Snjflahrinan 19. til 20. desember 1974

Tmariti Verttan segir fr rstuttu mli desember 1974:„. 20. fllu tv snjfl innarlega Neskaupsta og spuust ll mannvirki ar burtu. 12 manns frust“.

Hr vera lauslega rifjaar upp veurastur r sem leiddu til essara snjfla. Hr verur slysinu sem slku ekki lst, n heldur flunum - enda hafa arir fjalla tarlega um a - mun betur heldur en ritstjri hungurdiska getur nokkru sinni gert. Flin uru sari hluta dags snjkomu en hgu veri bnum. nnur snjfl, annars staar, fllu nokku skugga eirra Neskaupsta og verur au minnst.

Veurlag var mjg hagsttt og illvirasamt desember 1974, og fr versnandi eftir v sem lei. Snjungt var um landi noran- og austanvert. Meira m lesa um veurlag rsins 1974 hungurdiskapistli (sem birtist vonandi fljtlega).

w-1974-12-20a-sponn

Lnuriti snir mun hsta og lgsta rstingi landinu (rstispnn) riggja klukkustunda fresti sari hluta desember 1974 (slur) og lgsta rsting landinu hverjum tma. Af spnninni m ra vindhraa. Hn vex og minnkar vxl egar veurkerfi fara hj, hr eru rj mikil spannarhmrk berandi dagana 16. til 24. desember, ll eru au tengd djpum lgum nmunda vi landi. essar rjr lgir fru allar fyrir suaustan land me hrarveri, mest um landi noran- og austanvert. Lg fr smuleiis hj ann 28. Olli s mjg mikilli snjkomu austanlands, en ekki var eins hvasst landsvsu samfara henni. Sasta lg mnaarins fr san til norausturs milli Vestfjara og Grnlands ann 30. Var mjg hvasst um nr allt land og foktjn um landi noranvert. Jhann Ptursson vitavrur Hornbjargsvita skrifai skemmtilegan pistil um etta sasta veur rsins tmariti Veri 1975.

sagan segi okkur a mjg str snjfl geti falli Neskaupsta er samt ekki hgt a segja a au su algeng. htt er a segja a hamfarirnar 1974 hafi komi flestum vart.

Mikillar rkomu austanlands er helst a vnta egar vindur bls af austri llu verahvolfinu. Gjarnan minnkar afl austanttarinnar me h. Norantil Austfjrum og Norausturlandi a sama vi um noraustanttina. rkoma er smuleiis mest essum slum egar loftrstingur er lgur, er noraustanttin grunninn ekki af mjg norlgum uppruna, sunnantt er austan vi lgarmiju, en sveigir kringum hana og ber rakt loft r noraustri inn land. Sumir hafa kalla etta „bakfli“. rkoman er langmest vi fjll. Veurastur sem essar skapa bi skriu-, krapa- og snjflahttu noranverum Austfjrum, en vegna ess a lofti er oftast tiltlulega hltt eru lkur urrum, strum snjflum e.t.v. minni en vnta mtti. Krapafl og skriur ess lklegri.

Veurlag flunum 1974 var me nokku rum htti. Vi ltum fyrst kort sem snir h 500 hPa-flatarins og ykktina tveimur dgum fyrir flin Neskaupsta.

Slide2

Jafnharlnureru heildregnar, af eim rum vi vindtt og vindstyrk miju verahvolfi. ykktin er snd litum, hn mlir hita neri hluta verahvolfs. Grarlegurkuldi er vi Grnland. Greiningin kir trlega kuldann yfir jklinum ltillega. Af legu jafnharlnanna sjum vi a hg suvestantt er um 5 km h yfir landinu. Suvestur hafi er mjg hltt loft lei til norausturs. Sumarhlindi eru essu lofti, vntanlega er a rungi raka. Uppstreymi verur stru svi jari kalda og hlja loftsins og dreifir r sr, lg dpkar. Vi skilyri sem essi myndast rkoma h fjllum - og au hafa mun minni hrif dreifingu hennar en a ru jfnu.

Slide3

Daginn eftir er lgin fyrir sunnan land. Klukkan 18 var hr um menginhluta landsins og vast hvar er allmiki frost, t.d. -4,5 stig haftt og hrarbyl austur Kambanesi og -5 stiga frost, skafrenningur og 600 metra skyggni Kirkjubjarklaustri,

Slide4

Hr m sj gervihnattamynd (innraua) sem tekin er a morgni ess 19. desember. Lgarmijan var nrri 60 grum norur og 20 grum vestur, beint suur af landinu. Mikill skjamkkurteygir sig upp vestanttina og ekur allt landi. Sj m tlnur Grnlands lengst til vinstri (vestast) myndinni). Myndir sem essar voru kaflega mikilvgar veurspm essum tma, mikilvgari heldur en r fullkomnu tlvuspr sem agengilegar voru. [Hr er afriti nappa r skri myndatgfu, „Das Europische Wetterbild 1974“].

Slide5

Um hdegi ennan dag, ann 19. dr til tinda Siglufiri, eins og frttin hr a ofan snir. Svo giftusamlega tkst til a ekki var manntjn. Eins og elilegt er fllu frttir af Siglufjararflinu mjg skuggann af atburum Neskaupsta. er ljst a hr var um bsna alvarlegan atbur a ra, einnig kemur vel fram a hyggjur manna voru samt furulitlar. Hs voru bygg ekktum snjflafarvegum n ess a srstakar hyggjur bri a hafa af v. Fl hfu smuleiis teki barnadagheimili essum slum. lok essa pistils eru tarlegri frttir af snjflinu Siglufiri og snjfli Seyisfiri a morgni ess 20.

Slide7

Sjvarmlskorti gildir mintti a kvldi ess 19. Hvassviri hmarki landinu og er lginkomin austur fyrir land. En rkoman hlt fram. Enn var suvestantt hloftunum.

Slide6

Korti snir stuna a morgni fstudagsins 20.desember, fladaginn eystra. Ritstjra hungurdiska er essi morgunn nokku minnisstur. J, a kemur fyrir a hrarveur gerir noraustantt Borgarfiri, en samt hafi hann bist vi v a a hefi hreinsa ar til og birt upp eftir noraustanhvassviri dagsins ur - eins og sp hafi veri kvldi ur. En svo var ekki, etta er venjulegt hugsai hann hrinni lei til tannlknisins (nkominn fr Noregi). Veurfrttunum kl.10:10 missti hann af, en sr kortinu hr a nean a Sumla var 400 metra skyggni snjkomu og -7,5 stiga frosti. ingvllum var skyggni 100 metrar hrinni.

Slide8

Ekki snjai syst landinu, Reykjanesi og vestustu annesjum, en annars var hr um land allt. Hr a nean er listi sem snir veur Dalatanga essa tvo daga, 19. og 20. desember (lsilegri s myndin stkku).

Slide9

Snjkoman var kfust Dalatanga fr v kl.9 um morguninn og fram til kl.15. Ekki kom miki mlinn - og ekki bttist heldur miki vi snjdptina.

Af hloftaathugunum Keflavk m ra a „ttaskipti“ voru essa daga um 3 km h. Nean eirrar har rktu norlgar ttir, en vestlgar ofan vi. egar heildina er liti m segja a veurspr hafi ekki brugist, hrarveri var sp og stormi llum mium fyrir noran og austan land. S „aukarkoma“ sem kuldapollurinn mikli gaf af sr var vegar viranleg spm essum tma. huga ritstjra hungurdiska er vafalaust a essi aukattur olli v a talsvert meira snjai heldur en bast mtti vi af lei lgarinnar, a snjai lengur og dreifing rkomunnar var trlega venjuleg lka. Flin Neskaupsta og Seyisfiri voru v afleiing venjulegra astna. Snjr safnaist fyrir af meiri kef en vant er venjulegum stum. Kannski svipa vi um Siglufjararfli lka. a er lklegt a finna megi fleiri mta dmi fortinni, s leita.

skilegt er a liti veri nnar etta tilvik hupplausnarreiknilkani.

Vegna ess a Siglufjarar- og Seyisfjararflin hafa a nokkru gleymst umfjllun um flin Neskaupssta skulum vi hr rifja upp blaafrttir af eim. Stasetning Siglufjararflsins var ekki venjuleg. Vihorf a til snjflahttu sem fram kemur frttinni er hins vegar athyglisver. Svo er a skilja frttinni af Seyisfjararflinu a a hafi komi venjulegum sta, noran fjararins. Ekki veit ritstjri hungurdiska hvort hr er rtt eftir haft.

Dagblai Tminn segir af Siglufjararflinu frtt 20.desember (sama dag og flin fllu Neskaupsta):

FB-Reykjavik. Skmmu fyrir klukkan eitt grdag [19.desember] fll snjfl tv hs vi Suurgtu Siglufiri. Voru a hsin nmer 76 og 78. ru hsinu var fimm manns, en fjrir i hinu, og bjrguust allir t meiddir. lenti bll me konu og tveimur sonum hennar i snjflinu og barst me veina hundra metra. Flki komst vi illan leik r blnum, meitt. Snjfli lenti tveimur rafmagnsstaurum, sem eru i raflinunni til bjarins. Brotnai annar og hinn hkk tpast uppi eftir fli. Sdegisi gr var bi a lagfra lnuna, svo ekki var rafmagnslaust Siglufiri af essum skum.Fyrir nkvmlega einu ri fll snjfl barnaheimili og hnsnabarna rskammt fr, og fyrir 10 rum fll snjfl bi essi hs, sem n uru fyrir flinu. hsinu nmer 78 bj Sigr Erlendsson kennari me konu sinni og remur brnum, en i hsinu nr. 76 bj Haraldur Arnason me tveimur brnum og eiginkonu. Tminnni sambandi vi Skla Jhannesson formann Slysavarnarsveitarinnar Siglufiri, og ba hann a segja fr snjflinu.Snjfli fll tv hs, nmer76 og 78 vi Suurgtu, sagi Skli. g vil telja hsi nmer 76 nr ntt, en sem betur fer uru ekki slys mnnum, tt a s hreinasta tilviljun. Rtt i ann mund, sem snjfli fll, k bll arna fram hj, og lenti hann einnig i snjflinu og eyttist niur tn arna fyrir nean. bitnumvar rennt. Bllinnhafnai hvolfi, og g tel a mikla mildi, a flki skyldi komast arna t, en bllinngrfst ekki niur i snjinn, og hefur a e.t.v. bjarga faregunum. a er bi a vera ofstopaveur hr i dag, og mjg varasamt hr via fram r giljunum..Vi bum Skla a lsa stahttum ar sem snjflifll, og sagi hann : — Hsin tv eru nokkusunnarlega bnum, og arna fll einmitt snjfl essi smu hs fyrir um abil 10 rum. skemmdust au mjg miki. essum sama degi i fyrra, 19. desember, fll snjfl arna nokkrum hundrumetrum sunnar, og tk flibarnadagheimili og hnsnab, en vi hfum ll essi skipti veri svo heppnir, a vera ekki fyrir manntjni. Annars er a& alveg srstakt, aekki skyldi vera manntjn arna dag. etta gerist rtt fyrir klukkan eitt. Annar eiginmaurinn var farinn i vinnuna, en konurnar i eldhsunum, og brnin voru a leika sr i svefnherbergjunum, sem einmitt eru eirri lmu hsanna, sem alltaf hafa sloppi. Hefu au veri inni stofunum hefi ekki urft a spyrja a, hvernig fari hefi. hsinunmer 76 fr allur vesturveggurinn inn glf, og er etta steinsteyptur og jrnbentur veggur. Loftihangir uppi enn.

Snjflitekur rmlega essi tv hs. a nr rtt norur fyrir og rtt suurfyrir au, en skammt arna fyrir sunnan syra hsi er hs, sem slapp naumlega nna. Hvaankom snjfli? Vi sum a ekki fyrir sortanum dag, hvaan flikom nkvmlegaaer ansi miki gil arna fyrir ofan. Vi gtum ekki s, hvort snjrinn hefur komiofan r hstu gnpunum. en bjrgunarsveitin hr setti arna upp giringu fyrir nokku mrgum rum, ea rtt eftir a fli kom fyrir 10 rum, og a hefur ekki komi flaan aftur, nema nna, en a gtum vi sem sagt ekki s fyrir verinu. Annars sest snjrinn stundum hvilft arna nean vi sjlft fjalli, og hleypur stundum smskria ar fram, en varla svona mikil. Vi hfum grun um,a etta hafi komi r gilinu. essi giring okkar var aeins tilraunagiring, og a var tlunin, a lengja hana bi upp og niur, vhn sndi ann rangur, a hn fri hengjuna r sjlfu gilinu. Annars er etta varasamur staur, og arna hafa oft falli skriur undanfrnum rum, misjafnlega strar. a tti aldrei abyggja essu svi, en fyrir um abil 15 rum var stt mjg hart af a byggja arna, og etta eru tvmjg snotur einblishs, sem hafa veribygg arna. a eru a& vsuhs miklu sunnar me gtunni, en a er mest httan arna niur af essum giljum.Er mjg mikill snjr I fjallinu? Nei.aer ekki mikill snjr, en a hefurverimikil veurh, og vissri tt vill setja miki hengjur i essum giljum. a er alls ekki mikill snjr i fjallinu, va a eru auir rindar milli. En veurhin hefur veri ofbosleg,og ar vi btist a jrin er frosin undir, svo snjrinn stvast ekkert. Hva er bi a gera til bjrgunar? aer bia moka t r hsunum. hsinu nr.76 er innbi allt ntt, m segja, og g tel mjg vafasamt, aa hs veribyggt upp aftur. Vi hreinsuum alveg tr v, eftir vsem hgt var og loku&um v. San slgum vifyrir gluggana hinu hsinu, eftir a hafa mokat r v. ar fru aeins gluggarnir inn, en ekki veggir. sprungu inn veggir og anna mjg miki. rddum vi vi eiganda hssins nr 78 viSuurgtu: Hsi er hr um bil alveg ntt hj okkur, sagi Sigr Erlendsson. — Vi erum fimm i fjlskyldunni, hjnin me rj brn, 10 ra, sex ra og tta mnaa. Vi vorum a bora i eldhsinu, sem er besta sta i hsinu, en etta geristrtt fyrir klukkan eitt gr. g hlt minnsta barninu. egar snjfliskall yfir gekk a alla lei inn i eldhsi og fr sex ra sonur minn kaf, en mr tkst a n annan ftinn honum og draga hann upp r. Snjfliskall vestanvert hsi, en eldhsi er a austan. ͠hinu hsinu var hsbndinn nfarinn aheiman rmatnum, en kona hans var a& vo upp og brnin tv aleika sr ru herbergi. Sigr sagi, a bivri a moka snjnum t r hsinu, egar Tminn hafi samband vi hann um klukkan fjgur i gr. Hann sagi a innbi vri mest allt broti, og segja mtti a allt vri ntt, sem veri hefi hsinu nr.76. etta er i anna sinn, sem snjfllendir hsunum nr. 76-78 vi Suurgtu, en Sigr sagi, a fyrra skipti hefu skemmdirnar ekki orineitt lkinguvia sem n var. Reyndar lyftist aki af hsinu nr.76 a skipti ogveggir skemmdust, en n eru skemmdirnar margfalt meiri. Sigri tkst askra t um eldhsdyrnar upp undir lofti og komast annig t r hsi sinu, en hsfreyjan hinu hsinu komst t undan einum eldhsveggnum, sem brotnai og lyftist upp. Str olutankur stanna hsi. Frist hann mefram einum hsveggnum gekk san inn hsiog kom t aftur fyrir framan a, og m m.a. af vmarka kraftinn snjflinu.Aspurur sagi Sigr, a hann teldi sig vera trygganfyrir vtjni, sem hann hefiorifyrir. Hann sagi, atryggingar vru til gegn snjfli, og hann teldi sig hafa tryggt fullkomlega fyrir v, sem n hefur gerst. Sigrsagiennfremur, a bllhefi veri lei binn, er snjfli fll. og hefi hann ori fyrir v. Eigandi bilsins er Benedikt Sigursson kennari, en i blnum var kona Benedikts og tveir synir eirra hjna. Frist bllinn einahundra metra niur eftir hallanum. en flkinu tkst a lokum a komast t r blnum viillan leik, en meitt.

Tminn segir af Seyisfjararflinu pistli ann 21. desember:

Snjfl fellur fjrhs Selstum Seyisfiri. Allmargt f tndi lfi flinu, en engin meisli uru mnnum. fimmtudagskvld [19.desember] kyngdi miklum snjr niur logni niri bygg vi Seyisfjr, en lklegt er tali a fjallinu fyrir ofan Selstai hafi veri austan kaldi, og myndast hengjur svoklluu Halli, sem er efsta brn fjallsins. Hengjan hefur sanfari af sta og spa llum lausum snj undan sr leiinni niur, og a lokum hafna fjrhsunum Selsta. Selsta bj hlfa ld Jn Jnsson bndi, sem lst fyrra, og var aldrei vita til ess alla hans bskapart, a arna hefi komi snjfl. Bndinn Selstum nna er Kristjn Eyjlfsson. En a voru synir hans, mar B. Kristjnsson 9 ra og Eyjlfur Kristjnsson 23 ra, sem fru t a fjrhsunum morgun [20.desember] skmmu ur en snjfli fll. egar piltarnir komu a fjrhsunum hafi fennt ar fyrir allar dyr, svo Eyjlfur stakk brur sinum inn um glugga, og tti hann a skja reku til ess a hgt vri a moka fr dyrum fjrhssins. Rtt v, a s minni er kominn inn fjrhsinheyrir Eyjlfur hvar snjskrian kemur, og tekst honum akomast undan. mar nist t fljtlega, heill hfi. Um fimmleyti gr var bi an t 83 m lifandi, en 17 voru dauarog 2 slasaar. Voru bndurnir bnir a koma eim lifandi fyrir i fjrhsum Kollsstum, en ar eru nnur fjrhs Selsstaabndans. Strax eftir a snjfli fll morgun fr flk fr Seyisfiritil hjlpar tveimur btum. Var allan grdag unni vi a bjarga fnu t r fjrhsunum og flytja a ruggan sta.

Um kvldmatarleyti grkvldi [20. desember] num vi sambandi vi Kristjn Eyjlfsson bnda Selstum vi Seyisfjr, ar sem snjflifll fjrhsin. Hann sagi, abivri a grafa alt f t r fjrhsinu. Nutukindur bjrguust lifandi, en 40 eru dauar. Fjrhsin eru algjrlega nt, a ver Kristjn sagi, en hlaan, sem st vi fjrhsin, hefur ekki skemmst eins miki, ttaki s fari af henni. hlunni var nokkurt hey, og bjst Kristjn vi, a a vri ekkert skemmt.

Lkur hr frsgn hungurdiska af essum voaviburum. Nsta mnuinn allan voru grarleg snjyngsli Norur- og Austurlandi og ollu au margskonar vandrum.


Sasta frsla | Nsta frsla

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Aprl 2024
S M M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

Njustu myndir

  • w-blogg120424c
  • w-blogg120424b
  • w-blogg120424a
  • w-blogg110424b
  • w-blogg110424b

Heimsknir

Flettingar

  • dag (16.4.): 215
  • Sl. slarhring: 252
  • Sl. viku: 1994
  • Fr upphafi: 2347728

Anna

  • Innlit dag: 188
  • Innlit sl. viku: 1720
  • Gestir dag: 182
  • IP-tlur dag: 175

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Eldri frslur

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband