Śtsynningurinn aš nį sér į strik

Śtsynningur er orš sem tekur bęši til vindįttar og vešurlags. Į Sušur- og Vesturlandi stendur vindur žį af hafi (śtsušri eša žar um bil) og hann gengur į meš skśrum eša éljum. Sušvestanįtt meš sśld og regni er yfirleitt ekki kölluš śtsynningur. 

Śtsynningur hefur ekki veriš algengur ķ vetur og žį sjaldan hann hefur sżnt sig stund og stund hefur hann ekki valdiš vandręšum af neinu tagi. Hann var hins vegar mjög rķkjandi ķ fyrravor og framan af sumri - og ekki vinsęll um žęr mundir. 

Śtsynningsvešurlag er kannski ašeins annaš - žį leyfum viš vind af öšrum įttum meš öšruvķsi vešri stund og stund, en śtsynningur er samt „ašal“. Žaš mį lķka tala um śtsynning noršaustan- og austanlands (og žaš var gert) - en žar er oftast śrkomulķtiš og stundum hiš besta vešur. Śtsynningur er stundum mjög hvass og sé snjór į jörš getur skapast vandręšaįstand, jafnvel noršanlands - og eru śtsynningsvešur sérlega skęš į noršurleišinni, svosem eins og į Holtavöršuheiši og Öxnadalsheiši - sé snjór į jörš og sérstaklega ef vindįttin er vestlęg. 

En sį śtsynningur sem nś gengur yfir er ekki alveg einfaldur ķ rošinu. Ķ dag (žrišjudag) mįtti t.d. sjį aš éljaklakkarnir voru nokkuš bęldir ofantil žó žeir vęru annars dęmigeršir. Ritstjórinn getur ekki hér og nś - įn fyrirhafnar - greint hvaš olli žvķ - kannski var loftiš sem braust yfir Gręnlandsjökul ekki nógu kalt til žess aš komast undir žaš loft sem aš vestan kom - eša var žaš eitthvaš annaš? 

En svo viršist sem eitthvaš „hreinręktašra“ taki viš į morgun (mišvikudag) - žó ekki lengi. Vindur viršist einkum munu plaga landiš noršvestanvert - sušvesturhorniš sleppur eitthvaš betur (segja spįr). Reikningar segja vindhrašann verša mestan į Vestfjöršum annaš kvöld og fram eftir ašfaranótt fimmtudags.

w-blogg200319s

Hér mį sjį spį harmonie-lķkansins sem gildir um mišnętti annaš kvöld (mišvikudagskvöld 20.mars). Žį er mikiš illvišri į Gręnlandssundi og viršist žaš snerta Vestfirši noršanverša - og e.t.v. hluta Noršurlands lķka.

w-blogg200319b

Ritstjóri hungurdiska fylgist gjarnan meš žessu spįkorti žegar von er į śtsynningi - og lķtur jafnvel į žaš sem eins konar „śtsynningsmęli“ - (sem er žó ekki alveg réttlętanlegt). Heildregnu lķnurnar sżna sjįvarmįlsžrżsting į mišnętti annaš kvöld (śr lķkani evrópureiknimišstöšvarinnar), vindörvar sżna vindhraša og vindįtt (rétt eins og harmonie-spįin). Litirnir sżna hins vegar žaš sem kallaš er žykkt (eša hęš) jašarlagsins. Męlieiningin er metrar.

Ķ žekktri kennslubók eftir Ronald Stull er jašarlagiš skilgreint sem svo (ķ lauslegri žżšingu): Jašarlagiš er sį hluti vešrahvolfsins sem er undir beinum įhrifum frį yfirborši jaršar og bregst viš įlagi (mótun, enska: forcing) žašan į klukkustund eša styttri tķma.  

Žar sem efra borš jašarlagsins er ekki endilega vel skilgreint ķ raunveruleikanum hverju sinni fer leit aš žvķ ķ lķkönum fram į reikningslegan hįtt. Ķ raunveruleikanum getur veriš allnokkur munur į reiknašri jašarlagshęš og raunverulegri.

En žaš sem skiptir mįli er aš jašarlagiš reiknast mun žykkara ķ śtsynningnum fyrir vestan og noršvestan land heldur en annars stašar. Žaš er ašallega tvennt sem veldur žvķ: Ķ fyrsta lagi mikill munur į lofthita og yfirboršshita sjįvar (mjög kalt loft hefur komiš annaš hvort sunnan aš kringum Hvarf į Gręnlandi - eša yfir jökulinn (mun sjaldgęfara - en lķklega žó ķ žetta sinn). Loftiš er žvķ mjög óstöšugt. Ķ öšru lagi mikill vindur - hann hjįlpar til viš blöndun - og gerir jašarlagiš enn žykkara en ella vęri.

Rauši og fjólublįu litirnir birtast į jašarlagskortinu žegar svona stendur į - algengastir eru žeir yfir hafsvęšinu sunnan viš land žegar ķskalt Kanadaloft streymir af įkafa til austurs yfir hlżjan sjó - en stöku sinnum lķka ķ noršanįtt - og svo aušvitaš lķka ķ śtsynningi viš Vesturland eins og nś. Hęsta talan į žessu korti er 3500 metrar. 

Evrópureiknimišstöšin segir aš meir en 14 stiga munur verši į yfirboršshita sjįvar og hita ķ 925 hPa-fletinum undan Vestfjöršum annaš kvöld. Žį veršur flöturinn ķ um 550 metra hęš. Góš kynding - lķkönin eru ekki alveg sammįla um varmaflęšiš - en nefna samt hįtt ķ 1000 Wött į fermetra.  


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Um bloggiš

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Höfundur er vešurfręšingur og įhugamašur um vešur.

Fęrsluflokkar

Nóv. 2019
S M Ž M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Nżjustu myndir

  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119g
  • w-blogg151119f
  • w-blogg151119e

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (18.11.): 1
  • Sl. sólarhring: 162
  • Sl. viku: 1856
  • Frį upphafi: 1851367

Annaš

  • Innlit ķ dag: 1
  • Innlit sl. viku: 1579
  • Gestir ķ dag: 1
  • IP-tölur ķ dag: 1

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband