egar jrin leit t eins og snjbolti

Fyrirsgnin tti e.t.v. a vera: Hefur jrin einhvern tma liti t eins og snjbolti? Um a er deilt, en margt virist benda til ess ajklar og hafs hafi n vel inn hitabelti fyrir600 til 900 milljnum ra. Hvort jrin var ll hvt er ekki vita mevissu og ekki heldurhvortum eitthva samfellt stand hafi veri a ra ea hvort a hafi gerst treka.

Fyrir40 til50 rum var fari a reyna a herma geislunarjafnvgilofthjpsins lknum sem vissan htt eru einfld, en eru a samt ekki egar nnar er skoa. fyrstu lknum af essu tagi kom ljs ahgt var a stilla geislunina og tti sem ra jafnvgi hennar annig a hiti hlst nokkurn veginn jafnvgi fyrir jrina heild eftir atillit hafi veri teki tilelilegs endurskinshlutfalls og efnasamsetningar lofthjpsins.

Ef fikta var endurskinshlutfallinu fr veurfar a rsamiki til en hlst samt aalatrium ekkifjarriv semn er.Vri endurskinshlutfalli hins vegar aukiupp endurskinshlutfall snvar og ss kom ljs a ar varlka annajafnvgi,jr hulin siog snj. etta var auvita mjg athyglisvert frilega, en ekki tali mjg raunverulegt vegna ess a til a koma standi sem essu arf fyrst umtalsveraminnkun slgeislun. Ef standi kmist framhj eim hjalla gat a hins vegar haldi fram vi nverandi geislun fr sl.

Menn hafa lengi vita af miklum saldarskeium fornlfsld jarar, um a eru jarfrilegar minjar. Yfirleitt tengjast essar leifar breiddarstigum elilegrar jkulskjaldamyndunar, a er norur- og suurslum. Einnig eru minjar um miklu eldri saldarskei. ar meal fr v fyrir 600 til 800 milljn rum eins og minnst var a ofan. Fyrir rmum 20 rum ea svo fr a koma ljs a sumar minjarnar voru fr svum sem talin hafa veri stasett nrri mibaug. vandast mli. Fyrsta mtbran er auvita s a essi svi hafi alls ekki veri nrri mibaug essum tma. Ekki er auvelt a sanna hvernig horfin meginlnd hafi legi fyrir 600 milljn rum.

En - fleiri og fleiri virast komast skoun a jklar hafi eitt sinn komist nrri mibaug. Lkn af run slar benda til ess a hn s hgt og btandi a bta ofninn, um 1% 100 milljnum ra. Fyrir 600 milljn rum hafi hn veri um 6% veikari en n. Lkur ajklun vaxa a mun ni s inn a hvarfbaugum vi daufari sl.

kemur upp fugt vandaml, nefnilega a a rtt fyrir a slin hafi veri enn daufari fyrir 3000 milljnum ra eru engin merki um ajklun . Hva er gangi? Bjrgunarli er kalla til, okkar gtu grurhsalofttegundir. tlan manna er s a koltvsringur hafi veri miklu meiri en n er fyrir 3000 milljnum ra og lka talsvert meiri en n er fyrir 600 milljnum ra. a ml er utan efnisins pistli dagsins - ef til vill fjalla g um a sar (?).

ensku er aljklastandi kalla (hard) snowball earth. Mjg myndrn lsing, alhvtur hnttur speglandi megninu af slgeislunum beint t geiminn aftur, allt hvtt nema skugeirar fr einhverjum eldfjllum. Komist svona stand er htt vi a a veri vivarandi. Reikna hefur veri t a til a n jrinni t r aljklun me 6% lgri slfasta en n er yrfti hundra- til sundfalt nverandi koltvsringsmagn. ar sem ekkert getur bundi koltvsring egar loka er samskipti lofthjpsins annars vegar og hafs og lands hins vegar safnast s sem berst lofthjpnum smm saman fyrir og setur brnun gang um sir.

Lklegra er tali a saldarskeii fyrir 600 til 900 milljn rum hafi veri mkri ger snjbolta (krapabolti, slush ea soft snowball), en ekki aljklun. Einhver hafsvi hafi veri au og ar a auki hafi urr svi langt inni meginlndum veri au lka. Mun minna koltvsringsmagn ar til a ljka annig standi. Snjboltinn og aljklunin vera vntanlega fram til umru nstu rum.

Flestar vsindagreinar um mlefni eru heldur tknilegar en margs konar upplsingar koma fram ef orin snowball eartheru ggglu. Efst blai er sknandi tarleg grein Wikipedia. ar er miklu meira en g kann.

Mr er kunnugt um eina bk fyrir almenning um mli og heitir hn einfaldlega Snowball Eartheftir Gabrielle Walker - nokku froukennd bk en engu a sur er hn vel ess viri a vera lesin. ar er m.a. fjalla um rannskn jarlaganna sem nefnd voru a ofan - athyglisver lesning. Fst fyrir nokkra dollara Amazon. Sami hfundur skrifai ara bk sem mla m me: An ocean of air. ar er fjalla um nokkur atrii r sgu loftslagsfra. riju bk hfundar mli g ekki me, en s fjallar um hlnun jarar og grurhsahrifin - g skil ekkert fr Walker eftir tvr gtar bkur.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

etta eru athyglisverar plingar. Bist fyrirfram afskunar ef spurningar mnar eru fvslegar, en a eru tvr breytur, sem mig langar til a spyrjast frekar fyrir um. fyrsta lagi er a landreki, sem ir vntanlega a nverandi meginlnd hafa ekki veri sama sta hnettinum fyrir 600 millj. ra og n og svo hitt, hvort mguleiki s v a plarnir hafi ekki alla t veri ar, sem eir eru n?

orkell Gubrands (IP-tala skr) 17.10.2010 kl. 10:30

2 Smmynd: Trausti Jnsson

a er einmitt vissa vegna landreks og frslu planna sem veldur v a langan tma hefur teki a sannfra ara en kenningasmii sjlfa um rttmti tilgtunnar um aljklun. Enn eru ekki allir sannfrir.

Trausti Jnsson, 17.10.2010 kl. 23:56

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Ma 2024
S M M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Njustu myndir

  • w-blogg250524b
  • w-blogg250524a
  • Slide10
  • Slide9
  • Slide11

Heimsknir

Flettingar

  • dag (27.5.): 4
  • Sl. slarhring: 327
  • Sl. viku: 1844
  • Fr upphafi: 2357237

Anna

  • Innlit dag: 4
  • Innlit sl. viku: 1723
  • Gestir dag: 4
  • IP-tlur dag: 4

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Eldri frslur

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband