Bloggfćrslur mánađarins, nóvember 2021

Af ákveđnum degi í desember 1980.

Á laugardaginn var (6.nóvember 2021) hittist ţannig á ađ töluvert snjóađi í neđanverđum Borgarfirđi, en sáralítiđ úti á Hafnarmelum, ţar sunnan viđ og sömuleiđis ofar í Borgarfirđi og vestan viđ. Ţetta er út af fyrir sig ekki óalgengt, alla vega man ritstjóri hungurdiska eftir allmörgum slíkum tilvikum. Munur á veđri og hitafari getur veriđ býsnamikill ţótt stutt sé milli stađa - ekki síst í nágrenni brattra fjalla.

Af einhverjum ástćđum rifjađi ţetta upp dag fyrir rúmum 40 árum. Ţá var ritstjórinn á vakt á spádeild Veđurstofunnar og átti í símaviđskiptum viđ menn sem börđust viđ vinnu sína í miklum hríđarbyl uppi í Borgarfirđi. Jú, veđurskeyti frá Síđumúla sýndu einmitt slíkan byl - engin ástćđa til ađ efast um ţađ, en ţađ er sérstaklega minnisstćtt ađ frá Veđurstofunni séđ sást ţá síđdegis vel til Skarđsheiđar og nánast ţar upp á topp og í Reykjavík var besta veđur, vindur hćgur og góđ hláka. 

w-blogg081121a

Hér má sjá veđurkort um hádegi ţennan dag, mánudaginn 8.desember 1980 (sem er víst dagurinn sem John Lennon var myrtur á götu í New York). (Kortiđ skýrist nokkuđ sé ţađ stćkkađ). Sjá má ađ í Reykjavík er vindur hćgur af norđaustri, lítilsháttar rigning og súld, skyggni 20 km og hiti 3 stig. Í Síđumúla var hins vegar vindur allhvass af norđaustri (15 m/s) í snjókomu, 500 metra skyggni og -3 stiga frosti. Úrkomulítiđ var vestur á Snćfellsnesi, en hríđarveđur fyrir norđan - einkum ţó í útsveitum. Eins snjóađi fyrir austan og vestur međ suđausturströndinni. Slydda var í uppsveitum austanfjalls, en rigning viđ sjóinn - og á Ţingvöllum rigndi líka. 

w-blogg081121b

Atlantshafskortiđ sýnir skarpt lćgđardrag viđ Suđurland - lćgđabylgjur berast í ţví til austurs fyrir sunnan land - á milli hćđar yfir Grćnlandi og annarrar yfir Frakklandi. Viđ tökum eftir ţví ađ jafnhitalínur 850 hPa-flatarins eru mjög ţéttar yfir landinu. Frostlaust er í um 1400 metra hćđ yfir Suđurlandi, en hátt í -15 stiga frost í sömu hćđ rétt norđur af landinu. 

w-blogg081121c

Háloftakortiđ sýnir ađ ákveđin vestanátt er yfir landinu og mikill ţykktarbratti. Af kortunum öllum má ráđa ađ kalt loft úr norđri nćr ađ stinga sér undir ţađ hlýja. Viđ skilyrđi sem ţessi hafa fjöll mun minna ađ segja varđandi úrkomumyndun heldur en oftast er. Ţađ sem ćtti ađ vera ţurr austanátt á Vesturlandi er ţađ ekki - austanvindurinn er bara „plat“. Viđ höfum hér á hungurdiskum kallađ ţennan viđsnúning vindátta međ hćđ öfugsniđa. Freistandi líka ađ grípa hiđ gamla heiti „hornriđi“ - gott ađ eiga ţađ á lager, en ritstjóranum er ekki alveg vel viđ ađ gera ţađ ađ skilgreindu tćkniheiti, ţví ţađ er ţađ ekki. 

Ţetta veđur olli engu tjóni svo vitađ sé, en tafđi ţó ferđalanga og var útivinnandi mjög til ama í Borgarfirđi. 

Á kortinu ađ ofan var munurinn á hita í Reykjavík og Síđumúla 6,1 stig. Hann hefur auđvitađ oft veriđ enn meiri. Gerum viđ ţá kröfu ađ vindur í Síđumúla sé meiri en 10 m/s - ţar sé frost, en frostlaust í Reykjavík á sama tíma er mesti munur sem viđ finnum frá 1949 ađ telja 11,3 stig. Í nćsta pistli skulum viđ rifja upp veđriđ ţann dag, 9. febrúar 1971. 


Smávegis af október

Í fljótu bragđi virđist sem stađan í háloftunum hafi veriđ ekki fjarri međallagi yfir Íslandi í október. Ţađ eru ţó atriđi sem vekja eftirtekt. 

w-blogg011121va

Jafnhćđarlínur 500 hPa-flatarins eru heildregnar - međalhćđ flatarins var mjög nćrri međallagi. Slitnu, daufu línurnar sýna ţykktina, en litir ţykktarvikin. Viđ sjáum ađ ţykktin var lítillega yfir međallagi áranna 1981 til 2010. Ţykktin mćlir hita í neđri hluta veđrahvolfs. Međalvindátt var rétt norđan viđ vestur og vindstyrkur nćrri međallagi. Viđ jörđ var norđaustanátt ríkjandi, talsvert meiri en ađ međallagi - viđ sjáum ţađ reyndar ađ nokkru á ţessu korti ţví jafnţykktarlínurnar eru ţéttar. Ţađ eru hlýindin viđ Baffinsland sem eru auđvitađ óvenjulegust á ţessu korti - fyrir nokkrum dögum bárust fréttir af ţví ađ menn keyrđu enn um í drullu í Igaluit (Frobisher Bay). Ţađ er mjög óvenjulegt seint í október og vćntanlega ekki viđvarandi stađa. 

Ţađ var ekki sérlega auđvelt ađ finna ámóta (hálofta-) október. Sting kannski upp á október 1970. Ţá var alla vega vestanorđvestanátt í háloftum, en norđaustanátt ríkjandi í neđribyggđum eins og nú - ţykktar- og hćđarvik voru svipuđ - en norđaustanáttin ekki jafnstríđ og nú.

w-blogg011121vb

Ţá var líka hlýtt á Baffinslandi - en ekki ţó nćrri ţví eins og núna. Heldur svalara var hér á landi og úrkomudreifing önnur. Ţar réđi miklu stór úrkomuatburđur sunnanlands og vestan um miđjan mánuđ. Mćtti kannski rifja betur upp. Í atburđaskrá ritstjóra hungurdiska segir:

Ţ. 16. til 17. október 1970: Mikil skriđa féll viđ Eyri í Kjós, kringum bćjarhúsin en ekki á ţau. Skriđa féll á Tindstöđum á Kjalarnesi, tók vatnsleiđslu, fyllti vatnsból og eyđilagđi skrautgarđ. Vegaspjöll í Borgarfirđi vegna stórrigninga.

Í nýliđnum október var úrkoma hins vegar í minna lagi suđvestanlands, en ţví meiri á Norđurlandi. Ekki hefur oft mćlst meiri úrkoma á Akureyri í október. Sýnist í fljótu bragđi ađ úrkoma í október hafi ţar einu sinni mćlst meiri en nú og ađ talan nú verđi sennilega í 6. úrkomumesta sćti allra mánađa. En endanlegar tölur koma fljótlega frá Veđurstofunni. 

Viđ ţökkum BP ađ vanda fyrir kortagerđina.

 


« Fyrri síđa

Um bloggiđ

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Höfundur er veđurfrćđingur og áhugamađur um veđur.

Fćrsluflokkar

Apríl 2024
S M Ţ M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

Nýjustu myndir

  • w-blogg160424b
  • w-blogg160424a
  • w-blogg120424c
  • w-blogg120424b
  • w-blogg120424a

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (18.4.): 88
  • Sl. sólarhring: 279
  • Sl. viku: 2330
  • Frá upphafi: 2348557

Annađ

  • Innlit í dag: 79
  • Innlit sl. viku: 2042
  • Gestir í dag: 76
  • IP-tölur í dag: 76

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Eldri fćrslur

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband