ratugurinn kaldi 1861 til 1870

Brtt lur a yfirfer ritstjra hungurdiskaum veurlag ranna 1861 til 1875. Allmrgum heimildum er flett enn og lkur eim flettingum vst seint. Fyrstu pistlarnir ttu a birtast fljtlega. ur en a v kemur skulum vi lta hitafar sjunda ratugar 19. aldar svona almennt [til a f samhengi rapistlana]. heildina liti var mjg kalt veri hr landi, sennilega sjnarmun kaldara heldur en runum 1881 til 1890 - ekki muni miklu. Hugsanlega var lka mta kalt fyrstu tveimur ratugum 19.aldar, en ekki sar. Stk kld r hafa snt sig, t r v sem algengast er hverjum tma.

w-blogg181219a

Gri ferillinn snir 12-mnaa kejumealtl hita Stykkishlmi 1860 til 1871. Strikalnan sem liggur vert yfir myndina vi 3,5C er mealhiti ranna 1861 til 1990 - hiti var nr allan tmann undir v mealtali, stundum langt undir. Kaldast var runum 1865 og 1866 og svo aftur 1869, rsmealhiti 1866 fr niur fyrir 1,0 stig. Hljasta ri var 1864, en rtt skrei hitinn upp mealtal sem vi (au eldri) knnumst vi. Enda var v ri hrsa. Heildregna striki ofarlega myndinni snir mealhita sustu tu ra [2009 til 2018} - algjrlega utan seilingar essum tma. kaldasta 12-mnaa tmabili essarar aldar (mars 2015 til febrar 2016) komst hiti niur 4,02 stig - en v hljasta (mars 2016 til febrar 2017) fr 12-mnaakejan upp 5,93 stig. Sveiflur r sem vi hfum upplifa milli ra eru v talsvert minni en r sem vi sjum myndinni hr a ofan ( miklar su).

Vi gtum teki eftir v a allregluleg riggja ra sveifla er hitanum essum rum. Stundumhefur tveggja ra sveifla veri berandi - og stundum fjgurra ra - engin regla virist slku til lengri tma liti.

Raui ferillinn myndinni snir sjvarmlsrsting. Hann er lka sveiflukenndur. Lgmrkin 1862 og 1868 eru venjuleg langtmasamhengi - eiga feinar hlistur sar, t.d. kringum 1990. Samband rstings og hita hr landi er flki. Einstaka daga er rstingur a mealtali lgstur austlgum og noraustlgum ttum, en mnaagrundvelli eru norlgar ttir tari en sulgar hrstingi - snst sum s vi a nokkru.

En lgrstikuldi hr landi er slmur kuldi - fylgja honum oftast snjar og illviri vetrum - en bleytur og kuldat sumrin. Hrstikuldanum fylgja frekar stillur og mun skaplegra veur.

Vi eigum hitamlingar var a heldur en r Stykkishlmi, r sumum hefur veri unni, en arar mlingar liggja bttar hj gari. Allar mlingar sem vi vitum um eru mjg takti vi Stykkishlmsmlingarnar. rkomumlingar eigum vi einnig Stykkishlmi fr essum tma, en ekki fr rum stvum.

w-blogg181219b

Hr sjum vi 12-mnaa rkomusummur. ri 1864 var urrt og einnig sari rin sem vi sjum myndinni. Svarta striki snir mealrkomu Stykkishlmi runum 1961 til 1990. Mikil rkoma Stykkishlmi er bending um sulgar ttir.

Miki var um hafs essum rum, en lka komu hafsltil r. Um veurfar einstakra mnaa og ra fjllum vi sar srstkum pistlum um hvert r fyrir sig.

Veurlag var mjg breytilegt Evrpu essi rin - rtt eins og hr. Stundum var ar furuhltt - kannski egar rstingur var hva lgstur hr landi - en meira frttist af kuldum. Grarlegt hallari var va Norurlndum, ekki sst Finnlandi og vesturferir hrukku af sta fyrir alvru.

Hr m til frleiks skjta inn frtt um veurfgar tlndum sem birtist Noranfara 16.jn 1865. Slkar fgar eru sur en svo ntt fyrirbrigi, t.d. fellibyljirnir sem virast arna hafa gengi land Indlandi.

Nstliinn vetur [1864 til 1865] var, einkum um mibik norurlfunnar, afar harur, snjungur og frostasamur. Va keyri niur svo mikla fnn a allir vegir uru frir og eins jrnbrautirnar, tk fannfergjan yfir Skotlandi, hvar menn sumstaar vegna fanndptar fyrir dyrum uru a fara t og inn um reykhfa og akglugga, og peningur var naumast hirtur. egar menn um jlin hfu 6 stiga hita rndheimi, var Austur Seliseu Prsslandi 25 st. frost og Berln 4. febr. 7, Mosk 14, Lbau 18. Archangel hafi um mnaarmtin janar og febrar veri venju framar hltt veur, stug rigning og mest 2 st. kuldi, en aftur fyrstu vikuna af febrar var frosti Trn Finnlandi 32 st. R. Sevilla Andalsu Spni fraus olan luktunum, svo ljsin slokknuu. Lissabon Portgal, hvar menn ekki hafa s snj san 22.febrar 1813 og aftur 2. janar 1837, kom n mikill snjr og miki frost. Madrid Spni voru lka miklir snjar og hrar. Rm voru nr v hverjum degi 3 vikur einlgar krapahrar og snjkoma. Suur-Ungar, hfu snjyngslin og vetrarharindin teki af allar samgngur; rnar blgnuu og stfluust; lkum var eigi komi til kirkna; flestir hinir ftkari hnepptust eymd og voli. 20. mars var 12 st. hiti Nizza talu, sem er eitthvert veurslasta plss, en daginn eftir 5 stiga kuldi, og Wien sama daginn 12 st. frost, og hin mesta fannkoma. Bkarest Wallackinu, sem heyrir Tyrkjalndum til, sama veur.

[Tunda] oktber fyrra r [1864] gjrisvo miki tsunnan ofviur Rio Janeiro, er st yfir a eins fjrungstundar me hagli er var sem hnu-egg str, og mlvai allar rur gluggunum er voru veurs; trn skgunum rifust upp me rtum, hsin brotnuu, hrundu til jarar ea fuku um koll, fjldi skipa brotnai spn og tal manna frust. Skainn var metinn 5 milljnirdollars.

Felliveur kom lka 5. oktber Austurheimi vi neri Ganges og Kalktta, sem samtals olli mnnum ar tjns, er meti var 400 milljnirnpur, og ar af einungis Kalktta 270 milljnir, (hver rpa r silfri er 1 rd. en af gulli 7 rd) 220 skip strnduu, og nokkur eirra er bru hvert um sig yfir 1200 tons; yfir 2000 manns sttu lftjni. Veri ni yfir 120 mlur me sj fram og st yfir fr v kl. 10 f.m. til ess kl. 4 e.m. Maslpatam Austur-Indlandi hafi og svo 1. nv. komi gurlegt felliveur, svo sjinn fli mlu vegar land upp, og borginni var hann 6—7 lna djpur. eir sem eigi gtu komizt fyrir efstu loftum borgarinnar ea fli r henni tma, drukknuu sundum saman. Mikill hluti borgarinnar lagist aun. Eftir skrslu breska jarlsins Austur-Indlandi, hafa 60 sund manna farist ar ri sem lei sj og vtnum ea annan htt di voveiflega, auk ess sem strsttir, brennur og argadr fkka flki ar.

hinum Capverdisku eyjum, semPortgalar eiga og liggja 75 mlur hafi t, undan vesturstrndum Afrku, var ri sem lei miki hallri, svo af 55.000 manna du fr 1.janar til 1. ma 7000 manns, og sendi stjrnin Portgal anga 75.000 dollars a kaupa matvli fyrir handa hinum ftkustu.

Noranfari segir svo fr 25.janar 1866:

Svxtur var nstlii sumar, a llu samanlgu yfir Norurlfuna ekkert meiri en mealri. v tt hann vri sumstaarmikill t a.m. um allt Rssland, var hann rum stum enda Jtlandi miur og t.d. nokkrumhruum Finnlandi, vegna kulda og votvira svo sem enginn; og Lappmrkinni fll sumar 31.gst svo mikill snjr a til allra dala mtti aka sleum. Korn og jareplaakrar og slnd nttistv, og hungursnau tti vs fyrir dyrum. Finnlandi var svo lti um korn, ar er ri gekk yfir, a flk var a mala trjbrk sr til viurvris til drginda mjlinu. Af essum orskum og fleiru var kornvaran farin a hkka veri. Vnyrkjan var aftur ar sem hn er stundu t.a.m. suur Frakklandi og einkum Portgal me besta mti. Eftir frttum fr Nju-Jrvk Vesturheimi, sem dagsettar eru 28 jl [1865] var hveitiuppskeran ar hin besta og miklar fyrningar af kornvru fr fyrra, svo bi gtu menn byrgt Suurfylkin me matvli, hvar n er fyrir afleiingar styrjaldarinnar hallri og hin mesta drt, og lka ef lgi, selt miki af kornvru til Norurlfunnar. Austurindum og Australu (Eyja-lfunni) hfu sumar veri svo miklir hitar, a mennvissueigi dmi til. Allur jarargri svinaisem af eldi ea skrlnai. Sum vatnsfllin ornuu upp. Margir sem voru sjleiis ea vi tivinnu urua halda kyrru fyrir, v enginn oldi a vinna fyrir hitanum.


Sasta frsla | Nsta frsla

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
gst 2020
S M M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Njustu myndir

  • ar_1871p
  • ar_1871t
  • ar_1870p
  • ar_1870t
  • w-blogg010820a

Heimsknir

Flettingar

  • dag (8.8.): 11
  • Sl. slarhring: 110
  • Sl. viku: 912
  • Fr upphafi: 1951080

Anna

  • Innlit dag: 11
  • Innlit sl. viku: 762
  • Gestir dag: 10
  • IP-tlur dag: 10

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband