Frsluflokkur: Vsindi og fri

Langvinn norantt?

Reyndir veurfringar vita a a er eins gott a eiga ng af spurningarmerkjum lager - og smuleiis birgir af vitengingarhtti og rdrttarorum. Vi notum v oralagi a lklega s nokku rlt norantt framundan - su reikningar marktkir.

Ltum nokkur veurkort.

w-blogg171117a

Hr m sj sjvarmlsrstisp evrpureiknimistvarinnar sem gildir kl. 18 sdegis sunnudag (19. nvember). flug h er yfir Grnlandi (um 1040 hPa) og lgir suur hafi. Noraustantt er landinu - ekki alveg orin hrein , (v rstingur er hr enn rlti hrri Austfjrum noranverum heldur en Reykjanesi) - en er a vera a.

N tekur vi yngri texti - ng komi fyrir flesta.

En hin yfir Grnlandi er ekki ll ar sem hn snist - yfir henni er hloftalg sem vi sjum nsta korti.

w-blogg171117b

Hr eru jafnharlnur 500 hPa-flatarins heildregnar, en litir sna ykktina. Hn mlir hita neri hluta verahvolfs, v meiri sem hn er v hlrra er lofti. Af legu jafnharlnanna m ra a vindur 5 km h bls r vestnorvestri - bsna strur. rstingur vi sjvarml fst me v a draga ykktinafr 500 hPa hinni - og lesendur mega tra v a tkoman er sjvarmlskorti a ofan. Hloftalgin vi Grnland er sums full af kldu lofti - svo miki er af v a vestanttin yfir landinu verur a austantt vi jr.

Vi sjum lka a a er ekkert srlega kalt 5 km h yfir landinu. ykktin er rtt nean vi mrk grnu og blu litanna. En a er mjg kalt lgarmijunni - sem hreyfist til suausturs og nlgast landi. Kalt loft er yngra en hltt og ess vegna getur a stungi sr undir a hlja - s a framskn kemur a fyrr til landsins nestu lgum heldur en eim efri.

etta sst reyndar vel nstu mynd - sem eir mega horfa sem ora - arir ttu bara a sleppa henni.

w-blogg171117c

Sj m versni yfir landi vert, fr suri (vinstra megin) til norurs (hgra megin), eins og merkt er litla slandskorti efra hgra horni. Gra klessan nearlega myndinni er hlendi landsins. a stingur sr upp um 900 hPa h. Lrtti kvarinn snir rstinginn og nr fr 1000 hPa upp 250 hPa ( um 10 km h). Heimskautarstin lmast langt yfir landinu og bls vindur hennar r vestnorvestri - svipa og vi sum 500 hPa-kortinu a ofan.

Vindrvar sna vindstyrk og vindtt (athuga a stefnan er eins og hefbundnum lrttum veurkortum - klukkan 9 er vestantt. Litirnir sna vindhraann.

Heildregnu lnurnar sna mttishita - en a er s hiti sem mldist vri lofti dregi niur a 1000 hPa. Vi gtum lka kalla hann rstileirttan hita - og sumir tala um varmastig. Mttishiti vex alltaf (ea nrri v alltaf) upp vi og kvarinn sem notaur er Kelvinstig. Me v a nota Kelvinkvarann er minni htta ruglingi vi ann hita sem kemur fram egar hiti loftsins er mldur.

a sem a taka eftir hr er a essar lnur hallast mjg miki - r eru mun near vinstra megin myndinni heldur en hgra megin. Veljum vi t.d. 286K lnuna m sj a hn er um 840 hPa h lengst til vinstri myndinni, en uppi 540 hPa lengst til hgri - munar htt 3 km. a er mun kaldara hgra megin myndinni heldur en vinstra megin. Vi tkum eftir v a jafnmttishitalnurnar eru ttar svi um myndina vera. etta er skilafltur - hltt ofan vi - en kalt nean vi. Vel m vera a v fylgi blikubakki - ea verklsigar (vera loft) nokkurn veginn samsa vindstefnu. Veurspmenn fyrri tar horfu stft verklsigann. Ltum til lofts sunnudag og fylgjumst me - .

etta skilasvi a vera yfir landinu bi sunnudag og mnudag - kalda lofti skir aeins . San a a hrfa nokku sngglega - klnar lka nokku snggt - (su spr rttar). ykktin a falla um 130 metra fr mintti til hdegis rijudag, lofti a klna um 6 til 7 stig. - loksins hefur kalda lofti n llum tkum.

Hva a svo gerir eftir a er mjg ljst enn.


Hringlar enn

Eins og fram hefur komi hr hungurdiskum er talsvert hringl veurspm essa dagana og reynir anol veurlkana. Smatrii skipta mli.

Vi ltum spr evrprureiknimistvarinnar um stuna eftir helgina - tvr sprunur fyrir smu tma og mismunandi niurstur eirra. Fyrir valinu vera venjuleg kort - svona mest til ess a ekki urfi a ra hinar venjulegu veurspr - ltum Veurstofuna um r.

w-blogg161117a

Jafnharlnur 400 hPa-flatarins eru heildregnar, v ttari sem r eru v hvassari er vindur um 7 km h. Lituu fletirnir sna svonefntiumtti (ea mttisiu) fletinum. Hfum ekki hyggjur af v hva a er - en ltum ess geti a tinda er oftast a vnta ar sem hmrk ess sl sr niur. Korti gildir um hdegi rijudaginn 21. nvember.

En vi sjum alla vega nokku snarpa hloftalg vi Scoresbysund. Af lgun lgardragsins a ra er a og lgin eru hrari hreyfingu til suausturs.

etta er r hdegisrunu reiknimistvarinnar (fimmtudag 16. nvember kl.12). Ltum lka sp r minturrununni og gildir hn sama tma.

w-blogg161117b

Vi sjum smu hloftalg - nrri v sama sta - og fljtu bragi er ekki mikill munur spnum. En egar nnar er a g er lgin hr meira hringlaga - og er leiinni til susuausturs - mun lklegri til a grafa um sig vi sland.

Enda er framhaldi lkt - aeins 18 stundum sar (kl. 6 a morgni mivikudags 22. nvember).

Fyrst er hdegisrunan:

w-blogg161117c

Lgardragi er hr komi suur fyrir land - lgin sjlf mun austar og slr sr ekki niur vi sland.

Minturrunan sndi ara niurstu - og mun verri fyrir okkur.

w-blogg161117d

a er ekki gott a segja hvernig essu stendur - og trlega ekki miki vit a velta sr upp r v. pistli grdagsins var fjalla um a hvernig harhryggurinn sem essum kortum er vi Suur- og Vestur-Grnland a stinga kuldapollinn Stra-Bola. Hann verur binn a v rijudag. Svo virist sem a minturrununni hafi tekist a n ltillega strra stykki r su Stra-Bola inn lgardragi sem vi erum a fjalla um heldur en hdegisrununni - virist muna um hvern bita r eirri feitu su.

En svo virist sem engin hlindi s a hafa nstunni. Aeins er spurning um a hversu str og rlt noraustanttin verur. En norvestanlgardrg eru alltaf varasm einn veg ea annan - og leggstetta ekki vel ritstjrann (en hann er orinn bi slitinn og rausgjarn).


Hloftaharhryggur?

Framtarspr eru harla rnar (eins og oft er). Vi veltum okkur ltillegaupp r mlinu.

w-blogg151117xa

Hr m sj norurhvelskort. Norurskaut rtt ofan miju, sland ekki langt nean vi. Jafnharlnur 500 hPa-flatarins eru heildregnar, v ttari sem r eru v strari er vindurinn. Litir sna ykktina en hn mlir hita neri hluta verahvolfs, v meiri sem hn er v hlrra er lofti.

sland er hr noran heimskautarastarinnar (hana m glggt greina af ttum jafnharlnum) ar sem kalt loft rkir. Kaldast er fjlublu blettunum tveimur, ar sitja tveir meginkuldapollar norurhvels, ritstjri hungurdiska hefur oftast kalla ann vestari Stra-Bola en hinn Sberu-Blesa. essi talsmti er gilegri heldur en a tala um plsveipi (polar vortex) - og er raunar skyldur eirri tbreiddu tsku a gefa fellibyljum ea illvirum rum nfn.

Vi urfum allan veturinn sfellt a gefa Stra-Bola gaum. Langoftast ltur hann okkur frii en stundum getur hann af sr kuldakst ea frvirislgir sem hinga renna.

eir sem nenna a rna korti munu sj a hloftalgirnar sem ar sjst eru riggja gera. Langflestar eru annig a jafnykktar- og jafnharlnur eru strum drttum sammija og a kaldast er miju lganna.

Lgin sem kortinu er fyrir austan land er ru vsi - hn er hljust miju - grnn blettur hlrri en umhverfi er vi miju lgarinnar. Djpar, rt dpkandi, lgir n um stund essu tilverustigi sem erlendum mlum heitir seclusion, kalt loft hringar sig kringum - og lokar hljan blett af. Gott slenskt or yfir fyrirbrigi hefur enn ekki snt sig - en mun egar a finnst segja okkur fr einhverju sem hefur lokast af.

riju lgargerina m t.d. sj vestan vi Nfundnaland - ar ganga jafnykktarlnur gegnum lgarmijuna. etta stand er ekki stugt - lgin dettur til annarrarhvorrar handar - fr hljan ea kaldan kjarna eftir atvikum.

Fyrir sunnan land er mjg breiur harhryggur - vi getum fylgt 5460 metra jafnharlnunni (eirri breiu) fr lginni vi Nfundnaland austur um haf. Langt er fr eirri bylgju til eirrar nstu austan vi. Svonabreium hryggjum lur ekki vel - langar anna hvort til a fletjast t ea mynda krappari kryppu. Til a flkja mli er smlg falin inni honum - og svo virist sem mjg ljst s hvort kryppan kemur austan ea vestan vi essa lg - ea hvort hryggnum tekst a skyrpa henni t r sr.

Einmitt egaretta er skrifa gerir hupplausnarsp evrpreiknimistvarinnar r fyrir v a kryppan rsi vestarlega kerfinu. Gerist a ryst hltt loft til norurs vestan Grnlands og sparkar Stra-Bola ar sem hann liggur makindum snum. Hrekkur hann vi og gerir eitthva. Reiknimistin segir stran hluta hanshrfa til norurs - en annar hluti muni fara yfir Norur-Grnland og san suur til okkar eftir helgi.

Taka verur fram a spr eru ekki sammla um runina - bandarska veurstofan gerir t.d. r fyrir v n sdegis a hryggurinn veri austar - og ar me hrekkur Stri-Boli frekar til suurs en norurs og vi sleppum a miklu leyti vi trs heimskautaloftsins.


Eftirminnilegur snjgangur

a er ekki algengt a mjg miki snji Reykjavk nvember. Gerist hittefyrra (2015) a snjdpt komst 32 cm og hafi ekki mlst jafnmikil nvember san 1978. S mnuur er einn af remur mestu snjanvembermnuum sem vita er um Reykjavk. Hinir tveir eru 1930 og 1944. Snjr var a vsu aldrei mjg mikill nvember 1944, heldur fremur rltur a sem var, en snjkasti 1930 var merkilegra og vri sta til a rifja a upp. Vi ltum a ba betri tma (gefist eir).

Hr munum vi hins vegar lta snjganginn nvember 1978. Aeins 5 alauir dagar voru mnuinum Reykjavk en alhvtu dagarnir uru 18. Sasti alaui dagurinn var s 11. Aalsnjkomuna geri dagana 20. til 24. Snjdptin a morgni ess 24. var komin 38 cm og hefur aldrei mlst jafnmikil essum haustmnui.

Staa veurkerfa var mjg dmiger fyrir mikla snjkomu - nema hva hitinn minnti frekar vetur en haust.

Slide1

Korti snir mat japnsku veurstofunnar sjvarmlsrstingi, hita 850 hPa-fletinum og rkomu a kvldi rijudagsins 21. nvember. Lgin vi Noreg hafi komi miklum hraa r suvestri - gekk fyrir suaustan land, en eldri lgarmija var Grnlandshafi. Eins og mjg oft gerist essari stu myndaist einskonar rkomulindi milli lganna ar sem noraustanttin kjlfar eirrar hrafara gekk mti kveinni suvestantt vestari lgarinnar.

etta er afskaplega dmiger snjkomustaa um landi suvestanvert, eftir essa snjkomu var snjdptin Reykjavk komin 24 cm - sem er ekki algengt nvember. egar lgin Grnlandshafi fr a grynnast skiptist snningur hennar marga smsveipi. a er alvanalegt, en a sem er venjulegra er a essir smsveipir lentu hver ftur rum landinu.

Nstu daga mtti telja sj eirra fara yfir landi ea alveg vi strendur ess.

Slide2

etta riss er r gamalli ritger ritstjra hungurdiska um heimskautalgir (ff-hva a or er vont) - en tti a vera smilega skrt s a stkka. Rissi snir brautir sj sveipa vi landi dagana 23. til 26. nvember. rr eirra voru mjg snarpir landi (III, IV og VI) og ollu samgngutruflunum landi og lofti. Vindur fr allva 20 m/s ea meira og snj dengdi niur - mldist ekki vel.

Slide4

Myndin er r safni mttkustvarinnar Dundee Skotlandi (takk) og snir stuna kl.14 sdegis ann 23. Sveipur s sem kallaur er nmer II er vi Suausturland, nmer III Faxafla og sennilega er a nmer IV sem er nokku langt vestur af landinu. Vi vitum a ekki fyrir vst - hann gti hafa ori til annars staar.

Slide5

Veurkorti er lkar endurntingardeildinni og snir veri landinu .23. kl.18. Um a bil svona litu veurkort t til forna. Veurupplsingar tt ritaar kringum stvarnar eftir kvenu kerfi (sem enn er nota). Jafnrstilnur eru hr grar, mist heildregnar ea sem punktalnur. rstibreytingar (sustu 3 klst) sndar me lituum strikalnum (bltt er ris), samfelld rkoma sem grn slikja og lin sem grnir rhyrningar.

Lg III er a ganga yfir landi me tluverum rstibreytingum. Sj m risi nstu mynd.

Slide6

Rauu lnurnar eru jafntmaferlar, dregnir klukkustundarfresti. Af eim m ra hvenr rstingur var lgstur hverjum sta. S sem er lengst til vinstri (vestust) er kl.13, s austasta kl. 2 nttina eftir. Gru lnurnar sna hversu miki loftvogin reis eftir a lgarmijan fr hj. Af tliti eirra m ra a lgin grynntist rt egar hn kom inn land. Grna svi snir hver risi var mest, meira en 7 hPa alls. Vi sjum vel hversu smtt etta kerfi er - aeins um 150 km a breidd, minnir a v leyti str smrra hitabeltisstorma. Margir sj mis lkindi me lgum essarar gerar og eirra surnu og hefur miki veri um a rita og deilt (deilurnar jafnvel jara vi dnaskap kflum) - en lklega er mesti hiti lngu r mnnum.

Ritstjri hungurdiska var staddur Borgarnesi egar essi lg gekk hj - eftirminnilegt sdegi. a er venjulegt ar um slir a jafnmiki snji hsunnantt eins og geri undan lginni. Mikill snjmokstur ar b.

Minna snjai Borgarnesi me lg nmer IV, en mjg miki Suurnesjum, svo millilandaflug stvaist ar og vlar urftu a hrfa til Akureyrar.

Slide7

Hr m sj lg IV milli Vestmanneyja og lands a morgni ess 24, en lg III a eyast yfir Norausturlandi. Vindur fr 28 m/s Strhfa fyrr um morguninn.

Endurgreiningar sj lgirnar illa -

Slide9

Kannski mtti galdra r fram lkani me betri upplausn. etta kort gildir kl.6 a morgni ess 24., egar lgin krappa var vi Vestmannaeyjar. Greiningarnarsna hloftastuna vel.

Slide8

Korti gildir sdegis ann 23. Hr hefur hloftalgin alveg rtt r sr og vestsuvestantt sendir smlgirnar hverja ftur annarri austlga stefnu nmunda vi landi.

Lg VI ni lka tluverum styrk - en minna snjai.

Slide10

Snj reif hins vegar - og vegna ess a vindttir hfu veri svo breytilegar var til hinn skemmtilegasti rifsnjr. Talsvert skf ennan morgun Borgarnesi og ritstjrinn var farinn a hafa hyggjur af v a tefjast lei sinni til Reykjavkur og sar Keflavkur ar sem hann tti bka far flugvl til Noregs. ar bei hans embttisprf (j, a ht a) veurfri.

Hinn ungi veurfringur hlt a etta vri lklega algengt veurlag - en skjtlaist auvita. Oft hefur hann s snjkomu - og talmargar smlgir og rkomulinda - en aldrei san svona margar og hreinar og hrafara jafnfum dgum. a l vi a snjkoma yri skemmtilegt fyrirbrigi.


Enn af rstunum fjrum

Vi leitum enn a mtum rstanna. fyrri pistli notuum vi rkomutegundir til ess - og hlut eirra heildarrkomumagni hvers dags. er a hitinn (rtt einu sinni) og vi byrjum v a kvea a vetrardagar gtu a mealtali veri um 120 ri hverju. tmabilinu 1961 til 2016 voru eir samkvmt v um 6720 (56 r).

essu tmabili teljum vi okkur vita landsmealhita hvers dags - og auk ess landsmealhmark og lgmark. Vi teljum n 6720 kldustu dagana tmabilinu og finnum hver landsmealhiti urfi a vera til ess a dagur komist flokkinn. Gerum san a sama fyrir landsmealhmark og lgmark. Til a dagur s vetrardagur krefjumst vi ess a hann ni inn 6720 daga hpinn llum flokkunum remur (vi hefum geta nota ara skilgreiningu).

Vi gerum svo a sama fyrir sumari, nema a mia er vi 6720 hljustu dagana flokkunum remur. Allir dagar ranna 1961 til 2017 hafa ar me skipast einn riggja flokka, teljast vetrardagar, sumardagar - ea hvorugt. N m telja saman hvernig hver almanaksdagur stendur sig, hvert er vetrardagahlutfall hans?

w-blogg131117-arstidirnar4

Myndin snir a. rstminn er lrtta snum, 18 mnuir alls, til ess a vi num rstum heilu lagi. Lrtti sinn snir hlutfallstlu, fr 0 til 100 prsent daga.

Raui ferillinn snir sumardagana. Vi sjum a eir einoka sumari - eins og vera ber (er a ekki). Bli ferillinn snir vetrardagana - ekki eins hreint - vor- og haustdagar eru allmargir a vetrarlagi.

Vi setjum n mealrstamrk niur ar sem ferlarnir skerast. Vori kemur 3. aprl, sumari 1. jn, hausti 8. september og veturinn 15. nvember. Veturinn er 139 dagar, vori 59, sumari 99 og hausti 68 dagar.

mislegt m mala um smatrii myndarinnar, vi tkum t.d. eftir v a vori talsveran hlut fram eftir jn (fkkar sumardgum), kaldir dagar stinga sr inn fram yfir slstur. Smuleiis fer haustdgum rt fjlgandi eftir 20. gst (fkka lka sumardgum).

Haust og vetur takast svo vart verur s hvort hefur betur rskan mnu, a er fyrst um 15. desember a bla lnan fer afgerandi yfir grnu.

Lesendur mega ekki taka nstu tvr myndir of htlega - tmabili er heppilega vali til einhverra leitnileikfimifinga - r eru samt gerar.

w-blogg121117y-a

Hr m sj fjlda vetrardaga ranna 1961 til 2016. Flestir voru eir 1979, en fstir 2014. Leitnireikningar sna a eim hefur fkka um 28 ri tmabilinu. a er alveg reianlega rtt a vetrardagar hafa veri frri essari ld en ratugunum nstu ar undan - a sna fleiri tegundir reikninga lka, en ekki er hgt a nota mynd sem essa til a sp fyrir um framtina ( margir virist telja a svo s). - Kannski flist einhver merking breytingu ef vi frum endurteki a sj r me 20 vetrardgum ea frri.

Nsta mynd snir sumardagana sama htt. Taka m eftir v a breytileiki fr ri til rs er miklu minni a sumri en vetri.

w-blogg121117y-b

a er a sama - sumardgum hefur fjlga um 25 sustu 56 rum su leitnireikningar teknir bkstaflega - en vi gerum a ekki hr.

Eitthva samband er milli fjlda vetrar- og sumardagafjlda sama rs.

w-blogg121117y-c

Ea svo virist vera. Strangt teki ttum vi a nema leitnina brott ur en vi setjum upp mynd af essu tagi. Gallinn er bara s a til ess a vi nennum a nema leitnina brott verum vi eiginlega a tra v a hn s ekki merkingarlaus - hver er tr vor?

eir sem vilja kalda vetur en hl sumur vilja f einhverja punkta efst til hgri myndinni, eir sem vilja sama haustveri ri um kring vilja sitja nest til vinstri - ef einvern tma kmi r me 180 sumardgum - og 180 vetardgum myndi a merkjast horninu efst til hgri. vru aeins 5 dagar til skiptanna fyrir vor og haust. - En lkleast er best a htta essari vitleysu.


Enn fr skemmtideildinni

Skemmtideild evrprureiknimistvarinnar sendir fr sr g atrii essa dagana - verst a vita ekki hvort au eru ll fullbura svipir r sndarheimum ea einhvers konar fyrirboar um a sem raunverulega verur.

Myndin hr a nean snir spna sem barst morgun (sunnudag 12. nvember). Hn gildir (ea tti a gilda) rijudagskvld eftir rma viku, ann 21. nvember.

w-blogg121117xa

Eins og sj m er alvru kuldakast uppi borinu, ykktin yfir Norausturlandi (heildregnar lnur sna hana) fallin niur 5020 metra og frosti 850 hPa -16 til -18 stig. J, vi eigum til eitthva ltillegalgri tlur nvember - en ekki miki af eim.

Svo la 12 tmar og boi er upp nja sp fyrir smu kvldstund rijudaginn 21. nvember.

w-blogg121117xb

ykktinni sp hstu hir, nrri 5500 metra og hita 850 hPa upp meir en 6 stig - ar sem ur hafi veri sp -16. ykktin mlir mealhita neri hluta verahvolfs og segir n a hann veri 23 stigum hrri en sp var 12 tmum ur.

Hva skyldi vera seyi? Reikningarnir hafa n um nokkurt skei fundi fyrir v a hloftavindar sem veri hafa til ess a gera breiddarbundnir (sem kalla er) ngrenni vi okkur muni hrkkva yfir a a vera lengdarbundnir. Hringrsin er kllu breiddarbundin (zonal erlendum mlum) egar rkjandi hloftavindar og bylgjur sem eim fylgja ganga greilega fr vestri til austurs (fylgir breiddarbaugum). Hringrsin er aftur mti kllu lengdarbundin (meridional) egar sunnan- og noranvindar vera rkjandi hloftum (fylgir lengdarbaugum).

Hitafgar fylgja gjarnan lengdarbundinni hringrs - hltt loft r suurhfum kemst venjulangt norur, en heimskautaloft venjulangt til suurs.

Ef vi horfum betur myndirnar sjum vi a fgarnar sem r sna eru ekki mjg umfangsmiklar fr vestri til austurs. Kalda sknin efri myndinni er fremur mj - sama m segja um hlju neri myndinni - vi sjum kaldara loft bum megin vi hana.

Reiknimistin er reynd a fst vi sama harhrygg bum sprunum, kalda tilvikinu skst hann til norurs vi vesturstrnd Grnlands, en v hlja gerir hann a sunnan og suaustan slands.

En etta var veltilfundi hj skemmtideildinni a sna okkur svo skran htt hversu litlu m muna - og a minna enn og aftur a okkur beri a taka mjg varlega langtmaspm. Svo bum vi auvita spennt eftir nstu runu - hva skpunum gerir hn?


Hvenr lkur hausti?

Gamla slenska tmatali skiptir rinu sumar- og vetrarmisseri. Oft hefur veri um a fjalla hr hungurdiskum, m.a. stareynd a sumar essarar skiptingar fellur bsna vel a eim tma rsins sem hiti er yfir rsmealtali, og veturinn a eim tma sem hiti er undir v. En rstirnar hljta samt a vera fleiri en tvr, rmi hltur a vera fyrir bi vor og haust.

Svo eru rtirnar auvita enn fleiri - meira a segja verinu. Hinar jflagslegu rstir eru enn arar - og vi ltum r auvita algjrlega eiga sig.

Langar ritgerir hafa ur birst essum vettvangi um vor, sumar og haustkomu, en lklega minna um a hvenr hausti lkur og vetur byrjar. mislegt m um au skil segja og m tlka a sem hr fer eftir sem innlegg umruna - en varla mjg hagntt.

w-blogg111117b

Mynd dagsins snist fljtu bragi flkin. veurskrslum er slarhringsrkoma flokku rjr gerir, regn, slyddu og snj. Slarhringsrkoman er talin sem snjr hafi hvorki slyddu n rigningar veri geti vikomandi veurst mlitmanum, hn er talin regn hafi ekkert veri slyddu ea snj minnst. Teljist hn hvorki snjr n regn eingngu er hn flokku sem slydda.

etta er nokku grimm flokkun - og hagst slyddunni, sem fr allan pottinn megni af slarhringsrkomunni hafi raun veri anna hvort snjr ea regn, bara ef ekki er um alveg hreint regn ea snj a ra.

En me essa flokkun a vopni m leggja saman alla rkomu hvers almanaksdags og reikna hversu strt hlutfall hennar fellur einstakar rkomutegundir.

myndinni hefur etta veri gert, fyrir landi allt, ll rin 1971 til 2010. Lrtti sinn snir rstmann - hr eru fyrstu 6 mnuir rsins endurteknir hgra megin myndinni til ess a vetur og sumar sjist heild sinni. Lrtti sinn snir rkomuhlutinn (0 til 1, ea 0 til 100 prsent).

Grni ferillinn snir hlut rigningar. Hann er um 40 prsent vetrum, en nrri 100 prsent sumrin. Snjrinn er enginn yfir hsumari, en fer yfir 20 prsent hlut a vetri.

Vor og haust eru tminn egar hlutfalli breytist hva rast. Nokkrar dagsetningar hafa veri settar inn. a er malok (vi segjum hr 29. ma) sem rigningin nr 90 prsent hlut og heldur honum til mis september. tli flestir geti ekki sst a s tmi marki sumari nokkurn veginn.

vorin er a um mijan aprl sem regnhluturinn fer upp fyrir 50 prsent, en niur fyrir a hlutfall um 20. nvember. Me essu mti verur vori ekki nema einn og hlfur mnuur, en hausti rmir tveir. Vi skulum lengja vori aeins - mia vi 40 prsent (0,4) regnhlut og byrjar a 25. mars - en haustlok frestast til 21. desember. Er hausti ori of langt, rmir rr mnuir? Og vetur ekki nema rtt rmir rr?

Ltum hlutfall snvar. a fer yfir 20 prsent um mijan desember, en undir au aftur snemma aprl.

Taki eftir v a llum ferlunum eru kvenar brattavendingar kringum r dagsetningar sem nefndar hafa veri, eir eru frekar flatir a vetri og sumri, brattir a hausti og vori.

a er gilegt a festa rtaskipti vi mnaamt, lta veturinn byrja 1. desember (en hvorki ann 20. nvember, n 14. desember) og enda ann 1. aprl - og sumari hefjast 1. jn. a er helst haustbyrjun sem er erfi a negla, hn er eiginlega um mijan september (sj fyrri langlokuritgerir ar um).

Veurstofan telur september til sumars, fyrst og fremst vegna ess a me v er a jafnlangt vetri - rtt eins og slenska tmatalinu gamla - og vor og haust vera lka jafnlng, tveir mnuir hvor rst um sig. Hr landi er nefnilega ekki nokkur lei a telja marsmnu til vorsins eins og gert er sulgari breiddarstigum.


Endurteki efni (aeins ynnra )

Sdegis sunnudaginn var (5. nvember) geri miki landsynningsveur. N stefnir endurtekningu sunnudaginn - en ekki alveg jafnsnarpa samt - nmeri minna en veri um sustu helgi, s a marka spr. Vi ltum Veurstofuna um a ml - en ltum samt norurhvelskort sem gildir sdegis sunnudag.

w-blogg111117a

A vanda eru jafnharlnur 500 hPa-flatarins heildregnar, v ttari sem r eru v hvassari er vindurinn. Litirnir sna ykktina en hn mlir hita neri hluta verahvolfs, v meiri sem hn er v hlrra er lofti.

Hr m sj hljan geira nlgast landi - a mun hvessa af suaustri og rigna - dmigerur landsynningur. Hlindin standa stutt og vi tekur kaldara loft r vestri, kannski fum vi tsynning, en hann hefur veri harlasjaldsur a undanfrnu.

Kuldinn norurslum er smm saman a breia r sr - eins og vera ber. Auga eitt sr varla hva r essu verur en flestir reikningar eru sammla um a mynstri sem vi sjum s losaralegt og breytingar muni vera. a er hins vegar nokku einkennilegt a lti samkomulag er um adraganda breytinganna.


Vetrarlegra

N lur hausti og veurlag fr sig meiri vetrarsvip. Hvenr hausti endar og vetur tekur vi er kannski smekksatrii - v ekki er ltt a finna einhverja srstaka dagsetningu sem alltaf vi. a er reyndar ekki hgt. Veurstofan valdi snum tma a lta hausti n til mnaanna oktber og nvember - september er talinn til sumarsins ar b. Ritstjri hungurdiska sttir sig gtlega vi a lta veturinn ekki hefjast fyrr en 1. desember. Um a leyti vera lka breytingar rstifari hr norurslum og hringrsin heihvolfinu tekur sig vetrarmynd.

Oktber var venjuhlr r og ekki er enn ts me nvember - hann geti ekki talist hlr a sem af er - og s eitthva a marka spr er hlinda ekki a vnta. A vsu kemur hltt lgakerfi a landinu sunnudagskvld - en ekki a standa lengi vi.

w-blogg101117a

Korti snir sp evrpureiknimistvarinnar um sjvarmlsrsting, rkomu og hita 850 hPa-fletinum sdegis laugardag, 11. nvember. Lg vi Noreg og h yfir Grnlandi, sgild norantt. Vi Labrador er myndarleg lg sem hreyfist hratt til norausturs og fer hr hj mnudag (s a marka spr).

Norvestantt er oft slm um landi austanvert en nr sr mjg illa upp um landi vestanvert, vindur hefur ar tilhneigingu til a stkkva yfir norvestanttina s hann a snast ttinni, til hvorrar handar sem er. S vindur hgur hreinsar landi fr sr, en ljabakkar eru tifyrir - eir koma svo inn land stkkvi vindur r hnorri yfir hvestur. Vi sjum grna bletti kortinu bi undan Norur- og Vesturlandi. eim slum er flki samstreymi noranttar, vestanttar og landttar.

Mikill munur sjvar- og lofthita kyndir svo undir.

w-blogg101117b

veurfritextum er alloft minnst a sem kalla er heimskautalgir, ensku polar low. etta er vandranafn a mati ritstjra hungurdiska, en hann hefur ekkert sem er eindregi betra (a birtist vonandi r djpinu einhvern daginn). Lgir af essu tagi eru algengar kringum sland, en eru ekki eins gengar og httulegar hr vi land og vi Noreg.

kortinu m sj sjvarmlsrsting (s sami og fyrra korti), ykktina (rauar strikalnur) og liti sem sna mismun sjvarhita og hita 500 hPa-fletinum (veltimlitlu). Norsk umalfingurregla segir a lkur myndun heimskautalga magnist mjg ni munurinn 45 stigum ea meira.

Af ykktarmynstrinu m ra a kalt loft (einkennist af ltilli ykkt) streymir suur me Noraustur-Grnlandi til slands (og fram). ykkt er minni en 5160 metrar yfir nr llu slandi - og 5100 metra jafnykktarlnan er ekki langt norurundan. Sjr er hins vegar mjg hlr kringum landi. Lofti kalda verur v mjg stugt og mlitalan fer upp 49 vi Vestfiri, einmitt ar sem rkomukefin var hva mest efra kortinu. a sjist ekki vel kortunum br lkani til litla heimskautalg rtt undan landi.

dag, fimmtudag 9. nvember, er loft vi Vesturland lka mjg stugt og ljagarur undan landi. Hann hefur rtt n inn byggir vi sunnanveran Faxafla. Lg hefur ekki n a myndast - og heldur er etta efnislti.

w-blogg101117c

Garurinn sst vel ratsjrmynd rtt eftir mintti. spkorti harmonie-lkansins m sj vindstefnu og styrk um svipa leyti.

w-blogg101117d

Vel sst a garurinn situr mrkum norvestanstrekkings tifyrir og mun hgari landttar. Uppstreymi verur ar sem ttirnar mtast -hlr sjrinn likar fyrir. vindur vestan garsins s ekki kjamikill (10 til 14 m/s) er hann samt ngilega mikill til a valda strhttu fyrir litla bta eins og sem forfeur okkar notuu vi sjskn rum ur. Hefur urft gott auga til a a tta sig stu sem essari og vst er a merkilegir garar sem essir hafa marga drepi.


Landsmealhiti nean frostmarks

Ritstjri hungurdiska gefur v gaum hvenr mealhiti byggum landsins fer fyrst a hausti undir frostmark. r var a 4. nvember, venju fremur seint ea 17 dgum sar en a meallagi. essi rvissi atburur er raun kaflega tilviljanakenndur eins og sj m myndinni hr a nean sem snir dagsetningar hans aftur til 1949.

w-blogg091117

Hr verur a jta a etta er ekki me skrustu myndum - reynir a sna allt of miki einu. Lrtti sinn er auveldastur vifangs, snir rtl. S lrtti snir dagafjlda fr og me 1. september. Gru slurnar sna dagsetningar. Liggi r ofarlega myndinni er fyrsti frostdagurinn seint, en liggi sla rsins nearlega hefur hann komi snemma.

Fyrsta dagsetningin er 25. september 1954. Ekki man ritstjri hungurdiska ann dag, en hefur heyrt um hann tala. Neri raua lnan um vera mynd snir 1. oktber. Sj m a fein skipti nnur hefur landsfrostsdagurinn fyrsti komi september. S tali saman reynist a 5 skipti, um 14. hvert r.

Sasta dagsetningin er 21. nvember 2016. Hr er reikna mealtal mannara stva.Sjlfvirkustvarnar voru 2 dgum fyrr ferinni fyrra. Rauu strikin sna dagsetningar eirra - eins og sj m munar oftast ekki miklu - aalatriin lnuritunum au smu. Nvembertilvikin eru ekki mrg - tu alls, gerist a mealtali um 7. hvert r, en sum s bi n og fyrra. Engin sta er til a tla a essi siur haldist nstu rin.

En fyrsti frostdagurinn er langoftast oktber, 83 prsentum tilvika, mealtali er eins og ur sagi 18. oktber (gr verlna). a er ekki oft sem mrg r koma r samfellt undan ea eftir mealtalinu, au eru orin fimm nna eftir, en voru nu r runum 1957 til 1965.

Mealtal kuldaskeisins 1965 til 1995 er 14. oktber, en mealtal tmans san (1996 til 2017) er 21. oktber. Mealtal ranna 1949 til 1964 er hins vegar 22. oktber. J, kulda- og hlskeia virist eitthva gta mealtlum.


Nsta sa

Um bloggi

Hungurdiskar

Höfundur

Trausti Jónsson
Trausti Jónsson
Hfundur er veurfringur og hugamaur um veur.
Nv. 2017
S M M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

Njustu myndir

  • w-blogg171117c
  • w-blogg171117b
  • w-blogg171117a
  • w-blogg161117d
  • w-blogg161117c

Heimsknir

Flettingar

  • dag (18.11.): 403
  • Sl. slarhring: 670
  • Sl. viku: 4221
  • Fr upphafi: 1510114

Anna

  • Innlit dag: 375
  • Innlit sl. viku: 3755
  • Gestir dag: 363
  • IP-tlur dag: 362

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband