milli. Ea hva? Vi sjum a nbyrja hlskei er svipuum slum og hlskeii mikla fyrir mija 20. ld. Ekki hefur 19. aldar hlskeii veri amalegt snu umhverfi - a virist alla vega skera sig r kuldum undan og eftir - rtt eins og sari hlskei. En me innskoti fr harindarunum 1835 til 1837.

20. aldar hlskeii er lka kalt innskot 1949 til 1952. hafi undirliggjandi (?) hlnun s til ess a nr enginn hafs var nnd vi landi - en hann var ekki fjarri 19. ld. Vi erum n hlskeii sem vi vitum ekki hversu lengi stendur annig a nafn v er varla vi hfi enn.

Myndin a sna okkur svart hvtu a hlskei hr landi geta enda sngglega og me klnun upp 1 stig ea meira einum ratug. Undirliggjandi hlnun upp 0,1 stig sama tma sst varla eim hvaa llum - ekki nema hn veri talsvert kvenari heldur en a.

S liti raunverulegu mlingarnar (ar sem leitnin hefur ekki veri numin brott) sst a 20. aldar hlskeii er um 0,7 stigum hlrra heldur en hlskeii 100 rum ur og nverandi hlskei er um 0,4 stigum hlrra heldur en a sasta. leitnilausa heiminum er hljasta rabil 20. aldar hlskeisins runum 1927 til 1933 en raunheimum eru 1936 til 1942 - svo er undirliggjandi hlnun fyrir a akka. leitnileysinu er toppur nverandi hlskeis(2003 til 2009) 0,16 stigum undir 20. aldar skeiinu en raunveruleikanum eru au r 0,4 stigum hrri - eins og ur er komi fram.

Stru sveiflurnar myndinni nu til mun strra svis heldur en slands en r voru samt ekki hnattrnar. Hlskei 20. aldar var fyrst og fremst norurslafyrirbrigi. Samsvarandi skei 19. ld var jafnvel stabundnara - en a er ekki vita me vissu. Sveiflur fr ri til rs eru hins vegar tiltlulega stabundnar - oft um ein strbylgjulengd vestanvindabeltinu.

Umtalsver klnun hr landi (og stru svi nmunda vi okkur - ea annars staar) getur duli undirliggjandi hlnun - ar til nsta hlskei gengur gar. Ef a gerist, t.d. eftir 10 r, ttu kldustu r ess a vera um 0,3 stigum hlrri heldur en kldustu7 rin um 1980.

Sasta kuldaskei var um 35ra langt, nverandi hlskei er egar ori meira en 10 ra langt. Tuttugustualdarhlskeii var um40 ra langt og kuldaskeii langa sari hluta 19. aldar og fyrstu r eirrar 20. var 60 ra langt. Ntjndualdarhlskeii gti hafa veri um 30 r.

En ltum essar vangaveltur semhugarleikfimi - liin leitni ea liin hlskei segja ekkert um framtina. Hn byggilega eftir a koma vart.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Arinbjrn Kld

Bandi Akureyri og frostbrendur af skldu nlinu vori finnst mr srt a lesa um yfirstandandi hlskei! En a er lklega kvein mannlegur breyskleiki.

Kveja a noran.

Arinbjrn Kld, 28.8.2011 kl. 08:51

2 Smmynd: Gumundur Jnsson

Mr finnst essi mynd vera athglisver fyrir r sakir a henni er mjg greinlegt a tu ra sveifla hefur lka r rmum 3 og niur fyrir 2

Hva gti vald svona minnkandi fgum hitastrigi hr landi ?

Gumundur Jnsson, 28.8.2011 kl. 20:42

3 Smmynd: Trausti Jnsson

Arinbjrn - hlskei er a samt - og meira a segja a mesta sem ekkt er san mlingar hfust. Gumundur: Sveiflur eru trlega minni seinni rum heldur en ur vegna ess a lengra er hafsinn. a veldur v a hr landi rkir meira thafsloftslag en ur. Munur hita fr ri til rs er v minni, smuleiis er hitamunur milli sumars og veturs minni en ur og munur landshluta lka minni en ur.

Trausti Jnsson, 29.8.2011 kl. 01:28

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Nv. 2019
S M M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Njustu myndir

  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119f
  • w-blogg151119e

Heimsknir

Flettingar

  • dag (18.11.): 1
  • Sl. slarhring: 163
  • Sl. viku: 1856
  • Fr upphafi: 1851367

Anna

  • Innlit dag: 1
  • Innlit sl. viku: 1579
  • Gestir dag: 1
  • IP-tlur dag: 1

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband