Spr me hjlp loftvogar og hitamlis

Vi hldum n rur vafasm mi, vafasm a v leyti a veii ar er harla rr – og fstum ykir einu sinni taka v a kasta ar t fri. - Rurinn verur yngri eftir v sem lur textann. En hugsanlegt er a olinmir lesendur fi eitthva smvegis fyrir sinn sn. olinmir sleppa essum pistli alveg.

Skipta m sgu veurspa nokkur tmabil, ekki annig a einu ljki kveinn dag og a nsta taki vi ann nsta. raun taka skipti ratugi.

Fyrsta tmabili var algjrlega n mlitkja. Menn vissu nkvmlega ekkert um veur nema ar sem eir voru sjlfir staddir og urftu a reia sig innsi eitt. Smm saman uru e.t.v. til einhverjar reynslureglur sem fluttust milli hraa og landa – kannski jafnvel til sva ar sem r gtu ekki tt vi. Slkar reglur heyrast stundum enn: „Kvldroinn btir, morgunroinn vtir“ ea „skudagurinn sr 18 brur fstunni“.

ru tmaskeiinu komu mis mlitki til sgunnar, hitamlar, loftvogir, rakamlar og sitthva fleira. Kom ljs a eitthva gagn mtti hafa af tkjum essum vi veurspr – og vst er a au lgu grunn a frekari framfrum, bi frilega sem og notkun tkjanna rija skeiinu – en ekki var hgt a fylgjast me veri nema stabundi.

rija skeiinu hlt fjarskiptatknin innrei sna og fari var a gera reglubundnar veurspr milgt og smm sama uru lka miklar frilegar framfarir sem leiddu svo til frekari mlinga, m.a. hloftum. Aljasamstarf raist og blmgaist.

fjra skeiinu var ori mgulegt a reikna veurspr tlvum og upplsingar tku a berast fr gervihnttum, fyrst myndir en san mlingar msum veurttum. Str framfaraskref voru tekin um 1980 og sr ekki enn fyrir enda framfrum bi spm og milun eirra.

v sem hr fer eftir ltum vi til annars skeisins – j, vi vitum mun meira um veur og veurfri heldur en menn geru – en vi veltum vngum yfir v hvernig veurspr hgt er a gera n ess a vita neitt um veur annars staar og n ess a komast veurspr reiknimistva.

Einfalda svari er auvita a a vi erum meira ea minna bjargarlaus – alla vega erum vi dmd til a tapa samkeppni vi ntmaaferir. v er meira a segja haldi fram a a taki v ekki einu sinni a velta vandamlinu fyrir sr – svo vonlaust s a. A sumu leyti getur ritstjri hungurdiska teki undir a, en a getur samt veri lrdmsrkt a reyna.

En hver eru tkin sem m nota – og hverju arf a fylgjast me?

Vi hfum fyrst og fremst loftvog og hitamli, rakamlir a auki getur komi a gagni, en vi sleppum a fjalla um gagnsemi hans hr. Auk ess er alveg brnausynlegt a gefa vindi og tliti loftsins gaum, einkum skjafari.

a er hgt a nota loftvog eina og sr til a sj sumar verabreytingar fyrir, en margt flkir a ml. a hvort loftvog stendur htt ea lgt segir t af fyrir sig ekki miki um veur. Lkur bjrtu veri eru meiri s loftvog h og lkur skjuu veri og rkomu eru meiri standi loftvog lgt. ber alloft vi a dumbungsveur fylgi hum rstingi og bjart veur lgum. Breytist rstingur lti eru lkur veurbreytingum minni en egar hann breytist hratt. Miklar verabreytingar geta tt sr sta n ess a loftvog hreyfist nokku sem heitir.

Venja er a hrai rstibreytinga s miaur vi 3 klst (tminn milli hefbundinna veurathugana). egar fall ea ris er meira en 2 til 4 hPa 3 klukkustundum er eitthva seyi. Til a vita hva a er hverju sinni arf a huga a fleiru.

Loftvog er mjg mikilvgt tki vi veurspr, en ekki a sama skapi auvelt vifangs, s vitneskja um dreifingu loftrstings stru svi ekki fyrir hendi. Allmikla reynslu og fyrirhfn arf til a nta hana annig a raunverulegt gagn s af – og nnast hugsandi gefi menn ekki rum ttum veursins, svo sem hita, vindi og skjafari, nnar gtur sama tma.

Gmul rit, fr v urnefndu „ru tmaskeii“ fjalla nokku um gagnsemi loftvogar. einu eirra segir[1] lauslegri slenskri ingu (Fitzroy og Clausen, 1864, s.11): „Til a last ekkingu standi loftsins verur ekki aeins a fylgjast me loftvog og hitamli, heldur verur einnig af athygli a gefa tliti himinsins nkvmar gtur“. – etta nefndum vi hr a ofan.

Loftvog mlir hversu „miki“ af lofti hvlir ofan eim sta ar sem mlt er. Miklar lrttar hreyfingar loftsins (jafnvel langt fyrir ofan) geta haft hrif mlinguna – en r skipta sjaldnast neinu mli fyrir hinn venjulega notanda og v sem hr fer eftir hfum vi engar hyggjur af slku.

Loftvogin var fundin upp talu fyrri hluta 17.aldar[2]. Fyrstu loftvogirnar voru drar og erfiar framleislu – smuleiis var erfitt a kvara r. Til ess a a s unnt arf a taka tillit til fjlmargra atria[3]. Allmiki er til af rstiathugunum va um lnd fr 18. ld, en egar kom vel fram 19. voru tkin orin drari, ruggari og mefrilegri. fjlgai loftvogum einkaeigu mjg. Lengi vel notuust nr allar loftvogir vi fremur mefrilegt kvikasilfur, en san komu svonefndar dsarloftvogir[4] til sgunnar. r eru a vsu flestar hverjar mun nkvmari heldur en kvikasilfursvogirnar, en geta samt komi a mta gagni og r veigameiri – s aeins veri a fylgjast me einum sta og mikil nkvmni v ekki nausynleg.

Loftvogarsriti auveldar mjg a fylgjast me rstingi – armur sem ritai feril bla kom sta hefbundins vsis dsarloftvog. Ntmadsarloftvogir, t.d. r sem eru sumum smum geta margar hverjar snt rstibreytingar sama htt – jafnvel snt rstiferla aftur tmann, eins og ska er.

Mealrstingur vi sjvarml heimsvsu er um 1013 hPa, en hr landi um 1005 hPa. Loftrstingur breytist mjg rt me h, nestu lgum fellur hann um um a bil 1 hPa fyrir hverja 8 metra hkkun fr sjvarmli. Loftvogir eru v mjg gagnlegir harmlar. egar ofar kemur dregur heldur r fallinu – en rstingur helmingast um a bil vi hverja 5 km hkkun. rmlega 5 km h er hann v um helmingur ess sem er vi sjvarml, um 500 hPa, og aftur helmingur ess, um 250 hPa 10 km h.

Dsarloftvogir eru allra sustu rum ornar mun reianlegri og smrri, jafnvel komi fyrir smtkjum. Hafi menn hugsa sr a nota smaloftvog sem veursptki verur hverju sinni a leirtta fyrir h yfir sjvarmli [– kannski eru til „pp“ sem gera a sjlfvirkt eftir gps-stasetningu smans]. S hins vegar alltaf lesi af voginni sama sta skiptir harleirttingin hins vegar engu mli (nema a samanburur s jafnframt gerur vi arar loftvogir, t.d. me lestri veurskeyta).

Loftvogin er gagnlegust egar agengi er a samtma samrmdum rstimlingum fr strum svum. er hgt a teikna rstikort og marka fr rstikerfa um heiminn. Af dreifingu rstingsins og nlinum breytingum hans m jafnframt draga lyktanir um bi vindtt og vindhraa og hvernig vindur og jafnvel arir veurttir muni hega sr nstu klukkustundir ea jafnvel til lengri tma.

egar fjarskiptakerfum var komi upp Evrpu og Amerku um mija 19. ld uru v miklar framfarir veurspm. Loftskeyti fr skipum hafi ti fru a berast veurstofum um og upp r aldamtunum 1900 og hausti 1906 fru veurskeyti loks a berast fr slandi til veurstofa rum lndum. eim var vel teki – margs konar veur sem skellur Evrpu „kemur fr“ slandi.

En vi skulum reyna a halda okkur vi mguleika sem ein stk loftvog stofunni [ea smanum] getur gefi okkur.

skilegt er a tki s upphafi stillt nrri eim sjvarmlsrstingi sem mlist stundina nlgri veurst. Fjlmargar mlistvar eru landinu og m finna rsting eirra klukkustundarfresti vef Veurstofunnar. Smuleiis er skilegt a rstingur s ekki mjg afbrigilegur ann dag sem byrja er a fylgjast me. stan er s a villur kvrun drra voga eru oft mestar vi hstan ea lgstan rsting. S smi notaur arf a hafa harleirttingar huga – nema a allaf s lesi loftvog hans nkvmlega sama sta.

Eins og vi allar arar mlingar arf a lra tlurnar, hva er venjulegt og hva ekki. Slkt tekur hjkvmilega nokkurn tma. hefbundnumveurskeytum m auk loftrstings athugunartma finna upplsingar um hversu miki rstingurinn hefur breyst sustu 3 klst. eir sem lengi fylgjast me rstingi f fljtt tilfinninguna hvaa breytingar eru venjulegar og hverjar ekki.

um 55 prsent tilvika er rstibreyting (ris ea fall) innan 3 klukkustunda minni en 1 hPa hr landi, minni en 2 hPa um 80 prsentum tilvika og minni en 5 hPa nrri v 98 prsentum tilvika. Mikilvgt er a tta sig v a essar (a v er virist) hgu breytingar safnast upp. S tmi sem tekur strt rstikerfi a fara yfir landi er dmigert 3 til 5 dagar. S um lgarkerfi a ra fellur rstingur gjarnan 1 til 2 daga, breytist san lti einn og rs san aftur 1 til 2 daga. Meginhluti breytinganna, fr hstu til lgstu – og aftur til hstu sr sta styttri tma, oft um 12 til 18 klukkustundum ea minna – hvora tt. a er ekki nema um tvisvar mnui a jafnai sem rstingur fellur ea rs samfellt fr degi til dags meir en 4 daga r.

nrri helmingi tilvika er rstibreyting fr degi til dags innan vi 5 hPa og um 75 prsent tilvika minni en 10 hPa hr landi, um 95 prsent tilvika er hn minni en 20 hPa milli slarhringa.

ur en fari var a gera kort sem sndu rsting fjlmrgum stum stru svi senn reyndu menn a ba sr til spreglur sem nttu loftvog, hitamli og skjaathuganir einum sta. Svo er a sj a breskur maur, Robert Fitzroy amrll breska sjhernum, og sar fyrsti forstumaur bresku veurstofunnar, hafi sinnt essu „trboi“ hva best. Leibeiningar hans voru ddar fjlmrg tunguml og komust a hluta til meira a segja sur slenskra frttablaa[5]. v s ekki a neita a reglur Fitzroy su bsna glrnar var hann greinilega kafamaur sem var fyrir miklum vonbrigum egar ljs kom a kerfi hans, etta og nnur, voru ekki nndar nrri v eins g og hann hlt fram. Miklar deilur uru Bretlandi um spr hans og bresku veurstofunnar - ttu jafnvel verri en engar og um tma fkkst ekki leyfi til a dreifa eim. Fr svo a lokum a hann stytti sr aldur. a var miki mein og rauns krfuharka v ekkert kerfi br til fullkomnar veurspr, ekki einu sinni ofurtlvur ntmans. slenskum blum fyrri tar m stundum lesa um skoanir manna gildi loftvogar vi veurspr, sumir tldu gagn hennar tvrtt, en arir vruu vi trausti hana. Ritstjri hungurdiska hefur ekki kanna essar skoanir n heldur tengsl eirra vi deilurnar Bretlandseyjum. Hva sem essu lur eru tilraunir til a sp fyrir um veur me hjlp einnar loftvogar, hitamlis og skjaathugana samt skemmtileg rttagrein.

En hvernig a fara a?

Hver hefur sjlfsagt sitt lag , en vi verum alla vega a vita hvaa dmigeru rstibreytingar fylgja veurkerfum eins og lgum og hum? Ltum mynd (rstibrigakort).

w-blogg180620a

Dmiger lg er lei til norausturs um Grnlandssund. reynd er fjlbreytileiki veursins svo mikill a erfitt getur veri a finna „hi dmigera“. Korti gildir kl.9 a morgni ess 19.janar 2020. Heildregnu lnurnar sna sjvarmlsrsting, raulitu svi sna hvar loftrstingur hefur falli sustu 3 klukkustundir, en eim bllituu hefur rstingurinn risi. Mesta falli er um 10 hPa/3 klst, en mesta ris um 12 hPa/3 klst. rstifall fer undan komu lgarinnar, en ris eftir henni. Falli er kafast rtt ur en skil hennar fara yfir athugunarsta. Daufar strikalnur marka jafnykktarlnur, ykktin rst af hita neri hluta verahvolfs, v minni sem hn er v kaldara er lofti. Veiti v athygli a strikalnurnar hitta jafnrstilnurnar undir mismunandi horni.

w-blogg180620b

Hr m sj lgina nlgast og fara yfir fjrum kortum [tveir slarhringar (1) 18.kl.06, (2) 18.kl.18, (3) 19.kl.06 og (4) 19.kl.24]. undan lginni er vindur suaustanstur - en sulgur og suvestlgur efri hluta verahvolfs - hltt loft streymir a. eftir henni er vestantt vi jr - en fram suvestantt hloftum, astreymi er kalt. etta sst glggt fyrri myndinni egar lega jafnrsti- og jafnykktarlna er borin saman.

Flestar lgir sem fara hj slandi eru „langt gengnar“, r hafa n hmarksafli og eru farnar a grynnast. Stundum er tala um svi vi sland sem lgagrafreit. r myndast annars staar, en koma hinga til a deyja. Hefbundnarlsingar lgamyndun og lgarun segja fr lgamyndun meginskilum milli hlrra og kaldra loftmassa[6]. Hitaskil eru ar sem hltt loft er framrs, en kuldaskil fylgja eftir, vi au skir kalt loft fram. milli skilanna er svonefndur hlr geiri, surnt loft, oft rakarungi. essu lkani hreyfast kuldaskilin greiar heldur en hitaskilin og elta au sarnefndu uppi. Sagt er a veri til samskil – mist me eiginleika hita, ea kuldaskila. r v htta lgir venjulega a dpka.

w-blogg180620d

myndinni er hli geiri lgarinnar um a bil horfinn, kuldaskil hafa elt au hlju uppi og samskil sitja eftir. egar hin dmigera lg fer hj fellur loftvog rast undan hlju skilunum, hlja geiranum er rstifalli a jafnai mun minna, en af v m ra hversu rum vexti lgin er. kaft fall loftrstings hlja geiranum er skr bending um ran vxt lgarinnar. egar kuldaskil fara yfir stgur rstingur, stundum aeins skamma stund – og ekki mjg miki, en stundum mjg kaft. Hi sarnefnda er tali merki um a veri s hrafara og s mjg hvasst muni a hvassviri ekki vara mjg lengi.

Hr m sj hvernig rstingur og hiti breyttust Reykjavk egar lgin fyrri mynd fr hj (klukkustundargildi). Bli ferillinn snir rstinginn. Hann reis nokku rt fr v fyrir hdegi ann 16. og fram yfir hdegi ann 18. fr hann a falla og fll mjg rt afarantt . 19. Falli var mest um 5 hPa/klst vi athugun kl.4. Mesta 3 klst fall milli athugunartma var 6,6 hPa. kafasta falli sem vi sum kortinu (10 hPa/3 klst) virist hafa fari fram hj Reykjavk (vestan vi).

Eftir kl.4 [. 19.] dr mjg r fallinu (brot kom rstiferilinn) – (sam-) skil lgarinnar voru komin yfir. Hgara fall hlt fram um stund, kannski voru einhverjar mjar leifar eftir af hlja geiranum, en eftir kl.9 fr loftvogin a rsa kvei og hlst a ris allan daginn. Hik kom svo risi afarantt ess 20. – hik sem etta skapar tluveran vanda fyrir loftvogarspmanninn, skyldi n lg vera a nlgast? – fer hn austan vi ea vestan vi? a getur hann ekki vita nema gefa fleiru gaum heldur en loftvoginni einni og sr. Vex vindur ea minnkar hann? Hvernig snst hann ttinni? Hvernig er skjafari og rkomu htta? etta stand st ekki lengi – hva sem etta var fr fljtt hj og kvei ris tk aftur vi. reynd var etta lgarbylgja sem fr hj – austan vi Reykjavk, vindur var rinn og hgur – og a rigndi og snjai [sj korti a ofan].

w-blogg180620c

ttun rstibreytinga

rum ur, ur en tlvuspr og kortagreiningar uru jafn agengilegar og n er, var s sem etta ritar oft og iulega loftvogarleik. Eins og ur hefur veri geti er slkum leik nausynlegt a fylgjast lka vel me vindi, hita og skjafari. Meginvandaml sem upp kemur er a vindur og hiti athugunarsta er ekki alveg dmigerur fyrir strra svi. Kalt getur veri veri a nttu – nean hitahvarfa og smuleiis getur slarylur hkka hita mjg yfir hdaginn. Greina arf a essi hrif fr hinu almenna standi lofthjpsins yfir athugunarstanum – v sem mli skiptir loftvogarleiknum. Far lgstu skja er v gjarnan betri vsir vind nestu lgum verahvolfsins heldur en vindtt athugunarsta.

Grunnst nturhitahvrf rofna gjarnan einhvern tma morguns, um a leyti er best a meta vindttina – ur en hrif slaryls og hafgolu sem er afleiing hans taka vldin. Svipa vi um hitann, mealhiti slarhringsins – ea hitinn mijum morgni ea miju kvldi er mun betri vsir hita stru svi ea verahvolfinu heldur en lgmarkshiti nturinnar ea hmarkshiti dagsins.

Vi mlum hita verahvolfi me v sem kalla er ykkt, fjarlginni milli 1000 hPa og 500 hPa-flatanna. v meiri sem hn er v hlrra er lofti. Hiti athugunarsta fylgir ykktinni allvel. Ef vi ekkjum hitann frum vi oft nrri um ykktina og ef vi ekkjum sjvarmlsrstinginn lka getum vi giska h 500 hPa-flatarins – en breytingar h hans fylgja h verahvarfanna mjg vel. Lgur 500 hPa-fltur fylgir lgum verahvrfum. Hr landi er samband ykktar og hita best a vetrarlagi, egar loft er stugt og loft verahvolfinu er vel blanda, verst er sambandi gst – eru klandi hrif sjvar mest lofthitann – en s kling nr oftast stutt upp verahvolfi. Sama vi hgviri a nturlagi, hiti nean grunnstra hitahvarfa fylgir ykktinni illa. meginlndunum er samband hita og ykktar hins vegar best a sumarlagi, loft er gjarnan stugt og verahvolfi vel blanda. vetrum eru hitahvrf algeng ar, au aftengja hita nrri yfirbori og hitafari ofar – rtt eins og svalur sjrinn vi sland a sumarlagi.

Fyrir utan rsti- og hitamlingar er einnig mikilvgt a gefa fari efstu skja gaum – s yfirleitt hgt a sj au fyrir eim lgri, oft hi erfiasta ml slandi, en hr ekja lgsk iulega allan himininn. Algengast er a ekki s mjg mikill munur fari [stefnu og hraa] lgri og hrri skja, en greinilegur ea mikill munur gefur mikilsverar upplsingar um vindafar verahvolfi og ar me r breytingar sem eru a eiga sr sta.

egar lgir nlgast er oftast suaustantt vi jr, en sunnan ea jafnvel suvestantt hrri sk. egar vindtt breytist til hrri tlu ttavitanum me aukinni h yfir sjvarmli streymir hlrra loft a, astreymi er hltt. Suaustantt lgri lgum sama tma og sunnan- ea suvestantt hrri sk er merki um hltt astreymi. egar lgin er komin yfir gerir vestantt vi jr og lgri hluta verahvolfs, en suvestantt helst efstu skjum. Astreymi er n kalt, snst til lgri tlu ttavitanum eftir v sem ofar dregur verahvolfinu. S almenna regla gildir a snist vindur til hgri me h er astreymi hltt, snist hann til vinstri er astreymi kalt.

Rtt er a minna a sk eru sfellt a eyast og myndast og a sem manni snist vera hreyfing skjunum er stundum fremur tilfrsla v uppstreymi sem heldur v vi, jafnvel mti raunverulegri vindtt. Algengt dmi um etta er egar lg er a nlgast me hefbundnum klsigauppsltti. Jaar klsigabreiunnar gengur upp r suvestri til norausturs, en egar betur er a g t.d. me gum kki sst a raun og veru er norvestantt jarinum og a einstk klsigask eru sfellt a myndast og eyast, jaarinn okast hins vegar hrra og hrra himininn[7].

Ksigar [cirrus], blika [cirrostratus] og blikuhnorar [cirrocumulus] eru allt hsk – hver megintegund skiptist nokkrarundirtegundir ea flokka. eim ber a gefa srstakan gaum. allegum veurspm fyrri tma er hskja oft geti, srstaklega klsiga og bliku. M ar sj a menn hafa raun og veru ntt sr tlit, tlitsbreytingar og hreyfingar eirra sr til gagns vi veurspr – af reynslu en n ess a tta sig v hvers konar stand lofthjpsins l a baki. [8]

Eigi a nota loftvog vi veurspr er hentugt a skipta rstibreytingum tvo megintti. Annars vegar ann sem rst af h verahvarfanna, en hins vegar ann sem rst af hitafari verahvolfinu. Kalt loft er yngra en sama rmml af hlju. Breytist h verahvarfanna ekki neitt tknar a a (nr) allar breytingar loftrstingi stafa af breytingum mealhita nean eirra. Falli loftrstingur vi slkar astur m vnta hlnandi veurs – rsi hann er veur klnandi.

En vegna ess a kalt loft er fyrirferarminna heldur en hltt, er a jafnai styttra upp verahvrfin kldu heldur en hlju lofti. egar veur klnar – er v lklegt a verahvrfin su a falla og fugt egar hlnar – hkka au.

Loftrstifall getur v stafa af tvennu, annar vegar er a merki um a h verahvarfanna s a falla ( a ru jfnu klnandi veri) en hins vegar getur veri a loft s a hlna verahvolfinu ( hlnandi veri). Stgi rstingur hinn bginn er a vegna hkkandi verahvarfa ( hlnandi veri) ea vegna klnandi verahvolfs ( klnandi veri). ttirnir tveir virast annig hafa andst hrif og jafna hvorn annan t. En s stareynd a eir jafna hvern annan ekki alveg t veldur v a til eru lgir og hir.

En hvernig vitum vi um breytingar h verahvarfanna? Ekki auvelt ml, en nokku m ra a me v a notfra sr samband ykktar og hita eins og raki var hr a ofan. Einnig er mikilvgt a gefa fari skja gaum, s sama tt lgstu og hstu sk er lklegt a vindtt s s sama verahvolfinu llu – eru breytingar h verahvarfanna a jafnai hgar og breytingar loftrstingi v merki um hitabreytingar eingngu.

Mikilvgustu bendingar sem samspil loftrstings og hita geta gefi er egar veur hlnar me hkkandi loftvog (fugt vi a sem algengast er) ea egar veur klnar me lkkandi loftvog (lka fugt vi a sem algengast er).

Hlnandi veur me hkkandi loftrstingi tknar a jafnai a verahvrfin eru a hkka. Er fyrirstuh sem hefur hrif veur marga daga a myndast? sama htt snir rstifall klnandi veri (oftast) a str hloftakuldapollur er nnd. Veldur hann illvirum og leiindum dgum saman? samstar vindttir lofti a sumarlagi boa oftast breytingar, stundum jafnvel langvinnar – er rstifall vivarandi? – ea er rstingur hkkandi?

Ef einhver tlar a n tkum veurspm me asto loftvogar, umfram hin almennu og einfldustu (en ekki algildu) sannindi a hratt loftvogarfall boar a jafnai versnandi veur og ris batnandi er ekki hj v komist a hann sni stundun list sinni, fylgist af natni me veri og vindum og skri aflestra sna – helst lnurit. Mun hann smm saman tta sig mjg mrgu sem hjlpar honum vi eigin veurspr.

En aldrei vera r samt betri heldur en r sem reiknimistvarnar gefa sfellt fr sr og rtt a viurkenna strax vanmtt gagnvart duttlungum veursins – svo niurstaan veri fremur skemmtan heldur en unglyndi.

tarefni:

[1] Fitztroy, Robert (1864) Anvisning til at anstille barometer-iagttagelser og forudsige veirforandringer. Norsk ing P.A. Clausen enskum reglum, me vibtum um norskar veurastur. Grntofts Forlag, Kristianssand, 1864, 72s. Reglurnar m einnig finna ( ensku) ritinu „Manual of Meteorology, volume 1“ (s.149-153), eftir Sir Napier Shaw og kom t hj Cambridge University Press 1926. Bkin er agengileg heild netinu.

[2] Lauslegt yfirlit um sgu loftvogarinnar m t.d. finna Wikipediu: https://en.wikipedia.org/wiki/Barometer

[3] frleikspistli vef Veurstofunnar m lesa um loftvogarleirttingar: https://www.vedur.is/vedur/frodleikur/greinar/nr/1055

[4] Pistill um dsarloftvogir er til Vsindavef H: https://www.visindavefur.is/svar.php?id=74027

[5] Jn Hjaltaln: „Feinar ntar athugasemdir um Barmetri (Loptyngdarmlirinn) sem veursp. Norri, 7-8. tlubla 1853, s.30. https://timarit.is/page/2035514#page/n5/mode/2up Margar r reglur sem Jn nefnir eiga enn mjg vel vi, en ar sem tt er r dnsku (og anga r ensku) er samt sitthva sem varla gengur hr landi, t.d. a sem sagt er um rumuveur.

[6] Lesa m um „frulgir“ essum pistlum: https://trj.blog.is/blog/trj/entry/1108829/ og https://trj.blog.is/blog/trj/entry/1114479/

[7] Hr m lesa um skjauppsltt: https://trj.blog.is/blog/trj/entry/1281343/

[8] Sem dmi m nefna umfjllun grein Haraldar Matthassonar (1953): „Veraml“, Afmlisriti Alexanders Jhannessonar og umfjllun Jns Plssonar „Austantrum“[kafli um „Veurmerki og veurspr rnessslu“]. eir fjalla bir nokkru mli um klsiga og bliku. Hr eru brot:

Haraldur Matthasson: Veraml [1953]
Blikurt er dkk blika i sulgri tt, en nr venjulega ekki yfir mjg mikinn hluta sjndeildarhringsins. Upp r henni teygjast venjulega geysimiklar blikuhrslur, er greinast sundur, er upp kemur lofti, og er oft heirkjamilli eirra i hloftinu. N r oft allt niur sjndeildarhring hinum megin. essar hrslurnefnast klsigar. Venjulega bls vindur r rtinni, en getur hann blsi r hinum endanum. Fer hann fugan klsigann. [s.80]

Jn Plsson: Austantrur [kafli um „Veurmerki og veurspr rnessslu“]
Blikurnar eru oft breytilegar mjg, unnar ea ykkar. rvera oft a klsigum, ea eir r eim, og eru eir mikils verir mjg um a, hverju virar um langan tma. Klsigarnir geta veri msum ttum og oftast hvor mti rum, i gagnstum ttum. eir breytast stundum skyndilega og frast til, en stugastir eru eir i urrkum og rviri. [s.87]


Sasta frsla | Nsta frsla

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
gst 2020
S M M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Njustu myndir

  • ar_1871p
  • ar_1871t
  • ar_1870p
  • ar_1870t
  • w-blogg010820a

Heimsknir

Flettingar

  • dag (9.8.): 10
  • Sl. slarhring: 278
  • Sl. viku: 994
  • Fr upphafi: 1951350

Anna

  • Innlit dag: 10
  • Innlit sl. viku: 846
  • Gestir dag: 10
  • IP-tlur dag: 10

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband