Háloftabylgjur 1 (af ?)

Enn eru ţađ háloftin. Viđ lítum nú á gamalt veđurkort. Ţađ var valiđ af tilviljun og sýnir stöđuna á norđurhveli fyrir 10 árum (23. 1. 2001). Kortiđ er úr smiđju ncep-gagnasafnsins ameríska.

w-bylgjuriss-2t

Hér má sjá norđurhvel norđan viđ 30°N og hćđ 500 hPa-flatarins. Myndin er einfölduđ ađ ţví leyti ađ jafnhćđarlínur hafa veriđ grisjađar ţannig ađ ađeins 5 standa eftir. Bláu svćđin sýna hvar flöturinn er lćgri en 5000 metrar, ţau grćnu eru ţar sem hćđin er á milli 5000 metra og 5400 metra. Gulu og appelsínuguli liturinn sýnir ţau svćđi ţar sem hćđin er meiri en ţetta.

Viđ sjáum hér greinilega bylgjurnar í vestanvindabeltinu. Heimskautaröstin liggur eins og oft á ţessum árstíma nćrri 5400 metra hćđinni. Skotvindar hennar eru vćntanlega ţar sem línurnar eru ţéttastar, t.d. beint vestur af meginlandi Evrópu og einnig víđar, t.d. yfir Kyrrahafi.

Viđ sjáum í fljótu bragđi ekki neinar fyrirstöđuhćđir ţennan dag. Hringrásin er nokkuđ breiddarbundin sem kallađ er - vindar blása mest úr vestri til austurs. Vestanvindabeltiđ er í góđum gír.

Bláu svćđin eru stórir kuldapollar, stćrri en ţeir sem ég fjallađi um á blogginu fyrir nokkru (Snarpur 1. og félagar).

Ef viđ fylgjum mörkum grćna og gula svćđisins sjáum viđ hvernig gular öldur stinga sér upp til norđurs (hćđarhryggir) og grćnir öldudalir (lćgđadrög) skilja ţá ađ. Mjög áberandi hryggir eru nćrri Finnlandi og yfir Klettafjöllum í Ameríku.

Mynstur sem ţetta breytist frá degi til dags, stćrri bylgjurnar halda sér ţó yfirleitt nokkra daga eđa jafnvel enn lengur. Hćgt er ađ telja hversu margar bylgjur eru í hringnum. Ţađ er ţó ađeins mismunandi eftir ţví hvađa breiddarstig viđ veljum til ađ telja á. Lengd hverrar bylgju er oft ekki taliđ í kílómetrum heldur er notast viđ hugtakiđ bylgjutala. Bylgjutalan segir til um hversu margar bylgjur af ákveđinni stćrđ komast fyrir á hringnum.

Viđ sjáum ađ hér má telja ađ minnsta kosti 7 bylgjur viđ 5400 metra línuna. Bylgjutalan ţar er ţví sjö, sjö hlykkir á heimskautaröstinni. Ef viđ teiknuđum myndina í meiri smáatriđum myndum viđ finna fleiri smćrri bylgjur sem hver um sig fylgir lćgđ. Stćrri bylgjurnar á myndinni innihalda trúlega fleiri en eitt lćgđakerfi, hverju ţeirra fylgir ein smábylgja. Bylgjutala venjulegra lćgđa er oft 13 til 15.

Ţetta kort sýnir stöđuna á ákveđinni stundu. Ef viđ reiknum međaltöl smyrjast bylgjurnar út og ţeim fćkkar. Árstíđa- og ársmeđaltalskort sýna fáar, stórar bylgjur og fćstar eru ţćr á kortum sem sýna langtímameđaltöl. Međaltalsbylgjurnar eru mjög langar, niđri á bylgjutölum 0 - 4.

AO-sveiflan (arctic oscillation) sem oft er getiđ um í illa útskýrđum fréttum um ţessar mundir (reyniđ ađ fletta henni upp á google) er sveifla í bylgjutölum núll og eitt. NAO-sveiflan (north atlantic oscillation) sem viđ einnig heyrum mikiđ af er sveifla í bylgjutölum 2 og 3. En hvernig er bylgja međ bylgjutölu núll? Sumar langar bylgjur eru fastar, ţćr myndast aftur og aftur á sömu slóđum. Hvers vegna hegđa ţćr sér ţannig? Getur veriđ ađ veđurfar á Íslandi ráđist ađ miklu leyti af heilsu föstu bylgjanna?


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Um bloggiđ

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Höfundur er veđurfrćđingur og áhugamađur um veđur.

Fćrsluflokkar

Apríl 2024
S M Ţ M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

Nýjustu myndir

  • Slide10
  • Slide8
  • Slide6
  • Slide5
  • Slide4

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (22.4.): 69
  • Sl. sólarhring: 438
  • Sl. viku: 1833
  • Frá upphafi: 2349346

Annađ

  • Innlit í dag: 57
  • Innlit sl. viku: 1649
  • Gestir í dag: 57
  • IP-tölur í dag: 56

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Eldri fćrslur

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband