Af hitafari Vestur-Grnlandi - og fleiru

Lesendur hungurdiska kannast vonandi ori vel vi hitasveiflur sustu 200 ra ea svo slandi. Vi ltum n til Vestur-Grnlands. Mlt hefur veri Nuuk (Godthaab) nokkurn veginn samfellt fr 1866 en eldri mlingar feinum stvum hafa veri notaar til a giska eldri tlur - svipaan htt og giska hefur veri hita Stykkishlmi fyrir 1846. Ekki hefur enn tekist a ba til samfellda r lengra aftur en til rsins 1840 - eldri tlur eru stangli.

w-blogg140620a

Myndin snir essa samsuu. Hn fylgir rinni fr Nuuk aalatrium -sveiflur eru r smu. Slurnar sna einstk r en raua lnan er 7-ra kejumealtal - [s tmalengd er alltaf nokkru upphaldi hj ritstjra hungurdiska]. 19.ld vekur kannski helst athygli okkar hr a 8.ratugurinn er berandi hlrri heldur en s 9. - og mestikuldinn eim 7. ekki eins langvinnur og hr landi. er kaldasta ri 1863.

a hlnai hgt og btandi undir lok 19. aldar og fyrstu 2 ratugi eirrar 20. - rtt eins og hr landi og eftir 1920 hlnai sngglega - lka eins og hr landi. Eftir 1947 fru hlindin aeins a gefa sig - ekki svipa og hr landi lka. Hr landi klnai strax 1965 og 1966 - en vi sar Vestur-Grnlandi (sem ekki frtti strax af auknum hafs austan Grnlands) - en skmmusar klnai verulega ar lka. Kuldaskeii nja st svo mta lengi Grnlandi og hr - en s var munurinn a sasti rijungur ess - sem var heldur hlrri hr landi en eir tveir fyrstu - var kaldastur, komu fjlmrg afskaplega kld r r Vestur-Grnlandi. Kaldasta ri syrpunni var 1983 - rum rijungi kuldaskeisins.

Um aldamtin hlnai verulega - hlindin hafa heldur gefi eftir allra sustu rin. ri 2015 var t.d. nokku kalt - en ri 2010 sker sig r hva hlindi varar - enda trlega „rugla“ r flestan htt.

Vi skulum n bera 7-rasveiflur Nuuk og Stykkishlmi saman - og skjta Englandi inn lka.

w-blogg140620b

Hr er hiti Nuuk vinstri kvara - og ferill blr, en hiti Stykkishlmi eim hgri og ferill rauur. Hr m glggt sj a strstu sveiflurnar eru aalatrium samtma - hlirast mesta lagi til um 2 til 3 r - en nokku sitt hva. Athugi a a munar 5 stigum kvrunum. Sveiflurnar Nuuk eru heldur strri. Hlindin um 1930 eru a tiltlu enn meiri ar en Hlminum og kuldinn sasta rijungi kuldaskeisins sasta miklu meiri. Nverandi hlindi hafa ekkert gefi sig enn Hlminum - en varandi Grnland er rtt a hafa huga a vgi rsins 2010 eins og sr er miki - um lei og a datt t r 7-ra kejunni datt mealtali niur.

Af myndinni sjum vi glgglega a sland og Grnland eru ngrannar verakerfi heimsins.

w-blogg140620c

Hr sjum vi sama feril fyrir Stykkishlm (rautt - hgri kvari) - en vinstri kvara (blr ferill) er hiti Mi-Englandi. Hr munar 6 stigum kvrunum tveimur. Samrmi er ekki srlega miki - j, 20.aldarhlskeisins gtir aeins Englandi, en ekki lkt v eins og hr (og Grnlandi). Hlindin sustu ratugum eru einstk Englandi - og ar fr a hlna heldur fyrr en hr - en hr munar enn ekki mjg miklu nverandi hlskeii og v fyrra.

Hlindi susturatuga einskora sig ekki vi norurslir vi Atlantshaf - eins og 20.aldarhlskeii - au eru miklu vtkari.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

Mjg hugavert.

Gti veri a a s einhver tmahlirun milli essara staa ? Og vegna sm breytinga hafstraumum sem gtu teki kvein r a eiga sr sta. Srstaklega egar kemur a lndum eins og Bretlandi (og mgulega vestur Evrpu).

Bjrn Kristinsson (IP-tala skr) 15.6.2020 kl. 10:13

2 identicon

Athyglisvert etta sem Trausti segir um Grnland (Nuuk):

"hlindin hafa heldur gefi eftir allra sustu rin. ri 2015 var t.d. nokku kalt".

g man ekki til ess a hann hafi nokkurn tmann sagt a sama um sland, rtt fyrir a nkvmlega a sama hafi gerst hr landi, a.m.k. hr suvesturhorninu. Ef mig misminnir vri frlegt a sj tilvsun umfjllun um etta hj meistaranum.

Torfi Stefnsson (IP-tala skr) 15.6.2020 kl. 15:25

3 Smmynd: Trausti Jnsson

Bjrn - hliranir eru tilviljanakenndar og ba bga. Torfi - a hefur ekki enn bori neinni klnun hr landi - ekkert kalt r komi nrri 25 r. a kemur sjlfsagt - og ess verur geti.

Trausti Jnsson, 15.6.2020 kl. 23:33

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
gst 2020
S M M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Njustu myndir

  • ar_1871p
  • ar_1871t
  • ar_1870p
  • ar_1870t
  • w-blogg010820a

Heimsknir

Flettingar

  • dag (9.8.): 9
  • Sl. slarhring: 277
  • Sl. viku: 993
  • Fr upphafi: 1951349

Anna

  • Innlit dag: 9
  • Innlit sl. viku: 845
  • Gestir dag: 9
  • IP-tlur dag: 9

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband