Af rinu 1863

Eitt af hinum erfiu rum 19.aldar. Lengst af gengu miklir umhleypingar og illviri. Hiti var nrri langtmamealtali jl og ekki langt undir v febrar, mars og aprl. Arir mnuir voru kaldir, og srlega kalt var ma, jn og desember. Jn s kaldasti sem vita er um Hlminum. rsmealhiti Stykkishlmi var 2,0 stig, tlaur mealhiti Akureyri er 1,1 stig og 2,9 stig Reykjavk.

ar_1863t

Myndin snir mealhita hvers dags Stykkishlmi ri 1863. ar var enginn dagur hlr okkar mlikvara, en aftur mti 13 kaldir, a tiltlu kaldast 13. og 14. jn. rsrkoma mldist 637 mm Stykkishlmi, ltillega undir meallagi ranna 1961 til 1990. rkomusamast var febrar, og einnig nokku rkomusamt mars og jl, en me urrara mti janar og gst.

ar_1863p

Myndin snir rstifar rsins, bygg morgunmlingum Stykkishlmi. rstingur var lgur aprl og september, og hann var stugur og ofan meallags lengst af gst. Lgsti rstingur rsins mldist Stykkishlmi ann 4.desember, 947,9 hPa, en hstur var hann 1030,8 hPa ann 6.nvember.

Eldvirkni hlt fram vi vestanveran Vatnajkul og geri einkum vart vi sig um sumari og me mistri og trlega lka grurskemmdum vegna brennisteinsmengunar.

Hr a nean mfinna helstu blaafregnir af veri og veurtengdum atburum ri 1863. Stafsetning er vast fr til ntmahorfs.

Annll 19.aldar dregur saman tarfar rsins 1863 (mjg stytt):

Vetur fr nri fram yfir mijan mars mun vast hafa veri umhleypingasamur, br syra til hgar upp r pskum [6.aprl]. ... Jn var aeins frostvgari en ma, en frost til fjalla nlega hverri nttu og um tkjlkasveitir noranlands var eigi sagur kominn sauagrur fyrr en um byrjun jl. Va upp til sveita var eigi nema hlf pltorfa ofan a klaka um jnlok, og eigi stungutt til hsa uppi heiarlndum syra jl. ... Grasvxtur tnum syra var undir a meallagi, nema fjallasveitum. Noran- og vestanlands var grasbrestur miklu meiri, einkum tkjlkasveitum og um Mlasslur, en nting hin besta yfir allt. Klyrkja og sr lagi jareplarkt misheppnaist allstaar, enda var eigi fyrir frosti sett niur gara venjulegum tma. Seint september gjri mesta hlaup me fannkomu, bi syra, svo megnis snjr var va bygg ... fr veturnttum og anga til mnu af vetri voru hrkubyljir og frost og va haglaust.

Annllinn segir af fjlda slysa og mannskaa. Flest sem tengt er veri kemur fram blaafregnum eim sem hr fara eftir.

Janar: Stir og stormasm t.

Noranfari segir af janart nyrra (tgfan er ekki dagsett nkvmlega fremur en fyrri r):

Fleiri daga af mnui essum hefir hr veri hr, oftar noran og stundum tsunnan, en mest 14. og 15. Tluverur snjr er kominn, og fremur va hvart lti um jr og tigangshross helst Skagafiri sem enga hjkrunhafa haft farin mjg a slst enda horfur v, a hin veslustu eirra fllu ef ekki egar farnir a falla. Fremur leikur or v, a heyin munu vera ltil vorar, tt au vast hr nyrra hafi reynst me besta mti.Seinustudagana af mnui essum var frosti harast og mest 16 gr. Reaumur.

Mnudaginn 12. [janar] hefir spurst hinga, a almennt hafi veri ri til hkarls af Siglunesi r Siglufiri fr Dlum og r Fljtum, en mivikudaginn hinn 14. brast vestanveur og san tnoran, svo a 4 ea 5 skipin hrakti Fjru og Flatey Skjlfandafla. Af eim skipum, er reru, vantar 2 enn r Fljtumme 14 mnnum, sem menn vita vst a farist hafa. v mislegt, hefir reki af skipunum Fjrum Flateyjardal, Sjarsandi og Tjrnesi.

slendingur segir ann 8.janar:

San minnst var tarfar seinast blai essu (15.des.), m kalla, a vira hafi gu meallagi. Tpri viku fyrir jl gjri ga hlku, og mun sanvera allgott til jarar vast til sveita hr sunnanlands. Um a bil frttist og noran r Hnavatnssslu, a vetur hefi veri ar gur, a sem var lii. Um jlin gjri nokkurt kuldakast, og munfrosti einn dag hafa n 13R, og a hefur a mest ori vetur. Um essa daga er hr dltill snjr jru, en urrviri og gott til haga. Aldrei ri hr Innnesjum og sagt aflalaust fiskimium; en milli jla og nrs fiskaist suur Gari, en ar mun lti umsjgftir.

jlfur segir af t ann 24.janar:

Tarfari san me jlafstu og fram enna dag hefir veri hr syra stormasamt og hrakvirasamt, me allmikilli fannkomu ru hvoru og blotum mis, oftar frosthgt og frostlti; aalveurstaan hefir veri af tsuri, haftt og fugum tsynningieur landnyringi mis. Hrosspeningur allur hefir hrakist mjg tiganginum og enda allur tigangsfnaur, og ykir fremur horfa til illra fjrhalda ef smu hrakningavertta hldist. Haustvertin var hr um ll nes ein hin gftasamasta.

Noranfari birti mars brf r Dalasslu, dagsett 20.janar:

Veurttufar hefir a haustinu og vetrinum, veri mjg umhleypingasamt; gjri gan kafla fr 20. nv. og fram mijan des. San stug veurtta aftur allt til essa. jladagskveldi gjri moldkafaldsbyl svipstundu, sem st hr um 6—8 stundir, kl 2 menn til strskemmda, sem voru fer yfir Holtavruheii; s riji sem me eim var komst ltt skemmdur.

Noranfari birti jn brf fr rnesi Strandasslu, dagsett 30.janar:

Han er n ekkert markvert a frtta nema vellan manna yfir hfu; tarfari hefir veri hr mjgstirt og stormasamt, a sem er af essum vetri, en hafa til essa veri nokkrar jarir fyrir tigangspening; hkarlsafli var hr rtt gur um byrjun jlafstunnar ... Viarreki hefir veri hr fremur ltill vetur en gtur fyrravetur, mikil harindi voru hr nstlii r en n er eins og heldur fari a batna ri og bndur rtta smmsaman vi, ef eir geta haldi peningi snum vetur.

Febrar. Stormasm rkomu- og snjat, en ekki mjg kld. Eystra var t betri og talin g um tma.

Noranfari lsir t nyrra febrar:

San mnuur essi byrjai, hefir veri oftast veri hraminna og bjartara, frosti ekki hart, 13. og 14. .m. var hr besta hlka svo va kom upp mikil jr. 11. .m., kom austanpstur Nels Sigursson hinga til kaupstaarins. Me honum frttist, a tarfari eystra, hefi veri lkt og hr, snjar og jarbannir. Framan af hafi veturinn mtt teljast gur, og lmb sumstaar eigi tekin gjf fyrr en um jl.

Noranfari birti jn alllangt brf af Snfellsnesi (stytt hr), dagsett 18.febrar:

Hausti var hr dauans bgt, svo a segja sfelld illviri og jafnast rigningar ea kfld, var v hvorki btt viann srauma heyafla sem egar var fenginn, n vari fyrir skemmdum, a sem inn var komi. Haustrigningarnar hrna eru nokku frekar og leiinlegar. Allur tigangspeningur hrakaist hold sta ess a taka haustbata, var v skurarf harla rrt til framlags og setningarf furyngra en vanalega, ea egar betur haustar, og kom sr a v lakar, sem flestir voru illa undir vetur bnir. a hefir bori til, egar vel hefir vira hausti, a hr hefir reyst dlti heilagfiski, en egar lkt virar og haust, er ekki til slks a hugsa; a er lka tvennt lkt a fara hr t sjinn, ar sem ekki er anna fyrir en opi og lgandi haf, ef eitthva ltt af ber, ea inn fjrum, ar, sem bi er sjlaust og land svo a segja alla vegi. etta hefir n alltaf veri svona, er sextugir menn og eldri segja, a fiskigengd s n orin minni en fyrir 30 ea 40 rum, a ltur svo t, sem fiskigengd s alltaf a verra hr kringum Jkul, en aftur a aukast fyrir Vestur- og Norurlandi. annlum eru oft nefndir lestarhlutir undir jkli um vetrarvert, ea fr aventu til krossmessu, en n held g sjaldan gangi betur en helmingur eirrar hlutatlu fist eim tma, en oftast miki minna; en ekki minnist g a annlum s geti slks afla vi safjarardjp, og me llu Norurlandi, eins og n er fari a tkast. Lengi framan af var hkarlaveii lti stundu hr kringum Jkul, en n eru menn farnir a afla talsveri af hkarli opnum btum. ... Vetrarfar hefur mtt heita meallagi hr, og gsveitunum betra meallagi til orra, en honum hefir verifullkominn vetrarbragur, enda eru n sumir farnir a kvarta. Alltaf snist mr a bhag manna hr fari hnignandi og a sem verst er, mr ykir sem ol og rek til allar varanlegrar reynslu, s a draga r flki, en makindi og sllfi fari alltaf vaxandi, og a enda hj eim, sem ekkert fiskviri skuldlaust undir hndum hafa. a myndi svo sem fyrir mannsaldri hafa tt trlegur sjkdmur, a karlmenn sem ykjast fullrskir, gtu ekki unni verk sitt me besta og kjarnmesta fi, nema alltaf vri vi og vi veri a dreypa kaffi, og a jafnvel brennivnsblanda til muna; og a eir ttu bgt me a komast ftur nema essum volga drykk vri dreypt millum rekkjuvoanna. Og eftir essu fer n oli a standa a verki misjfnum verum. Kvefvesld hefir mtt heita almenn framan af vetur, en llum batna aftur. g hefi teki eftir v, a etta vetrarkvef er n ori tara en a var mnum yngri rum, sem mr liggur vi a kenna mefram lifnaarhttinum, hvert sem a er rtt ea ekki. Allmikil lungnaveiki er sumstaar f, og er mest gjrt or henni Helgafellssveit sem er langt um fjrrkari en Staarsveit. Einn maur ar var me orra binn a missa r essari fjrveiki fullar 40. Nju heyin reynast ltt bi til holda og mjlkur, og sumir kvarta bi fyrra og n um tma km; sem er jafnan meinlegur bhnykkur“.

Einnig birtist sama blai stutt brf fr safiri, dagsett 24.febrar:

Ga veri hlst alla jlafstuna, hgviri og ltil frost, en san hefir mtt heita hart og fannkoma nsta mikil,og vi og vi blotar hlfa ea heila daga, sem ekki hafa btt um, og er jarlaust a kalla hr kring. sinn hefir sst undan Strndum, en er eigi landfastur enn, a spurst hafi. Fiskafli var hr besta lagi til jla, en san hefir varla ori vart, enda hefir sjaldan sj gefi. ...

slendingur lsir t tveimur pistlum febrar:

[9.]Veurttin hefur veri heldur stir san me jlafstu og fram enna dag, stormasm nokku og stundum me talsverri fannkomu, enda eru fremur sg harindi r sveitum; stundum me blotum, en oftast hefur frosti veri lti. Aalvindstaan hefur oftast veri af tsuri ea landnorri. Hrosspeningur er almennt sagur magrasta lagi um etta leyti, og margir tla a furekla muni vera almenn ef tmnuirnir vera eigi v betri.

[20.]Veurttin er a vsu hvorki kld ea frostasm, en er hn mjgvifelldinog hagst, v a aldrei linnir umhleypingum og hretvirum, sem hljta a spilla llum tigangspeningi. Frst hefur og a tigangshross s farin a hrkkva upp af hr og hvar. Snemma orra barst hinga fregn um megnt vetrarrki r Strandasslu, svo a jarlaust hefi veri ar sumstaar fyrir hesta san um veturntur. G t sg r Norurlandi allan fyrri part vetrar fram yfir nr. Aflalaust llum Inn-nesjum hr syra, enda gefur aldrei sjinn; en suur Gari fiskast egar ra gefur, og aan er sagur hkarlsafli gur.

slendingur segir ann 3.mars:

San minnst var sast veurtt blai essu (19. febr.) hefur hn versna strum, svo a daglega hafa gengi kafaldsbyljir, varla veri farandi millihsa, og mtt heita frt veur bi sj og landi. Menn eru v nr engir ferum, sem vi er a bast, mean essi verat stendur; er austanpstur nkominn, og er lti r hans fr a frtta nema harindi. annig er oss skrifa (6. febr.) r Rangrvallasslu: „Hr gengur storma- og snjat yfir, sem allt tlar a kfa; er fnaur ess vegna va orinn magur, bi hross og f, ekki sst Landinu, hvar stku skepna er farin a falla r hor, og er fleira ori magurt. Veturinn getur varla ori svo gur, a ar veri ekki mikill fnaarfellir, v a ar hafa v nr alltaf veri slmir hagar skum frea, en heyskapurinn fjarska ltill; eins og ar mun lka mjg hart manna milli. pest sauf hefur bori stku sta, en hvergi nrri v eins og Eyvindarmla; ar voru 70 kindur sagar dauar, egar seinast frttist. V trjrekahefur va ori talsvert vart“. Me vermnnum nkomnum noran r Skagafiri og Hnavatnssslum hefur frst, a tin hafi veri ar slm san janarmnui. Milli orra og rettnda er sagt a mrg skip hafi fari hkarlalegu r Fljtum, gjrt au veur miki, og a eins eitt eirra n lendingu sinni sveit, en hin hleypt austur me landi, og n landi Hfastrnd, nema 2; til eirra var eigi spurt, egar seinast frttist, sagt a fari vri a reka af ru, en bi talin af.

Hafi september og oktber 1862 mtt kalla bauluhaust hr syra, er eigi lklegt, a vori sem kemur, megi kalla hrossavor; v a n, snemma gu, eru hross farin a falla hinga og anga: Kjalarnesi, Mosfellssveit, Grindavk og Selvogi, og sjlfsagt var. Hva mun vera, egar fr lur og nlgast sumarmlin?

slendingur birti ann 26.mars r brfi rita Breiafjarardlum ann 3.:

Verttufari mtti heita gott fram orra, a a vri umhleypingasamt, v a hgviri og frostlinjur voru jafnast, en n nstlinar 3 vikur hefur veri ein hin hstugasta og umhleypingasamasta t, mist strblotar og jafnvel fl m, ea utan vestan fannfergjur, og n fyrir skemmstu noran hlaup hvern daginn eftir annan. Jarbnn mega v heita eins og stendur og va fari a brydda heyskorti. Skipskai var Rifs veiistu nna orranum. Skipi frst lendingu, af 8 sem v voru nist me lfi formaurinn, sem lifi, sast frttist, og annar maur til, sem d strax eftir.

Mars. Hgari t framan af, en var gftaleysi vestanlands. San br aftur til umhleypinga.

Noranfari segir um marst (og sari hluta febrar). Fram kemur textanum a hann er ritaur 20.mars:

Allan febrarmnu var hr meira ea minna skakvirasamt, oftar vestan tsunnan, og nokkra daga noran, en sjaldan miki frost. Og stundum hrar og fannkoma og va ori jarskart. tin enn meiri vestra en hr. Sanessi mnuur byrjai og allt til ess dag 20. marsmnaar hefir flesta daga veri kjurrviur og slskin og stundum hlka, svo heita hefir mtt ndvegist og ng jr va uppkomin.

jlfur segir af t ann 18.mars (ltillega stytt hr):

Pstar og arir sendimenn hafa frt hinga brf og fregnir vsvegar a af landinu, og n r frttir vast a fram mijan [febrar], r Mlasslunum fram yfir 20.janar. Mlasslunum, ingeyrarssluog um Eyafjr var g vetrart fram yfir nr, en miklu umhleypingasamara og snjameira egar vestar dr, beggja megin landsins, og aalveurstaan hin sama og hr hefir veri Suurlandi, tsynningur oftast og haftt, en hlaupi ru hvoru landnorur me frostbyljum. Um Skagafjr, Hnavatnssslu og Vesturland er fremurkvarta yfir illvirum, umhleypingum og hrakningum fnai, og ar af leiandi skorti standa stuveri, heldur en almennum jarbnnumeur hagleysum; aftur hefir v veri a sta um flatlendis-sveitirnar hr Suurlandi austanfjalls, um Fla, Landeyjar, Eyjafjll og Mealland, og einkum um Borgarfjarardalina, sakir snjkyngis; er vast ar um dalina a hver skepna hefir veri gjf fr v fyrir jl og fram til migu. Allstaar er talinn heyskortur, og kvii almennum peningsfelli, ef ekki gefst eindreginn bati fr migu til pska, en n munu vast nokkrar jarir komnar upp hr syra, og sumstaar gir hagar. Hey hafa allstaar reynst vel, bi til mjlkur og fra, og skepnuhld talin hin bestu yfir hfu a tala, nema hrossum. ... Hross eru allstaar sg srmgur, einkum hr um gjrvallt Suurland, og talin vonarpeningur va, en sumstaar farin egar a falla orranum og san, bi hr um ll Inn-nes og Suurnes, Mosfellssveit, Grindavk, Selvog og Landsveit; ar sveit er sagt a hafi veri fallin um 20 hross, tryppi og fylsugur ndverlega orra; hin einstku hausthrakviri, og umhleypinga og hrakningsverin, er gengu hr gjrvallt skammdegi, valda mest megur hrossanna, er a og almennt ml, a ll sthross hafi veri hlfhoru er au komu af fjalli, en hin miklu skrri, er hfust vi heimalndum. Um hin einstku illviri og snjkyngi, er lagi a um veturnturnar sustu, er oss skrifa, a 19. oktber fyrra r hafi nfallinn snjr teki hestum kvi jafnslttu um Hornafjr, og s a einsdmi ar um sveitir um ann tma rs. ... [ann] 4. [febrar] frst btur Rifi undir Jkli, hann var uppsiglingu r rri; ar tndust7 menn, en formanninum einum varbjarga.

jlfur segir ann 23.mars fr fleiri skipskum og einkennilegum hrossadaua:

Skipskaar. 18. [mars] tndist btur me2 mnnum Borgarfiri, lei innan r Andakl t Skipaskaga. ... 21. [mars], egar ri var alskipa af lftanesi, en datt me ofsaveur egar fram daginn kom, frst btur fr Hlii t rmsj, voru 4 og tndust 3 eirra ... en 4. mnnunum var bjarga. - Einstakt gftaleysi vihelst, ltill afli um syri veiisturnar vikuna sem lei, en lklegt um fisk hr Innesjamium, ef gfi.

Nttruafbrigi. ann 29. janar nstliinn fundust Bergstum Vatnsnesi 5 hestar dauir hrum hjarnskafli er lagt hafi yfir sltta mri. Voru eir allir meira og minna beinbrotnir, fjrir lgu nstum hver hj rum, en einn 120 fama fr hinum, og var hann einna mest beinbrotinn; allir lgu eir hliinni, nema einn, hann l kvinum og allir fturnir krepptir undir hann, lkast og egar hestur er skotinn. Ekkert var a sjanlegt, a hestum essum hefi geta ori a tjni; og er a helst hugmynd manna, a eim muni hafa granda loftslag eur skstrokkur, tt eigi s hr landi algengt. Oss tti gott a herra byrgarmaur jlfs vildi taka etta bla sitt, ef lkt kynni var til a bera. Klemens Bergmann.

Noranfari birti jn nokkur brf a austan, ritu mars:

r brfi a austan, dags. 28 mars 1863. „San um nr hefir hr veri mjg misjfn t, fram a sustu viku orra, snjasm en frostahg, en san ndvegis g. Komu miklir snjar tsveitum og Norurfjrum, svo a ar er sumstaar ltil jr. Fnaarhld me betra mti og veikindi mnnum ltil hrai, san taksttin var gengin um gar snemma vetur. N gengur hn syri fjrunum og fylgir vond slmstt".

ru brfi dags. 20. og 30. [mars] segir svo: „g hefi fengi brf sunnan r Nesjum (Skaptafellssslu) og er ekkert srlegt a frtta r v nema stira verttu og umhleypingasama, v ar segir, a sama veur hafi sjaldan stai daginn t og skepnur ornar miki magrar. Stt hefir ar gengi vetur og msir r hennidi".

Breidal eftir brfi 22. mars: „Tin hefir veri hagasl san um nr, nema svo sem riggja vikna tma orranum, en san allra besta t. Fram a nri gengu miklar sjbleyturigningar og skemmdist va hey manna, enda hlum vri. Krnkdmi hefir alltaf veri flki hr um svin vetur en fir di. Fjrhld eru g allstaar a frtta, og einnig hr sveit, ar til n fyrir nokkrum dgum hefir bori drepandi lungnaveiki einumb og ltill snertur var".

Eftir brfi r Reyarfiri dags 28. mars: „Hr hefi ori skyggilegt me skepnuhldin, ef a s ga t hefi ekki komi gunni, v menn muna varla til slkra urrka og hlinda fullan mnu, ea a snj hafi teki hr upp Austfjrum n vatnavaxta, varla a hlaupi hafi lki, ea a hs hafi leki. Fnaur hefir haldist vel vi tmum tigangi, svo lkur eru til tt eitthva harni, a allir komist vel fram. Skip kom Djpavog fyrir mijan mars og annars anga brum von, bi tilheyrandi kaupmanni Ivarsen".

Aprl. Enn erfi umhleypingat, einkum um landi noran- og vestanvert.

Noranfari lsir t aprlblainu - og dagsetur 9.aprl:

Fr v 20. [mars] og til ess n dag 9. aprl, hefir fleiri daga veri hr ea rkoma me tluveru frosti (mest 29. [mars] 14 gr. R.). Vindstaan oftast noran ea tsunnan, 31. [mars] og afaranttina hins 1 .m. var besta hlka, tk upp miki og rsti va. Til sumra dala og fjalla, hefir veturinn tt fremur harur vegna jarbanna og skakvira og nokkrir bendur ar sagir komnir nstr og farnir a reka af sr. — Nlega heyrist hinga, a s tti a liggja vi Vestfiri, en hr nyrra hefir ekkert ori vart vi hann.

slendingur segir fr ann 14.aprl:

Veurttin hr syra hefur veri hin stirasta sem hugsast getur allt fram yfir pska [5.aprl], me einlgum tsynningsstormum, en skipti um til noranttar; 3.—5. pskum fiskaist vel hr Inn-nesjum, einkum Hafnarfiri; Akurnesingar hfu fiska miur. Mjg er hart hr llum nrsveitum og hross eru viast hvar a falla meir og minna.

[ann] 20. [mars] frst skip Stokkseyri rnessslu me 13 manns, voru (a sgn) 11 eirra r rnessslu en 2 r Rangrvallasslu; eigi hfum vr frtt enn hve margir eirra voru bndur. ann dag var allgott sjveur hr syra, en brim lendingu hefur a lkindum granda essum ar eystra. Daginn eftir (21. mars) reri almenningur hr til fiskjar, en gjri frt tsynningsveur egar lei daginn; drukknuu 3 menn af fjgramannafari fr Hlii lftanesi, en hinumfjra var bjarga. Litlu ur en etta var drukknuu 2 menn af bti upp Borgarfiri. 1. aprl hraktist btur af Vatnsleysustrnd me 2 mnnum norur og inn Flann og barst loksins daginn eftir a landi Seltjarnarnesi; hsetinn lifi af, en formaurinn d egar er land var komi.

Eftir manni, sem kom noran r Eyjafiri hinga til Reykjavkur 10. aprl, frttist a hafslaust vri fyrir Norurlandi, en talsverur snjr og salg landi; skip hafi veri komi Skagastrnd og a v er hann hafi heyrt, til allra kaupstaa Snfellsnessslu.

slendingur segir ann 25.aprl:

Pstskipi, sem hinga kom 8. [aprl], lagi t han til Kaupmannahafnar 19. .m. snemma dags; v fru utan verslunarmaur P. C. Knudtzon og kandid.med.Magns Pjetursson Stephensen. Tvo hina nstu daga eftir a skipi fr var hr bjartviri og norantt, san gekk vindur til austurs, en veurtt m heita allg, er talsverur snjr til sveita, og allstaar er tala um heyskort. Fiskiafli m heita afbragsgur hr innnesjum. sumardaginn fyrsta (23. .m.) var gtt sjveur, og mtti heita landburur Seltjarnarnesi, og fiskurinn vnn. Hr eru komnir hir hlutir. Syra er vist talsvert minni fiskiafli, vitum vr a eigi glggt. Fyrir austan fjall er fari a fiskast egar sjinn gefur, og sagt var a nstliinn mnudag [20.aprl] hefi fiskast vel orlkshfn. Vestmannaeyjum voru fyrir nokkru san sagir 3 hundraa hlutir. A vestan er sagt fiskilti. — Austur me Sndum er sagur mikill trjreki vetur. ... Jarskjlfti bsna harur fannst hr nttina milli 20.—21. .m. hlfum tma eftir mintti, veur var hgt me nokkurri snjkomu.

jlfur segir af t, afla og strandi ann 29.aprl (dlti stytt hr):

Hin sama kalsavertta helst me ljagangi og fannkomu og enn meiri kulda og ningum heldur en aflandi pskunum. Vandrin til sveitanna af heyleysi og bjargarleysi fyrir skepnurnar aukast dag fr degi; um Skgarstrndog Dali og hr og hvar um Snfellsnessslu eru bndurfarnir a skja korn lestaferum handanautpeningisnum og rum skepnum, og tti nrsveitirnar hr syra a vinda a hinu sama sem fyrst, heldren a draga kpening sinn fram nytlausan og horaan til strskemmda fr sumarmlnytu, tt af lifi, sem va mun tvsnt, ef essi dauans t helst. — Hr um lftanes og Seltjarnarnes hefir hinn sami gaafli haldist san pska, og hverjum virkum degi ri, a gftir hafiveri stirar ... Undir Jkli hafi aldrei gefi sj, fr pskumfram til 21. .mn., hvorki a noran- n sunnanveru Jkulsins, ... — Skipstrand. Fyrir nstlina helgi [26.aprl] strandai frnsk fiskidugga, a sgn 70 lestir a str, Grindavk; allir skipverjar (18) komust af, en oss skortir a ru nkvmar skrslur um a ml.

ann 26.jn birti jlfur frttir af slysum mars og aprl:

marsmnui urusamtals 3 menn ti i lei milli Keflavkur, Hafna og Voga, og voru allir sagir lvair, og smuleiis fylgjarar eirra, er eir uru eftir af; hinn 4. var ti um sama leyti, lei fr Hafnarfiri til Selvogs. — aprlmnui [] frst btur me 2 mnnum r fiskirri suur Gari. sama mnui barst 2 skipum lendingu, ru undir Eyjafjllum en hinu Mrdal, lskuust bi skipin mjg, en 2 menn drukknuu, sinn af hvoru. — sama mnui barst bt fr Brunnastum heimlei me salt r Hafnarfiri, btnum hvolfdi ea barst svo , a mennina tk t, og komust kjl; var bum a vsu brtt bjarga, en annar eirra var egar liinn, ea andltinu og d egar, ...

Noranfari birti nvember brf r Nesjum Skaftafellssslu - og segir:

r brfi sunnan r Nesjum Skaftafellssslu, dagsett 12. aprl etta r, sem kom hinga 31. oktber eftir 202 daga tivist. „a er fyrst a segja, a nstlii sumar, 1862, var grasbrestur, en nting g allt fram mijan september, br til umhleypinga og m kalla, a eir hafi veri san. Fyrir veturntur kom hr svo mikill snjr einum slarhring a hann mtti heita jafnfallinn mitt lr og klyptir. Vegna ess a ei hvessti hann og hlnai eftir fa daga, var hr enginn fjrskai. Fr jlum og til orraloka var hr mikil snjkoma, sem jafntt annahvort fauk burtu ea hlnai svo aldrei var til lengdar jarbnn; og alltaf mesta frostavg nema fa daga sast mars.

Noranfari birti oktber brf r Strandasslu, dagsett 1.ma:

frttaskini er a helst a segja, a hagur almennings tkjlka essum er nsta bgborinn og erfiur, og eru a elilegar afleiingar hinna langvinnu vetrarharinda sem fast hafa kreppt a bendum sslu essarar. Heyfng manna nstliisumar [1862] uru me minnsta mti og hausti var kaflega votsamt og egar rigningum ltti gekk veturinn gar um Mikalismessu [29.september] me kafaldsbyljum og fannfergju, sem ollu egar gjrsamlegri jarleysu bi fyrir bfna og hross, og uru mest brg a v fram til dala, v vi sjvarsuna voru fyrst framan af ltilfjrleg jarsnp. jlafstunni voru staviri og frost, en jarbnnin hldust vallt allan veturinn t, og hefir hr veri samfelld innistaa fyrir allan pening nrfellt um 30 vikur enda hafa msir bendur skum heyleysis ori a lga bjargargripum snum og misst hross og bfna. Einn bndi hr Staarsveit var fyrir v tjni nlgt miorra vetur, a nlega 40 af kindum hans hrktust sjinn og frust ar, en sveitamenn bttu honum skaa sinn a svo miklu leyti, sem eim var unnt eftir efnahag snum. Fiskiaflihr vi Steingrmsfjr var me besta mti nstlii haust.

Ma. Smilegir dagar um tma eftir mijan mnu, en annars illvirasamt og kalt.

jnblainu greinir Noranfari fr t og hag manna ar nyrra aprl og ma:

San 9. aprl og og til mamnaarloka hafa hr Akureyri veri 20 snjkomudagar, me hvassvirum, helst noran kulda og stundum frostgaddi; en aftur ess millum vgilegra og bjartara veur. Dagana 18.—23. ma var besta hlka, tk miki upp snjinn, einkum hinum veurslari sveitum; ar mti hefir lti grynnt fannfergjunni, [sem] komin var til flestra dala og tkjlkum; hvar ng saujr er eigi enn upp komin. Hafs er n sagur fyrir Vestfjrum og llu Norurlandi, fr Hornstrndum a Rauagnp Melrakkaslttu, mist dpra ea grynnra en va landfastur. Flest hkarlaskiplgu hr t fyrir og um mijan aprlmnu, og fleirum eirra gengi mjg erfitt meaflann, vegna stakra gfta, strvira og hrakninga, vestur fyrir Hornstrandir og Vestfiri, ea austur me landi lengst Seyisfjr. Hafsinn hefir tlma aflanum, nokkrir hafa og ori fyrir skemmdum og tjni skipum og tbnai. ... Mikill vuselur hafi komi hr yst inn fjrinn, og skutluuog skutu eir, er mest fengu af honum 40—50 seli, skip. Allur selafli hr Eyjafiri vetur og vor, er rija hundra. Nokkrir af hkarlaskipamnnum hafa og slegi seli snum. 15 selir hfu fengist ntur Siglunesi, srfir Tjrnesi, yfir 30 Fjallahfn Kelduhverfi, svo hundruum skiptir Slttu, einkum smundarstum, hvar sagir eru komnir um 260 selir land, og anna hundra Langanesi. Hrognkelsaafli mjg ltill; hvergi ori hr enn fiskvart. Vr hfum tt tal vi nokkra af sjmnnum eim, sem seinustu vetrarvikunni hrktust vestur Vestfiri og lengstsuur Arnarfjr, a lftamri, og er hi helsta eftir eim a frtta af Vesturlandi, a harindi voru mikil og peningur enda farinn a falla, 100 fjr og 6 hross einumb. Margir farnir a gefa skepnum snum korn, ... shroi litill fyrir Strndum, en stangl fyrirVestfjrum. Mestu bgindi meal flks, verslunarstair ar nema safjrur matarlausir fr v fyrra sumar. Sumstaar hafi f lifa vetur einungis tigangi; hey hfu og veri srltil og skemmd, og tluvert af eim ori ti haust. Arnfiringar hfu komi skutuljrnum snum einn hval fyrrasumar en misst hann. Veikindi engin vestra. Hey eru n a sgn, rotin hr nyrra a kalla hj flestum og skepnur va mjg dregnar einkum hrossin, og munu nokkrir hafa gefi km og sauf mjl og korn, svo mjg er tvsnt um skepnuhldin; a sunnan hefir nlega frst a fiskafli s mikill Suurnesjum en ltill suur Hfnum, mest 3 hundraa hlutir. Kuldaveurtt sem hr og lkt me horfurnar skepnuhldunum; hross farin tluvert a falla, sem Hnavatns- og Skagafjararsslum.

nstlinum mnui [ma], var ilskipi lfur fr lfsdlum Eyjafjararsslu, samt fleirum skipum vi hkarl, fram hinu svonefnda Fremragrunni; var svo miki harviri og gaddur, a allt sem vott var slai og klakai, og meal annars skipsbturinn, er bundinn var vi gafl skipsins og orinn svo riaungur, a skipverjar voru glum, um a bturinn og mundi kippa gaflinum r skipinu; ru a af, a hggva hann eigi fr sr, en slitnai fr um sir. Nokkru eftir etta hldu eir land; en tveim dgum sar fannst bturinn rekinn upp fjru Fgruvk hj Dalalendingu jafn heill og hann fr fr skipinu, og hj honum 18 lna langt rekatr, en skammt fr 3 lna lngla. etta mun fheyrt dmi, enda eru eir fegar lfsdlum orvaldur Sigfsson og Pll sonur hans miklir giftu- og gtismenn.

[Fimmta] dag mamnaar hfu 2 menn veri fer yfir Hlsstig Slttu noranstrhrinni og frostgaddinum var. Annar essara manna var me ungan bagga og uppgafst, svo hinn var a ganga fr honum, og sem aeins komst mjg rekaur til bja, en hinn ltinn fannst; s ht rni Jnsson ungur og giftur maur fr Hfahlum Npasveit.

viaukablai sem kom t jn Noranfari brf ar sem segir af hrakningum og mannskaa istilfiri miklu illviri snemma ma. Vi birtum a lti stytt hr - langt s:

Mnudaginn hinn 4. dag mamnaar 1863, lagi g jaktinni „Anne Margrethe", sem var 10 1/2 lest a str, samt 9 skipverjum mnum t af Raufarhfn Melrakkaslttu, landnoran kuldagri, en um kveldi kl.10 var komi logn, var g kominn 3 mlur landnorur af Rifstanga, vrpuum vr ar akkerum, renndum t vaarhldum og litum ar til ess kl. 8 morguninn eftir, og hfum eigi ori varir hkarls, en komin sunnanhr; leysti g og tlai mr a sigla vestur a Grmsey, jafnframt og lt taka eitt rif r hverju segli, en egar siglt hfum 3 mlur, vorum vr norur af miri Slttu; snerist veri svipstundu til norurs me strhr og sroki, svo allt tlai sundur a ganga, og eigi anna snna enn a jaktinni mundi og fleygjaum, ur en seglin nust niur. Enginn kostur var annars en leita lands, sem veri st n rtt upp , en mgulegt a fra segl. egar vi hfum alrifa seglin og klossrifa strsegl og hala upp hlsinn, hfum vr horf landnorurhorn Slttu: Vr hldum a veri essu mundi brum slota, en oss brst a. N settum vr upp rifaa stagfokku og hleyptum undan suur me Slttu, og tluum a n smundarstaavk, en vegna strsja urum vr a fara djpt fyrir smundarstaaeyjar, en af v leiddi, a urfti a beita aftur upp a landi, sem var eigi fyrir rokinu og v a fokkan fr a bila; misstum v af vkinni. a var veigi anna tilra, en hleypa inn istilfjararflann og freista til, ef unnt vri, a n Viarvk, sem er sunnanvi Rakkanesi, vegna ess a ar er vgrabrim norantt en rshfn, en er vr nlgumst ta vk, var roki enn svo miki, a vi ekkert var ri, og a ekkert grillti fr sr fyrir strhrinni, hrakti oss aan jafnskjtt. hr var n eigi anna til rra en leita rshafnar, kveld vri komi og nttmyrkri egar skolli , eur arum kosti a leggja austur flann til drifs, sr lagi ef upp kynni a rofa, sem fjrri fr, v alltaf var sem veri og harkan harnai og hafrti thverfist meir, samt sem ur var a afri a leggja austur flann til drifs um stund og san til vesturs; og egar gan tma hafi annig reki undan, ttumst vr sj ess merki, a ekki mundum langt undan landi, ea innarlega vi Langanes, og lt n horfa eftir v striki rttast mundi rshfn; og jafnsnart settur upp rifaur „klyver", (rhyrnt framsegl) sem var danskt og a kalla brka; en a lei eigi lengi ur hann sviptist sundur, eins og vri blautur pappr, var v a taka etta segl niur, og setja fokkuna; hn bilu vri, a nja upp aftur, er og svo sviptist brum marga parta. N voru ll r rotin til a geta bjarga sr me seglum; skipai g a taka niur fokkurfilinn, en mean v st, s g, sem var vi stri, hvar ttalegur brotsjr rur a, l Jn brir minn ilfarinu til ess allt af a sj hva ttavitanum lii, v ekki var s hann nema grfa fast yfir honum. g kallai sem mtti og ba menn vara sig, og egar hafi sleppt orinu rei sjrinn yfir, er setti skipi hliina og kaf; greip g bakstaginn golubora og hlt mr ar; sjrinn hljp segli; allt var kafi og engan s g manninn, varai etta litla stund, a jaktin l hliinni, og ekkert upp r nema goluborskeipurinn; en rtti sig smtt og smtt vi, keipafull ilfarinu, en egar t af henni fr a fla, s g sumt af mnnunum, og a tveir voru a skra inn, sem t hfu fari; s g a enn vantai 2 mennina, Jn brur minn og Jn fr si. essari andr heyri g til manns framanundir jaktinnni, og hljp egar anga, var a Jn fr si, sem hafi n ar kaalenda, en eirri svipan kom sjr og sleit Jn af kalinum og sst hann ekki framar; lt g varpa t akkerum til a halda skipinu upp veri, sem vegna seglaleysis var a liggja flatt fyrir brotsjunum og verinu, og hverja augnabliki, ekki anna lklegra en a mundi fara af kjlnum, og vr allir skipverjar tnast. Er etta allt bar a, var kl. hrumbil 1 f.m. 6. ma. Mean sandbotninn var, krakai jaktina me 3 akkerum, er t voru komin, sem a hn laus vri lengra upp boana, ar til fr a taka vi skerin og flirnar botninum; en ekkert gat undan lti, kubbuust festarnar hver af annarri, og mean vorum versta brotinu hafi hver ng me a halda sr, en egar komi var upp brimlri sum vi fyrst land, og landtakan ekki nema sker og ur, og hrkk sundur seinasta festin, og eirri kviku barst jaktin langt upp og tk fyrst niri, og nsta lagi en lengra og yfir mannhar h bjrg, og hinu rija bar hana a tveimur skerjum, ru a framan en hinu a aftan, hvar hn loksins nam staar; var ori svo grunnt me tsoginu, a nstum var urrt ofanvi hana, en botninn a mestu liaur undan henni. Lt g einn manninn fara kali land; eftir a fr lka a falla t. Vr sum og a striki ttavitanum, er g hafi siglt eftir a landi, var einmitt upp rshfn, og seglin haldi nokkrum mntum lengur, hefi oss ekkert saka. Fyrsta falli er vr bium, hefir vst veri eina 1000 fama undan landi, Jhannes, bndinn Syralni, sagi mr, a ll au 20—30 r hann vri binn a vera ar, hefi aldrei jafnmiki brim komi sem n, nema einu sinni um haust. Allan tmann fr v g tlai a bjarga Jni sluga hafi g veri berhentur, ess vegna kl mig hndurnar. er vi hfum n r skipinu hinu mesta af farangri okkar og komnir heim a Ytribrekkum, var kl. orin 6 f.m. Gunnlaugur Gunnlaugsson.

jlfur segir af t mann 15.ma:

Vorhrkurnar hafa veri hinar smu til essa, v a n haft veri nokkrir hlir dagar 11.—13. . mn., egar hst var dags, hefirveri stugt frost um ntur og oftast frost forsœlu um daga. 6. .mn. var hr syra gaddbylur me —7R frosti um kvldi og morguninn eftir. En sunnanlandser a vsu mest allt lglendi ori snjlaust, en einlgur jkull yfir allt hi efra til fjalla og framdala; yfir alla Mosfellsheii var rifahjarn bygga milli, 13.. mn., og s hvergi i dkkan dl; hr syra er saufnaur a vsu via dreginn og magur, en von a va veri fjrfellir til muna, nema Landinu; en ar og va hr sunnanfjalla og um Borgarfjr eru mrg hross fallin. Af landi sumarmlum voru hinar smu hrkur og snjkyngi um Skagafjarar- og Hnavatnssslu, ...

ann 10.jn birti jlfur brf dagsett Meallandi 18.ma:

a hefir stugt gengi, a kalla m, sama t san fyrrasumar a br, og eftir v sem meira hefir lii veturinnog vori veri stirari tin; me gu uru sjlfsagt umhleypingarnir minni og betra veur jafnaarlega en ur, en san plmadag [29.mars] hefir miki versnaaftur, og seinasta kasti sem hr gjri var einna verst, af v lka svo var lii. Fnaarhld eru hr miki slm, en held g a almenningur hr Meallandi missi ekki miki, en a llum lkindummisheppnast sauburur. ... Mun vst mega fullyra, a a s eftirstvar af eldi eim fyrra. a hafa hr sumir fyrir satt, a lifa muni enn eldur ar sem hann var fyrra, v menn ykjast hafa s a vst um ntur. Ekki hefi g s a fyrir vst, en venjulega skblstra hefi g s sama sta.

ann 20.ma sagi jlfur fr t va a:

Sendimaur a noran kom hr akvldi 17. .m. og fri fregnir og brf fr Akureyri 3. .m.og aan af yngri fregnir r hinum vestari sveitum Norurlands. Verttan og tarfari allt norur fyrir vestari hluta ingeyjarsslu hefir veri lkt og hr syra san gu, umhleypinga- og snjkomusamt, jarskortur, og fnaur ungri gjf, en snjkyngi llu mest um Hnavatnssslu vestanvera og vesturfyrir Hrtafjr; var a mrgum eim sveitum a eigi s dkkan dl um sumarml. Kasti sem hr kom 6.—10. [ma] og var hr mjg ungt og rei va slig dregnum og mgrum saufnai og hrossum, ni einnig norurum allt, og var gaddurinn ar 14 Reaumursmli, (sama sem 17,5 Celsius) og snjkyngi svo miki um Skagafjr og Hnavatnssslu a va var kvisnjr bygg; hafs var kominn fyrir llu Norurlandi vestanveru, var orinn landfastur Skaga og hrfl komi Hnafla; a er og annl frandi a Brratungu i Biskupstungum,sem er talin ein hin besta hrossagngujr og hagasl a ru, voru 60 hross hst og gefin full gjf fimmtudagog fstudag 3. viku sumars [7. og 8.ma], og llum saufnai. Frost hefir veri hverri nttu fram til 17. . m., kalsi, yrringar og grurleysi; gr gafst hinn fyrsti hli dagur essu vori me leiingumog a.

Jn var srlega kaldur og snjai langt fram eftir mnui. Sar mnuinum sknai heldur.

Sra orleifur Jnsson veurathugunarmaur Hvammi Dlum segir fr v a ann 2.jn hafi hvesst og hafi snja ofan sj a kveldi og um nttina. ann 29.ma snjai einnig bygg Hvammi.

jlfur segir stuttlega 10.jn:

Eyjafjallasveit er hi vorslasta og grurslasta plss egar ti lur, sem hr er til landi, ar sst ekki litur jr n um mnaamtin, og um byrjun .mn. ht ekki a si dkkan dl um fjallbyggirnar Mosfellsheii, gaddbylurvar ar um byggina nttina 3.-4. . mn. [jn], og frost hverri nttu og va til fjallsveita fram til essara daga; en ekki svo klakalaust klgrum a eir yri yrktir framan af essum mnui.

Noranfari birti gst tv brf a austan:

(r brfi a austan 24.jn). Veurttan var fr sumarmlum til Vtusmessu [15.jn] einhver hin grimmasta og kaldasta vort, og grur nrri enginn, voru bleytu snjveur alloft, svo tk fyrir jr um sumarml san harviri og grimmdir. 5. ma var svo ofsalegt noranveur me dimmviri, a verra kemur sjaldan orra 12—14R frost, san var jafnan kuldanur noraustan, me snj og sfelldum frostum. Vikuna fyrir hvtasunnu var brilegast nokkra daga og fr a sl grnku tn, san harniaftur og n seinast 11.—12.jn, snjai um fjll og byggir; en san tk a hlna, og eru n bludagar. Vakomust menn heynm af essum vorharindum, einkum norur fjrum vegna jarbanna og harinda undan og efstu sveitum, v hey voru ar naualtil fyrir grasbrestinni fyrra. hafa engir misst ogfnaarhldfuru g eftir svo vont vor, v essi litlu hey reyndust holl, menn gfu allvel fnu mean fri entist og pest var me minnsta mti.

r brfi 11. f.m. [jl], a austan lka, sem kom me Nelsi psti; er kom r austanfer sinni hinga til kaupstaarins hinn 24 f.m. var etta hi helsta a frtta: Kuldarnir og grurleysi hafi ar veri, sem hr, allt til ess fyrir hlfum mnui san, a hlnai og fremur horfur , einkum fjrum, a grasvxtur mundi vera meallagi. Frfrur uru ar eystra, sem hr, seinasta lagi; og eigi uru lmb rekin sumstaar afrtti fyrir gaddi og grurleysi. Hkarlaskipin fr Berufiri hfu afla allvel, miur en fyrra. Fiskiafli kominn fyrir lngu eystra. Eggverin fremur brugist.

Jl. Fr ekki mjg ill eftirmli, rtt fyrir rigningakast.

oktber birti Noranfari brf af Rangrvllum, dagsett 22.jl:

Tarfari tmnuum og allt fram a hvtasunnu var hr mjg stugt og kuldasamt og snjyngsli mikil fjallbyggunum; heyskortur var va, en mest Landmannahrepp; fll ar margt af sauf og hrossum. Einnig Fljtshl f a sem gekk heiarlandinu rsmrk og venjulega er ar sjlfala, enda gjri hr ekki lti til akast a sem var fyrstu vikuna af ma, v hr Rangrvllumvar .5. og 6. ma 12-14 stiga frost. San me jnmnaarbyrjun hefir veri rtt g t, grasvxtur allta v meallagi. Vegna gfta uru fiskihlutir fyrir Landeyjasndum mjg litlir vetur ea 100-200, en betri hlutir undir Eyjafjllum og Vestmannaeyjumhstir hlutir hlft sjtta hundra, og sumar hr austanfjalls hst fjra hundra. Eftir mijan marsmnu lagi iljubtur fr Vestmannaeyjum t til hkarlaveia, me 7 mnnum, og ht formaurinn Smundur, ungur og efnilegur; og hefireigi enn spurst til essa skips, og er a v tali fr. ... Merki hafa sst til ess hr syra, a eldur muni uppi einhverstaar byggum, v mistur hefirverimiki, og slin rau sem eldhnttur, einkum ann 15 .m., en eigi ori vart skufalls.

jlfur segir fr eldmistri pistli ann 29.jl:

Eldur uppi. — ess var geti jlfi vor, a nstu sveitunum fyrir austan Mrdalssand hefi sst reykjarmkkur byggum, um smu stvar, eins og i fyrra, .e. bori fjalli Kaldbak, sunnan r Meallandi. Allan fyrri mnu [jn] mun samt lti ea alls ekki hafa bori essu; en egar rigningatinnilinnti, sem gekk allan fyrri hluta .m. [jl] fram til kvlds 13. .m., var a egar hinn nsta morgun, a um uppkomu slar var hn rau sem bl, og eins a slarlagi um kvldi. Bi enna dag og alla dagana fram til fimmtudags 23. . m. var lofti fullt me mistur, og slin svo dpur um hdag, a a var oft, a hn gaf hvorki elilegt skin n skugga, [] skjalaust vri kring; um slarupprs og slarlag var jafnan roi sl, egar hn rann heii og svo var einnig a morgni 23. . m., var heii, mikill roi sl fyrst um morguninn, og br fyrir ru hverju fram yfir mijan morgun, en hn venju dpur og ht skinlaust allan ann dag; san hefir ekki bori neinu essleiis slu n lofti. Hvergi hr syra n eystra hefir ori vart skufalls, enda hefir veurstaan veri stug vestantt og trna hr syra og eystra fr13. . mn. Menn hafa teki eftir essum missmum lofti og sl vsvegar um Norur- og Vesturland og einnig franska herskipinu Dana, sem n fr kringum landi essu tmabili, en austan yfir Mrdalssand eru eigi yngri fregnir en fr 13. .m., var eigi ori vart neins skufalls ar um sveitir, n misbrests jru ea mlnytu; a eina ttu afbrigi, a jareplagras grum var fari a skrlna upp og vera svart, eins og eftir noranveur me frosti haustin; svona fr einnig jareplagrasi ar um sveitir fyrra, mean eldurinn var uppi.

Eldmisturs er va geti veurathugunarstvum um og upp r mijum mnui.

frtt um veikindi og daua sem birtist jlfi 5.nvember segir af veri sunnanlands jl:

Um mijan jlmnu er almenningur hr syra var heimlei r kaupstaarferum snum gengu hr miklar rigningar og veur um daga.

gstblai Noranfara er fjalla um t og eldmistur - pistillinn virist ritaur kringum ann 10.:

San 10. f.m. [jl] hefir veurttan hr nyrra mest veri noran og kld og frost oft nttunni, svo lagt hefir vatn bygg. Hafsinn allt a essu va hvar skammt undan landi, svo hkarlsafla hefir eigi ori stt hinum venjulegu mium, enda n fir afla til muna hinn seinasta hlut vertarinnar, og aflinn yfir hfu hj flestum me minna mti. Hstur hlutur 7 tunnur lsis. Fiskiaflihefir mtt heita n um tma gur fyrir lafs- og Hinsfjrum og nokkur hr yst firinum, n sld hefir veri til beitu, ltill fiskiafli hr innar firinum, og aeins ori fiskvart Pollinum. Hvorki Hnaflan Skagafiri hefir veri sagt miki um fiskaflann enn, og heldur ekki norur undan. 15.f.m. [jl] var hr ska loft, en svo ykkt af msku, a varla sst til slar, og hn svo rau, sem eldhnttur og skin hennar lkast eldsbirtu. Einkum ann 25. s.m. var hr mistur miki, svo langt til a sj var sem kafa rigning; a er v tlun manna, a eldur muni uppi, hvergi hafi enn spurst til hans. Grasvxtur er va, sr lagi tkjlkum, sagur me minnsta mti, og varla n sjanlegt, a jr muni sumstaar etta sumar vera ljborin. Aftur er sagt sumum sveitum, a tn su sprottin sem mealri, einnig fliengi. ar sem fnaur gekk brilega undan vor er sagt a mlnyta hafi veri meallagi ar til frostin fru a koma nttunni, sem hafi rrt hana a mun.

jlfur birti ann 25.gst kafla r brfi r Skaftrtungu. a er dagsett 11.gst:

Ekkert vitum vr heldur en vant er, um eldinn, og vst er um a, a vr hr upp til fjallanna hfum ekkert til hans s vor, ea sumar, en Meallendingar ykjast hafa s hann lkt og fyrra. Hr er samt oft a sj, sem lofti s fullt af mu og mistri, en ekkert er a vi mikla blmann fyrra; — enn mjg er hr urrkasamto.s.frv.

gst. Framan af var venjuleg norankuldat og illt fyrir noran en skrra syra. Um mijan mnu sknai nokku.

ann 9.gst segir Sra Jn Sveinsson veurathugunarmaur Hvanneyri Siglufiri fr v a alhvtt s ar af snj. Hiti var vi frostmark allan daginn.

Noranfari lsir t gst og fram eftir september septemberblainu:

Fr 4.-16. gst, voru oftast miklir noran kuldastormar, me minni og meiri rkomu, regni, krapa ea snj, og stundum ofan undir bi, helst fr 6.—10. s.m. Var sumum fjllum kleyf fr fyrir fanndpi og gaddi, v hrkurnar voru oft miklar til fjalla og stundum bygg. San ann 16. [gst] og allt til ess dag, 17. september hefir veurttan veri stilltari, urrari og hlrri, en frost aftur meira eaminna hverri nttu. Heyin sem bi er a n heim gar, mttu hj flestum vera me gri verkun, sumstaar s sagt a tluvert hafi hitna tunum. Fiskiafli hefir veri mikill, allstaarhr fyrir Norurlandi gefi hefir a ra, ea honum vegna heyanna ori stt. Nokkrir hr Eyjafiri hafa afla miki af haf- ea hringsld. Vi hkarlsaflann hefir lti bst fr v ur er geti, ... Man ea mistri [sem] geti er um a veri hafi jlmnui var hr ru hverju fram gst; eru a enn gtur manna, a eldur muni uppi einhvers staar byggum, helst Skaftrjkli, Skaftrgljfrum ea Trlladyngjum.

oktberblai Noranfara er brf r Snfellsnessslu, dagsett 18.september - ar segir frekar af manntjni mahretinu mikla:

San hinum hru vorningum linai, sem hr var 18 ma hefir verttan mtt g heita, en oftast kld og framan af yrrkingsleg. Skepnuhld voru hr va bg, og lambadaui vanalegur. Mlnyta v harla rr, svo sumir ttu ekkert lamb lifandi og enga kvum. g sem hafi ng hey bi fyrir mig og marga ara, allt ynnist upp, af v gjafartminn ni svo langt fram sumari, tti ekki lmb undir helminginna, sem ekki voru nema 90. Fiskiaflinn brst hr vor eins og a undanfrnu, og er a mest kennt eim gra af frnskum fiskiskipum, sem hr liggja framan af vorin, mean gengdar er von, enda upp efstu mium. Einstakur grasbrestur var hr tnum, svo au harlendu uru ekki hr nema a nokkru leyti eim sfelldu urrkum, sem gengu sfellu fram undir lok f.m. [gst]. Engjar og thagi hafa sprotti vel meallagi, en nting llu g. ... g man ekki hvort g hefi s ess geti blunum, a sama daginn sem Gunnlaugur Lni var a hrekjast jakt sinni istilfiri , uru 2 skiptapar undir Jkli: 2 skip hleyptu ann 5. ma fr Sandi til a lenda Gufusklum. Af ru frust 4 menn, en 4 var bjargaaf kjl me v mti, at 2 menn vabornir u t brimi og kstuu til hinna blum, og drgu annig til lands. hinu skipinu voru 8 og frust allir, a fr ekki af kjl, en brimldurnar tku mennina t, s fyrsta 4, nnur 2, svo tk 1 t, en 1 var lengst skipinu, og tk loks t, er a var komi nlgt landi, en mannhjlp var ar strgrti og hafrti mguleg. Sama dag drukknuu 2 menn, sinn af hverju skipi lendingu, annar undir Jkli, annar Eyrarsveit: svo 14 menn drukknuu ann sama dag svo a segja smu veiistu.

jlfur birti ann 12.desember brf r Suur-Mlasslu, dagsett 16.september:

Tinhefir veri urr og kld, lti gras vast, en nting besta til 10. essa mnaar. N hafa san veri rigningar. Frost hafa sumrinu veri svo mikil og rlt, a g man ei eftir slkum, og ess vegna hefir jareplarkt hr eystra ldungis misheppnast, og a verst a ekkert fst til tss.

nvemberblai Noranfara voru birt tv brf dags september.

Hi fyrra r Nesjum Austur-Skaftafellssslu 15.september: „Sumari hefir veri urrkasamt, og stugt gviri, nema tvo sunnudaga hvern eftir annan [9. og 16.gst], kom hr fjarska miki veur af norri. var af v ltill skai, nema nokku fauk af tu Hoffelli og Svnafelli. Grasvxtur var hr minna lagi, helst mosajr en a samanlgu betri en fyrra. Tn uru seinunnin skum urrka, en vegna staklegra gra gfta eru heyfng hj flestum meallagi“.

Hitt septemberbrfi er r Suur-Mlasslu, dagsett 27.september: „Upp r ingmarumessu [2.jl] fr veurttan a hlna og grasi a spretta; var ndvegist nrri heilan mnu, nrri sfelldir urrkar og kom varla vatnsdropi r lofti. uxu tn og harlendi nrri meallagi, v jrin hafi haldi ar sr vkvanum fyrir a frosti var svo lengi undir niri. Vatnsengjar, sem aldrei orna uxu og vel, en mrar sem vanar eru vi a vaxa vi bleytu uxu lti og var ar allstaar mikill grasbrestur bi Fjrum og Hrai. Nting heysins sem fkkst var vast hvar mta g. tin vri harla g allan jlmnu var lofti jafnan kalt um ntur, frost fjllum og jafnvel bygg. Bar mest essu heiarbygginni hj Jkuldal, svo ar var bgt a bjarga sr fyrir frosti flunum. Sunnudaginn 16. viku sumars [9.gst] var hr forasnorvestanveur me strviri frosti og snj fjllum, fauk va hey, og heiabyggum lagi engjar undir gadd. Anna veur litlu betra kom um nstu helgi eftir, og alloft var veur kalt og hretasamt gstmnui og fram um 20 viku sumars, br til rigninga mikilla og hafa n veri urrkar san allt til essa. Fjll eru akin snj og eru menn hrddir [um] f hafi fennt. Gngur hafa gengi erfitt og fjrheimtur illar. Allir eiga miki hey ti, og flestir hafa heyja lti. ... Kartflurkt hefir ll orri nt Austurlandi etta sumar: fyrst x lti fram 16 viku sumars, v seint var sett niur og loftkuldinn var i mikill, og svo braut og drap skemmdaverinu smu viku allt grasi, svo ekki x telandi san“.

September var enn umhleypingasamur og me rkomu og jafnvel hrarbyljum.

jlfur var um hr upptekinn af fjrkla og slku - en birti ann 19.oktber alllangan pistil um sumartina:

ma og jnblum essa rs var skrt fr rferinu fram yfir fardagana; ndverum ma var frosti 12R Svalbarsstrnden 14 til fjallsveitannaar nyrra; 16. [ma] fr sra rarinn prfastur Kristjnsson skum eina tkirkju sna. Fnaur fll va eins og fyrr var sagt, og fjarska unglambadaui vast hvar um land, en mlnytufnaur allur gekk magur undan, og grur kom fjarska seint, — um tkjlka-sveitirnar noranlands var eigi kominn saugrur fyrr en um byrjun jl. Jnmnuur var frostavgari en ma, en nlega frost hverri nttu til fjallbygga, og eins var allan jl og gst. a var va upp til sveita, a eigi var nema 1/2 pltorfa ofan a klaka um jnlok, og eigi stungutt til hsa uppi heiarlndum hr syra jlmnui. Dagana 9.—11. gst gjri megnt noranhlaup er tk yfir allt land, nema hafi ori minna r v um Austur-Skaftafells- og Mlasslur; Skaftrtungu voru ll moldarrof gddu um hdag og hraun lgust undan hesthfunum, kafaldsbylur svo mikill um Fljt og Siglufjr a illfrt tti milli bja, og 5—6R frostumMidali. — Grasvxtur tnum var hr syra vast hvar undir a meallagi en lakari fjallasveitum ; tvalllendi betra lagi allstaar eystra fyrir austan jrs en miur hr vestan til, mrlendi vast me sneggsta mti nema fl og fliengi; noran- og vestanlands var grasbrestur miklu meiri, einkanlega llumtkjlkasveitum og um Mlasslur, en nting hin besta yfir land allt. Hr sunnanlands er v talinn heyskapur i meallagi yfir hfu a tala, sjlfsagt a gum tt ekki s a vxtum, en miklu miur noran- og vestanlands, er a n ef eigi hafa nst ltt skemmd theyin sem lentu undir snj byljunum um mnaarmtin. — Klyrkjan og einkanlega jareplarktin hefir allstaar misheppnast, enda var aldrei sett gara sumum fjallasveitum ar sem ekki var ori stungutt grum um messur; a bttist og a allt gjafafri fr stjrninni var a essu sinni ekki klrabi, heldurnpnafr, og gabbist margurmaur strilla v. Undirsustumnaamt [septemberlok] gjri mesta hlaup me fannkomu bi hr syra, svo megnis snjr var hr va bygg og l vi fr Mosfellsheii, en einkum noranlandsog vestan; bi um Dali og var vestanlands um Stranda-, Hnavatns- og Skagafjararsslu var mikill hluti theyja undir eim snj, v allan seinni helming [september] gengu urrkar ar um sveitir; heyi essu var n egar sast spurist, fjallvegum nyrra var koffortabraut, t.d. Laxrdalsheii; um r heiar var 40 fjr undir fnn, og kafnai flest; var fennti f noranlands, og var maur ti Reynistaaleit Skagafiri.

Noranfari segir af srlega illri t, skriufllum og snjflum ar nyrra oktberblainu:

San 17. september nstliinn, a vr sgum fr verttufarinu, skipti strax ar eftir um a, v gekk a rk norantt, hvassviur og dmafar rkomur, mist strrigningar, krapi ea snjkoma, einkumfr 18.-23. [september]; lku og streymdu flest hs, er voru me torfaki, svo a hvergi var flafriur. Flest sem hsunum var l undir meiri og minni skemmdum. Hey sem komin voru undir ak ea hlur, drap sumstaar, svo upp urfti a draga; skriur og jarfll hlupu fram hr og hvar t.a.m. millum roddstaa og Geirbjarnarstaa Kldukinn ingeyjarsslu, hvar mlt er afalli hafi skria ea jarfall, 100 fama breitt ofan r fjallsbrn og allt niur Skjlfandafljt svo a stflaist a nokkru leyti, 7 ea 8 skriur og jarfll, er sagt a falli hafi Garsnp Aaldal og nefndri sslu, og teki tluvert af heyi t.a.m. fr einum b um 30 hesta. skrium essum, einkum eirri Kinninni, lenti saupeningur, er menn eigi gjrla vita tlu . kleyf fnn kom ekki aeins fjllum heldur va byggumsr lagi tkjlkum, svo lklegt ykir a f hafi fennt; allur peningur settist sumstaar hs, og varla a hross gtu bjarga sr fyrirfannfergju, Vegir uru fœrir ea ltt frir, vegna snja ea aura: Snjfl fll Ausugili Ltrastrnd og var. Snjfl fll og gstmnui sumar Gsadal sem liggur undir Laufs, og frust ar nokkrar kindur er fundust v og tali vst, a fleiri kindur hafi tnst ar. Miki af heyjum l ti, felli skall , j svo a nokkrum 100 hesta namdi einstku bjum, og sumum sveitum ekki svo fir sem aeins vri bnir a f 6—20 hesta af theyi undir ak; eldiviurhj flestum og ti; jarepli upptekin. Dagana millum 23.—28. september birti dlti upp, en fr eim degi og til hins 7. oktber aftur oftast meiri og minni rkoma mist bleytuhr ea krapi og stundum tluvert frost me noran hvassviri. San og til ess dag 13. [oktber] hefir mtt heita g t, og margir hinum veturslu sveitum geta bjarga hinu mesta af heyjum snum, en a lkindum ekki me sem bestri verkun. Vegna illviranna hefir ori mjg stopult me fiskaflann, og hann n horfinn a mestu ef ekki llu hr af innfirinum, en san a n batnai og gftirnar fru a koma, er sagur mikill afli hr tfiris og var. felli kom fyrst og fjallgngur vast stu yfir, var rni nokkur bndi Skari Dalsmynni Laufsskn gngum samt fleirum svo nefndum Skarsdal, sem var svo yfirkominn af vosi og kulda, samt annarrivesld, a hann d ar, svo hann var a flytja rendan heim. Tveir menn er sagt a um smu mundir hafi ori ti, einnig fjallgngum, annar Gnguskrum Skagafjararsslu, en hinn Mifiri Hnavatnssslu, var a drengur 12 vetra; og hvorugur essara fundinn seinast frttist hinga. Fleiri menn voru og nr v ornir ti gngunum, en sem komust aeins dauir til bja. essi verakafli, er einhver s strasti [sem] elstu menn hr munatil um ennan tma rs.

Oktber. Illvira og umhleypingasamt.

jlfur segir ann 24.nvember af skipskum oktber og nvember:

[.] 24. [oktber] barst inn skipaleguna a Stapa Snfellsnesi masturslaus „Slup“ skipi „Karen Jhanna“ fr Kristjania Noregi, skipherra Chr. Nielsen, me 3 undirmnnum, og gfust ar upp og seldu skip og gss fram til strandreks; eir voru heimlei fr Akureyri, en hittu ofveur hr fyrir framan Faxafla ea honum utanverum, svo miki, a eir uru a kubba mastri niur vi ilfar til ess a bjarga lfi, og brust san inn a Stapa. Skipi var ar selt, me rog reia fyrir 600 rd. vi opinbert uppbo, og hreppti a bo Jn Bergsson, skipstjri, s er hr var fyrir flags-hkarlaskipinu hittefyrra; annar farmur og gss af skipinu er mlt a hafi selst samtals 100 rd. og ar meal hver lsistunna 15rd. [.] 12.—13. [nvember] bar upp Kirkjublsreka Suurnesjum Skonort skipi „Katharina“, skipherra Binas, fr Kaupmannahfn; P.L. Henderson Glaskow tti; a kom t Seyisfiri gstmnui .., fr aan til Grafarss, og svo hinga, og tti a taka vi verslun hans hr msa vru, en hitti fyrir ofverin 11.— 13. [nvember] hr Faxafla, laskaist mjg og bar svo uppa sker og grynningarfyrir framan Minesin, og fr ar allur botninn undan skipinu. Einn skipverjanna af 7 tk t, en hinum var bjarga. Skipstrand ettavar selt a uppboi 20. . mn., me llu gssi fyrir samtals 7 sund rd.

jlfur segir af rferi og fleiru ann 27.nvember:

Fregnirnar vsvegar a noran og vestan samrma allar, a heyskapur var svo endasleppur, a til mestu vandra m horfa vast, enda hvernig sem veturinnrst. Um Dali, Hrtafjr og Hnavatnssslu var a vast, a engi tugga nist gar, r v komi var fram 19. viku sumars, bguu errar fyrst, en san snjar og illveur; v snjr s er fll sari hluta september og framan af [oktber] me tsynningskrapahrum, var ngur til ess, a ekki vri fannfergi lglendi, a aldreitk upp ann snj fjallabyggunum, svo a heyi nist. En san um veturntur og fram til 24. [nvember] hafa veri sannar vetrarhrkur af byljum og frostum, og haglaust sumstaar. Fregnir og brf r Mlasslum er n til 30. september... , segja ar eins endasleppan heyskapinn, og megnis they hirt, en svo er a sj, a hafi ar veri miklu snjminna en hr, og ess vegna vntu eir aeins urrviris til a n heyinu undan. Af essu sem n var sagt, leiir ausjanlegan furskortog nnur vandri vestanlands og noran, enda kva fjldi manna ar vera a skera niur lmb sn og annan fna. Hr sunnanlands allstaar er miklu beturstatt me allan heyfora og vr tlum fullu meallagi vast af njum heyjum, sjlfsagt a gum og sumstaara vxtum; en um fyrningar fr fyrra ri er hvergi a tala, a kalla m. Hvergi landi tlum vr vandrastandi s eins almennt og opi fyrir, eins og n, er skrifa r Barastrandarsslu, einkum vestari hreppunum, og virist ar horfa til hungurs og hallris, ... Fiskigftir hinar stirustu og fiskiafli ltill hr um allan Faxafla, a sem af er haustvert.

Nvember. Ekkert lt umhleypingum.

Noranfari segir af t nvemberblainu:

San 13. .m. hefir lku vira hr noranlands og oftast haust, nema dag og dag brilegt veur. Va er sagt ori hagskart vegna spilliblota, frea ea snjyngsla, ofan a sem hvervetna frttist, a heyin sem komin voru undir ak, su meira og minna drepin og skemmd. Vatn er sagt a sumstaar hafi gengi upp tftum og hlum og nokkrum bjum hruni inn heyi. Margir eiga enn ti hey sn undir gaddinum, af v ekki eru troin af skepnum og tin ea flutu burtu af flum og vatnagangi. tigangspeningur farinn a lta hold venju framar um enna tma, ar sem turnar hafa drepi ea ofhitna af bruna, er mlnyta af km mjg vi minni mun a er v, sem horfur standi manna hafi sjaldan veri skyggilegra en n og alla mgulega forsj veri vi a hafa, ef ekki menn og skepnur eiga a vera bjargrota og hungur og manndaui fyrir dyrum. Frosti hefir ori mest 14 stig Reaumur. Afaranttina hinn 27. .m. brast hr allt einu fjarskalegt ofviur sunnan tsunnan, fuku va skip og fleira sem tjn var af.

Noranfari birti desember brf a austan, dagsett 18.nvember:

Tarfari hefir veri svipa hj okkur, og nyrra, M svo kalla a sfelld t hafi veri san 20. viku sumars til essa dags, hgviri og rkomulaust hafi veri margan dag og brugi stundum til u, hefir enginn verulegur bati komi allanennan tma; gengu fyrst lengi rigningar og krapaveur, stundum frost grimmdir me kafaldi fjllumog bygg. Hey voru almennt ti fram a veturnttum og lengur; Suurfjrum og Fljtsdal nust au nokkru fyrr, en mjg hrakin og illa hirt; sumstaar er hey ti enn og undir gaddi, er a helst Jkuldalsheium og Hrafnkelsdal. sumum sveitum hefir ori svo skarpt um jr, a lmbum var a gefa. N sem stendur er hr snjlti um flestar sveitir en sollin jr og holl. Jareplarktvar hr allstaar nt og a litla sem var fraus vaurenn menn nu v upp til a tna r v tssber.

janarblainu 1864 birti Noranfaritvo brfstfa, dagsetta nvember 1863:

Gullbringusslu nvember: Dagana 20. —23. september var eitthvert hi mesta noranveur, sem hr hefir komi. Undir Eyjafjllum, er sagt a hey hafi teki r grum. Fyrst oktbermnui komu kr alveg gjf; gekk af me frosti og snjkomu, svo kvisnjr var fjllum.

Strandasslu 21.nvember: Vandrahaust miki framhaldi af illu ri undan. Hey ltil, va ti enn og strskemmd a litla innkomst af sfelldum rigningumog snjbleytum dmalausum allt haust.

Desember. venjukaldur mnuur. Sennilega skrri syra heldur en nyrra.

Noranfari segir af t desemberblainu:

Tarfari hefir sast vr sgum seinast fr v a framan, veri sem oftast ur, mjg stormasamt og mist meiri ea minni snjkoma, nema dagana sem hlnai, og kom upp va hvar allg jr, en n er hr Um sveitir og norurundan sg komin aftur mikil snjyngsli, ea jarlaust fyrir frea, og sumstaarfari a taka gaddhesta gjf. ar mti er sagt betra til jarar va hvar um Skagafjr og Hnavatnssslu. Frosti hefir ori mest 17 —18 stig Reaumur.

Lkur hr a sinni umfjllun hungurdiska um ri 1863. A vanda eru feinar tlur vihenginu - hitamealtl og fleira.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Sasta frsla | Nsta frsla

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Feb. 2020
S M M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29

Njustu myndir

  • w-blogg150220
  • w-blogg150220b
  • w-blogg110220a
  • w-blogg102020c
  • w-blogg100220b

Heimsknir

Flettingar

  • dag (17.2.): 55
  • Sl. slarhring: 627
  • Sl. viku: 4212
  • Fr upphafi: 1894026

Anna

  • Innlit dag: 47
  • Innlit sl. viku: 3656
  • Gestir dag: 45
  • IP-tlur dag: 45

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband